Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-4-101 (Birleşme)
Karar Sayısı : 07-69/855-323
Karar Tarihi : 6.9.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, 10
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Kenan Oğuz KARAKOÇ, Uygar GAZİOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Deloitte and Touche Danışmanlık Hizmetleri A.Ş.
- DTT Kurumsal Finans ve Danışmanlık Hizmetleri A.Ş.
- D-T Kurumsal Risk ve Bilgi Teknolojileri Danışmanlık
Hizmetleri Ticaret A.Ş.
20
D. TARAFLAR : - Deloitte and Touche Danışmanlık Hizmetleri A.Ş.
Sun Plaza Dereboyu Sk. No:24 34398 Maslak/İstanbul
- DTT Kurumsal Finans ve Danışmanlık Hizmetleri A.Ş.
Sun Plaza Dereboyu Sk. No:24 34398 Maslak/İstanbul
- D-T Kurumsal Risk ve Bilgi Teknolojileri Danışmanlık
Hizmetleri Ticaret A.Ş.
Sun Plaza Dereboyu Sk. No:24 34398 Maslak/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: DTT Kurumsal Finans ve Danışmanlık Hizmetleri A.Ş.
(DTT) ve D-T Kurumsal Risk ve Bilgi Teknolojileri Danışmanlık Hizmetleri 30
Ticaret A.Ş. (D-T)’nin Deloitte and Touche Danışmanlık Hizmetleri A.Ş.
(Deloitte Danışmanlık) bünyesinde birleşmesi işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 17.8.2007 tarih, 5531 sayı ile
giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen
31.8.2007 tarih, 2007-4-79/Öİ-07-KOK sayılı Birleşme Ön İnceleme Raporu
4.9.2007 tarih, REK.0.08.00.00-120/267 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-69 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirim konusu işlemin
taraflarının aynı ekonomik bütünlük içinde yer almaları nedeniyle, 4054 sayılı
07-69/855-323
2
Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olmadığı
görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
50
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
İşlemin tarafları müşterilerine çeşitli konularda danışmanlık, denetim ve yönetim
hizmetleri sunmaktadır. Söz konusu hizmetlerin herbiri müşterilerin farklı
ihtiyaçlarına yönelik olmaları sebebiyle birbirini ikame edemez niteliktedir. Bu
nedenle birleşmenin taraflarını oluşturan teşebbüslerin verdiği her tür hizmet ayrı
bir ilgili pazar olarak tanımlanmıştır. Bu çerçevede, ilgili ürün pazarları mali durum
incelemesi, şirket değerlemesi, finansman danışmanlığı, şirket satışları,
birleşmeler ve satınalmalar danışmanlığı, teknoloji denetimi hizmetleri, iç denetim
hizmetleri, risk danışmanlığı, proje yönetimi ve denetimi, bilgi güvenliği
danışmanlığı olarak belirlenmiştir. 60
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya mevcudu bilgilere göre, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları”
olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirimin konusu, Türkiye’de Deloitte markası adı altında farklı alanlarda çeşitli
hizmetler veren firmaların Deloitte Danışmanlık firması çatısı altında toplanması
işlemine izin verilmesi talebinden ibarettir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan hallerin belirlendiği 2. 70
maddesinin, birinci fıkrası ve bu fıkranın (a) bendine göre “Bağımsız iki veya
daha fazla teşebbüsün birleşmesi” Tebliğ kapsamında kabul edilmektedir.
Bu noktada bildirim konusu işlem bakımından ilk olarak aranacak şart birleşme
işleminin bağımsız teşebbüsler arasında gerçekleşmesidir.
İşlemin taraflarını oluşturan teşebbüslerin hissedar yapılarına bakıldığında, işlem
öncesinde D-T’nin en büyük hissedarının % 49.85 oranında hisseye sahip
bulunan Levent YAVEROĞLU, Deloitte Danışmanlık’ın en büyük hissedarının da
yine hisselerin %50’sini elinde bulunduran aynı şahıs olduğu görülmektedir. İşlem
öncesinde DTT’nin en büyük hissedarı ise %49.50’lik hissesini elinde bulunduran
Anthony John WİLSON’dur. Diğer taraftan DTT’nin en büyük hissedarlarından biri 80
yine %20’lik ortaklık payıyla Levent YAVEROĞLU’dur. He üç şirketin diğer
hissedarlarına bakıldığında, benzer isimlerin şirketerin ikisinde ya da üçünde
karşılıklı olarak hisse sahibi olduğu görülmektedir.
Birleşme işlemi sonrasındaki yapıda ise, her üç şirketteki hissedarlar bünyesinde
birleşilen Deloitte Danışmanlık’ta işlem öncesi payları oranında hisse sahibi
olmaktadırlar. İşlem sonrasında Levent YAVEROĞLU’nun %39.95’lik payıyla en
07-69/855-323
3
büyük hissedar olduğu, Deloitte Danışmanlık’ın diğer büyük hissedarlarla birlikte
bir tür ortak kontrolle yönetileceği görülmektedir. Salt teşebbüslerin ortaklık
yapısındaki hisse payları gözününe alındığında şirketlerin işlem öncesinde
bağımsız teşebbüsler olduğu, işlem sonrasında ortaya çıkacak yapı sonucunda 90
ise bir kontrol değişikliğinin olduğu izlenimi edinilebilir. Ancak, sadece hisse
yapısının değerlendirilmesiyle yapılacak bir kontrol tespiti, özellikle işleme konu
şirketin faaliyet alanı ve çalışma biçimi göz önüne alındığında, geçerli
olmayacaktır.
Öncelikle ticari unvanları farklılık gösterse de işleme konu her üç firmanın
“Deloitte” grubunun bir üye firması olduğu görülmektedir. Bir tür franchise sistemi
ile çalışan Deloitte benzeri danışmalık şirketi yapılanmalarında, üye şirketlerin
stratejik ve operasyonel faaliyetleriyle ilgili birçok unsur ana şirket (Deloitte)
tarafından belirlenmektedir. Yine bu tür şirketlerde “çalışan hissedar”
yapılanması bulunmaktadır. Bir başka deyişle, daha çok hissedar yapısının şirket 100
stratejisinin belirlenmesinde normal bir teşebbüsünkine benzer bir rolü
bulunmamaktadır.
Birleşme öncesi duruma bakıldığında işleme konu her üç firmanın ticaret sicilinde
kayıtlı faaliyet adresinin aynı olduğu görülmektedir. Teşebbüs yetkilileri de bu
durumu teyit etmekte ve işlem öncesinde de üç firmanın esasen aynı ofis içinde
tek bir firma gibi faaliyet gösterdiğini ifade etmektedirler. Bir başka deyişle, her
ne kadar hisse oranlarında farklılıklar olsa da, işlem öncesinde her üç şirket
karşılıklı hisseleri elinde bulunduran büyük hissedarlar tarafından ortak bir
biçimde yönetilmekte olup, işlem sonrasında da bu yönetim yapısı devam
edecektir. 110
Nitekim teşebbüs yetkilileri, işlemin gerçekleşmesinden önceki dönemde de
faaliyetlerin ayrı tüzel kişiliklerce yürütülmesinin tamamıyla yasal
zorunluluklardan kaynaklanan bir durum olduğunu, bu dönemde danışmanlık
piyasasının farklı segmentlerinde faaliyet gösteren her üç şirketin tek bir firma
gibi hareket ettiği ve temel kararların hissedarlarca ortak biçimde alındığını, söz
konusu zorunluluğun ortadan kalkması sebebiyle gerçekleştirilen işlemin şirketin
stratejik ve operasyonel faaliyetlerine hiç bir etkisinin bulunmadığını
belirtmişlerdir.
Bu çerçevede, işleme konu olan üç firmanın işlem öncesi durumda da aslında
farklı teşebbüsler olarak değil, bir ekonomik bütünlük arz eden tek bir teşebbüs 120
olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, bildirime konu
işlemin, bağımsız teşebbüsler arasında gerçekleştirilmemesi ve kontrol
değişikliğine yol açmaması sebebiyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olmadığı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu işleme
taraf olan firmaların birleşme öncesinde birbirinden bağımsız teşebbüsler olarak
değerlendirilememesi ve tek bir teşebbüs niteliği arz etmeleri sebebiyle, 4054
sayılı "Rekabetin Korunması Hakkında Kanun"un 7. maddesi ve bu Kanun’a 130
07-69/855-323
4
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında bir devralma işlemi
olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy