Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-1-155 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-69/841-317
Karar Tarihi : 6.9.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER: F.Yeşim AKCOLLU, Metin PEKTAŞ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Sealed Air B.V.
Lindenhoutseweg 45, 6545 AH Nijmegen, HOLLANDA
Temsilcisi Av. Itır Sevim Çiftçi 20
Süleyman Seba Cad. Sıraevler No:53 Akaretler
Beşiktaş - İstanbul
D. TARAFLAR : - Sealed Air B.V.
- Uğur Soyata
Akat Maya Sitesi Maya Dor Villa Mare No:7 Akatlar - İstanbul
- Ünal Soyata
Bağdat Cad. No:211/3 Göztepe - İstanbul
- Yıldız Soyata
Bağdat Cad. No:211/3 Göztepe - İstanbul 30
- Hayri Özilhan
Bağdat Cad. No:392/11 Suadiye - İstanbul
- Mustafa Aydın Özilhan
Güzeltepe Cad. Çengelköy Evleri 38/4
Çengelköy - İstanbul
- Keriman Özilhan
Bağdat Cad. No:211/3 Göztepe - İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Teknik Plastik Ambalaj San. ve Tic. A.Ş.’ye ait olan Ünal
Soyata, Yıldız Soyata, Uğur Soyata, Hayri Özilhan, Mustafa Aydın Özilhan ve 40
Keriman Özilhan’ın elinde bulunan ve şirket sermayesinin %50’sini temsil eden
hisselerin Sealed Air B.V. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.7.2007 tarih ve 4781 sayı ve 7.8.2007
tarih 5317 sayı ile intikal eden başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde
düzenlenen 20.8.2007 tarih, 2007-1-155/Oİ-07-FYA sayılı Devralma Ön İnceleme
07-69/841-317
2
Raporu 27.8.2007 tarih, REK.0.05.00.00-120/161 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07-69
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 50
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; devralma işlemine ilişkin bildirimin,
4054 Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, söz konusu devir işlemi
sonucu 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile yasaklanan, bir ya da birden fazla
teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya mevcut hakim durumlarını güçlendirmeye
yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet
piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı,
hissedarlar Sözleşmesi’nin 19. maddesinde öngörülen rekabet etmeme
yükümlülüğünün ortak kontrolün süresiyle sınırlandırılması, buna ilişkin olarak 60
sözleşmede değişiklik yapılması ve bu değişikliğin 60 gün içerisine Rekabet
Kurumu’na bildirilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
Raportörlerden Metin PEKTAŞ tarafından yazılan ayrık görüşte, Teknik Plastik’in yurt
içinde elde ettiği cironun 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen ciro eşiklerinin altında
kaldığı, bu nedenle işlemin izne tabi olmadığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Sealed Air B.V. (Sealed Air) 70
Sealed Air, hisseleri New York borsasında kote edilen merkezi Amerika Birleşik
Devletlerinde bulunan Sealed Air Corporation Grup şirketlerinden birisidir. Gerek
Sealed Air ve iştirakleri, gerekse çok sayıda ülkede faaliyet gösteren diğer grup
şirketleri genel olarak gıda koruyucu ve sıhhi ambalaj ürünleri üretimi ve satımı
alanında faaliyet göstermektedir. Yönetim kurulu M.A.M. Thijsen, H.K. White veD.H.
Kelsey’den oluşan Sealed Air B.V.’nin sermaye paylarının %(…)’ü Sealed Air
Luxemburg SCA’ya, %(…)’sı ise Sealed Air Netherlands B.V.’ye aittir. Her iki
hissedar Sealed Ait Grubunun ana şirketi olan Sealed Air Corporation’a bağlıdır.
Sealed Air esas olarak Türkiye’de Sealed Air Türkiye aracılığıyla gıda ambalajlama 80
ürünleri için esnek malzemeler satmaktadır. Sealed Air Türkiye dışında Sealed Air
B.V. iştiraklerinden Sealed Air Gmbh, Sealed Air Srl ve Sealed Air Limited de
Türkiye’ye gıda ambalajlama ürünleri satışı yapmaktadır. Bunların dışında Sealed Air
Grubu bünyesinde bulunan Sealed Air Hellas da Türkiye’ye koruyucu paketleme
malzemeleri, polietilen köpük ve özellikli köpük ürünleri satışı yapmaktadır.
H.1.2. Teknik Plastik Ambalaj San. Tic. A.Ş. (Teknik Plastik)
Özata Kimyevi Mad. Gıda Amb. San. A.Ş. (Özata)’nın beş iştirakinden birisi olan
Teknik Plastik 1968 yılında termoform plastik ambalaj kapları ve kapakları üretmek
üzere kurulmuştur. Teknik plastik halihazırda muhtelif tiplerde plastik ambalaj üretimi 90
alanında faaliyet göstermektedir. Özata ve diğer iştiraklerinin bu alanda başka
herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
Yönetim Kurulu Hayri Özilhan, Ünal Soyata, Mustafa Aydın Özilhan, Uğur Soyata,
Faruk Ilıkan’dan oluşan Teknik Plastik’in hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:
07-69/841-317
3
Tablo – 1: Teknik Plastik hissedarlık yapısı
Hissedar Adı Hisse Oranı (%)
Özata Kimyevi Mad. Gıda Amb. San. A.Ş. (….)
Ünal Soyata (….)
Mustafa Aydın Özilhan (….)
Hayri Özilhan (….)
Keriman Özilhan (….)
Uğur Soyata (….)
Yıldız Soyata (….)
TOPLAM 100
Teknik Plastik’in %(…) hissedarı olan Özata ve Özata’nın diğer iştirakleri gıda 100
ambalajlama ürünlerinin yanı sıra dericilik, tekstil, ilaç sanayi, madeni eşya, kimya,
gıda sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Özata’nın hissedarlık yapısı aşağıdaki
gibidir:
Tablo – 2: Özata hissedarlık yapısı
Hissedar Adı Hisse Oranı (%)
Mustafa Aydın Özilhan (…)
Uğur Soyata (…)
Ünal Soyata (…)
Didem Çağatay (…)
Hayri Özilhan (…)
Keriman Özilhan (…)
Yıldız Soyata (…)
TOPLAM 100
Devir işlemi sonrasında Teknik Plastik’in, Özata ve Sealed Air arasında kurulmuş bir
ortak girişim şirketine dönüşüp dönüşmediğinin tespit edilmesi bakımından aşağıdaki
şartların değerlendirilmesi gerekmektedir:
a) Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
b) Ortak girişimin, taraflar arasında veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti 110
sınırlayıcı amaç veya etkisinin olmaması,
c) Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması.
Bu şartlara ilişkin değerlendirmeler aşağıdaki gibidir:
- Ortak Kontrol:
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlemin yoğunlaşma doğurucu bir ortak girişim
olarak kabul edilebilmesi için öncelikli koşul ortak kontrolün sağlanmasıdır. Ortak
kontrol, “iki veya daha fazla sayıda teşebbüsün, bir diğer teşebbüs üzerinde 120
doğrudan ya da dolaylı bir şekilde ve uzun süreli olarak belirleyici etkiyi uygulama
olanağına sahip olması” şeklinde tanımlanabilir. Ortak kontrolün meydana
gelebilmesi için ana teşebbüslerin hiç birinin tek başına karar alma yetkisinin
bulunmaması ve ilgili tarafların iradesinden bağımsız yeni bir iradenin ortaya çıkması
gerekmektedir.
Hissedarlar Sözleşmesi’nin 5.5. maddesine göre, şirketin stratejik kararlarına ilişkin
olarak Genel Kurul’daki karar nisabı %(…)’dir. Her iki tarafın şirkette sahip oldukları
hisse oranlarının %(…) olduğu düşünüldüğünde herhangi bir taraf diğer tarafın onayı
olmadan Genel Kurul’da stratejik karar alabilme yeterliliğine sahip değildir. Yine 130
Hissedarlar Sözleşmesi’nin 6. maddesine göre 4 üyeden oluşan Yönetim Kurulu’nun
2 üyesi Özata, 2 üyesi Sealed Air tarafından atanmakta, Yönetim Kurulu kararları ise
07-69/841-317
4
oybirliği ile alınmaktadır. Bu açıklamalar ışığında Teknik Plastik’in, Özata ve Sealed
Air B.V.’nin ortak kontrolünde olduğu görülmektedir.
- Ortak girişimin, taraflar arasında veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti
sınırlayıcı amaç veya etkisinin olmaması:
Ne Özata ve ne de Sealed Air’in Teknik Plastik’in faaliyet gösterdiği ilgili ürün
pazarda herhangi bir faaliyeti bulunmaktadır. Dolayısıyla ortak girişime ilişkin bu 140
şartın sağlandığı anlaşılmaktadır.
- Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması:
Tam işlevsel bir ortak girişim olabilmenin koşullarından bir diğeri ise, kurulması
düşünülen ortak girişimin bağımsız iktisadi bir varlığın tüm işlevlerini uzun süreli
olarak yerine getirmek üzere kurulması ve böylece taraf teşebbüslerin yapısında
kalıcı bir değişiklik meydana getirmesidir. Ortak girişimin anlaşmada yer aldığı gibi
faaliyetlerini sürekli şekilde yürütebilmesi, temelde söz konusu ortak girişimin günlük
işlerini yürüten ve faaliyetlerinin devamı için yeterli mali kaynakların yanı sıra 150
personel, finansman ve varlıkları da içeren diğer kaynaklara ulaşımını sağlayan
bağımsız bir yönetim kadrosunun varlığına bağlı olduğu görülmektedir..
Teknik Plastik’in bağımsız bir tüzel kişilik olması; sahip olduğu yönetim organları ve
3.160.000 YTL’lik sermaye ile faaliyetlerini bağımsız olarak devam ettirebilecek güçte
olması ve ortak kontrole sahip olan teşebbüslerin, ticari faaliyetlerinin herhangi bir
aşamasında Teknik Plastik’in tercihlerine (satış koşulları, müşteri seçimi, vb.) etkisi
olmaması nedeniyle Teknik Plastik bağımsız bir iktisadi varlıktır.
Bu çerçevede devir sonrasında Teknik Plastik’in, Özata ve Sealed Air B.V. arasında 160
kurulmuş bir ortak girişim şirketine dönüşeceği görülmektedir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Teknik Plastik; süt, yoğurt, catering malzemeleri, deterjan, çikolata, hastane,
laboratuar ve sağlık işlerinde kullanılmak üzere çeşitli ürün ve hizmet grupları için
plastik ambalaj üretimi alanında faaliyet göstermektedir. Plastik ambalaj kaplarının
üretimi için termoform, enjeksiyon, şişirme gibi farklı üretim teknolojileri
bulunmaktadır. Teknik Plastik bu teknolojilerden termoform yöntemini kullanmaktadır.
Bu yöntemde plastik levhalara ısı verilerek kalıpların yardımı ile şekillendirme 170
yapılmaktadır. Teknik Plastik’in ürettiği ürünler; plastik ayran bardakları, yoğurt
kaseleri, otomat bardakları, deterjan kapları, saklama kapları ve tabaklardır.
Öte yandan devralan konumunda bulunan Sealed Air B.V. ve Türkiye’de faaliyet
gösteren iştirakleri ile diğer grup şirketlerinin Türkiye’de satışını gerçekleştirdikleri
ürünler; esnek yiyecek paketleme filmleri, gıda torbaları, koruyucu paketleme ürünleri
(beyaz eşya kartonu ve köpüğü) ve medikal paketleme ürünleridir. Dosya mevcudu
bilgilerden, devralan grup tarafından satılan ve farklı üretim teknolojileri ile farklı
kullanım alanları olan bu ürünlerin arz ve talep yönünde Teknik Plastik ürünleri ile
ikame edilebilecek ürünler olmadıkları anlaşılmaktadır. 180
Bu bilgiler çerçevesinde; dosya kapsamında ilgili ürün pazarı, Teknik Plastik’in
faaliyet gösterdiği “termoform plastik kaplar pazarı” olarak belirlenmiştir.
07-69/841-317
5
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Plastik kaplar pazarında ülke içindeki rekabet şartlarının bölgesel olarak
farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi
pazarın “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme 190
Bildirim Formu’nda yer alan bilgiler çerçevesinde Teknik Plastik’in Ünal Soyata, Yıldız
Soyata, Uğur Soyata, Hayri Özilhan, Mustafa Aydın Özilhan ve Keriman Özilhan’ın
elinde bulunan ve şirket sermayesinin %(…)’sini temsil eden hisselerin Sealed Air BV
tarafından devralındığı, böylece söz konusu işlem sonrasında Teknik Plastik’in
kontrolünde yapısal bir değişikliğin gerçekleştiği anlaşılmaktadır.
Devralma işleminin hukuki dayanağını, Sealed Air ile Teknik Plastik’in yukarıda yer
verilen hissedarları arasında 28.8.2006 tarihinde imzalanan “Hisse Satın Alma
Sözleşmesi” ve “Hissedarlar Sözleşmesi” oluşturmaktadır.
200
Aşağıdaki tabloda Teknik Plastik’in devralma öncesi ve sonrası ortaklık yapısı yer
almaktadır:
Tablo – 3: Devralma öncesi ve sonrası Teknik Plastik’in hissedarlık yapısı
Hissedar Adı Devralma Öncesi
Hisse Oranı (%)
Devralma Sonrası
Hisse Oranı (%)
Özata Kimyevi Mad. Gıda Amb. San. A.Ş. (…) (……)
Sealed Air B.V. (…) (……)
Mustafa Aydın Özilhan (…) (……)
Hayri Özilhan (…) (……)
Uğur Soyata (…) (……)
Ünal Özilhan (…) (……)
Keriman Özilhan (…) (……)
Yıldız Soyata (…) (……)
TOPLAM 100 100
Yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi Sealed Air B.V. bildirim konusu işlem sonucu,
Teknik Plastik’in yaklaşık %(…) oranındaki hissesini devralmaktadır. Böylelikle
Teknik Plastik Sealed Air B.V. ile Özata Kimyevi Mad. Gıda Amb. San. A.Ş.’nin ortak
kontrolünde bir ortak girişim şirketine dönüşmektedir. Bu çerçevede başvuru konusu
devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2/c maddesi kapsamında bir işlem olduğu
görülmektedir.
210
H.3.2. Eşikler Açısından Yapılan Değerlendirme
Dosya mevcudunda yer alan bilgi ve belgelere göre, devralan konumunda bulunan
Sealed Air’in ilgili ürün pazarında herhangi bir pazar payı ve cirosu bulunmamaktadır.
Devreden konumunda bulunan Teknik Plastik’in ise ilgili coğrafi pazar olan Türkiye’de
2006 yılında ilgili ürün pazarındaki payının % (…), cirosunun (…………….) YTL
olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu cironun (…………….) YTL’si ihracattan
kaynaklanmaktadır.
Taraflarının yukarıda yer verilen ciro rakamları dikkate alındığında dosya konusu
işlemin 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi 220
çerçevesinde izne tabi olduğu anlaşılmaktadır.
07-69/841-317
6
H.3.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi
Devralan taraf olan Sealed Air, ilgili ürün pazarlarında faaliyet göstermediğinden
işlem sonrasında ilgili ürün pazarlarında rekabet koşulları eskisinden farklı
olmayacaktır.
Bildirim formundaki bilgiler çerçevesinde Türkiye’de vasıflı termoform plastik kaplar
pazarında faaliyet gösteren başlıca teşebbüsler ve tahmini pazar payları aşağıdaki 230
gibidir:
Tablo – 4: Termoform Plastik Kapları Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüsler ve Pazar Payları
Teşebbüs Pazar Payı (%)
Huhtamaki Plastik (…)
Teknik Plastik (…)
Başer Ambalaj San. Tic. A.Ş (…)
Işık Plastik A.Ş. (…)
Sem Metal Plas. Amb. San. Tic. Ltd. Şti. (…)
Farmamak Amb. (…)
Turan Plastik Sa. Tic. A.Ş. (…)
Özge Plastik San. Tic. A.Ş. (…)
Royal Plastik San. Tic. A.Ş. (…)
As Plastik Amb. San. Tic. A.Ş. (…)
Toplam 100
Yukarıda yer verilen pazar payı rakamları ve devralan tarafın pazarda faaliyet
göstermediği dikkate alındığında, başvuru konusu devralma işlemi sonrasında ilgili
ürün pazarının mevcut yapısında önemli bir değişikliğin meydana gelmeyeceği,
dolayısıyla ilgili pazarda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bir hakim
durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
H.3.4. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü ve Gizlilik 240
Bildirim konusu devralma işleminin dayanağı olan sözleşmelerden Hissedarlar
Sözleşmesi’nin 19. maddesinde şirketin ortak kontrolünden çıkan tarafa yönelik
olarak çıkış tarihinden itibaren 3 (üç) yıl süreyle rekabet etmeme yükümlülüğü
getirilmektedir. “Rekabet Etmeme” başlıklı söz konusu madde aşağıdaki gibidir:
“19.1 Herhangi bir taraf şirketten çıktığı takdirde, Taraflar çıkan tarafın çıkış tarihini
izleyen 3 (üç) yıl içinde (veya varsa Rekabet Kurulu tarafından öngörülen daha kısa
sürede),
(a) İş (şirketin işi) ile aynı veya benzer türde olan ve Şirketin yaptığı iş ile rekabet 250
halinde olan veya olabilecek herhangi bir işi doğrudan veya dolaylı olarak
yapmayacağını, uğraşmayacağını veya ekonomik olarak ilgilenmeyeceğini;
(b) çıkış tarihinden önceki iki (2) yıl içinde Şirketin İş ile ilgili olarak düzenli
müşterisi veya tedarikçisi olmuş herhangi bir kişi, firma veya şirketi müşteri
edinmeye çalışmayacağını veya
(c) Şirketin yönetici konumdaki mevcut herhangi bir personelini (bu personel bu
surette hizmet akdini ihlal etsin etmesin) herhangi bir bağlantılı kişi yanında
personel, danışman veya başka sıfatla çalışmaya ikna veya teşvik
etmeyeceğini
müşterek ve münferit olarak taahhüt eder.” 260
07-69/841-317
7
Teşebbüsler arasında, bir tarafın diğerine rekabet yasağı getirdiği anlaşmalar 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındadır. Bununla birlikte bazı birleşme devralma
işlemlerinde ticaret yerinin, mevkii, itibar ve sair gayrimaddi unsurlarının ve know-how
gibi kayıtlı olmayan haklarının da devri söz konusu olduğu için satıcı üzerine getirilen
ve belirli şartları içinde bulunduran rekabet yasakları farklı olarak
değerlendirilmektedir.
Devralmalarda alıcıların satıcılara getirdiği rekabet yasakları, alıcıların yatırımlarının
değerinden tam olarak yararlanmalarının bir aracı olarak görülmektedir. Ortak 270
girişimlerde ise rekabet yasakları taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim
arasında rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açılmaması gerekliliği
nedeniyle ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği ilgili pazardan
çekilmelerini ve böylelikle yeni ekonomik birimin fiili ya da potansiyel rakibi olma
imkanlarının ortadan kalkmasını sağlamaktadır. Bu özellikleriyle gerek devralma
işlemlerinde satıcılara getirilen rekabet yasakları, gerekse ortak girişim işlemlerinde
ana teşebbüslere getirilen rekabet yasaklarının yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili
ve gerekli oldukları kabul edilmektedir.
Ortak kontrolün devredildiği yoğunlaşma doğurucu ortak girişimlerde rekabet yasağı 280
ana şirketlerin ortak girişimle rekabet etmemesi şeklinde yer almaktadır. Söz konusu
rekabet yasağı ana şirketlerin pazardan çekilmesi anlamına geldiği için ortak girişimin
yoğunluk doğurucu bir işlem olması açısından önem kazanmaktadır. Ana şirketlerin
faaliyetlerini ortak girişime devrederek pazardan çıkması gerek ana şirketler
arasındaki, gerekse ana şirketlerle ortak girişim arasındaki rekabetçi davranışların
koordinasyonu riskini ortadan kaldırmaktadır.
Ortak girişimlerde rekabet yasağının içerdiği coğrafi alanın ve ilgili ürünün, ortak
girişimin faaliyet gösterdiği ilgili coğrafi pazar ve ürün pazarıyla sınırlı olması
gerekmektedir. Diğer yandan ana şirketlerin ortak girişimle rekabet etme yasağının 290
belirli bir süre ile sınırlı olması gerekmektedir.
Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama kavramı çerçevesinde yoğunlaşma
işlemi ile birlikte değerlendirilebilmesi için, yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli
olma kriterinin yanı sıra “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık”
kriterlerini de sağlaması gerekmektedir. Bu kriterler çerçevesinde yukarıda değinilen
rekabet etme yasaklarına ilişkin hükümlerin değerlendirilmesi gerekmektedir.
Sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ilkesi;
300
Yan kısıtlama olarak tanımlanacak düzenlemenin, yoğunlaşmanın tarafları olan
teşebbüslerin pazardaki hareket özgürlüklerini sınırlandırması, ancak; yoğunlaşma
işleminin kaçınılmaz sonucu olmadığı müddetçe, üçüncü kişi ya da teşebbüslere
ekonomik davranışlarını etkileyecek ya da bu teşebbüslerin zararına olacak herhangi
bir kısıtlama içermemesi gerekmektedir. Bu genel prensip çerçevesinde devralma
işlemlerinde; satıcıya, satıcının bağlı kuruluşlarına ya da satıcının temsilcilerine, ortak
girişim işlemlerinde ise kontrolü paylaşan ortaklara rekabet yasakları getirilmesi
makul sayılacaktır.
Bu bakımdan Hissedarlar Sözleşmesi’nde ortak girişim hissedarları ve bunların bağlı 310
kuruluşlarına rekabet yasağı getirilebilecektir.
07-69/841-317
8
Orantılılık İlkesi;
Bir kısıtlamanın yan sınırlama olarak kabul edilmesinde yalnızca kısıtlamanın
niteliğinin değil aynı zamanda kapsamının, süresinin ve coğrafi uygulama alanının da
işlemin yürütülebilmesi için gerekli olandan fazla sınırlanmış olup olmadığının
değerlendirilmesi gerekmektedir.
Hissedarlar Sözleşmesi’nde rekabet yasağının kapsamı “iş (şirketin işi) ile aynı veya 320
benzer türde olan ve şirketin yaptığı iş ile rekabet halinde olan veya olabilecek
herhangi bir iş” olarak, ilgili bölge ise belirtilmediği için tüm Türkiye olarak kabul
edilebilecektir. Coğrafi alan ve kapsam açısından bakıldığında ilgili rekabet
yasaklarının ortak girişimin faaliyetleri ile orantılı bir şekilde belirlendiği görülmektedir.
Süre açısından bakıldığında ise, ortak girişim işlemi bakımından öngörülen rekabet
yasağının süresinin, ortak girişimin ömrünü aşmaması gerekmektedir. Hissedarlar
Sözleşme’sinin 19.1. maddesinde yer alan rekabet yasaklarının süresi hissedarlığın
bitiminden itibaren üç yıl olarak belirlenmiştir. Bu çerçevede, Hissedarlar
Sözleşmesi’nde yer alan rekabet yasaklarının hissedarların ortak kontrolünü 330
paylaştıkları süreyle sınırlı olması ve ilgili sözleşme maddesinin bu yönde
düzenlenmesi uygun görülmektedir.
Hissedarlar Sözleşmesi’nin 19. maddesinde yer alan düzenlemelerin yan sınırlama
olarak değerlendirilebilmesi için yukarıda yer verilen değişikliklerin yapılmaması
halinde, söz konusu maddedeki düzenlemelerin Kanun’un 4. maddesi kapsamında
rekabet ihlali olarak değerlendirilmesi gerekecektir. Anılan sözleşme ile getirilen
rekabet yasağının Kanun’un 5. maddesinde öngörülen muafiyet koşullarından olan
“rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmasına yol açmaması” koşulunu
karşılamaması nedeniyle muafiyet başvurusunda bulunulması durumunda 340
sözleşmeye bireysel muafiyet tanınmasının mümkün olamayacağı anlaşılmaktadır.
Ayrıca Hisse Satın Alma Sözleşmesi’nin 12.13. ve Hissedarlar Sözleşmesi’nin 21.10.
maddelerinde “Gizlilik” başlıklı hükümler yer almaktadır. Her iki sözleşmedeki gizlilik
maddelerinde de aynı nitelikte ifadelere yer verilmiş olup, alıcı ve satıcının her ikisine
de, sözleşme tarihinden itibaren 3 yıl süreyle, gizlilik yükümlülüğü getirilmektedir. Söz
konusu maddelerdeki gizlilik yükümlülüğü; sözleşmelerin içeriğini, sözleşmeler ile
ilgili olarak karşı tarafa açıklanan diğer tüm bilgileri ve sözleşmelerden doğan her
türlü ihtilaf, uyuşmazlık ya da talebi kapsamaktadır. Ayrıca tarafların memur, yönetici,
danışman, denetçi ve çalışanlarının da karşı tarafla ilgili elde ettikleri bu bilgileri, 350
gizlilik yükümlülüğü kapsamında korumasını sağlama yükümlülüğü getirilmiştir.
Maddelerin devam eden kısımlarında hangi şartların varlığı halinde bu bilgilerin
açıklanabileceği düzenlenmiştir.
Bu çerçevede, her iki sözleşmedeki gizlilik maddelerinin, satıcı tarafın pazara
yeniden girmesini engelleyecek nitelik ve içeriğe sahip olmadığı ve dolayısıyla söz
konusu maddelerin ilgili pazarda rekabeti sınırlayıcı herhangi bir etkiye yol
açmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
07-69/841-317
9
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 360
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
olduğuna, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte
hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığına,
2. “Hissedarlar Sözleşmesi”nin 19. maddesinde öngörülen rekabet etmeme
yükümlülüğünün ortak kontrolün süresiyle sınırlandırılması şartıyla bildirim
konusu işleme izin verilmesine 370
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy