Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-205 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-92/1177-460
Karar Tarihi : 27.12.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: E. Ebru ÖZTÜRK, Fatma GÖZLÜKAYA ANGI
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - General Electric Sağlık Bakım Diyagnostik San. ve Tic.A.Ş
Temsilcisi: Av. Zeynep İNCE
Çakmak Avukatlık Bürosu
Piyade Sok. No: 18 Kat: 3 06550 Çankaya Ankara
D. TARAFLAR : - AMS Tıbbi Cihaz İmalat İthalat İhracat Ltd. Şti.
Kazım Karabekir Caddesi No: 95/76 İskitler Ankara
- AMS Tıbbi Cihaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
İvedik Organize Sanayi Bölgesi 1. Etap 634. Sokak
No: 51-52 Ostim Ankara
- General Electric Sağlık Bakım Diyagnostik Ürünler San. ve Tic. A.Ş.
Dereboyu Sokak Sun Plaza No: 24 Kat: 7 Maslak İstanbul
E. DOSYA KONUSU: AMS Tıbbi Cihaz İma. İth. İhr. Ltd. Şti. ve AMS Tıbbi Cihaz San.
ve Tic. Şti’nin General Electric Sağlık Bakım Diyagnostik Ürünler San. ve Tic. A.Ş.
aracılığıyla General Electric Company tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.11.2007 tarih ve 7760 sayı ile giren ve
5.12.2007 tarih, 8038 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 14.12.2007 tarih, 2007-2-
205/Öİ-07-EÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 17.12.2007 tarih, REK.0.06.00.00-
120/355 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-92 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda bildirime konu devralma işleminin,
- 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi bir işlem olduğu,
07-92/1177-460
2
- İlgili ürün pazarlarında hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim durumu
güçlendirerek rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı,
- Varlık Satın Alma Sözleşmesi’nin “İş’te Rekabet veya Teşvik Etmeme Taahhüdü:
Kiralama Olmaması” başlıklı 8.1. maddesinin (a) ve (b) fıkralarında düzenlenen
rekabet etme yasağı ve istihdam etmeme yükümlülüklerinin süresinin 3 (üç) yıldan 2
(iki) yıla indirilmesi ve aynı maddenin (c) fıkrasında yer alan “ve Türkiye’de General
Electric Company veya Alıcı ile General Electric Company veya Alıcı’nın işiyle ilgili bir
işte doğrudan veya dolaylı olarak rekabet etmeyecektir” hükmünün sözleşme
metninden çıkartılması şartıyla bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Devralma İşlemi
Bildirime konu işlem, AMS Tıbbi Cihaz İma. İth. İhr. Ltd. Şti. (AMS Üretim) ve AMS Tıbbi
Cihaz San. ve Tic. Şti. (AMS Dağıtım) ile General Electric Sağlık Bakım Diyagnostik
Ürünler San. ve Tic. A.Ş. (GE Sağlık) şirketleri arasında 15.11.2007 tarihinde imzalanan
“Varlık Satın Alma Sözleşmesi” (Sözleşme) uyarınca gerçekleştirilmektedir. Sözleşme ile
AMS Üretim ve AMS Dağıtım’ın Sözleşme’de belirlenmiş olan varlık, gayrimenkul, iş ve
faaliyetlerinin tamamı (………….) ABD Doları karşılığında GE Sağlık tarafından satın
alınacak ve böylece GE dolaylı olarak anılan şirketlerin tam kontrolünü elde edecektir.
Bildirim formunda, GE’nin sağlık ürünleri alanında Türkiye’de herhangi bir üretimi
bulunmadığı, bu alandaki faaliyetinin yurtdışında ürettiği ürünlerin Türkiye’de çeşitli
bağımsız distribütörler ve bir iştiraki tarafından pazarlanmasından ibaret olduğu
belirtilerek, devralma işlemi ile GE’nin, GE Sağlık aracılığıyla Türkiye’de ilgili tıbbi
cihazların üretimi pazarında aktif hale gelmeyi ve bu ürünleri doğrudan kendi iştiraki
üzerinden pazarlamayı hedeflediği ifade edilmiştir.
H.2. Taraflar
H.2.1. General Electric Company (GE)
GE, hisseleri New York, Boston ve Londra borsalarında işlem gören halka açık bir
şirkettir. GE’nin faaliyet alanları şunlardır:
Havacılık, demiryolları, enerji, petrol-doğalgaz ve su işleme alanlarına yönelik
teknolojilerin tedariki (GE Infrastructure),
Yayımcılık ve eğlence hizmetleri (NBC Universal),
Kredi temini, leasing gibi şirketlerin global olarak büyümesine yönelik finansal
hizmetler (GE Commercial Finance),
Kredi kartı, banka kartı, kişisel krediler, mortgage gibi tüketicilere,
perakendecilere ve otomobil bayilerine yönelik kredi ve bankacılık hizmetleri
(GE Money),
Aydınlatma, fabrika otomasyon sistemleri, güvenlik ve sensör teknolojileri gibi
endüstriyel ürün ve hizmetler (GE Industrial)
Tıbbi görüntüleme, tıbbi tanı, hasta izleme ve anestezi sistemleri gibi tıbbi ürün
ve cihazların üretimi ve dağıtımı (GE Healthcare).
07-92/1177-460
3
Devralma işlemi, GE Healthcare’in faaliyet alanında gerçekleşmektedir. GE Healthcare’in
tıbbi teşhis görüntüleme teknolojileri, izleme ve anestezi, canlı bilimleri ve ilgili servisler ile
sağlık ürünleri alanlarında Türkiye’de herhangi bir üretimi bulunmamakta, yurtdışında
ürettiği ürünleri Türkiye’de çeşitli bağımsız distribütörler ve GE Medical Systems Türkiye
Ltd. aracılığıyla pazarlamaktadır.
GE’nin Türkiye’de kontrol ettiği ve bildirimle ilgili olmayan alanlarda faaliyet gösteren diğer
şirketleri, GE Marmara Technology Center Mühendislik Hizmetleri Ltd. Şti, General
Elektrik Ticaret ve Servis A.Ş. ile General Elektrik Türk A.Ş.’dir.
GE’nin 2006 yılında dünya çapında elde ettiği ciro (………….) ABD Doları, Türkiye’de elde
ettiği ciro ise (………….) ABD Doları’dır. GE’nin Türkiye’de ilgili ürün pazarında elde ettiği
toplam ciro ise yaklaşık (………….) ABD Doları’dır. GE 2006 yılında Türkiye’de ilgili ürün
pazarları dışında kalan tıbbi cihazlar pazarında ise GE Medikal Systems Türkiye Ltd.’nin
faaliyeti sonucunda (………….) ABD Doları tutarında bir gelir elde etmiştir.
AMS Üretim ve AMS Dağıtım’ı devralacak GE Sağlık, tümüyle GE’nin bir iştiraki olan GE
Medical Systems SCS (GE Medical) tarafından %99,9 hisse oranıyla kontrol edilmektedir.
GE Sağlık’ın ilgili pazarda faaliyet göstermeye yeni başlamış bir şirket olduğundan, 2006
yılında ait bir cirosu bulunmadığı bildirilmiştir.
H.2.2. AMS Tıbbi Cihaz İmalat İthalat İhracat Ltd. Şti. (AMS Üretim) ve AMS Tıbbi
Cihaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (AMS Dağıtım)
AMS Üretim, anestezi ve yoğun bakım kuvözleri ve fototerapi cihaz ve ekipmanlarının
imalat, üretim, montaj ve bakımı konularında faaliyet göstermektedir. Şirketin hisselerinin
%64’ü Kezban Uçak’a, %36’sı Şükrü Çetin Özkaya’ya aittir. Şirketin 2006 yılı cirosu
(………….) YTL’dir.
AMS Dağıtım ise, AMS Üretim tarafından üretilen tıbbi cihazlar ile diğer üretici firmaların
ürünlerinin ithalat, ihracat, satış ve dağıtımı alanlarında faaliyet göstermektedir. Şirketin
hisselerinin %64’ü Mustafa Uçak’a, %36’sı Ayla Özkaya’ya aittir. Şirketin 2006 yılı cirosu
(………….) YTL’dir.
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Devralma işlemi, bazı tıbbi cihazların üretimi ve dağıtımı alanında faaliyet gösteren AMS
Üretim ve AMS Dağıtım’ın hisselerinin tümünün GE Sağlık aracılığıyla GE tarafından
devralınmasına ilişkindir. Dolayısıyla devralma işleminin sonuç doğuracağı pazarlar AMS
Üretim ve AMS Dağıtım’ın faaliyet gösterdiği pazarlar olacaktır.
Bildirim formunda devre konu AMS şirketlerinin faaliyetinin bu cihazlar içinde özellikle
anestezi cihazları, yoğun bakım kuvözleri ve fototerapi cihazlarının üretimi ve diğer
firmalarca üretilen radyant ısıtıcılar, monitörler ve yoğun bakım vantilatörlerinin dağıtımı
üzerinde yoğunlaştığı ifade edilmektedir:
i. Anestezi Cihazları: Anestezi cihazları, ameliyat esnasında hastaların en genel
anlamda uyutularak bu sırada uygulanacak cerrahi işlemleri hissetmemesini
sağlayacak olan anestezi gazlarını, belli kurallar çerçevesinde, hastaya ileten
cihazlardır.
ii. Yoğun Bakım Kuvözleri: Kuvöz özellikle yeni doğan bebekler için gerekli olan ısı,
nem ve oksijen ihtiyacını karşılamak üzere üretilen bir cihazdır.
07-92/1177-460
4
iii. Fototerapi Cihazları: Yeni doğan bebeklerin sarılık olmasına neden olan maddenin
bir ışık kaynağı tarafından oluşturulan ışınım vasıtasıyla kandaki bilirubin
seviyesinin normal seviyeye indirilmesini sağlar.
iv. Radyant Isıtıcılar: Yeni doğan bebeklere ameliyathane içerisinde özellikle
doğumdan hemen sonra resütasyon, aspirasyon gibi işlemlerin yapılmasını
sağlayan açık kuvöz sistemidir.
v. Monitörler: Ameliyathanede ve yoğun bakım ünitelerinde kullanılan monitör
cihazları hastaya ait kalp atımı, oksijen seviyesi, tansiyon, vücut ısısı, solunum gibi
parametreleri teknik yöntemler vasıtasıyla algılayarak kullanılabilir veri haline
getiren cihazlardır.
vi. Vantilatörler: Yoğun bakım üniteleri ve hasta nakil araçlarında kullanılan vantilatör
cihazları hastayı tedavi etmek ile hasta için gerekli olan oksijeni ve havayı belli
oranlardan karıştırarak kullanıcının ayarlayacağı solunum parametrelerini hastanın
akciğerine uygulayan cihazlardır.
Devralmaya konu ürünler kullanıcılar tarafından farklı uygulama alanlarında ve farklı
amaçlarla kullanıldığından, bu ürünler arasında talep açısından ikame edilebilirlik
bulunmamaktadır. Bununla birlikte, benzer üretim teknikleri ve üretimde kullanılan girdiler
sebebiyle üreticiler sözü edilen ürünlerden bir kısmını ya da tümünü üretebilmektedir.
Özellikle büyük çaplı ve global nitelikteki firmaların geniş bir ürün yelpazesini alıcılara
sundukları görülmektedir. Diğer bir ifade ile pazarda arz ikamesi yüksektir. Bu bilgiler
ışığında, esasen ilgili ürün pazarını yüksek arz ikamesine bağlı olarak tıbbi cihazlar üretim
ve dağıtım pazarı olarak tanımlamak mümkün ise de, yukarıda sözü edilen ürün grupları
arasında talep ikamesinin bulunmaması sebebiyle pazarın alt pazarlara bölünerek
belirlenmesi gerektiği kanısına ulaşılmıştır. Bu sebeple, bildirim konusu devralma
işleminin ilgili olduğu ürün pazarları “anestezi cihazları, yoğun bakım kuvözleri, fototerapi
cihazları, radyant ısıtıcılar, monitörler ve yoğun bakım vantilatörlerinin üretimi ve dağıtımı”
olarak belirlenmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Yukarıda belirtilen ilgili ürün pazarlarında ülke içinde rekabet şartlarının farklılaşmasına
neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti
sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.4. Değerlendirme ve Hukuki Dayanak
Bildirime konu devralma işlemi ile AMS Üretim ve AMS Dağıtım’a ait varlık, gayrimenkul,
iş ve faaliyetlerin tamamı GE Sağlık tarafından satın alınacak ve anılan şirketler GE’nin
kontrolüne geçecektir. Dolayısıyla bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b)
maddesi anlamında bir devralma işlemidir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde "Bu Tebliğ’in 2.
maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı
gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı
aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon YTL’yi aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin
almaları zorunludur" hükmü yer almaktadır.
Bildirim formu ve ek bilgi yazısında yer verilen bilgilerden, anestezi cihazları ile yoğun
bakım kuvözleri pazarlarında her iki tarafın da üretimi olduğu, bu alanlarda tarafların 2006
07-92/1177-460
5
yılında elde ettikleri toplam cironun Tebliğ ile belirlenen ciro eşiğini aşmadığı ancak pazar
payı eşiğini aştığı (sırasıyla %(…), %(…)) anlaşılmaktadır. Fototerapi cihazları pazarına
bakıldığında, GE’nin bu alanda herhangi bir üretim ve satış faaliyetinin bulunmadığı,
AMS’nin üretimi sonucunda oluşan cironun eşik altında kaldığı ancak pazar payının (%…)
tebliğ ile belirlenen eşiği aştığı görülmektedir. Radyant ısıtıcılar, monitörler ve yoğun
bakım vantilatörleri pazarlarında ise ciro ve pazar payı eşikleri aşılmamaktadır.
Yukarıda yer verilen ciro ve pazar payı bilgilerinden anlaşıldığı üzere işlem, anestezi
cihazları, yoğun bakım kuvözleri, fototerapi cihazları pazarlarında pazar payı eşiğinin
aşılması nedeniyle bildirime tabidir.
Bildirim formunda yer alan bilgilere göre tarafların ve rakiplerinin ilgili ürün pazarlarındaki
pazar payları aşağıdaki gibidir:
Tablo 1- Anestezi Cihazları Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Pazar Payları
Üretici firma Dağıtıcı Pazar Payı (%)
Draeger Drager Medikal ve Tic. Ltd. (…)
GE AMS (…)
AMS AMS (…)
Heinen&Löwenstein Delta Trade Company (…)
TMS TMS Tıbbi Cihaz Ltd. (…)
SMS SMS Tıbbi Cihaz Ltd. (…)
Aeonmed Medek Medikal Ltd. (…)
Taema İnterteknik Elektromekan (…)
Tablo 2- Yoğun Bakım Kuvözleri Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Pazar Payları
Üretici firma Dağıtıcı Pazar Payı (%)
Draeger Drager Medikal ve Tic. Ltd. (…)
AMS AMS (…)
Fanem MES Tıbbi Cihazlar Ltd. (…)
Ningbo David İstanbul Elektronik (…)
GE Penta Elektronik Medikal (…)
Choongwae Medical Ertunç Özcan İth. Ve Mümessillik (…)
Ertunç Özcan Ertunç Özcan İth. Ve Mümessillik (…)
Medix Bertaş Teknik ve Tıbbi Mal. A.Ş. (…)
Tablo 3- Fototerapi Cihazları Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Pazar Payları
Üretici firma Dağıtıcı Pazar Payı (%)
AMS AMS (…)
Fanem MES Tıbbi Cihazlar Ltd. (…)
Ertunç Özcan Ertunç Özcan İth. ve Mümessillik (…)
Ningbo David İstanbul Elektronik (…)
Draeger Drager Medikal ve Tic. Ltd. (…)
07-92/1177-460
6
Tablolardan devralma işlemi sonucunda GE’nin anestezi cihazları pazarında %(…)’lik
payla pazarda lider konuma geçeceği; yoğun bakım kuvözleri pazarında %(…)’lik bir paya
ulaşacağı; daha önce Türkiye’de faaliyeti bulunmayan fototerapi ürünleri pazarında ise
%(…)’luk pazar payına ulaşacağı görülmektedir.
Bildirim kapsamında yer alan bilgilerden, devralma işlemiyle GE’nin pazar liderliğini elde
edeceği anestezi cihazları pazarında ve liderle aynı pazar payına ulaşacağı yoğun bakım
kuvözleri pazarında halihazırda faaliyet gösteren en büyük firmanın Draeger olduğu, bu
firmanın Türkiye’de Drager Medikal ve Tic. Ltd. şirketi aracılığıyla ürünlerini pazarladığı,
bunun dışında yerli ve yabancı birçok üretici firmanın da bu pazarlarda kayda değer pazar
payları ile ve farklı dağıtım şirketleri vasıtasıyla faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır.
Bildirim formunda ayrıca medikal cihaz pazarlarında girişi etkileyen özel bir durum ve
alınması gereken özel bir iznin söz konusu olmadığı, bu alanda faaliyet göstermenin ciddi
bir sermaye de gerektirmediği, son beş yıl içinde bu pazarlara İstanbul Elektronik, Ertunç
Özcan, MES, SMS, Delta Trade Company ve Medek Medikal gibi üretim ve dağıtım işiyle
uğraşan yerli ve yabancı birçok firmanın girdiği ifade edilmektedir.
Ek bilgi yazısında, ilgili pazarlardaki satışların %50-60’ının Kamu İhale Kanunu
kapsamında düzenlenen ihaleler yoluyla devlet hastanelerine; %30-40’ının ise özel
hastanelere yapıldığı, ihalelerde firmalara genellikle tek bir ürünle katılım şartı
getirilebildiği ancak pazarda dağıtıcı firmaların birden fazla üretici ile çalışmasını
engelleyen herhangi bir durumun söz konusu olmadığı belirtilmiştir. Bu doğrultuda,
uygulamada dağıtım firmalarına çoğunlukla münhasırlık koşulu getirilmediği ve GE’nin
AMS Dağıtım ile sözleşmelerinde de münhasırlık koşulu bulunmadığı belirtilmiştir. Bunun
yanı sıra, üretici firmaların kendi dağıtım şirketlerini kurarak dağıtım yapmasının önünde
hiçbir hukuki veya fiili engel bulunmadığı ve uygulamada bu durumla sıklıkla karşılaşıldığı
ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen bu bilgiler ışığında, GE’nin AMS Üretim ve AMS Dağıtım şirketlerini
devralması sonucunda ilgili pazarlarda tek başına ya da birlikte hakim durum
oluşturulması ya da mevcut hakim durumun güçlendirilmesi yönünde bir etkinin ortaya
çıkmayacağı anlaşılmaktadır.
AMS Dağıtım’ın Mevcut Dağıtım Sözleşmeleri Bakımından Yapılan Değerlendirme
Devralınan firmalardan AMS Dağıtım’ın halihazırda GE’nin rakibi konumundaki bazı
firmalara ait ürünlerin de Türkiye’de dağıtımını yapması sebebiyle taraflardan söz konusu
dağıtım sözleşmelerin gelecekteki durumu ile ilgili bilgi talep edilmiştir. Taraf vekili
tarafından gönderilen cevabi yazıda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“AMS Tıbbi Cihaz İmalat İthalat İhracat Ltd. Şti., GE’nin rakibi konumunda bulunan
iki firmanın daha distribütörlüğünü üstlenmiş bulunmaktadır. Bu firmalar, Shenzhen
Mindray Bio-Medical Electronics Co.,Ltd. ve Respironics International Inc.’dir.
Söz konusu firmalardan sadece Mindray ile AMS arasında akdedilmiş bir dağıtım
sözleşmesi bulunmaktadır. Mindray ile akdedilmiş bulunan ve belirli tip monitörlerin
Türkiye pazarında münhasıran AMS tarafından dağıtımına ilişkin bu sözleşmenin
yürürlük tarihi 31 Aralık 2007 itibarıyla sona erecek olup; sözleşmenin uzatılması -
yine sözleşme hükümleri gereğince- taraflar arasında sözleşmenin sona erme
tarihinden 3 (üç) ay önce yapılacak görüşme ve müzakerelere bağlanmıştır.
Tarafımıza iletilen bilgi, taraflar arasında bu şekilde bir görüşmenin henüz
yapılmamış olduğu yönündedir; dolayısıyla sözleşmenin 31 Aralık 2007 tarihi
07-92/1177-460
7
itibarıyla sona ermesi beklenmektedir. Bununla birlikte, GE’nin eğilimi –karşı
tarafın da aynı görüşte olması halinde- sözleşmeyi devam ettirmek yönündedir.
Respironics ile AMS arasında ise, akdedilmiş resmi bir sözleşme bulunmamakla
birlikte, Respironics tarafından AMS adına düzenlenmiş ve AMS’nin Respironics
ürünlerinin Türkiye’de pazarlanması konusunda yetkili distribütör olduğunu belirten
bir “Yetki Belgesi” bulunmaktadır. Taraflar arasındaki ticaret ilişkisi fiilen devam
etmekte olup; GE’nin eğilimi –Respironics’in aksi yönde bir talebi olmadığı sürece-
bu ilişkiyi mevcut hali ile devam ettirmek yönündedir.
İlgili izinlerin alınmasının ardından, GE, AMS’nin sözleşme akdettiği tüm firmalara
birer mektup göndererek, söz konusu sözleşmeleri devir tarihi itibarıyla kendisinin
yüklendiğini bildirmeyi ve karşı taraftan herhangi olumsuz bir cevap gelmediği
takdirde, hemen hemen tüm sözleşmeleri mevcut hali ile devam ettirmeyi
planlamaktadır.”
Pazarın işleyişi ile ilgili bilgiler ve tarafların mevcut dağıtım sözleşmelerine ilişkin bu
açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, GE’nin AMS Dağıtım’ın mevcut distribütörlük
sözleşmeleri ve dağıtım bağlantılarını devralmasına bağlı olarak pazarda rakiplerin
faaliyetlerini kısıtlayıcı ya da rakipler arasında koordinasyon riski doğurucu bir sonucun
doğması olasılığının bu aşamada öngörülemeyeceği anlaşılmaktadır.
Sözleşme’nin 8.1. maddesinde Düzenlenen Rekabet Etme Yasağı, İstihdam Etmeme ve
Gizlilik Yükümlülüklerine İlişkin Değerlendirme
Sözleşmenin 8.1. maddesinde rekabet etmeme, istihdam etmeme ve gizlilik
yükümlülükleri düzenlenmektedir. Maddenin (a) fıkrasında, Satıcıların ve Kurucuların
Kapanış Tarihini izleyen 3 yıl boyunca doğrudan veya iştirakleri aracılığıyla Türkiye’nin
herhangi bir yerinde, doğrudan veya dolaylı olarak, tıbbi cihaz ve ekipmanlara sahip
olmayacağı, bunları işletmeyeceği veya herhangi bir şekilde imalat, üretim, ithalat, ihracat,
satış, dağıtım, montaj ve bakımı işine benzer veya rakip bir iş ifa etmeyecekleri hükme
bağlanmıştır. Maddenin (b) fıkrasına göre ise, Satıcılar Kapanış Tarihini izleyen 3 yıl
boyunca doğrudan ya da iştirakleri aracılığıyla devredilen çalışanları çalıştırmamak,
çalışmaya davet etmemek veya hizmetlerinin ifasını kabul etmemekle yükümlüdür.
Sözleşme ile getirilen rekabet etmeme ve istihdam etmeme yükümlülüklerinin,
yasaklamanın süresi, konusu, tarafları ve uygulanacağı coğrafi alan bakımından devralma
işleminin amacının gerçekleşmesi için makul olduğu görülmüştür.
Maddenin (c) fıkrasında, “Mustafa Uçak görevi esnasında ve iş akdinin feshedilmesini
takip eden 2 (iki) yıllık bir süre boyunca ve Kurucular Kapanış Tarihinde başlayan 2 (iki)
yıllık bir süre esnasında tüm piyasa teknik ve mali bilgisini gizli tutacağını kabul etmiştir ve
Türkiye’de General Electric Company veya Alıcı ile General Electric Company veya
Alıcı’nın işiyle ilgili bir işte doğrudan veya dolaylı olarak rekabet etmeyecektir” ifadesine
yer verilmektedir.
Fıkranın ilk bölümü ile makul görülebilecek klasik bir gizlilik yükümlülüğünün düzenlendiği,
ikinci kısım ile ise doğrudan rekabet etmemeye ilişkin bir kısıtlama getirildiği
görülmektedir. Sözleşme’nin 8.1. maddesinin (a) fıkrası ile rekabet etmeme
yükümlülüğünün düzenlenmiş olduğu ve bu haliyle kısıtlamanın makul kabul edildiği
yukarıda ifade edilmişti. Bu bakımdan, maddenin (c) fıkrasının ikinci kısmı ile, GE’nin
devralma işlemine konu ilgili ürün pazarları dışında kalan tüm çalışma alanlarında
Satıcıların faaliyet göstermesi yasaklanarak, konu kriteri açısından, rekabet etme
07-92/1177-460
8
yasağının gerekli ve makul olandan fazla genişletildiği görülmektedir. Bu sebeple, bu
fıkradaki rekabet yasağının sözleşme metninden çıkartılması gerekmektedir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,
ancak Varlık Satın Alma Sözleşmesi’nin “İş’te Rekabet veya Teşvik Etmeme Taahhüdü:
Kiralama Olmaması” başlıklı 8.1. maddesinin (c) fıkrasında yer alan “… ve Türkiye’de
General Electric Company veya Alıcı ile General Electric Company veya Alıcı’nın işiyle
ilgili bir işte doğrudan veya dolaylı olarak rekabet etmeyecektir” hükmünün sözleşme
metninden çıkarılması şartıyla bildirim konusu işleme izin verilmesine OYÇOKLUĞU ile
karar verilmiştir.
07-92/1177-460
9
Rekabet Kurulu’nun 27.12.2007 Tarih ve 07-92/1177-460 Sayılı Kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ
AMS Tıbbi Cihaz İmalat ve İhracat Ltd. Şti. ile AMS Tıbbi Cihaz Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti.’nin General Electric Sağlık Bakım Diyagnostik Ürünler Sanayi ve
Ticaret A.Ş. aracılığıyla General Electric Company tarafından devralınması hakkında
alınan karara katılmamaktayız. Şöyle ki :
Taraflarca devralma işlemine ilişkin olarak yapılan Varlık Satın Alma
Sözleşmesi’nin “İş’te Rekabet veya Teşvik Etmeme Taahhüdü: Kiralama Olmaması”
başlıklı 8.1. maddesinin (a) fıkrasında düzenlenen rekabet etme yasağının ve (b)
fıkrasında düzenlenen istihdam etmeme yükümlülüklerinin süresi 3 yıl olarak
belirlenmektedir.
Devralma işlemlerinde yer verilen rekabet yasakları ve istihdam etmeme
yükümlülükleri, alıcının müşteri bağımlılığını kazanabilmesi ve know-how devrinin
söz konusu olduğu durumlarda bu devirden tam olarak yararlanabilmesi için satıcının
rekabetçi davranışlarından belirli bir süre için korunması ihtiyacını karşılamak
amacıyla düzenlenmektedir. Bu tür kısıtlamaların yan sınırlama olarak kabul
edilebilmesi, niteliklerinin yanı sıra kapsam, süre ve coğrafi uygulama alanı
bakımından işlemden beklenen amaçların elde edilebilmesi için gerekli olandan fazla
bir sınırlama getirmediklerinin tespitine bağlıdır.
Rekabet Kurulu’nun mevcut içtihadına bakıldığında, genelde, ticari itibar
devrinin söz konusu olduğu işlemlerde 2 yıla, ticari itibarla birlikte know-how
devrinin gerçekleştiği işlemlerde ise 3 yıla kadar rekabet etmeme süresinin makul
bulunduğu görülmektedir. Bu doğrultuda, örneğin, Kurul’un 29.9.2006 tarih, 06-
67/901-258 sayılı, 14.9.2006 tarih, 06-63/850-242 sayılı ve 29.7.2004 tarih, 04-
49/663-167 sayılı kararlarında, işlem ile alıcılara know-how devrinin öngörülmemesi
gerekçesine dayanılarak, sırasıyla süresiz, 3 yıllık ve 4 yıllık rekabet etme
yasaklarının 2 yıla indirilmesi şartına bağlı olarak devralma işlemlerine izin
verilmiştir.
07-92/1177-460
10
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, anılan karara konu devralma işlemi
bakımından bu tür bir know-how devrinin söz konusu olmayacağı anlaşılmaktadır.
Açıkladığımız bu sebeplerle, söz konusu devralma işlemine esas teşkil eden
sözleşmede yer alan rekabet etme yasağının ve istihdam etmeme yükümlülüğünün 3
yıllık sürelerinin makul kabul edilemeyeceği ve bu sürelerin 2 yıla indirilmesi
koşuluyla işleme izin verilmesi gerektiği kanaatindeyiz.
Bu itibarla anılan karara katılamıyoruz.
Süreyya ÇAKIN M.Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy