Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-4-162 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 07-79/982-380
Karar Tarihi : 18.10.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Süleyman CENGİZ, Hale SAĞLAM
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Great Circle Logistics LLC
Temsilcisi: Av. Zeynep ÖZKAN
Maya Akar Center Büyükdere Cd. No:100/28 34394
Esentepe/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Great Circle Lojistics LLC.
One Atlantic Street, 7th Floor, Stamford, CT 06901, ABD
- Lütfi AYGÜLER
Melodi Sk. İTÜ Sitesi D Blok D:1 Etiler/İstanbul
- Kostantinos SANDALCİDİS
Bozkurt Cd. No:54 Feriköy/İstanbul
- H. Nilgün TİYANSAN
Melodi Sk. İTÜ Sitesi D Blok D:1 Etiler/İstanbul
- Ahmet Bülent SABUNCU 30
Akat Mh. Necati Cumalı Sk. Pınar Apt. 36B Blok D:8
Beşiktaş/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Balnak Nakliyat ve Lojistik Hizmetleri Ticaret A.Ş.,
Balnak Uluslararası Nakliyat ve Lojistik Hizmetleri Ticaret A.Ş. ve Balship
Hava ve Deniz Taşımacılık ve Ticaret A.Ş. (hedef şirketler) hisselerinin
%49,14’ünün Great Circle Lojistics LLC (GCL) tarafından iki aşamalı olarak
Lütfi AYGÜLER, Kostantinos SANDALCİDİS, H. Nilgün TİYANSAN ve Ahmet
Bülent SABUNCU (satıcılar)’dan devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
40
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.9.2007 tarih, 6367 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen
07-79/982-380
2
8.10.2007 tarih, 2007-4-162/Öİ-07-SC sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu
10.10.2007 tarih, REK.0.08.00.00-120/304 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-79
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan devralma
işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında 50
Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu; devir sonucunda ilgili pazarda hakim
durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi, böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı; bu çerçevede
işleme izin verilmesi gerektiği, görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı 60
İşlem konusu teşebbüslerin faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı
“sözleşmeli lojistik hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralmaya konu teşebbüslerin faaliyetlerinin Türkiye geneline yönelik olması ve
ilgili ürünler açısından rekabetin ülke çapında homojen dağıldığının aksine
göstergeler bulunmaması dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti Sınırları” olarak tespit edilmiştir.
H.2. Taraflar 70
H.2.1. Great Circle Lojistics LLC (GCL)
GCL, 16.5.2006 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri Delaware Eyaleti
kanunlarına uygun olarak kurulmuş merkezi Delaware’de bulunan sınırlı sorumlu
bir şirkettir. GCL özellikle lojistik sektöründe faaliyette bulunan şirketlere yatırım
yapmak amacıyla kurulmuş yeni bir şirket olup, söz konusu şirketin, devralma
işleminin gerçekleşmesinin ardından Balnak Grup Şirketleri’nde elde edeceği
kontrolleri dışında halihazırda ticari faaliyeti bulunmamaktadır.
GCL’nin tüm hisselerini Great Circle Fund Holdings LLC elinde bulundurmaktadır.
Great Cicle Fund Holdings LLC’nin %100 oranındaki hissesi ise OECD sınırları 80
dışındaki ülkelerde nakliye şirketleri ve altyapı konularında yatırım yapan bir
yatırım fonu olan The Great Circle Fund LP’ye aittir.
H.2.2. İşlem Konusu Teşebbüsler
H.2.2.1. Balnak Nakliyat ve Lojistik Hizmetleri Ticaret A.Ş (BNL)
1996 yılında kurulan Balnak Nakliyat ve Lojistik Hizmetleri Ticaret A.Ş (BNL),
uluslararası kara ve demiryolu nakliye organizasyonu hizmeti sunmakta olup,
07-79/982-380
3
300’den fazla taşeron ve kendi karayolu filosu ile faaliyet göstermektedir. Bunun
yanı sıra, müşterilerine özel lojistik hizmet çözümleri de sunmaktadır. BNL’nin
sunduğu hizmetler arasında gümrüklü ve gümrüksüz depolama, demiryolu 90
bağlantılı antrepo, gümrükleme hizmetleri, otomotiv yedek parça depolaması,
paketleme ve elleçleme, esnek ve güvenilir IT çözümleri, kalite kontrol ve
konfeksiyon işlemlerini saymak mümkündür.
BNL’in ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
Hissedar Hisse Oranı %
1.Lütfi Aygüler 79,36
2.Kostantinos Sandalcidis 11,76
3.Hatice Nilgün Tiyanşan 5,88
4.Saliha Füsun Aygüler 1,00
5.Ahmet Bülent Sabuncu 2,00
TOPLAM 100
H.2.2.2 Balship Hava ve Deniz Taşımacılık ve Ticaret Anonim Şirketi
(Balship)
Uluslararası hava ve deniz taşımacılığı yapan Balship 1990 yılında kurulmuştur.
Şirket, dünyanın önde gelen havayolu şirketleri ile çalışarak, tüm dünyada
“havaalanından havaalanına” ve “kapıdan kapıya” taşımacılık hizmetleri 100
vermektedir. Denizyolu taşımacılık hizmetleri ile dünya ticaret merkezlerine
düzenli ve sık taşımacılık hizmeti de sağlamaktadır.
Balship 1990 yılından bu yana IATA üyesidir.
Balship’in ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Hissedar Hisse Oranı %
1.Lütfi Aygüler 73.00
2.Kostantinos Sandalcidis 9.90
3.Saliha Füsun Aygüler 15.00
4.Lilia Sandalcidis 0,10
5.Ahmet Bülent Sabuncu 2.00
TOPLAM 100
07-79/982-380
4
H.2.2.3. Balnak Uluslararası Nakliyat ve Lojistik Hizmetleri Ticaret A.Ş (BUN)
2004 Yılında kurulmuş olan BUN, grubun tır işletme şirketi olup, bünyesindeki 30 110
dorse ve 27 çekici ile grubun kara nakliye komisyonculuğu (freight forwarder)
işlemlerini gerçekleştiren BNL’in tedarikçisi konumundadır.
BUN’nin ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
Hissedar Hisse Oranı %
1. Lütfi Aygüler 79.96
2. Kostantinos Sandalcidis 12.00
3. Hatice Nilgün Tiyanşan 6.00
4. Ahmet Bülent Sabuncu 2.00
5. Ahmet Uzel 0.04
TOPLAM 100
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 Sayılı Tebliğ Çerçevesinde
Değerlendirme
Bildirim konusu işlem hedef şirketler üzerinde ortak kontrol yaratan bir hisse devri
işlemidir. GCL ve satıcılar arasında 29.8.2007 tarihinde hedef şirketlerin
hisselerinin %49,14’ünün iki aşamada devrine ilişkin olarak bir Hisse Satış ve 120
Taahhüt Sözleşmesi imzalanmıştır. Devralma işlemi neticesinde, GCL, hedef
şirketlerin sermayesinin her ne kadar %49,14’ünün maliki olacak ise de bazı
önemli genel kurul ve yönetim kurulu kararları GCL’nin olumlu oyu olmadan
alınamayacaktır ve bu nedenle GCL, hedef şirketlerin ortak kontrolüne sahip
olacaktır. Bu durum Hisse Satış ve Taahhüt Sözleşmesi’nin eki olan Hissedarlar
Sözleşmesi’nin 5.1 (d) ve 5.2 (g) maddelerinde düzenlenmiştir.
Bu çerçevede, başvuru konusu ortaklığın 1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve
devralma sayılan hallerin belirlendiği 2. maddesinin, “Amaçlarını gerçekleştirmek
üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık
olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki 130
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint-venture)”
şeklindeki (c) bendi hükmü çerçevesinde olup olmadığı değerlendirilmiştir.
Teşebbüsler arası bir işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in yukarıda anılan hükmü
çerçevesinde ortak girişim sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlar şunlardır:
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
- Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
07-79/982-380
5
- Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması.
i. Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması
İki veya daha çok sayıda teşebbüs ya da gerçek kişinin başka bir teşebbüs 140
üzerinde belirleyici etki uygulama olanağına sahip oldukları durumlarda ortak
kontrolün varlığından söz etmek mümkündür. Belirleyici ölçüt ise teşebbüsün
stratejik ticari davranışlarına engel olabilme gücü olarak ifade edilebilir. Ortak
kontrolün en açık ifadesi ise oy hakkı ve şirketin karar organlarına atanacak
kişilerin belirlenmesi konularında, aralarında eşitlik bulunan iki ana teşebbüs
tarafından ortak girişimin oluşturulmuş olmasıdır.
Bildirim konusu işlemde kurulacak olan ortak girişim tarafların ortak kontrolü
altında olacaktır yukarıda yer verildiği üzere bu durum Hissedarlar
Sözleşmesi’nin Şirketin İdare ve Yönetimi başlıklı 5.1 (d) maddesinde
düzenlenmiştir. Buna göre: 150
“5.1. (d) … Aşağıdaki hususlar A Grubu Hissedarların olumlu oyunu
gerektirmektedir.
(iv) İş faaliyetinin kapsamındaki değişiklikler
(v) Şirketin Ana Sözleşmesi’ne veya benzer anayasal belgelerine yapılan
değişiklikler
(vi) Şirketin feshine, tasfiyesine ilişkin veya herhangi bir iştirakin kurulmasına,
feshine, tasfiyesine ilişkin herhangi bir karar
(vii) Yönetim Kurulu’nun seçim sürecine, karar verme sürecine veya Ayrılmış
Kurul Hususlarına ilişkin değişlikler
(viii) Şirket birleşmeleri 160
(ix) Yeni hisselerin çıkarılması, tercih hakkı, teminat veya Şirketin menkul
değerlerini taahhüt etmek veya öz sermayeye dönüştürmek için olan haklar da
dahil sermaye artırım kararları”
Bunun yanında Hissedarlar Sözleşmesi’nin 5.2 (g) maddesinde sıralanan ve en
az bir A Grubu Hissedarın olumlu oyunu gerektiren “(ix) Bütçenin, İş Planının ve
ilgili revizyonların onaylanması” maddesi ile de ortak kontrol hususu
vurgulanmaktadır.
ii. Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olması
Ortak girişim, ana teşebbüslerden bağımsız olarak hareket etmesine olanak
tanıyacak, kendi iş gücüne, finansal kaynağına ve teknolojine sahip olacak 170
şekilde kurulmuş olmalıdır. Bu gereklilik ortak girişimin, aynı pazarda faaliyet
gösteren diğer firmaların normal şartlar altında yerine getirdikleri işlevleri yerine
getirebilmesi anlamına gelmektedir.
İşlem konusu teşebbüsler ilgili hizmet pazarında yıllardır faaliyet
göstermektedirler ve bu faaliyetlerini yerine getirmelerine olanak sağlayacak
donanıma, finansal kaynaklara ve insan kaynaklarına sahiptirler. İnceleme
07-79/982-380
6
konusu işlemin bu durumda bir değişiklik yaratması öngörülmediğinden, İşlem
konusu teşebbüslerin bağımsız iktisadi varlık yeterliliklerini sağlayacakları kabul
edilmektedir.
iii. Taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti 180
sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması
Genel olarak, tarafların ortak girişimin faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarında aktif
olmamaları, ana teşebbüslerden sadece birinin ilgili ürün pazarındaki
faaliyetlerine devam etmesi ya da ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet
göstereceği ilgili ürün pazarındaki tüm faaliyetlerini ortak girişime devretmeleri
hallerinde bağımsız teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu
riski bulunmaz. Dosya konusu işlemde ortak girişimle aynı pazarda faaliyet
gösteren taraflar söz konusu olmadığından rekabeti sınırlayıcı bir etkinin ortaya
çıkma olasılığı muhtemel görülmemektedir.
Dolayısıyla hisse devri işlemi sonucunda kurulacak yapı bir ortak girişimdir. 190
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği
getirilmiştir.
Aynı pazarda faaliyet gösteren ve aynı kontrol yapısına sahip olan hedef
şirketlerin 2006 yılı toplam cirosu yaklaşık (……………) YTL. olarak gerçekleşmiş
olduğundan, -diğer verilere bakılmaksızın- anılan işlemin Kurul’un iznine tabi 200
olduğu anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, GCL’nin ilgili pazarda faaliyetinin bulunmaması nedeniyle, işlem
sonucunda pazarın yapısı değişmeyeceğinden, Kanun'un 7. maddesi anlamında
bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin
söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.3.2. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Rekabet Yasağı Açısından
Değerlendirme
Bildirim konusu işlemin düzenlendiği GCL ve satıcılar arasında 29.8.2007
tarihinde imzalanan Hisse Satış ve Taahhüt Sözleşmesi’nin eki olan Hissedarlar 210
Sözleşmesi’nin 13.5 sayılı “Rekabet Etmeme” maddesi aşağıdaki gibidir:
(…..TİCARİ SIR…...)
sağlayacaktır.
07-79/982-380
7
İzne konu devralma sonucunda oluşacak yapının 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında bir ortak girişim olması ve GCL’nin Türkiye’de herhangi bir
faaliyetinin olmaması ile Sözleşmede getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün,
ortak girişimin süresiyle sınırlı, sadece taraflar açısından kısıtlayıcı ve orantılılık 220
ilkesine uygun olması dikkate alınarak yükümlülüğün zorunlu ve makul bir yan
sınırlama olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna; işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili 230
pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu
nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy