Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-232 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 08-06/60-17
Karar Tarihi : 17.1.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Ali DEMİRÖZ, Hakan BİLİR, Evrim Özgül KAZAK
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - İhbar
D. HAKKINDA İLK İNCELEME
YAPILANLAR : - Anten İşletme ve Teknik Hizmetler A.Ş. 20
Cevdet Paşa Cad. İnşirah Sok. No: 1/1, Bebek, İstanbul
E. DOSYA KONUSU : Televizyon yayıncılığı pazarının %90’ını oluşturan
teşebbüslerin birlikte kurdukları Anten İşletme ve Teknik Hizmetler Anonim
Şirketi (Anten A.Ş.) vasıtası ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 4. ve 7. maddelerini ihlal ettikleri iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ : Şikayet dilekçesinde özetle;
- İzlenme oranları ve reklam pastasından aldıkları paylar itibariyle Türkiye’deki
ulusal televizyon yayımcılığının en büyük aktörleri durumunda olan rakip 30
teşebbüslerin, mali bakımdan zayıf olan ulusal televizyon yayımcısı
teşebbüslerle, bölgesel ve yerel televizyon yayımcısı teşebbüsleri dışlayarak
Anten A.Ş. unvanlı bir ticaret şirketi kurdukları,
- Söz konusu şirketin bütün Türkiye’yi kapsayacak bir sayısal karasal yayın
şebekesi kurmayı amaçladığı,
- Türkiye Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK)’nun gerek açık gerek örtülü
teşviki ve desteğiyle hareket eden ve halihazırda kullanılmakta olan analog
sistemden sayısal karasal sisteme (DVB-T) geçiş sürecinde, Kurul’un birtakım
yetkileri kendisine havale edilerek televizyon yayıncılığı açısından hayati roller
üstlenecek olan söz konusu şirketin, esas itibariyle, yatay piyasada rakip 40
durumda bulunan büyük televizyon yayımcısı teşebbüslerin birlikte hareket
etmek suretiyle dikey dağıtım zincirinde hakim durum yaratmaya yönelik girişimi
temsil ettiği, bu açıdan Anten A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’un 4/1 hükmü
anlamında rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan bir dizi
anlaşmayı perdelediği gibi, 7/1 madde anlamında birden fazla teşebbüsün
hakim durum yaratmaya yönelik olarak, ilgili piyasalardaki rekabetin ortadan
kaldırılmasını doğuracak şekilde birleşmelerini ifade ettiği,
08-06/60-17
2
- Anten A.Ş.’nin ilgili piyasanın %90’ını oluşturan sermaye grupları tarafından
oluşturulduğu ve yönlendirildiği, oluşum dışında kalan şirketlere iştirak yönünde
bir çağrıda bulunulmadığı gibi, katılmak isteyenlere menfi cevap verildiği, 50
ülkemizde faaliyet gösteren iki yüzü aşkın bölgesel ve yerel televizyon yayımcısı
teşebbüsten yalnızca üç tanesinin Anten A.Ş.’ye kabul edilmesinin ayrımcılığın
boyutlarını açıkça ortaya koyduğu, öte yandan Anten A.Ş. esas sözleşmesinde,
bölgesel ve yerel yayıncılara hasredilen C Grubu hisselerin şirket sermayesinin
%10’unu aşamayacağı düzenlendiği gibi, bu gruptaki hissedarların yönetim
kuruluna aday olmak hakkından dahi mahrum bırakıldıkları, Anten A.Ş.’nin
sayısal karasal sisteme geçiş sürecinde üstleneceği roller çerçevesinde
durumun bölgesel ve yerel televizyon yayımcısı teşebbüsler açısından taşıdığı
mahzurların açık olduğu,
- RTÜK’ün karasal sayısal siteme geçiş sürecinde yayımcılığa ait hayati önemi 60
haiz bulunan düzenleyici yetkileri, kendi yasasına aykırı ve ihalesiz olarak Anten
A.Ş.’ye devretmeye hazırlandığı, 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş
ve Yayınları Hakkında Kanun’un münhasıran karasal analog sisteme ilişkin
düzenlemeleri içerdiğinden, yasama organınca bu hususta yeni bir düzenleme
yapılmadıkça RTÜK’ün sayısal sistemle ilgili düzenleyici yetkisi bulunmadığı,
- Radyo ve televizyon yayımlarının aktarılmasında halen kullanılmakta olan
karasal analog sistemin, RTÜK’ün frekans tahsis ihalesini yapmaması
sebebiyle, teşebbüsler arasında ciddi bir eşitsizlik ve ilgili piyasalarda aşılması
güç rekabet engelleri doğurduğu, karasal sayısal sistemin uygulanmaya
başlayacağı yeni dönemde, frekans tahsisi ve kanalların yerleştirilmesi gibi 70
önemli düzenleyici yetkilerle donatılması planlanan bu oluşumun, mevcut
rekabet engellerini derinleştirerek Türkiye’de radyo ve televizyon yayımcılığının
geleceğini reklam pazarının %90’ına sahip bulunan bir oligopolün tasarrufuna
teslim edeceği
ifadelerine yer verilerek, açıklanan sebeplerle rekabetin tesisi ve ihlalden önceki
durumun korunması için yerine getirilmesi ya da kaçınılması gereken davranışları
kapsayan bir kararın Anten A.Ş.’ye bildirilmesi ve nihai karar verilinceye kadar ihlalden
önceki durumu koruyucu nitelikte tedbirlerin alınması talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.12.2007 tarih ve 4373 sayı ile giren 80
başvuru üzerine hazırlanan 11.1.2008 tarih ve 2007-2-232/İİ-08-AD sayılı İlk İnceleme
Raporu, 11.1.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-110/13 sayılı Başkanlık önergesi ile
Kurul’un 08-06 sayılı toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ : İlgili raporda; Rekabet Kurulu’nun 8.1.2008 tarih ve
08-03/35-11 sayılı kararı ışığında, başvuru konusu şikayet ile ilgili herhangi bir işlem
tesis edilmesine gerek olmadığı, bu anlamda şikayetin reddedilmesi gerektiği ifade
edilmektedir.
I. DEĞERLENDİRME 90
Rekabet Kurumu kayıtlarına 23.7.2007 tarih ve 4928 sayı ile intikal eden
Birleşme/Devralma Başvurusu ile RTÜK’ten T1, T2 veya T3 lisansı almak suretiyle
televizyon işletmeciliği pazarında kamu veya özel olarak faaliyet gösteren 20 tüzel
kişilik tarafından kurulan Anten A.Ş. unvanlı ortak girişime ilişkin izin talebinde
bulunulmuştur. İlgili Bildirim Formu’nda yer verilen bilgilere göre, bildirime konu ortak
girişim anlaşması ile taraflar; radyo ve televizyon vericileri için anten taşıyıcı yapıları
(direkler, kuleler ve benzeri) ile televizyon yayınlarının iletim ve naklinde kullanılan
08-06/60-17
3
vericileri ve yayın teçhizatını kurmak, işletmek, bakım ve onarımlarını yapmak, söz
konusu vericiler ve yayın teçhizatını lisans veya yayın izni ya da geçici yayın izni sahibi
televizyon yayıncılarına kiralamak amacıyla Anten A.Ş. isimli ortak girişimi 100
kurmaktadırlar.
Söz konusu Bildirim’in değerlendirildiği 17.12.2007/ 2007-2-210/Öİ-07-AD sayılı
Öninceleme Rapor’u Rekabet Kurulu’nun 8.1.2008 tarih ve 08-03/35-11 sayılı
toplantısında ele alınmıştır. Söz konusu Karar’ın Sonuç Bölümü’nde aynen;
“Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Anten A.Ş.’nin Ana Sözleşmesi’nin “Amaç ve Konu” başlıklı 3. maddesinde yer alan
“İlgili mevzuat çerçevesinde sahip olduğu anten taşıma yapıları ve teçhizatı vasıtası ile
alt yapı ve hizmet işletmeciliği yapmak”,
“RTÜK tarafından yayın lisansı veya geçici yayın izni verilen yayıncılara lisanslarında
belirtilen nitelikte ve belirlenen bölgede yayın yapmasını sağlayacak hizmet vermek” 110
“Şirketin hedefi bütün Türkiye’yi kapsayacak bir sayısal karasal yayın şebekesi
kurmaktır”
gibi ifadeler ile Anten A.Ş. tarafından gönderilen yazıda yer alan
“RTÜK’ten yayın lisansı almış bütün yayıncılara Türkiye’nin her köşesinde, içerik
sağlama dışında kalan her türlü teknik desteği ve olanakları sağlamak, bu amaçla tüm
Türkiye’yi kapsayacak şekilde karasal sayısal yayıncılık zincirinde yer alan çoklayıcı,
iletim, verici ve anten hizmetleri konusunda faaliyet göstermesi amaçlanmaktadır”
ifadelerinin (Anten A.Ş. Ortak Girişim Anlaşması/Ana Sözleşmesi’nin);
Anten A.Ş.’nin mevcut ortaklık yapısı ve
Halihazırda karasal sayısal yayıncılığın yapılabilmesi için gerekli olan altyapı 120
işletmeciliğine ilişkin temel faaliyet alanlarında (multipleks/platform işletmeciliği)
düzenlemelerin mevcut olmaması
koşulları göz önüne alınarak yapılan değerlendirmesinde;
Anten A.Ş.’nin,
(gerekli düzenlemeler olmaksızın ve
Kıt bir kaynak olan frekansın, analog yayıncılığa benzer şekilde, tahsis
edilmeksizin)
Ana Sözleşmesinde yer alan ve kısaca “iletim”, “çoklama/platform”, “verici” ve “anten”
işletmeciliği gibi alanların tümünde faaliyet göstermesinin, fiilen sayısal yayıncılığa
geçiş anlamına geleceği ve bu durumun da (hem yayıncılık hem de internet erişim 130
hizmetleri ve mobil uygulamalar gibi yayıncılık dışındaki alanlarda rekabetin getireceği
faydalar ve fırsatların elde edilebilmesi için gereklilik arz eden) karasal sayısal platform
işletmeciliği de dahil olmak üzere sayısal yayıncılık altyapı hizmetlerinde fiili bir tekelin
yaratılması riskini taşıdığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu çerçevede;
A- Bildirim konusu işlemin (Anten A.Ş. Ortak Girişim Anlaşması/Ana Sözleşmesi)
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ”in 2. maddesinde sayılan birleşme veya devralma sayılan hallerden birisi
olarak değerlendirilemeyeceğine, bu nedenle başvuru konusu işlemin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir birleşme/devralma işlemi olmadığına; 4. 140
maddesi kapsamında rekabeti sınırlayıcı bir işbirliği anlaşması olduğuna,
08-06/60-17
4
B- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde
değerlendirilmesi neticesinde;
1- Anten A.Ş.’nin kısaca “anten taşıyıcı yapılarının kurulum ve işletilmesi” anlamına
gelebilecek faaliyetine;
Mevcut Ana Sözleşme’nin “Hisse miktarına ve oranına bakılmaksızın hissedarlar iş bu
şirketin hizmetlerinden eşit şartlarda yararlanır, hissedarlara eşit hizmet tarifesi
uygulanır. Şirket hissedarı olmayanlara da farklı ama eşit tarife uygulanır” şeklindeki
7.5. maddesinin “Hisse miktarına ve oranına bakılmaksızın hissedarlar ve üçüncü
kişiler işbu şirketin hizmetlerinden (Anten A.Ş.’nin sahibi olacağı fiziki altyapının, fiyat 150
başta olmak kaydıyla, makul ve ayrımcılık içermeyecek koşullarda üçüncü tarafların
erişimine sunulması da dahil olmak üzere) eşit şartlarda yararlanır” şeklinde tadil
edilmesi koşuluyla
Kanun’un 5. maddesi uyarınca süresiz olarak muafiyet tanınmasına,
2- Anten A.Ş.’nin sayısal yayıncılık iletim hizmetini yapabilmek amacıyla anten taşıyıcı
yapılarının kurulum ve işletimi dışında kalan hizmetleri ifade eden faaliyetlerine ise
karasal sayısal yayıncılığın yapılabilmesi için gerekli olan altyapı işletmeciliğine ilişkin
temel faaliyet alanlarında (multipleks/platform işletmeciliği de dahil olmak üzere)
rekabetçi yapıyı tesise yönelik gerekli düzenlemelerin ilgili düzenleyici kuruluşlar
(RTÜK, Telekomünikasyon Kurumu vb.) tarafından yapılması kaydıyla Kanun’un 5. 160
maddesi uyarınca 5 yıl süre için bireysel muafiyet tanınmasına,
karar verilmiştir.”
ifadelerine yer verilmiştir. Yukarıda sonucuna da yer verilen Rekabet Kurulu’nun
8.1.2008 tarihli kararı ışığında, başvuru konusuna yönelik olarak yeni bir işlem tesis
edilmesine gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu başvuru ile
ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma
açılmasına gerek olmadığına, başvurunun reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
170
Full & Egal Universal Law Academy