Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-222 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-08/91-31
Karar Tarihi : 24.1.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Adnan AKGÜN, Hüseyin ORMAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Marel Food Systems h.f.
Temsilcisi: Av. Ümit HERGÜNER
Hergüner, Bilgen, Özeke Hukuk Bürosu, Süleyman Seba Cad., 20
Sıraveler 55, Akaretler, 34357 Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - Marel Food Systems h.f.
Austurhraun 9 IS-210 Gardabaer / İZLANDA
- Stork N.V.
Amersfoortsestraatweg 7 1412 KA P.O.
Box 5004 1410 AA Naarden / HOLLANDA
E. DOSYA KONUSU: Stork N.V.’ye ait gıda işleme birimi Stork Food Systems’in
Marel Food Sytems h.f.’nin iştirakleri olan Marel Holding B.V., F&D Systems B.V.,
Marel Food Sytems Holdings Ltd., Marel France S.A.S., ve Marel Food Systems 30
Holding Pty. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.12.2007 tarih ve 8317 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 9.1.2008 tarihli ve 178 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde hazırlanan 18.1.2008 tarih ve 2007-2-222/Öİ-08-AA sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 21.1.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/21 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 08-08 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirim konusu devralma işleminin, 40
1- Stork N.V.’nin gıda işleme birimi SFS’nin Marel Food Systems hf. ve iştirakleri
tarafından devralınmasına konu olan işlemin, 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu,
2- Söz konusu devralma işleminin “kümes hayvanların birincil işlenmesinde kullanılan
ekipman pazarı”nda 1997/1 sayılı Tebliğ’de kapsamında izne tabi olduğu,
3- Anılan devralma işleminin ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir
hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuracak nitelikte bir devralma işlemi olmadığı,
08-08/91-31
2
4- 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi bağlamında bir yoğunlaşma doğurmayacağı,
hakim durum yaratmayacağı veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmeyeceği 50
dikkate alındığında, işleme izin verilmesi gerektiği
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili İşlem ve Taraflar
H.1.1. İşlemin Kapsamı ve Amacı
Bildirim Formu’nda ifade edildiği üzere Marel Food Systems h.f. (Marel), iştirakleri olan
Marel Holding B.V., F&D Systems B.V., Marel Food Systems Holdings Ltd., Marel
France S.A.S. ve Marel Food Systems Holding Pty. aracılığıyla Stork N.V.’nin gıda
işleme birimi Stork Food Systems’i (SFS) devralmayı amaçlamaktadır. Taraflar bu 60
amaçla 28.11.2007 tarihinde “Hisse ve Faaliyet Satış ve Alım Sözleşmesi” (Sözleşme)
imzalamıştır. Marel’in söz konusu iştirakleri anılan devralma işlemi için kurulmuştur.
İşlem sonrası Marel, Stork N.V’nin gıda işleme birimi SFS’yi tek başına kontrol
edecektir. Marel tarafından devralınacak (………………)., (………………),
(………………), (………………),el tarafından devralınacak (………………).,
(………………), (………………), (………………),,el tarafından devralınacak
(………………)., (………………), (………………), (………………),el tarafından
devralınacak (………………)., (………………), (………………), (………………),el
tarafından devralınacak (………………)., (………………), (………………),
(………………),el tarafından devralınacak (………………)., (………………), 70
(………………), (………………),el tarafından devralınacak (………………).,
(………………), (………………), (………………),el tarafından devralınacak
(………………)., (………………), (………………), (………………), el tarafından
devralınacak (………………)., (………………), (………………), (………………),el
tarafından devralınacak (………………)., (………………), (………………),
(………………) ve el tarafından devralınacak (………………)., (………………),
(………………), (………………) şirketlerinin hisselerinden oluşmaktadır. Ayrıca Marel
tarafından devralınacak iş gıda işleme faaliyeti içerisindeki satış ve destek hizmeti
veren el tarafından devralınacak (………………)., (………………), (………………),
(………………) ve el tarafından devralınacak (………………)., (………………), 80
(………………), (……………… adlı iki iştirakin varlıkları ve borçlarını da
kapsamaktadır.
SFS bu anlamda fiziki bir teşebbüsü değil, Stork N.V.’nin gıda işleme birimlerinden ve
mal varlıklarından oluşan ve Avrupa ve Dünyanın değişik ülkelerinde anılan faaliyete
ilişkin kurulmuş şirket ve birimlerini ifade etmektedir. Söz konusu şirketlerin listesine
aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 1: Anılan İşlemde Hisseleri Satılan Birimler Ve Anılan Birimlerin Hisse Sahipleri
Hisse Satıcısı Hisselerini Sattığı Şirketler
(……………..) (……………..)
(……………..)
(……………..)
(……………..)
(……………..)
(……………..)
(……………..)
(……………..) (……………..)
08-08/91-31
3
(……………..)
(……………..)
(……………..)
(……………..) (……………..)
(……………..)
(……………..) (……………..)
(……………..) (……………..)
(……………..) (……………..)
Tablo 2: Anılan İşlemdeki Birimlerin Hisselerinin Alıcıları
Hisse Alıcısı Hisselerini Satın Aldığı Şirketler
(……………..) (……………..)
(……………..)
(……………..)
(……………..)
(……………..)
(……………..)
(……………..)
(……………..)
(……………..)
(……………..) (……………..)
(……………..)
(……………..). (……………..)
(……………..)
(……………..)
(……………..) (……………..)
(……………..) (……………..)
Söz konuşu şirket ve birimlerin tümü işbu dosyada “SFS” olarak adlandırılmış olup 90
Bildirim Formu’nda ifade edildiği üzere Stork N.V., devralma işleminin
tamamlanmasından itibaren gıda işleme birimi SFS’nin faaliyet gösterdiği alanda
faaliyet göstermeyecektir.1 Sözleşmede Türk Rekabet Kurulu da dahil olmak üzere
rekabet otoritelerinden izin alınmasının İşlem’in koşulları arasında sayıldığı
görülmektedir.
Bildirim formunda işlemin gerekçelerinden biri, gıda işleme işinde faaliyet gösteren
teşebbüslerin farklı ülkelerde faaliyet gösteren çok uluslu şirketler olması ve bu
teşebbüslere hizmet ve mal sağlanabilmesi için Dünya üzerindeki ölçeğin
genişletilmesi ihtiyacı olarak ifade edilmektedir. Faaliyetlerle ilgili ölçeğin
büyütülmesine ilişkin diğer bir gerekçe ise devralma işlemi ile birlikte Marel’in gıda 100
işleme sanayisine ilave ürün sunma imkânını artıracak olması ve bu sektörde daha
etkin bir pazarlama olanağına kavuşacak olmasıdır.
İşlemin maliyetler ve üretim teknolojisine ilişkin gerekçesi ise SFS ve Marel büyük bir
ölçüde aynı bileşenleri (metal ve elektroniği) kullandıkları ve bu bileşen maliyetlerinin
satılan ekipmanlara ait gelirin % 30-40’ını temsil ettiği, anılan ürünlerin fiyatlarının ise
son yıllarda oldukça fazla artış gösterdiği ve işlem sonucunda teşebbüslerin metal ve
elektronik girdilerinin toplam maliyetlerini indirecek olmasıdır. Ayrıca işlemin,
müşterilerin belirli ihtiyacına uygun olarak tek tip ürün tasarlama kabiliyetinin
1 Sözleşme’de Stork N.V.’yi böyle bir yükümlülük altına sokacak bir ifade yer almamaktadır.
08-08/91-31
4
iyileştirilmesini de içeren üretim modelinin etkinliğini artıracağı ve diğer bir takım
pazarlama faaliyetlerinde tasarruf yapılmasına olanak sağlayacağı da ifade 110
edilmektedir.
Diğer yandan, farklı çeşitlerdeki çiftlik hayvanları için olan talep, diğer sebeplere
ilaveten deli-dana hastalığı (BSE/Bovin Spongiform Encephalopathy) ya da kuş gribi
gibi nedenlerle zaman zaman büyük düşüş gösterebilmektedir. İşlem sonucunda
Marel’in, faaliyetlerini farklı çiftlik hayvanları için çeşitlendireceği ve böylece yukarıda
bahsi geçen riski azaltabileceği de belirtilmektedir.
H.1.2. Taraflar
H.1.2.1. Marel Food Systems h.f. (Marel)
Merkezi İzlanda’da halka açık bir şirket olan Marel, balık, et (kırmızı) ve kümes
hayvanlarının işlenmesinde kullanılan makine ve sistemlerin üretilmesi, geliştirilmesi, 120
satışı ve servisi alanında faaliyet göstermektedir. Üretim hatları ve yazılımlar, ölçme,
harmanlama ve ambalajlama sistemleri ile porsiyonlara ayırma araçları Marel’in diğer
ürünleridir.
Şirketin İzlanda Brezilya, Danimarka, Birleşik Krallık, Slovakya ve Singapur’da üretim
tesisleri bulunmaktadır. Ayrıca Marel, şirketin ürünlerini pazarlayan ve servisini yapan
60 temsilciden oluşan bir ağ sayesinde 40’ın üzerinde ülkede faaliyet göstermektedir.
Marel’in Türkiye’de herhangi bir iştiraki bulunmamaktadır. Teşebbüs ülkemizdeki
faaliyetlerini distribütörü olan ve merkezi İstanbul’da bulunan Feyzi A.Ş. kanalıyla
yürütmektedir. Marel’in hissedarlık yapısına aşağıda yer verilmektedir:
Tablo 3: Marel’in Hissedarlık Yapısı 130
Hissedarlar Hisse Oranı(%)
Eyrir Invest ehf. 32.47
Landsbanki Islands hf. 22.89
Grundvig Invest ApS 13.96
Atorka Group hf. 3.37
Diğerleri 27.31
TOPLAM 100
Marel’in Türkiye’deki 2006 yılı toplam cirosu (……………) YTL’dir (………… Avro). Bu
tutarın (……………) YTL’si kümes hayvanlarının yeniden işlenmesi, (……………)
bYTL’si kırmızı etin yeniden işlenmesi, (……………) YTL’si ise balığın yeniden
işlenmesi amaçlı makine ürünleri satışından elde edilmiştir.
Marel’in Türkiye’deki faaliyetlerini dolaylı olarak yürütmekte olan Feyzi A.Ş. tarafından
Kurumumuza gönderilen 17.1.2008 tarih ve 397 sayılı faks metninden, Feyzi A.Ş.’nin
halihazırda Marel ve Stork N.V.’nin distribütörlüğünü yapmakta olduğu anlaşılmıştır.
Feyzi A.Ş. yetkilisi teşebbüslerinin bunlara ek olarak gıda sektörünün değişik
alanlarında (dondurulmuş sebze vb.) faaliyet gösteren birçok firmanın da (BMA,
CARFED, HEINEN, KERRES, POSS, ROSER, SEALPAC, TIPPER TIE) 140
distribütörlüğünü yaptığını da ifade etmektedir. Ayrıca söz konusu faks yazısında
firmanın beyaz et, kırmızı et ve balık mamullerinin işlenmesine ilişkin donanım
pazarlarında en büyük rakiplerinin CFS olduğu, anılan sektörde rekabetin çok sert
yaşandığı, ucuz ve kalitesiz ürünler sunan birçok Uzakdoğu firmalarının varlığının
sektörde rekabet şartlarını olumsuz etkilediği belirtilmektedir.
08-08/91-31
5
Feyzi A.Ş.’nin Stork N.V ve Marel ürünlerinin Türkiye’deki satışından 2006 ve 2007
yılında toplam (……………) Avro ciro elde ettiği anlaşılmıştır.
H.1.2.2. Stork N.V.
Merkezi Hollanda’da bulunan ve halka açık bir limited şirket olan Stork N.V, SFS
aracılığıyla kümes hayvanları, kırmızı et ve sıvı gıda ürünleri için kullanılan endüstriyel 150
ürünlerin üretimi alanında faaliyet göstermektedir.
Halka açık bir şirket olan Stork N.V.’nin hiçbir hissedarı şirketi kontrol edecek
çoğunlukta hisseye sahip değildir. Şirketin ihraç edilmiş sermayesinin %43,3’ü LME
Eignarhaldfelag ehf.’ye ait olup diğer iki ana hissedarı Centaurus Caapital Limited ile
Paulson Co&Inc.’dir.
Stork Grubu’nun Türkiye’deki 2006 yılı cirosu (……………) YTL’dir (……………) Avro.
SFS’nin aynı yıl için Türkiye’deki cirosu ise (……………) YTL’dir ((……………)Avro).
Anılan tutar, kümes hayvanlarının birincil işlenmesi için (……………) YTL
((……………) Avro), kümes hayvanlarını yeniden işlenmesi için (……………)YTL
((……………) Avro) ve kırmızı etin işlenmesi için (……………) YTL ((……………)Avro) 160
olduğu anlaşılmıştır.
H.1.2.3. Stork Food Systems (SFS)
SFS fiziki varlığı olan bir şirket olmayıp Hollanda’da bulunan Stork N.V.’nin gıda işleme
faaliyetini yürüten birimlerinin tümü olarak kullanılmaktadır. SFS adı altındaki birimler,
kümes hayvanlarının, balık ve sıvı gıda ürünlerinin işlenmesinde kullanılan makine ve
sistemleri üretmektedir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1 İlgili Ürün Pazarı
İlgili ürün pazarının tespitinde, birleşme veya devralma konusu olan mal veya hizmetler 170
incelemenin başlangıç noktasını oluşturmaktadır. Devralma işlemine konu SFS, kümes
hayvanlarının, kırmızı et ve balığın işlenmesi ile süt ve süt ürünleri, meyve suyu ve
diğer sıvı gıdanın üretimi için gerekli makinenin ve ekipmanın tasarımı, üretimi alanında
faaliyet göstermektedir.
Marel’in ticari faaliyetleri; balık ve etin birincil ve yeniden işlenmesinde kullanılan
ekipmanlar ile kümes hayvanlarının yeniden işlenmesinde kullanılan ekipmanları,
özellikle de porsiyonlara ayırma makineleri, tartım ve ölçüm araçlarını kapsamaktadır.
Marel kümes hayvanlarının birincil işlenmesi için kullanılan ekipmanları üretmemektedir.
Her ne kadar iki taraf da işleme ekipmanları üretiyorsa da, aşağıda yer alan ilgili ürün
pazarına ilişkin alt başlıklarda açıklandığı üzere ürettikleri ürünler birbiriyle örtüşen 180
değil, birbirini tamamlayan niteliktedir.
Çiftlik hayvanlarına yönelik endüstriyel gıda üretimi ve işleme ağları, iki basamaktan
oluşmakta, “birincil” ve “yeni işleme” olarak sınıflandırılmaktadır. Anılan üretim
basamaklarında (üretilen ürüne göre) 200 adede varan ayrı ekipman parçaları veya
bileşeni kullanılabilmektedir. Söz konusu ekipmanların her birinin farklı sağlayıcılardan
edinilmesi mümkündür.
Söz konusu devralma işlemine ilişkin olarak “ekipman çeşidi” ve “ekipmanların
kullanıldığı sektörlere” göre iki farklı pazar tanımı yapmak mümkündür. Ekipman
çeşidine dayalı bir pazar tanımı yapılması halinde tarafların ürettiği ekipmanların kümes
hayvanları, kırmızı et ve balık işlenmesinde kullanılan ekipmanlarla örtüşmediği buna 190
karşın birbirini tamamlar nitelikte olduğu görülmektedir. Ayrıca, sektörde her bir
08-08/91-31
6
müşterinin genellikle tek bir çeşit çiftlik hayvanını işlediği dikkate alındığında, her bir
farklı çeşitteki çiftlik hayvanının işlenmesinde kullanılan ekipmanların tek bir pazar
içinde ele alınmasının ilgili pazar tanımı için uygun olduğu görülmektedir.
Kümes Hayvanlarının Birincil İşlenmesinde Kullanılan Ekipman Pazarı
SFS, özellikle kümes hayvanlarının birincil işlenmesinde kullanılan ekipman pazarında
faaliyet göstermektedir. Buna karşın, Marel kümes hayvanlarının birincil işlenmesinde
kullanılan ekipmanların üretimini yapmamaktadır. Marel tarafından sunulan kemik
ayırma hatları kümes hayvanları birincil işleme ekipmanları pazarında sayılsa dahi,
Türkiye’de (………) yılında (………), bu hatlara ilişkin hiçbir satış gerçekleştirmemiştir. 200
Kümes Hayvanlarının Yeniden İşlenmesinde Kullanılan Ekipman Pazarı
Devralma işleminin her iki tarafı da, kümes hayvanlarının yeniden işlenmesi alanında
faaliyet göstermektedirler. Ancak, her ne kadar taraflar bu pazarda faaliyet gösteriyor
olsalar da, faaliyetleri ürettikleri ürünlerin nitelik ve fonksiyonları bakımından
tamamlayıcı niteliktedir. Kümes hayvanlarının yeniden işlenmesi alanında SFS, form
verme, sarma, kızartma, pişirme ve sosis yapma makine ve ekipmanı olup bu ürünler
nugget, hamburger ve sosis üretiminde kullanılmaktadır.
Marel’in bu makine ve ekipmanlarla ilgili bir faaliyeti bulunmamaktadır. Marel daha çok 210
ürünlerin tartılması, ölçülmesi ve harmanlanması için ekipman sunmaktadır. Ayrıca,
Marel karıştırma ve ezme ekipmanı, biftek porsiyonlama makineleri, röntgen makineleri,
et ürünleri ve domuz pastırması makineleri, ölçüm ve tartım ekipmanı ve işlem akışı
yazılımı üretmektedir. SFS, sözü geçen makine ve ekipmanları üretmemektedir. Özetle,
Tarafların faaliyetleri üretilen makine ve ekipman çeşitleri bakımından çakışmamakta
olup birbirini tamamlayıcı niteliktedir.
Balığın Yeniden İşlenmesinde Kullanılan Ekipman Pazarı
Deniz ürünleri çiftçiliği alanında elde edilen ürünlerin işlenmesinde kullanılan ve
temizleme, öğütme, paketleme vb. fonksiyonları yerine getiren donanımları ifade
etmektedir. Taraflardan Marel’in, Türkiye’de balığın yeniden işlenmesinde kullanılan 220
ekipman pazarı ile ilgili faaliyetleri bulunmaktadır.
Kırmızı Etin Yeniden İşlenmesinde Kullanılan Ekipman Pazarı
SFS ve Marel, kırmızı etin yeniden işlenmesi için ürünler sunmaktadır. SFS, kırmızı etin
yeniden işlenmesi için form verme, sarma, kızartma, pişirme, sosis yapma, et
hasatlama ve marine etme ekipmanları sunmaktadır. Marel ise ekipman karıştırma ve
ezme ile birlikte yazılım, kemer ayarlama, ambalaj çözümleri, üretim sistemleri,
porsiyonlama ve kesme, görüş ve inceleme sistemleri, tartma vb. ekipmanlar
sunmaktadır. Dolayısıyla Marel’in bu alanda sunduğu ürünler SFS’nin sunduğu
ürünlerden farklılaşmaktadır.
Yukarıda yer alan açıklamalar ve tarafların Türkiye’de faaliyet gösterdiği alanlar2 göz 230
önünde bulundurularak ilgili ürün pazarlarının “kümes hayvanlarının birincil
işlenmesinde kullanılan ekipman pazarı”, “kümes hayvanlarının yeniden işlenmesinde
kullanılan ekipman pazarı”, “balığın yeniden işlenmesinde kullanılan ekipman pazarı” ve
2 Her ne kadar Marel ve Stork patates ve sıvı gıdalar işlenme pazarında diğer ülkelerde faaliyet gösteriyor olsalar da
Ülkemizde bu alanda herhangi bir faaliyetleri bulunmamaktadır. Diğer yandan tarafların her ikisinin de balığın ilk
işlenmesi pazarında herhangi bir faaliyetleri bulunmamaktadır.
08-08/91-31
7
“kırmızı etin yeniden işlenmesinde kullanılan ekipman pazarı” olarak tanımlanmıştır3.
Fakat değerlendirme kısmında görüleceği üzere devralma konusu işlemde tarafların
ilgili ürün pazarlarından sadece “kümes hayvanlarının birincil işlemesinde kullanılan
ekipman pazarı’nda” 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşması nedeniyle anılan
pazar ilgili ürün pazarı olarak değerlendirilmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Türkiye sınırları içerisinde ilgili ürünler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına 240
neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazarı “Türkiye
Cumhuriyeti” olarak ele alınmıştır.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
İşlem sonucunda bir holding şirket olan Stork N.V.’nin gıda işleme işinde faaliyet
gösteren şirketlerindeki payları ve bu işle ilgili diğer malvarlıklarının kontrolü Marel’e
devredilecektir. Dolayısıyla ilgili işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi bağlamında
Birleşme Devralma sayılan haller kapsamında değerlendirilmiştir. 250
H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4.
maddesinde, “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma
sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi
beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.”
hükmü yer almaktadır.
Dosyadaki bilgilere göre, devre konu işlem bakımdan tarafların Türkiye pazarında
sadece “kümes hayvanlarının birincil işlenmesinde kullanılan ekipman pazarı”nda 260
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen eşikleri aştığı ve anılan pazar
bakımından işlemin izne tabi olduğu, diğer pazarlarda ise tarafların Türkiye’deki toplam
ciro ve pazar paylarının anılan Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen eşikleri aşmaması
sebebiyle söz konusu pazarlarda işlemin izne tabi olmadığı anlaşılmıştır. Tarafların
kümes hayvanlarının birincil işlenmesinde kullanılan ekipman pazarındaki ciro ve pazar
payı bilgilerine aşağıda yer verilmektedir:
Tablo 4: Anılan pazarda Tarafların Türkiye’deki 2006 yılı Cirosu
Taraflar 2006 yılı Türkiye Cirosu (YTL)
Marel (….)
Stork N.V. (….)
Toplam (….)
Tablo 5: Anılan Pazarda Tarafların ve Rakiplerinin Pazar Payı
Taraflar 2006 yılı Türkiye Pazar Payı(%)
Marel (….)
Stork N.V. (…-…)
Meyn/Systemate (…-…)
Baader/Linco (…-…)
İkinci El Yerel Firmalar (…-…)
3 Tarafların balığın birincil, kırmızı etin birincil ve yeniden ile sıvı gıda işlenmesinde kullanılan ekipman pazarı
alanında Türkiye’de bir faaliyeti söz konusu olmaması sebebiyle bu alanlara ilişkin bir pazar tanımlaması
yapılamasına gerek görülmemiştir.
08-08/91-31
8
H.3.3. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 270
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum
yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının
tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren
araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve
yasaktır.” hükmü yer almaktadır.
İlgili ürün pazarlarından izne tabi olan “Kümes hayvanlarının birincil işlenmesinde
kullanılan ekipman pazarı”nda işlemin taraflarından Stork N.V.’nin %39-49 oranında 280
pazar payına sahip olmasına rağmen diğer tarafın anılan pazarda herhangi bir pazar
payının olmaması sebebiyle işlem sonrası “kümes hayvanlarının birincil işlenmesinde
kullanılan ekipman pazarı”nda herhangi bir yoğunlaşma yaşanmayacaktır. Ayrıca
anılan pazarda Stork N.V.’ye yakın pazar payına sahip iki firmanın daha var olduğu ve
ikinci el piyasasında yerel bir takım firmaların da sektörde faaliyet gösterdiği
bilinmektedir.
Bunlara ek olarak Feyzi A.Ş.’den Kumrumuza gönderilen yazıda Uzakdoğu
ülkelerinden de ucuz ithal ürünlerinin söz konusu olduğu ve bu ithalatın sektör üzerinde
önemli bir rekabet baskısı yarattığı da ifade edilmektedir.
Diğer yandan Stork ve Marel’in raporda adı geçen büyük ve entegre ürün üretimi ile 290
iştigal eden rakiplerinin yanı sıra uluslararası arenada belirli üretim fonksiyonları
üzerinde uzmanlaşarak faaliyet gösteren Convenience Food Systems (CFS)
bünyesinde yer alan birimler gibi birçok rakibi bulunduğu da bilinmektedir.
Kümes hayvancılığı sektörünün en önemli kuruluşu konumunda bulunan Beyaz Et
Sanayicileri ve Damızlıkçılar Birliği Başkan Yardımcısı ve Beypiliç Genel Müdürü
tarafından Kurumuza gönderilen 17.1.2008 tarih ve 398 sayılı faksta raporda yer
verilen bilgi ve değerlendirmelere paralel olarak,
“Ülkemizde kesim makineleri, parçalama makineleri, ileri işleme makinelerinin
önemli bir kısmı Stork firması tarafından satılmıştır. Marel Türkiye’de yeni olup
daha çok tartım ve tasnif ile ilgili makineler üretmektedir. Konuyu 300
değerlendirdiğimizde Stork ve Marel tamamen ayrı konularda faaliyet
göstermektedir ve bunların birleşmesi sektörümüz açısından olumsuz bir yanı
olmayacaktır. Hatta bu birleşme bizlerin büyük projelerinin daha düşük maliyetle
gerçekleştirmesine katkı sağlayacaktır.”
ifadelerine yer verildiği görülmektedir.
Bu bilgiler çerçevesinde, söz konusu devralma işleminin, ilgili pazarda hakim durum
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir devralma işlemi olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
Bildirim formunda yer alan “Stork N.V., devredilen işe ilişkin faaliyette bulunmayacaktır” 310
şeklindeki ifade ile ilgili olarak Dosya Raportörlerince 28.12.2007 tarih ve 5003 sayılı
yazı ile taraf temsilcisinden bilgi talep edilmiş ve bilgi isteme yazısına gönderilen
cevapta,
“Bildirim Formunda yer alan “Stork N.V., devredilen işe ilişkin faaliyette
bulunmayacaktır” ifadesi, İşlemin kapanışı sonrasında oluşacak fiili durumu tarif
etmektedir. Stork yiyecek işleme işi ile ilgili tüm faaliyetlerini Marel’e
08-08/91-31
9
devretmektedir. Gerek SPA gerekse başka bir doküman rekabet etmemeye
ilişkin herhangi bir düzenleme ihtiva etmemektedir”
ifadesine yer verilmektedir. Temsilcinin vermiş olduğu bu ifade ve devralma işlemi ile
ilgili söz konusu beyana herhangi bir dokümanda da yer verilmemiş olması nedeniyle 320
Stork N.V.’ye ait bu beyanın söz konusu birleşmeye izin verilmesi bakımından
herhangi bir engel teşkil etmediği neticesine ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesine ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun’un maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun 330
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmadığına, bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy