Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-171 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-87/1101-426
Karar Tarihi : 22.11.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Ilgaz SARIOĞLU, Hüseyin ORMAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Doosan Infracore Co Ltd.
Temsilcileri: Av. Mehmet Ali KARTAL, Av. Güvenç KETENCİ
Aybay&AybaY Hukuk Bürosu,
Sıraselviler Cad. 49/8, 34433 Taksim / İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Doosan Infracore Co Ltd.
Doosan Strategic Planning Center, Doosan Tower
32nd, 18-22, Euljiro, 6-ga, Jung-gu, 100-730, Seoul / KOREA
- Ingersoll Rand Company
Ingersoll Rand Company Vehicle Technologies
Dreve Richelle 167, B-1410, Waterloo / BELGİUM
E. DOSYA KONUSU: Ingersoll Rand Company Limited’in alt teşebbüsleri olan
Bobcat, Ingersoll Rand Utility Equipement ve Ingersoll Rand Attachements’ın 30
Doosan Infracore Co Ltd. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.9.2007 tarih ve 6376 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 31.10.2007 tarihli ve 7118 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde hazırlanan 14.11.2007 tarih ve 2007-2-171/Öİ-07-HSÖ sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 15.11.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-120/329 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 07-87 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır. 40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirim konusu devralma işleminin,
1- Ingersoll’un bağlı şirketleri konumundaki Bobcat, IRU ve IRA’nın doosan
tarafından devralınmasına konu eden işlemin, 4054 sayılı Kanun ve 1997/1
sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu,
2- İşlemle ilgili olarak tarafların toplam cirolarının ve pazar paylarının 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen ciro ve azar payı eşiğini aşmadığı ve bu
nedenle söz konusu işlemin bildirime tabi bir işlem olmadığı,
ifade edilmiştir.
50
07-87/1101-426
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Doosan Infracore Co Ltd. (Doosan)
Başvuruda bulunan Doosan, inşaat ve hafriyat makineleri üretimi ve satışı ile iştigal
etmektedir. Doosan, aynı şirketler grubuna dahil olan Doosan Heavy Industries şirketi
tarafından kontrol edilmekte, Doosan Heavy Industries şirketi ise Doosan
Corporation’ın doğrudan kontrolü altında bulunmaktadır.
Doosan Corporation ise farklı endüstri sektörlerinde faaliyet gösteren Kore kökenli
şirketler grubunun ana şirketidir. Doosan Corporation tarafından kontrol edilen
şirketlerin faaliyette bulunduğu başlıca sektörler, gıda ve içecek, yayıncılık, gemi 60
makineleri, takım tezgâhları, forklift, savunma sanayii, inşaat ve mühendislik, inşaat ve
hafriyat makineleri ve ambalaj sanayisidir.
Gerek Doosan gerekse Doosan Corporation halka açık bir şirket olup, şirketin kontrolü
belli bir kişinin elinde değildir.
H.1.2. Ingersoll Rand Company Limited. (Ingersoll)
Ingersoll, dünya çapında pek çok şirketi kontrol eden ABD kökenli bir firmadır. Kontrol
ettiği teşebbüsler; inşaat ve hafriyat makineleri, kompresörler ve basınçlı hava ile
çalışan diğer cihazlar, benzer cihazların imalatında kullanılan valf gibi aksam, kilit ve
güvenlik teknolojileri, otomotiv montaj, üretim hatları ve çözümleri, iklim kontrol
teknolojileri, hafif inşaat makine ve aksamı, erişim kontrol sistemleri, hidrolik pompa, 70
aksam ve sistemleri, akış kontrol teknolojileri, marş motorları, mikrotürbinler ve benzeri
sanayi dalları alanında faaliyet göstermektedir.
Doosan tarafından devralınacak olan Ingersoll’a bağlı şirketler olan Bobcat, Ingersoll
Rand Utility Equipment (IRU) ve Ingersoll Rand Attachments (IRA), yalnızca hafif
hafriyat ve inşaat makineleri, hafif inşaat makine ve aksamı, iş makineleri ataşmanları
sanayilerinde faaliyet gösteren üç teşebbüstür.
Ingersoll halka açık bir şirket olup, şirketin kontrolü belli bir kişinin elinde değildir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1 İlgili Ürün Pazarı
Devralma işleminin tarafları olan şirketlerin faaliyet alanı inşaat ve hafriyat makineleri 80
pazarında faaliyet göstermektedir. Söz konusu makinelerin temel işlevi; toprak ya da
molozu kazmak, yıkmak, şekil vermek, bir yerden bir yere taşımaktır.
İnşaat projesinin tipine ve niteliğine göre farklı boyutlarda ve tipte inşaat makineleri
kullanılmaktadır. Anılan çerçevede söz konusu makineler, ağır iş makineleri ve hafif iş
makineleri olarak bir ayrıma tabi tutulmaktadır.
Greyder, ekskavatör vb. ağır iş makineleri çok büyük boyutlarda olup zorlu arazi
şartları için tasarlanmıştır. Anılan makineler, 6 tondan fazla bir ağırlığa ve 80 beygirden
fazla bir motor gücüne sahip olup büyük çapta toprak veya kaya kütlesini delebilme,
parçalayabilme ve bir yerden bir yere taşıya bilme niteliğine haizdir.
Çalışma ağırlığı 6 tondan ve motor gücü 80 beygirden daha az olan hafif iş makineleri 90
ise küçük ve dar alanlarda çalışabilme kabiliyetine sahiptir. Söz konusu makinelere
örnek olarak, mini ekskavatör, yükleyici, skid-steer yükleyici, beko yükleyici ve çeşitli
eklentiler takılabilen teleskopik yükleyiciler gösterilebilir.
Çoğu zaman hem ağır hem de hafif iş makineleri aynı teşebbüsler tarafından
üretilmektedir. Ancak yalnızca belli bir boyutta makine üreten şirketler pazarda
07-87/1101-426
3
markalaşabilmektedir. Bu bağlamda Doosan Infracore ağır iş makineleri alanında
faaliyet göstermekteyken, aynı şirket hafif iş makineleri alanında çok az bir paya
sahiptir. Ingersoll ise daha çok hafif iş makineleri alanında faaliyet göstermektedir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde devralma işlemine konu teşebbüslerin
(Doosan ve Bobcat) çakışan faaliyet alanları hafif inşaat ve hafriyat makineleri üretimi 100
ve satımı olduğundan ilgili ürün pazarı “ hafif inşaat ve hafriyat makineleri pazarı”
olarak tanımlanmıştır.
Devre konu diğer iki teşebbüs IRU ve IRA’nın ise komprosör, jeneratör, ışık seti vb.
ürünler alanında faaliyet gösteriyor olması nedeniyle, söz konusu ürünler “yardımcı
inşaat ve hafriyat makineleri pazarı” olarak tanımlanmıştır. Ancak, IRU ve IRA’nın
anılan ürünler bazında Türkiye cirosu yok denilecek kadar küçüktür. Doosan grubu ise
anılan ürünleri üretmemektedir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Türkiye sınırları içerisinde ilgili ürünler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına
neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazarın “Türkiye 110
Cumhuriyeti sınırları” olarak ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. Tarafların İlgili Ürün Pazarındaki Faaliyetleri
Devre konu teşebbüslerin hafif inşaat ve hafriyat makineleri pazarında 2006 yılı
Türkiye cirosu aşağıdaki gibidir.
Tablo 1: Tarafların 2006 yılı Türkiye hafif inşaat ve hafriyat makineleri cirosu.
Taraflar Ciro (ABD Doları) Ciro (YTL)
Dosan (………….) (………….)
Bobcat (………….) (………….)
TOPLAM (………….) (………….)
Yardımcı inşaat ve hafriyat makineleri pazarında IRU ve IRA’nın yardımcı inşaat ve
hafriyat makineleri pazarı ile ilgili 2006 yılı Türkiye cirosu aşağıdaki gibidir.
Tablo 2: Tarafların 2006 yılı Türkiye yardımcı inşaat ve hafriyat makineleri cirosu.
Taraflar Ciro (ABD Doları) Ciro (YTL)
IRU (………….) (………….)
IRA (………….) (………….)
TOPLAM (………….) (………….)
Doosan grubu bu pazarda üretim yapmamaktadır. 120
Satılan ürün adeti bazında hafif inşaat ve hafriyat makineleri pazarında tarafların 2006
yılı Türkiye pazar payı oranı tahmini olarak aşağıda yer almaktadır.
Tablo 3: Satılan Ürün Adeti Bazında Hafif İnşaat ve Hafriyat Makineleri 2006 yılı Türkiye Pazar Payı
Ürünler Şirket
Mini
Ekskavatör
SSL Hafif Yükleyici
(Teleskopik
Yükleyici
Beko
Yükleyici
Toplam Pazar
Payı (%)
Doosan (….) (….) (….) (….) (….) (….) 1,4
Bobcat (….) (….) (….) (….) (….) (….) 3,9
JCB (….) (….) (….) (….) (….) (….) 20,7
CAT (….) (….) (….) (….) (….) (….) 10,6
CNH (….) (….) (….) (….) (….) (….) 0,9
Manitou (….) (….) (….) (….) (….) (….) 1,3
Hidromek (….) (….) (….) (….) (….) (….) 17,2
07-87/1101-426
4
Diğer (….) (….) (….) (….) (….) (….) 44,0
TOPLAM (….) (….) (….) (….) (….) (….) 100
Yukarıdaki tablodaki bilgilere göre Doosan ve Bobcat’in 2006 yılı hafif inşaat ve
hafriyat pazarında Türkiye pazar payı toplamı %5,3’dür.
Türkiye yardımcı inşaat ve hafriyat makineleri pazar payları ile ilgili bilgilere
ulaşılamamıştır. Ancak Türkiye İnşaat Makineleri Distribütörleri ve İmalatçıları Birliği’nin
internet sitesinde yayınlanan verilere göre, Türkiye’de inşaat makineleri sektörünün
büyüklüğü yıllık 4,3 milyar ABD Dolarıdır. Anılan pazarda IRU ve IRA’nın cirosu göz 130
önüne alındığında söz konusu iki teşebbüsün Türkiye pazar payı ihmal edilebilir bir
düzeyde olduğu görülmektedir.
H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Dosya konusu işlemle birlikte Doosan, Ingersoll’a bağlı şirketler olan Bobcat, IRU ve
IRA’nın tamamının kontrolünü eline geçirecektir. İşlem sonrası anılan üç şirketin
yapısında kontrol değişikliği olacağından söz konusu bildirimin 1997/1 sayılı Tebliğ 2.
maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.
H.3.4. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesininde, “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir
birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren 140
teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam
pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin
almaları zorunludur.” hükmü yer almaktadır.
Dosya konusu bilgilere göre, hafif inşaat ve hafriyat makineleri pazarında Doosan’ın
2006 yılı Türkiye cirosu (…………..) YTL, Bobcat’in 2006 yılı Türkiye cirosu
(…………..) YTL ve toplam 2006 yılı Türkiye cirosu (…………..) YTL’dir.
Yardımcı inşaat ve hafriyat malzemeleri pazarında ise taraflardan IRU’nun 2006 yılı
Türkiye cirosu (…………..) YTL, IRA’nın 2006 yılı Türkiye cirosu (…………..), toplamda
2006 yılı Türkiye cirosu ise (…………..) YTL’dir. 150
Her iki pazarda da tarafların 2006 yılı Türkiye ciro toplamının Tebliğ’de öngörülen 25
milyon YTL’lik ciro eşiğini aşmadığı anlaşılmıştır.
Pazar payları bakımından ise Doosan ve Bobcat’in 2006 yılı Türkiye hafif inşaat ve
hafriyat pazarında Türkiye pazar payı toplamı %5,3’dür.
2006 yılı Türkiye yardımcı inşaat ve hafriyat makineleri pazarında ise IRU ve IRA’nın
net olmamakla birlikte pazar payının milyonda üç olduğu teşebbüs temsilci tarafından
ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işlemi sonucu
tarafların; 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen pazar payı ve ciro eşiğini
aşmaması nedeniyle bildirim konusu işlemin izne tabi bir devralma işlemi olmadığı 160
sonucuna ulaşılmıştır.
H.3.5. Yan Sınırlamalar Bakımından Değerlendirme
Dosya konusu devir devir işlemine ilişkin yapılan “Aktif ve Hisse Senedi Alım
Anlaşması”nın 5.12 “Rekabet Etmeme” başlıklı kısmında satıcıya yönelik olmak üzere
üç yıllık rekabet yasağı getirilmektedir. Bu madde incelendiğinde, devir işlemini takip
eden üç yılı kapsamak kaydıyla satıcıya devir konusu olan işletme ile rekabet içinde
herhangi bir iş ile doğrudan veya dolaylı olarak iştigal etmeyeceği hüküm altına
07-87/1101-426
5
alınmıştır. Aynı maddenin devamında bazı özel durumlarda bu maddenin
uygulanmayacağı da belirtilmiştir. Ayrıca aynı madde içerisinde tarafların devir işlemi
sonrasında olağan ticari etik değerlere bağlı kalmaları anlamına gelebilecek bazı 170
hükümler de yer almakla birlikte, bu hükümler rekabet hukuku bağlamında sorun
oluşturacak yükümlülükler içermemektedir.
Yan sınırlamaların değerlendirilmesinde, sınırlamaların yoğunlaşma ile doğrudan ilgili
olma, sadece yoğunlaşmanın tarafları açısından sınırlayıcı hükümler içerme ve orantılı
olma koşullarını sağlayıp sağlamadığı incelenmelidir.
Söz konusu sözleşmedeki rekabet yasakları incelendiğinde, yukarıda belirtilen
kriterlerin karşılandığı ve sözleşme ile belirlenen 3 yıllık sürenin yan sınırlamalara
yönelik Rekabet Kurulu kararları ile uygunluk gösterdiği, getirilen sınırlamanın işlemin
gereği gibi gerçekleştirilebilmesi için gerekli, kısıtlamanın kapsamı ve süresinin de
makul olduğu ve devralınan faaliyetlerin değerinin karşılanabilmesi için gerekli 180
sonucuna ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğuna, ancak
tarafların toplam Pazar payları ve cirolarının aynı Tebliğ’de öngörülen eşikleri
aşmaması nedeniyle izne tabi olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy