Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-1-131 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-92/1172-457
Karar Tarihi : 27.12.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Fatma ATAÇ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Melike ÇİMEN
Temsilcileri Av. Serdar TUNÇBİLEK, Av. Pınar AYBEK
Bener Hukuk Bürosu, Yapı Kredi Plaza, C Blok, Kat 4
34330 Levent-İstanbul
D. TARAFLAR : - Brenntag Cee GmbH
Linke Wienziele 152, 1060, Wien AVUSTURYA
- Provida GmbH
Linke Wienziele 152, 1060, Wien AVUSTURYA
- JLC-Chemie Handels GmbH
Haidbrunngasse 50, 2700 Wr. Neustadt, AVUSTURYA
- Brenntag Kimya Ticaret Ltd. Şirketi
Rüzgarlı Bahçe Cumhuriyet Cd. No:8 Acarlar Tic. Sit.
B-Blok, Kat:7, 34805 Kavacık- İstanbul
- Brenntag Austria Holding GmbH
Linke Wienziele 152, 1060, Wien AVUSTURYA
- Tufan ABACI
Acıssu Sk. Hünal Apt. No:14/3, Maçka, Başiktaş-
İstanbul
- Güher ABACI
Acıssu Sk. Hünal Apt. No:14/3, Maçka, Başiktaş-
İstanbul
- Melike ÇİMEN
Acıssu Sk. Hünal Apt. No:14/3, Maçka, Başiktaş-
İstanbul
- Selçuk TURNA
Adnan Kahveci Mah. Çankaya Cd. Topçu Sk. Banksis
Konutları B2 Blok, D20, Gürpınar, Büyükçekmece-
İstanbul
- Zehra BİBİN
07-92/1172-457
2
Açelya Sk. Güzeltan Apt. No 2/5 Maçka, Beşiktaş-
İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Abacı Kimya Dış Ticaret Sanayi ve Ticaret A.Ş.
hisselerinin Brenntag Cee GmbH, Provida GmbH, JLC-Chemie Handels
GmbH, Brenntag Kimya Tic. Ltd. Şti. ve Brenntag Austria Holding GmbH
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.10.2007 tarih ve 6964 sayı ile
giren ve eksiklikleri en son 6.12.2007 tarih ve 8064 sayı ile tamamlanan bildirim
üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucunda düzenlenen 7.12.2007 tarih, 2007-1-131/Öİ-07-AG sayılı Devralma
Ön İnceleme Raporu, 10.12.2007 tarih, REK.0.05.00.00-120/220 sayılı
Başkanlık önergesi ile 07-92 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu devralma
işleminin,
- Tarafların ciroları yönüyle 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak
çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne
tabi olduğu,
- Söz konusu devir işlemi sonucu 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile
yasaklanan, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya
mevcut hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü
yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı,
- Hisse Satın Alma Anlaşması’nın 18.1 maddesinde yer alan “…Kapanış
Tarihi’nden itibaren 3 (üç) yıllık bir süre boyunca Satıcılar ve ikinci dereceden
akrabaları ve İştirakleri, Şirket’in rakibi hiçbir işletme, firma, ortaklık veya
varlığı doğrudan veya dolaylı olarak yönetmeyeceklerdir…” ifadesinden “ikinci
dereceden akrabaları” ibaresinin çıkarılması; ayrıca aynı maddedeki
“…Kapanış Tarihi’nden itibaren 5 (beş) yıl boyunca, Satıcılar’ın “ABACI”
ismini İngilizce veya Türkçe “Kimya” veya “Chemical(s)” veya “Distribution”
veya “Totalchem” ibareleri ile bir arada, kimyasal dağıtımı sektöründe bir
işletmede kullanmaları yasaktır.” ifadesindeki sürenin en fazla 3 (üç) yıl ile
sınırlandırılması şartıyla ilgili maddede getirilen rekabet yasağının yan
sınırlama olarak değerlendirilerek, devralma işlemine izin verilmesi gerektiği
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Brenntag Cee GmbH, Provida GmbH, JLC-Chemie Handels GmbH,
Brenntag Kimya Ticaret Limited Şirketi ve Brenntag Austria Holding GmbH
(Brenntag Grubu)
Brenntag Grubu büyük miktarlarda kimyasal maddenin üreticilerden alınarak
müşterilerin ihtiyacına uygun karışımlar hazırlanması ve bunların satışı faaliyeti
07-92/1172-457
3
ile iştigal etmektedir. Ayrıca bununla bağlantılı olarak bazı ürün gruplarında
depolama ve paketleme hizmetlerini de yürütmektedir.
Brenntag Grubu’nun Türkiye’deki faaliyetleri ise Brenntag Kimya Ticaret Ltd. Şti.
(Brenntag Kimya) vasıtasıyla doğrudan pazarlama ve dağıtım; ayrıca Brenntag
Cee GmbH (Brenntag Cee) ve Provida GmbH vasıtası ile doğrudan ithalat
şeklinde gerçekleşmektedir. Brenntag Cee’nin % (….)’u Brenntag Austria
GmbH’ye ve %(…)’i Brenntag Beteiligungs GmbH’ye aittir.
H.1.2. Abacı Kimya Dış Ticaret Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Abacı Kimya)
Hisseleri Tufan Abacı, Güher Abacı, Melike Çimen, Selçuk Turna ve Zehra Bibin
adındaki gerçek kişilere ait olan Abacı Kimya, deterjan, kozmetik, kişisel bakım
ve benzeri ürünlerin üretiminde kullanılan hammaddelerin oluşturduğu kimyasal
maddelerin dağıtımı ile iştigal etmektedir.
Yukarıda adı geçen hissedarlardan bazıları aynı zamanda Abacı Kimya İthalat
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Abacı Kimya İthalat) ve Hidrokim Su Kimyasalları
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Hidrokim)’nin de kontrolüne sahip olmakla birlikte bu
iki teşebbüsün başvuru konusu devralma işlemi ile ilgisi bulunmamaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Tarafların Türkiye’deki faaliyetleri “kimyasal madde dağıtımı” pazarında
kesişmekte ve bu pazar kendi içinde “toptan kimyasal madde dağıtımı”,
“standart kimyasal maddelerin dağıtımı” ve “özel kimyasal maddelerin dağıtımı”
olmak üzere üç alt pazara ayrılmaktadır.
Toptan kimyasal madde dağıtımı: Büyük oranlarda temel kimyasal maddeleri
kapsamakla birlikte doğrudan üreticiden talep eden kişiye nakledilmekte ve
depolama gerektirmemektedir. Daha çok kimyasal madde üreticileri ve kimyasal
madde ticareti ile uğraşanlar tarafından talep edilmektedir.
Standart kimyasal maddelerin dağıtımı: Ürün çeşidi bakımından toptan kimyasal
maddelere nazaran daha geniş olmakla birlikte hacim olarak daha küçük
ölçeklidir. Yüklü miktarda ürün alıp depolamayı ve buna ek olarak şişeleme,
karışım vb. hizmetleri de gerektirmektedir. Geniş çaplı ticaret yapan endüstri
kuruluşları ve sanayiciler tarafından talep edilmektedir.
Özel kimyasal maddelerin dağıtımı: Özel kimyasalların küçük hacimlerde
dağıtımını kapsamakla birlikte standart kimyasal madde dağıtımından farklı
olarak alıcıya ürünle ilgili detaylı bilgi ve teknik destek verilmektedir. Genellikle
ilaç sektöründe faaliyet gösterenler ile birlikte vernik, boya, gıda, deterjan, kişisel
bakım ve kozmetik ürünlerin, endüstriyel kimyasalların üreticileri tarafından talep
edilmektedir.
Dağıtımı yapılan ürünün miktarı, niteliği, ek hizmet gerektirip gerektirmemesi ve
alıcıların farklı olması gibi nedenlerin yanı sıra devre konu teşebbüs olan Abacı
Kimya yalnızca özel kimyasal maddelerin dağıtımı alanında faaliyet gösterdiği
için ilgili ürün pazarı “özel kimyasal maddelerin dağıtımı pazarı” olarak
belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
07-92/1172-457
4
H.3. Yapılan Tespitler Ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1 Devralma İşleminin Niteliği
Dosya konusu devralma işlemine ilişkin olarak taraflar arasında 26.9.2007
tarihinde “Hisse Satın Alım Anlaşması (HSAA)” imzalanmıştır. Buna göre işlem
kapsamında Abacı Kimya hisselerinin %100’ü devredilecektir. Aşağıda Abacı
Kimya’nın devir öncesindeki mevcut ve sonrasındaki planlanan hissedarlık
yapıları yer almaktadır:
Tablo 1: Abacı Kimya’nın Hissedarlık Yapısı
Hissedar Adı Devralma Öncesi Payı (%) Devralma Sonrası Payı (%)
Tufan Abacı 90 ---
Güher Abacı 9,10 ---
Melike Çimen 0,80 ---
Selçuk Turna 0,05 ---
Zehra Bibin 0,05 ---
Brenntag Cee GmbH --- 99,996
Brenntag Austria Holding GmbH --- 0,001
Provida GmbH --- 0,001
JLC-Chemie Handels GmbH --- 0,001
Brenntag Kimya Tic. Ltd. Şti. 0,001
Toplam 100 100
Söz konusu devralma işlemi sonucunda Abacı Kimya’nın kontrolü tamamıyla
Brenntag Grubu’na geçeceğinden işlem, 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1
sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralma işlemidir.
2006 yılında Türkiye’de işlemin taraflarından Brenntag Grubu’nun elde ettiği ciro
(……………..) YTL iken, Abacı Kimya’nın cirosu yaklaşık (……………) YTL
olarak gerçekleşmiştir. Buna göre tarafların toplam cirosunun 1997/1 sayılı
Tebliğ’de öngörülen ciro eşiğini aştığı ve bu çerçevede işlemin anılan Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğu anlaşılmaktadır.
H.3.2. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirme
Devralma işleminin taraflarından Brenntag Grubu Türkiye’de “standart kimyasal
maddelerin” ve “özel kimyasal maddelerin” dağıtımını; buna karşın Abacı Kimya
yalnızca “özel kimyasal maddelerin” dağıtımını yapmaktadır. Söz konusu
devralma işleminin gerçekleşmesi halinde sadece özel kimyasal maddelerin
dağıtımı pazarında yoğunlaşma yaşanacağı ve bu nedenle anılan pazarda
devralmanın ortaya çıkaracağı olası etkilerin incelenmesi gerektiği
anlaşılmaktadır. Dosyadaki bilgilere göre, tarafların ve rakiplerinin ilgili pazardaki
tahmini pazar payları aşağıda yer almaktadır:
Tablo 2: Tarafların ve Rakiplerinin İlgili Pazardaki Tahmini Pazar Payları
Teşebbüsün Adı Pazar Payı (%)
Abacı Kimya (…..)
Brenntag Grubu (…..)
Cognis Kimya A.Ş. (…..)
Enkim Ltd. Şti. (…..)
İlmor Kimya Ltd. Şti. (…..)
Kale Kimya Ltd. Şti. (…..)
Degussa (…..)
Clariant (…..)
SNF Ltd. Şti. (…..)
Parkoteks (…..)
Argon Kimya A.Ş. (…..)
07-92/1172-457
5
Yukarıdaki tablodan tarafların her birinin oldukça düşük pazar payına sahip
oldukları, devralma işlemi sonrasında Abacı Kimya ile Brenntag Grubu’nun
toplam %(…) pazar payına ulaşacağı ve böylece pazarın yapısında önemli bir
değişiklik olmayacağı anlaşılmaktadır. Bunun yanında pazara girişi zorlaştıran
teknik koşullar bulunmamakta, kimyasal madde dağıtımı faaliyetine başlamak
isteyen teşebbüslerin yüksek miktarda yatırıma yol açabilecek olan kendisine ait
herhangi bir donanım ve araç filosuna sahip olması gerekmemekte, bunlar
üçüncü kişilerden kiralama yoluyla temin edilebilmektedir.
Pazarın irili ufaklı çok sayıda firmadan oluşan yapısı ve giriş engelinin
bulunmadığı dikkate alındığında, başvuru konusu devralma işlemi sonucunda
ilgili pazarda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde hakim durumun
yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve rekabetin olumsuz
yönde etkilenmesi söz konusu olmayacaktır.
H.3.3. Rekabet Yasağı
Bildirim konusu devir işlemine ilişkin olarak taraflar arasında imzalanan
HSAA’nın 18.1. maddesi rekabet yasağını düzenlemektedir. Anılan madde
aşağıdaki gibidir:
“18.1.Rekabet Etmezlik: Hidrokim Su Kimyasalları Sanayi ve Ticaret Limited
Şirketi bünyesi altında iş görenler ve Ek [15]’de tarif edilenler hariç, Kapanış
Tarihi’nden itibaren 3 (üç) yıllık bir süre boyunca Satıcılar ve ikinci dereceden
akrabaları ve İştirakleri, Şirket’in rakibi hiçbir işletme, firma, ortaklık veya varlığı
doğrudan veya dolaylı olarak yönetemeyeceklerdir. Satıcılar, Şirket’e rakip bir iş
alanında olmaması kaydıyla, “ABACI” ve “su ve çevre teknolojileri” isimlerini
kendi şirket isimleri içerisinde bir arada kullanabilirler. Kapanış Tarihi’nden
itibaren 5 (beş) yıl boyunca, Satıcılar’ın “ABACI” ismini İngilizce veya Türkçe
“Kimya” veya “Chemical(s)” veya “Distribution” veya “Totalchem” ibareleri ile
birarada kimyasal dağıtımı sektöründe bir işletmede kullanmaları yasaktır.”
Söz konusu maddenin incelenmesinden, sözleşmede yer alan rekabet yasağı
yan sınırlama olarak değerlendirilmiştir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun
maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin
verilmesine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
07-92/1172-457
6
Rekabet Kurulu’nun 27.12.2007 tarih ve 07-92/1172-457 sayılı Kararı’na
KARŞI OY GEREKÇESİ
Abacı Kimya Dış Ticaret Sanayi ve Ticaret A.Ş. hisselerinin
Brenntag Cee GmbH, Provida GmbH, JLC-Chemie Handels GmbH,
Brenntag Kimya Tic. Ltd. Şti. ve Brenntag Austria Holding GmbH
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebine ilişkin karara
aşağıda belirttiğimiz nedenle katılmıyoruz.
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve buna
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
olduğu, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığı:
Ancak anılan Kurul kararından farklı olarak, bildirim konusu işlemin
dayanağını oluşturan Hisse Satın Alma Anlaşması’nın 18. maddesinde
getirilen rekabet yasağının, aşağıda yer alan düzenlemelerin yapılması
şartıyla, yan sınırlama sayılarak bildirim konusu işleme izin verilmesi
gerektiği kanaatindeyiz.
Hisse Satın Alma Anlaşması’nın ilgili maddesinde satıcıların yanı
sıra ikinci dereceden akrabalarının da rekabet yasağına tabi tutulduğu,
ayrıca satıcıların “Abacı” ismini, “Kimya”, “Chemical(s)”, “Distribution”
ve “Totalchem” ibareleri ile birarada kimyasal dağıtım sektöründe bir
işletmede kullanmalarının yasaklandığı anlaşılmaktadır.
Birleşme-devralmalarla birlikte getirilen rekabet yasaklarının yan
sınırlama sayılması için; yalnızca taraflar açısından kısıtlayıcı olması,
yoğunlaşma ile doğrudan ilgili olması, işlemin yürütülmesi için gerekli
olması ve kapsamının belirli ve sınırlı olması gerekmektedir.
07-92/1172-457
7
Rekabet Kurulu önceki kararlarında “rekabet yasaklarının yalnızca
taraflar açısından kısıtlayıcı olabileceği” yaklaşımıyla, taraflar haricindeki
her türlü kişiye getirilen rekabet yasağının kaldırılmasını şart koşmuştur.
Konuya emsal teşkil edebilecek geçmiş Kurul Karar örnekleri :
1) 20.2.2003 tarihli, 03-11/116-53 sayılı Rekabet Kurulu kararı :
İlgili işlemde Hissedarlar Anlaşması’nın 9. maddesi; “Hazer
Hissedarlarından her biri, şirkette hisse sahibi olduğu sürece ve kendisinin şirketin
hissedarı olmasının sona ermesi tarihinden itibaren 2 yıllık bir süre boyunca ne
kendisinin ne bağlı şirketlerinin ne kendi usul veya füruundan herhangi birinin ne de
Hazer Grubu şirketlerinden herhangi birinin (işbu madde uygulamasında “Hazer
Grubu Şirketi” (i) Hazer’in veya (ii) Hazer’in herhangi bir hissedarının herhangi bir
Bağlı Şirketi’ni ifade edecektir), herhangi bir vasıta ile ve herhangi bir şekilde
şirketin işine rakip olabilecek herhangi bir imalat veya satış faaliyetini, ya da
mahiyeti ne olursa olsun sair herhangi bir operasyon veya faaliyeti, ne doğrudan ne
de dolaylı olarak, geliştirmeyeceğini veya katılmayacağını ya da bunlarda herhangi
bir şekilde menfaat sahibi olmayacağını kabul ve taahhüt eder.” şeklinde
düzenlenmiştir.
Bu madde ile Hazer hissedarlarına ortaklıktan ayrılmaları durumunda iki
yıllık rekabet yasağı getirilmektedir. Söz konusu maddede rekabet yasağı
uygulanacak kişiler “ne kendisinin ne bağlı şirketlerinin ne kendi usul veya
füruğundan herhangi birinin ne de Hazer Grubu şirketlerinden herhangi
biri” şeklinde tanımlanmıştır.
Rekabet Kurulu, “…Getirilen sınırlamaya tabi olan kişi ve kuruluşların
kapsamının rekabet yasağı amacını aşacak şekilde sınırlandırıldığı görülmektedir.
Özellikle usul ve füruya yönelik getirilen kısıtlamanın, rekabet yasağından beklenen
ve ulaşılmak istenen amacı aştığı, dolayısıyla bu düzenlemeyi yan sınırlama
kapsamından çıkardığı açıktır.
…
Bu çerçevede, sözleşmedeki ilgili maddeden “...ne kendi usul ve füruundan herhangi
birinin..” ifadesinin çıkartılması şartıyla söz konusu rekabet yasağının yan sınırlama
olarak değerlendirilebileceği kanaatine ulaşılmıştır.” şeklinde karar tesis etmiştir.
2) 20.2.2003 tarihli, 03-11/118-55 sayılı Rekabet Kurulu kararı :
İlgili işlemde Anlaşma'nın “Rekabet Yasağı” başlıklı 12. maddesi ile
devredilen Orim’in hissedarları olan ve “Satıcılar” şeklinde ifade edilen;
Semavi Yorgancılar, Ender Yorgancılar, Ali Şükrü Gülyurt, Özker Gülyurt
ve Solika Yorgancılar’ın, kapanıştan itibaren 3 yıl boyunca, doğrudan
doğruya veya bağlı şahısları ya da aile fertleri aracılığıyla Şirketin işiyle
rekabet etmeyecekleri hükmü getirilmiş ve rekabet yasağı kapsamına giren
hususlar, sınırlı sayıda olmamak kaydıyla; “(i) herhangi bir rakip şirkette
07-92/1172-457
8
halihazırda veya gelecekte hissedar olarak; (ii) rakip bir şirketi işi/ticari
faaliyeti veya teşebbüsü müştereken veya münferiden kontrol ederek; (iii)
rakip bir şirketin, firmanın veya teşebbüsün müdürü, yöneticisi, danışmanı,
müşaviri, memuru olarak hareket etmek” şeklinde ifade edilmiştir.
Rekabet yasağı esas itibarıyla, “Satıcılar” olarak adlandırılan Orim’in
hissedarlarına getirilmiştir. Yapılan düzenleme itibarıyla bu kişilerin; bağlı
şahısları (affiliates) ya da kardeş, eş ve çocuklarından oluşan aile fertleri
aracılığıyla da Şirketin işleriyle rekabet halindeki işlerle rekabet etmemeleri
öngörülmüştür.
Rekabet Kurulu, “Devralma işlemlerinde satıcıya getirilen rekabet
yasaklarının yan sınırlama sayılabilmesi için bu yasakların, satıcının hareket
özgürlüğünü sınırlandırmakla beraber üçüncü kişilerin ya da teşebbüslerin
ekonomik davranışlarını etkileyecek veya bu teşebbüslerin zararına olacak herhangi
bir kısıtlama içermemesi gerekmektedir.
…
Bu çerçevede, söz konusu devralma işlemiyle doğrudan bir bağlantısı olmayan
satıcıların kardeş, eş ve çocuklarından oluşan aile fertlerine getirilen rekabet
yasağının, bu kişilerin özgür bir biçimde ticari karar alma süreçlerini kısıtladığı ve
bu devralma işleminin hayata geçirilmesinde zorunlu bir unsur olmadığı, dolayısıyla
satıcıların aile fertlerinin rekabet yasağı kapsamından çıkarılması gerektiği
sonucuna ulaşılmıştır” şeklinde karar tesis etmiştir.
3) 24.8.2006 tarihli, 06-59/774-227 sayılı Rekabet Kurulu kararı
İlgili olayda Kurul’umuz “.. Ancak rekabet yasağının kapsamının sadece
devredenlerle sınırlı olmadığı görülmektedir. Nitekim Erikli Hisse Alım Sözleşmesi
8.10. maddesinin (a) bendinde satıcıların birinci dereceden akrabalarına da rekabet
etmeme yükümlülüğü getirilmektedir. 15.8.2005 tarih ve 05-51/751-202 sayılı Kurul
Kararında, bir ortak girişim sözleşmesi kapsamında birinci dereceden akrabalara
getirilen rekabet yasağının kaldırılması koşuluyla söz konusu sözleşmeye bireysel
muafiyet tanınabileceğine hükmedilmiştir. Anılan Kararın gerekçesinde; anılan
kısıtlamanın rekabet yasağından beklenen ve ulaşılmak istenen amacı aştığı ifade
edilmektedir. Bu itibarla sözleşmenin ilgili maddesinin devredenlerle
sınırlandırılmasının yerinde olacağı sonucuna ulaşılmıştır.
,,
i- bahse konu 8.10 maddenin (a) bendinde yer alan, hissedarlık süresince geçerlilik
taşıyan rekabet etmeme yükümlülüğü ile birinci derece akrabalara yönelik rekabet
etmeme yükümlülüğünün anılan madde kapsamından çıkarılması;..” şeklinde karar
tesis etmiştir.
4) 9.10.2006 tarihli, 06-72/952-274 sayılı Rekabet Kurulu kararı
07-92/1172-457
9
İlgili kararda taraflar arasında imzalanan “Sermayeye İştirak ve Pay
Sahipleri Sözleşmesi”nin 21. maddesine aşağıda yer verilmiştir:
“21.1. Her bir Mevcut Pay Sahibi doğrudan veya dolaylı (Yakın Aile üyesi kişiler
vasıtasıyla yapılanlar dahil olmak üzere) olarak, kendi namına veya herhangi bir
başkası hesabına aşağıdakilerden hiç birini yapmayacaktır…”
Rekabet Kurulu’nun bu karardaki yorumu aşağıdaki şekildedir:
“…Yukarıda aktarılan rekabet yasaklarının, yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve
gerekli oldukları, ancak sadece taraflar bakımından bağlayıcı olmadıkları (rekabet
yasakları sadece Beyaz Filo’nun kontrolünde yetki sahibi olacak taraflar ile sınırlı
olmayıp yakın aile üyesi kişileri de kapsamaktadır.) kanaatine varılmıştır.
..
Sermayeye İştirak ve Pay Sahipleri Sözleşmesi”nin 21. maddesinde yer alan rekabet
yasağının yakın aile üyelerini içermeyecek şekilde… tadil edilmesi şartıyla yan
sınırlama sayılarak, bildirime konu işleme izin verilmesine..”
5) 20.6.2007 tarihli, 07-53/582-193 sayılı Rekabet Kurulu kararı:
İlgili kararda Kurul, “İştirak Sözleşmesi’nin 21.1 nolu maddesinde, “Her
bir Mevcut Pay Sahibi doğrudan veya dolaylı (Yakın Aile üyesi kişiler vasıtasıyla
yapılanlar dahil fakat onunla sınırlı olmamak üzere)…” şeklinde yer alan ifadeden
söz konusu rekabet etmeme yükümlülüğünün sadece ODE’nin kontrolünde yetki
sahibi olacak taraflar ile sınırlı olmayıp yakın aile üyesi kişileri dahil sınırları
belirsiz bir kapsam içindeki kişiler için de geçerli olduğu anlaşılmıştır. Anılan
düzenlemenin bu haliyle sadece taraflar açısından sınırlandırıcı olma ölçütünü aştığı
ortadadır. …
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, rekabet etmeme yükümlülüğün
süresinin ortak girişim süresi ile sınırlı olması ve yalnızca ODE’nin kontrolünde
yetki sahibi olacak kişiler ile sınırlı olması gerektiği sonucuna varılmıştır.”
şeklinde karar tesis etmiştir.
6) 20.7.2000 tarihli, 00-27/294-164 sayılı Rekabet Kurulu kararı
İlgili kararda Kurul, “…. Öte yandan, hisse Devir Sözleşme Taslağı’nın
11. maddesinde, “Anlaşma tarihinden itibaren on (10) yıl içinde Satıcı
ve/veya onların bağlı şirketleri müştereken veya münferiden dolaylı veya
dolaysız olarak üretim, satış, dağıtım, pazarlama, araştırma, geliştirme ve
lisans alıp verme faaliyetinde bulunmayacaklardır” ifadeleriyle yer verilen
rekabet etmeme taahhüdü, içerik olarak devralma işleminin ayrılmaz bir
parçasını oluşturmakla birlikte, söz konusu 10 yıllık süre bu yasağı makul
olmaktan çıkartmaktadır. Bu nedenle anılan sürenin 3 yıl olarak değiştirilmesi
durumunda sözleşmede yer alan rekabet sınırlaması makul bir yan sınırlama
olarak kabul edilecektir.…”
07-92/1172-457
10
Yukarıdaki Rekabet Kurulu Kararları da gözönünde bulundurularak
“Satıcıların ikinci dereceden akrabalarına” getirilen rekabet yasağının yan
sınırlama olarak kabul edilemeyeceğini düşünmekteyiz.
Ayrıca devredenlerin beş yıl boyunca “Kimya” veya “Chemical(s)”
veya “Distribution” veya “Totalchem” ibarelerini “Abacı” ismi ile bir arada
kullanmalarının yasaklanmasının, Hisse Satın Alma Anlaşması’ndaki üç
yıllık rekabet yasağının kapsamını genişletici etkisinin bulunduğunu, bu
nedenle söz konusu ilave hükmün makul kabul edilemeyeceğini
düşünmekteyiz.
Bu bilgiler ışığında bildirim konusu işlemde, Hisse Satın Alma
Anlaşması’nın 18. maddesinden “ikinci dereceden akrabaları” ibaresinin
çıkarılması; ayrıca aynı maddedeki “…Kapanış Tarihi’nden itibaren 5 (beş) yıl
boyunca, Satıcılar’ın “ABACI” ismini İngilizce veya Türkçe “Kimya” veya
“Chemical(s)” veya “Distribution” veya “Totalchem” ibareleri ile bir arada, kimyasal
dağıtımı sektöründe bir işletmede kullanmaları yasaktır.” ifadesindeki sürenin en
fazla 3 (üç) yıl ile sınırlandırılması şartıyla ilgili maddede getirilen rekabet
yasağının yan sınırlama olarak değerlendirilerek, devralma işlemine izin
verilmesi gerekmektedir.
Anılan gerekçelerle Kurul’ca verilen karara katılamıyoruz.
Süreyya ÇAKIN M.Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy