Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-223 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 08-12/125-42
Karar Tarihi : 7.2.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, 10
Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Fatma GÖZLÜKAYA ANGI, Hüseyin ORMAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Şafak SPV, S.a.r.l.
Temsilcisi: Av. Tolga KARATAŞ
Pekin & Pekin Hukuk Bürosu
Lamartine Cad. No:10, 34437 Taksim / İstanbul
20
D. TARAFLAR : - Şafak SPV, S.a.r.l.
20, Rue de la Poste, L-2346, LUXEMBOURG
- Saim ÖZTÜRK
Bağlarbaşı Mah. Çimenzar Sok. No:3, Gaziosmanpaşa/İstanbul
- Seçim ÖZTÜRK
Bağlarbaşı Mah. Çimenzar Sok. No:3, GOP/İstanbul
- Mehmet ÖZTÜRK
Bağlarbaşı Mah. Çimenzar Sok. No:3, GOP/İstanbul
- Ömer FİDAN
Bağlarbaşı mah. Çimenzar Sok. No:3, GOP/İstanbul 30
- Ümit FİDAN
Bağlarbaşı Mah. Çimenzar Sok. No:3, GOP/İstanbul
- Ayşe BAYRAMGÜRLER
Bağlarbaşı Mah. Çimenzar Sok. No:3, GOP/İstanbul
- Pınar BAYRAMGÜRLER
Maraşal Çakmak Mah. Vezir Sok. No:2-7 Güngören/İstanbul
- Cem Türker ÖZTÜRK
Bağlarbaşı Mah. Çimenzar Sok. No:3, GOP/İstanbul
- Ayşegül Özge ÖZTÜRK
Bağlarbaşı Mah. Çimenzar Sok. No:3, GOP/İstanbul 40
- İlken ÖZTÜRK
Bağlarbaşı Mah. Çimenzar Sok. No:3, GOP/İstanbul
- Şükrü TÜRKMEN
Bağlarbaşı Mah. Çimenzar Sok. No:3, GOP/İstanbul
- Mehmet ÖZÇELİK
Yuvalı Sok. No:4, GOP/İstanbul
08-12/125-42
2
- Aynur KOÇ
Meşrutiyet Mah. Elhan Sok. Hayriye Hn. Apt. No:63/8
Nişantaşı/İstanbul
- Halil İbrahim DEMİR 50
Bağlarbaşı Mah. Çimenzar Sok. No:3, GOP/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Özel Maya Sağlık Hiz. Tic. A.Ş., Sevgi Sağlık Hiz. Tic. A.Ş.,
Ten Medikal Turizm Tekstil Tic. A.Ş. ve Gürler Med. ve Sağ. Ürü. Tic. Ltd. Şti.
hisselerinin tamamının Şafak Holding A.Ş. aracılığıyla Şafak SPV, S.a.r.l. ve
Öztürk Ailesi tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.12.2007 tarih, 8364 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 24.1.2008 tarihli ve 521 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili 60
hükümleri çerçevesinde hazırlanan 30.1.2008 tarih ve 2007-2-223/Öİ-08-FGA sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 1.2.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/32 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 08-12 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirim konusu devralma işleminin,
Özel Maya Sağlık Hizmetleri Tic. A.Ş., Sevgi Sağlık Hizmetleri Tic. A.Ş., Ten Medikal
Turizm Tekstil Tic. A.Ş. ve Gürler Medikal ve Sağlık Ürünleri Tic. Ltd. Şti. hisselerinin
tamamının, Şafak Holding A.Ş. aracılığıyla, bu şirketi ortak olarak kontrol edecek olan
Şafak SPV, S.a.r.l. ile Saim Öztürk, Seçim Öztürk ve Mehmet Öztürk tarafından
devralınması işleminin, 70
1. 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun
maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığı,
2. Ana Sözleşme’nin 7.06 maddesinde düzenlenen rekabet etme yasağının
İstanbul ili ile sınırlandırılması ve madde metninde yer alan “veya Sözleşmenin
feshinin (daha önce ise)” ifadesinin Sözleşme metninden çıkarılması şartıyla
bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği
ifade edilmiştir. 80
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili İşlem ve Taraflar
H.1.1. İşlemin Niteliği ve Amacı
Bildirim konusu işlem, taraflar arasında 14.12.2007 tarihinde imzalanmış olan “Ana
Sözleşme” (Master Agreement) ile gerçekleştirilmektedir. Ana Sözleşme ile, Ömer
Fidan, Ümit Fidan, Ayşe Bayramgürler, İlken Öztürk, Cem Türker Öztürk, Halil İbrahim
Demir, Aynur Koç, Pınar Bayramgürler, Mehmet Özçelik, Şükrü Türkmen, Ayşegül
Özge Öztürk, Saim Öztürk, Mehmet Öztürk, Seçim Öztürk’e (Satıcılar) ait olan Özel
Maya Sağlık Hiz. Tic. A.Ş., Sevgi Sağlık Hiz. Tic. A.Ş., Gürler Med. ve Sağ. Ürü. Tic.
Ltd. Şti. ve Ten Medikal Turizm Tekstil Tic. A.Ş. (Hedef Şirketler) hisselerinin 90
tamamının, Şafak SPV ile Öztürk Ailesi tarafından birlikte kontrol edilecek olan Şafak
Holding A.Ş. tarafından devralınması kararlaştırılmıştır.
08-12/125-42
3
Taraflarca, Hedef Şirketlerin ekonomik veya hukuki olarak bir grup şirketi olarak kabul
edilemeyecekleri, ancak bazı ortakların birden fazla şirkette hissedar olması, pek çok
hissedar arasında kan ve sıhrî hısımlığın bulunması ve bu şirketlerin piyasalarda ve
medyada “Şafak Grubu” olarak tanınması sebebiyle Hedef Şirketlerin tek bir devir
sözleşmesi ile devredilmesinin uygun bulunduğu bildirilmiştir.
Yapılan Ana Sözleşme uyarınca, bildirime konu işlem kapsamında öncelikle, Şafak
SPV tarafından Türkiye Cumhuriyeti kanunları uyarınca kurulacak olan Şafak Holding
A.Ş. Hedef Şirketlerin tüm hisselerini devralacak, bunun hemen ardından Şafak 100
Holding A.Ş.’nin %40 oranındaki hissesi Satıcılardan Saim Öztürk, Seçim Öztürk ve
Mehmet Öztürk’e ve/veya bunlar tarafından kurulacak bir şirkete devredilecektir.
Böylece Hedef Şirketler, bir ortak girişim niteliği taşıyan Şafak Holding aracılığıyla
Şafak SPV ile Öztürk Ailesinin ortak kontrolüne geçmiş olacaktır.
H.1.2. Taraflar
H.1.2.1. Devralanlar
Yukarıda belirtildiği üzere, Ana Sözleşme ile taraflar, Hedef Şirket hisselerinin Şafak
SPV tarafından kurulacak Şafak Holding tarafından devralınması ve akabinde Şafak
Holding’in hisselerinin %40’ının Öztürk Ailesine (Ana Sözleşme’de bu kişiler HoldCo
Grup B hissedarları olarak tanımlanmaktadır) devredilmesi üzerinde anlaşmışlardır. 110
Şafak Holding henüz kurulma aşamasında bulunan bir şirkettir. Şirketin hissedarlık ve
yönetim yapısı Hissedarlık Sözleşmesi (Shareholders Agreement) ile ayrıca
düzenlenmektedir. Buna göre, Şafak Holding’in hisseleri, Şafak SPV’nin sahip olacağı
ve Şafak Holding’in sermayesinin %60’ını temsil eden, her biri 1 YTL itibari değere
sahip toplam 36.000 adet nama yazılı hisseden oluşan Holdco Grup A Hisseleri ile
Öztürk Ailesi ve/veya bunların tüm halefleri veya vekillerinin sahip olacağı ve Şafak
Holding’in sermayesinin %40’ını temsil eden, her biri 1 YTL itibari değere sahip toplam
24.000 adet nama yazılı hisseden oluşan HoldCo Grup B Hisselerinden oluşacaktır.
a) Şafak SPV, S.a.r.l. (Şafak SPV)
Kurulacak Şafak Holding hisselerinin %60’ını elinde bulunduracak olan Şafak SPV, bu 120
şirketi kontrol eden Şafak SPV Holdco S.a.r.l.’de tam kontrole sahip olan Şafak
Investors LP (Şafak Investors) aracılığıyla The Julius Baer Group (Julius Baer), Amber
Master Fund SPC (Amber Fund) ve Deutsche Investitions-und
Entwicklungsgesellschaft mbH (DEG) tarafından dolaylı olarak kontrol edilmektedir.
Şafak Investors, Lüksemburg kanunları uyarınca kurulmuş olup, şirketin kuruluş
amacının bir ve birden çok sayıdaki şirket aracılığıyla Şafak Holding hisselerine sahip
olmak şeklinde bildirilmiştir. Anılan şirketin iki farklı ortaklık kategorisi bulunmaktadır;
genel ortak ve sınırlı ortak. Genel Ortak, şirket yönetiminin kontrolünü elinde
bulunduran ve şirketin yükümlülüklerine ilişkin üçüncü şahıslara karşı sınırsız
sorumluluk taşıyan ortaktır. Sınırlı Ortak ise aktif olarak yönetimde bulunmayan 130
yatırımcılardan oluşmaktadır.
Bildirim Formunda, Şafak Investors’ın Genel Ortağının Şafak Investors GP, LP isimli
bir şirket olduğu, bu şirketin JB Americas Holding LLC aracılığıyla Julius Baer
tarafından kontrol edildiği ifade edilmektedir. Şafak Investors’ta ayrıca, altısı gerçek kişi
olan sekiz sınırlı ortak bulunmaktadır. Söz konusu altı gerçek kişi, ABD vatandaşları
olan Rudolp Riad Younes, Richard Pell, Stefano Galli, William Barnes, Michael Testorf
ile Türk vatandaşı Cengiz Baskir’dan oluşmaktadır. Diğer iki sınırlı ortak ise Amber
Fund ve DEG’dir.
08-12/125-42
4
Dosya mevcudu bilgilerden, kuruluş amacı Şafak Holding’i kontrol etmek olarak
belirlenmiş olan Şafak Investors’ın, Julius Baer, Amber Fund ve DEG tarafından ortak 140
olarak kontrol edildikleri anlaşılmaktadır.
Julius Baer, İsviçre’de kurulmuş olup varlık yöneticisi olarak faaliyet gösteren bir
şirkettir. Şirket Türkiye’de özel hastane işletmeciliğine ilişkin olarak sadece Acıbadem
Sağlık Hizmetleri ve Ticaret A.Ş.’de (Acıbadem) yaklaşık olarak %5,2 oranında bir
hisseye sahiptir. Şirketin 2007 yılı dünya çapındaki cirosunun 600 milyon Amerikan
Doları olduğu ancak Türkiye’de ilgili ürün pazarında herhangi bir ciro elde etmediği
bildirilmiştir.
Amber Fund, Cayman Adaları kanunları uyarınca kurulmuş olan bir yatırım şirketidir.
Şirket Türkiye’de özel hastane işletmeciliği pazarında faaliyet gösteren herhangi bir
şirkette hisse sahibi değildir. Amber Fund bu piyasayla bağlantılı olarak sadece 150
toptancı bir ilaç şirketi olan Selçuk Ecza Deposu Ticaret ve Sanayi A.Ş.’de %3,8lik bir
hisseye sahiptir. Şirketin 2007 yılında dünya çapındaki cirosunun 100 milyon Amerikan
Doları olduğu ancak Türkiye’de 2007 yılında ilgili ürün pazarında herhangi bir ciro elde
etmediği bildirilmiştir.
Almanya’da kurulmuş olan DEG ise, gelişmekte olan ve geçiş ülkelerindeki özel
şirketlerin yatırımlarını finanse eden Avrupa’nın en büyük gelişim odaklı finans
kuruluşlarından biridir. DEG, Türkiye’de doğrudan ve dolaylı olarak bazı şirketlerde
hisse sahibidir, ancak bu şirketlerin hiçbiri özel hastane işletmeciliği pazarında faaliyet
göstermemektedir. Şirketin 2007 yılında dünya çapındaki cirosu (…………) Avro olarak
gerçekleşmiştir. Şirket Türkiye’de 2006 yılında ilgili ürün pazarı dışında kalan alanlarda 160
toplam (…………) YTL ciro elde etmiştir.
b) Öztürk Ailesi (Saim Öztürk, Seçim Öztürk ve Mehmet Öztürk)
Saim Öztürk, Seçim Öztürk ve Mehmet Öztürk halihazırda Hedef Şirketlerden Ten
Medikal Turizm Tekstil Tic. A.Ş.’yi birlikte kontrol etmektedirler. İşlem sonrasında, bu
kişiler Şafak Holding’te sahip olacakları %40 oranındaki hisseleri aracılığıyla Ten
Medikal’in yanı sıra diğer Hedef Şirketlerde de ortak kontrolün tarafı haline
geleceklerdir. Ek bilgi yazısında, bu kişilerin Ten Medikal dışında özel hastane
işletmeciliği pazarında başkaca bir faaliyetleri olmadığı bildirilmiştir.
H.1.2.2. Devredilen Teşebbüsler
a) Özel Maya Sağlık Hiz. Tic. A.Ş. (Özel Maya) 170
Özel Maya’nın, Avrupa Şafak Hastanesi ve İstanbul Şafak Hastanesi olmak üzere iki
özel hastanesi bulunmaktadır.
Dosya mevcudu bilgilerden, Avrupa Şafak Hastanesi’nin 1998 yılında kurulduğu, 101
yatak kapasitesine sahip olduğu, bünyesinde gelişmiş mikroskop, laparoskopi
sistemleri ve modern tasarımlara sahip 4 adet ameliyathane bulunduğu ve kalp ve
damar hastalıklarının teşhis ve tedavisi, koroner by-pass, kapak ve damar ameliyatları
yanında anjiyo işlemleri ile birlikte diğer sağlık sorunlarına yönelik tedavi hizmetlerinin
sunabildiği anlaşılmıştır.
İstanbul Şafak Hastanesi’nin ise, 43 yatak kapasiteli olup ayrıca 20 yataklı diyaliz
servisi bulunduğu, el ve mikrocerrahi, ortopedi ve travmatoloji, dahiliye, çocuk 180
hastalıkları, kadın hastalıkları ve doğum, genel cerrahi, KBB , kardiyoloji, nöroloji,
nöroşirurji (Beyin Cerrahi), cildiye, göz hastalıkları, diyaliz, radyoloji, anestezi ve
reanimasyon, klinik psikoloji, psikiyatri, plastik cerrahi, diş hastalıkları gibi branşlarda
faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır.
Şirketin hissedarlık yapısı aşağıda gösterilmektedir:
08-12/125-42
5
Tablo 1: Özel Maya’nın Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hissedarlık Oranı (%) Hisse Adedi
Ömer Fidan 50 40000
Ümit Fidan 47 37600
Pınar Bayramgürler 1 800
Ayşe Bayramgürler 1.83 1460
İlken Öztürk 0.17 140
Özel Maya’nın 2006 yılında elde ettiği ciro (…………) YTL’dir. Bu cironun (…………)
YTL’si inşaat sektöründe yapılan faaliyetlerden, geri kalan (…………) YTL’lik bölümü
ise özel hastane işletmeciliğinden elde edilmiştir.
b) Sevgi Sağlık Hiz. Tic. A.Ş. (Sevgi Sağlık) 190
Sevgi Sağlık, Göztepe Şafak Hastanesi’nin sahibidir. Dosya mevcudu bilgilerden, 2004
yılında hizmet vermeye başlayan Göztepe Şafak Hastanesi’nin 70 yatağa sahip
olduğu, 4 ameliyathane, 6 genel yoğun bakım, 10 postop yoğun bakım, yeni doğan
yoğun bakım, iki doğumhane, 24 saat tam donanımlı acil servis ve ambulans ile
hizmetlerini sunduğu ve ayrıca diğer sağlık sorunlarına yönelik tedavi hizmetleri
sunabilme kapasitesine sahip olduğu anlaşılmıştır.
Tablo 2: Sevgi Sağlık’ın Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hissedarlık Oranı (%) Hisse Adedi
Ömer Fidan 0.01 1
Ayşe Bayramgürler 90.6 7249
Ayşegül Özge Öztürk 3.1 250
Şükrü Türkmen 3.1 250
Mehmet Özçelik 3.1 250
Sevgi Sağlık’ın 2006 yılında özel hastane işletmeciliği pazarında elde ettiği ciro
(…………) YTL’dir.
c) Ten Medikal Turizm Tekstil Tic. A.Ş. (Ten Medikal) 200
Ten Medikal, JFK Hospital İstanbul Hastanesi’nin sahibidir. Bildirim Formu’nda, 1999
yılında faaliyete geçen JFK Hospital İstanbul Hastanesi’nin 96 yataklık kapasitesi
olduğu, 5 ameliyathanesi, sterilizasyon ünitesi, cerrahi yoğun bakım, yeni doğan yoğun
bakım ve koroner yoğun bakım olmak üzere 3 yoğun bakım ünitesi ve 24 saat hizmet
veren acil servisi bulunduğu bildirilmiştir.
Tablo 3: Ten Medikal’in Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hissedarlık Oranı (%) Hisse Adedi
Saim Öztürk 33.32 23330
Mehmet Öztürk 33.32 23330
Seçim Öztürk 33.32 23330
İlkem Öztürk 0.001 1
Cem Türker Öztürk 0.001 1
Atilla Orhan 0.003 3
Beycan Saraylı 0.001 1
Atilla Başer 0.001 1
Ten Çamaşırları 0.001 1
Sevgi Sağlık 0.001 1
Seba Başer Orhan 0.001 1
Ten Medikal’in 2006 yılında elde ettiği ciro (…………) YTL’dir. Bu cironun (…………)
YTL’lik bölümü tekstil faaliyetlerinden, (…………) YTL’lik bölümü ise kira gelirlerinden
oluşmaktadır. Ten Medikal’in 2006 yılı cirosunun geri kalan (…………)’lik bölümü ise
özel hastane işletmeciliği pazarından elde edilmiştir. 210
08-12/125-42
6
d) Gürler Med. ve Sağ. Ürü. Tic. Ltd. Şti. (Gürler Medikal)
Gürler Medikal, Avrupa Şafak Hastanesi, İstanbul Şafak Hastanesi, Göztepe Şafak
Hastanesi ve JFK Hospital İstanbul Hastanesi için tıbbi sarf malzemeleri, medikal
malzemeler ve kırtasiye malzemeleri alımlarını toptan yaparak, bu ürünleri Özel Maya,
Sevgi Sağlık ve Ten Medikal’e satmaktadır. Ayrıca şirket, bu hastanelerin temizlik ve
çamaşır hizmetlerini yerine getirmektedir. Bildirim Formu’nda, şirketin bu hastaneler
dışında başka bir hastaneye bu hizmetleri sunmadığı bildirilmiştir.
Tablo 4: Gürler Medikal’in Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hissedarlık Oranı (%) Hisse Adedi
Halil İbrahim Demir 75 3750
Aynur Koç 25 1250
Gürler Medikal’in 2006 ylında elde ettiği ciro (…………) YTL’dir. 220
H.2. İlgili Pazar
H.2.1 İlgili Ürün Pazarı
Devralma işlemi, Özel Maya, Sevgi Sağlık, Ten Medikal ve Gürler Medikal’in
hisselerinin tümünün Şafak Holding aracılığıyla Julius Baer, Amber Fund, DEG ve
Öztürk Ailesi tarafından devralınmasına ilişkindir. Dolayısıyla devralma işleminin sonuç
doğuracağı pazarlar devralınan şirketlerin faaliyet gösterdiği pazarlar olacaktır.
Yukarıda ifade edildiği üzere Hedef Şirketlerden Özel Maya, Sevgi Sağlık ve Ten
Medikal sahip oldukları hastaneler vasıtasıyla özel hastane işletmeciliği alanında
faaliyet göstermektedir. Bildirim Formu’nda, özel bir dalda uzmanlaşmamış olan bu
hastanelerin bünyelerindeki uzman doktor, laboratuar, ameliyathane, ilgili diğer 230
personel vb. ile genel hastane hizmeti verdikleri bildirilmiştir.
Devre konu Özel Maya ile Ten Medikal’in özel hastane işletmeciliği faaliyeti
kapsamında değerlendirilemeyecek alanlarda da, sırasıyla inşaat ve tekstil, faaliyette
bulundukları görülmektedir. Bununla birlikte, devralma işleminin amacı ve söz konusu
şirketlerin bahsi geçen faaliyetlerinden elde ettikleri gelirin önemsenmeyecek derecede
düşük olması göz önüne alındığında, devralma işlemi bakımından bu faaliyet
konularının ayrı bir ilgili ürün pazarı olarak tanımlanmasının gerekli olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
Diğer taraftan, yukarıda belirtildiği üzere, devre konu şirketlerden Gürler Medikal, tıbbi
sarf malzemeleri, medikal malzemeler ve kırtasiye malzemelerinin temini ile temizlik 240
hizmetleri alanında faaliyet göstermektedir. Bu işler özel hastane işletmeciliğinin asıl
faaliyet konusunu tamamlayan yan faaliyetlerdir. Hedef Şirketler bu işleri kendi
bünyelerinde bizzat yapmak yerine Gürler Medikal’e yaptırmak yolunu tercih
etmişlerdir. Gürler Medikal de bu şirketler dışında başka bir hastaneye bu hizmetleri
sunmamaktadır. Dolayısıyla Gürler Medikal’in bu faaliyetinin Hedef Şirketlerce
yürütülen özel hastane işletmeciliğinin bir unsuru olarak ele alınması uygun olacaktır.
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, bildirim konusu devralma işleminin ilgili olduğu
ürün pazarı “özel hastane işletmeciliği pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devre konu şirketlerin işletmekte olduğu hastanelerden Avrupa Şafak Hastanesi ile 250
İstanbul Şafak Hastanesi, İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesinde; Göztepe Şafak
Hastanesi, İstanbul ili Kadıköy ilçesinde ve John F. Kennedy Hastanesi, İstanbul ili
Bahçelievler ilçesinde faaliyet göstermektedir.
08-12/125-42
7
Türkiye’de hastaların başvuracakları özel sağlık kuruluşlarının seçiminde, diğer mal ve
hizmetlerden farklı olarak, sunulan hizmetlerin fiyatından çok güvenilirliğini dikkate
aldıkları ve uzmanlık gerektiren özel sağlık sorunları söz konusu olmadıkça da sunulan
hizmetlere erişim kolaylığının hastalar açısından önem arz ettiği gözlemlenmektedir.
Dolayısıyla hastalar çoğunlukla ikamet ettikleri il sınırı içindeki hastaneleri tercih
etmektedirler. Bu bakımdan özel hastane işletmeciliği pazarına ilişkin coğrafi pazar
genellikle devre konu hastane(ler)nin bulunduğu il sınırı olarak belirlenebilmektedir. 260
Bununla birlikte, İstanbul gibi ulaşım imkânlarının zor olduğu metropollerde hastaların
genellikle ikametgahlarına yakın yerlerdeki hastaneleri tercih etmeleri sebebiyle ilgili
coğrafi pazarın hastanelerin bulunduğu bölgeler (İstanbul için Avrupa Yakası, Anadolu
Yakası gibi) ya da ilçeler özelinde belirlenebilmesi de mümkündür.
Bu sebeplerle, bildirim konusu devralma işlemi bakımından ilgili coğrafi pazarın devre
konu şirketlere bağlı hastanelerin bulunduğu her bir ilçe için “İstanbul ili Kadıköy İlçesi”,
“İstanbul ili Bahçelievler İlçesi” ve “İstanbul ili Gaziosmanpaşa İlçesi” olarak ya da
devrin İstanbul’un her iki yakasındaki üç ayrı ilçede kurulmuş dört hastaneyi konu
edinmesi göz önüne alınarak “İstanbul ili” olarak belirlenebilmesi mümkündür.
Değerlendirme bölümünde; işlem, tüm bu ilgili coğrafi pazarlar bakımından da 270
incelenmektedir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Dosya konusu işlemle birlikte devre konu şirketlerin hisselerinin tamamını Şafak SPV
tarafından kurulacak olan Şafak Holding A.Ş. devralacak ve hemen akabinde de Şafak
Holding’in hisselerinin %40’ı Öztürk Ailesi veya onların kuracağı şirkete devredilecektir.
Dolayısıyla işlem sonucunda, devre konu şirketlerin kontrolü aşağıda açıklanacağı
şekilde Satıcılardan, Şafak Holding aracılığıyla, Şafak SPV ile Öztürk Ailesinin ortak
kontrolüne geçecektir.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendi ile, “Amaçlarını gerçekleştirmek üzere 280
işgücü ve mal varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya
çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı
amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint venture)” teşebbüsler arası birleşme
ve devralma kabul edilmekte ve bunlar hakkında Tebliğ’in 4. maddesindeki koşullara
bağlı olarak Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gerekmektedir.
Bir ortak girişimin 1997/1 sayılı Tebliğ’in ilgili maddesi çerçevesinde birleşme ve
devralma sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması, ortak
girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması ve bu oluşumun taraflar
arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya
etkisinin bulunmaması unsurlarını taşıması gerekmektedir. 290
Dosyadaki bilgiler çerçevesinde bildirime konu işlemin yukarıdaki unsurları taşıdığı,
dolayısıyla ortak girişim kurulması yoluyla kontrolün devralınması şeklinde gerçekleşen
ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem olduğu kanaatine varılmıştır.
H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde, "Bu Tebliğ’in 2.
maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya
devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili
ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu
08-12/125-42
8
oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon YTL’yi aşması halinde Rekabet
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" hükmü yer almaktadır. 300
Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre, Şafak SPV ortaklarından Julius Baer,
Amber Fund ve DEG 2007 yılında Türkiye’de özel hastane işletmeciliği alanında hiçbir
ciro elde etmemiştir. Bununla birlikte, devre konu şirketlerin 2006 yılında ilgili pazarda
elde ettikleri ciro toplamı (…………) YTL olduğundan işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4.
maddesinde belirtilen ciro eşiğini aştığı ve söz konusu işlemin izne tabi bir işlem
olduğu anlaşılmaktadır.
H.3.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın
yasaklanabilmesi için işlemin hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim durumu 310
güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir.
Özel hastane işletmeciliği alanında faaliyet gösteren şirketlerin pazar payları,
hastanelerin bünyelerindeki yatak, uzman doktor, poliklinik ve yapılan ameliyat sayısı
gibi kriterler dikkate alınarak belirlenmektedir. İstanbul ilinde faaliyet gösteren özel
hastaneler esas alındığında, devre konu Hedef Şirketlere ait “Şafak Grubu”
hastanelerinin 2006 yılındaki pazar payının yatak, uzman doktor ve poliklinik sayısı
bakımından yaklaşık %(…), büyük ameliyat sayısı bakımından ise yaklaşık %(…)
olarak gerçekleştiği görülmektedir. Hastanelerin faaliyet gösterdiği ilçeler esas
alındığında ise, söz konusu pazar paylarının Gaziosmanpaşa ilçesinde yatak sayısı
bakımından %(…), uzman doktor sayısı bakımından %(…), poliklinik sayısı 320
bakımından %(…) ve büyük ameliyat sayısı bakımından %(…); Kadıköy ilçesinde
sırasıyla %(…), %(…), %(…) ve %(…); Bahçelievler ilçesinde sırasıyla %(…), %(…),
%(…) ve %(…) olarak gerçekleştiği görülmektedir. Ayrıca, İstanbul ilinde çeşitli
gruplara ait veya bağımsız yaklaşık 146; söz konusu her bir ilçede de sayıları 6-7’yi
bulan çeşitli büyüklükte başka özel hastanelerin faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte yukarıda ifade edildiği üzere, devre konu şirketlerin hisselerini
devralacak Şafak Holding bu devri gerçekleştirmek ve şirketleri yönetmek üzere yeni
kurulacak olan bir şirkettir, dolayısıyla bu alanda halihazırda herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır. Şafak Holding’i kontrol edecek taraflardan biri olan Şafak SPV’nin
hissedarlardan Amber Fund ve DEG’in de Türkiye’de özel hastane işletmeciliği 330
alanında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Diğer Şafak SPV ortağı Julius Baer’in
bu alandaki varlığı Acıbadem’de sahip olduğu yaklaşık %5,2’lik paydan ibarettir. Şafak
Holding ortak girişiminin diğer ortakları Öztürk Ailesi ise, hâlihazırda devre konu
şirketlerden Ten Medikal’i kontrol etmekte olup ve aile mensuplarının bu alanda
faaliyet gösteren başka bir şirkette ortaklığı bulunmamaktadır. Bu sebeplerle, Hedef
Şirketlerin hisselerinin Şafak Holding aracılığıyla Şafak SPV ve Öztürk Ailesi tarafından
devralınmasının ilgili pazarda yoğunlaşma doğurucu bir etki yaratmayacağı ve mevcut
şirketlerin hisselerinin el değiştirmesi dışında pazarın rekabetçi yapısını etkileyici bir
sonuç doğurmayacağı anlaşılmıştır.
Bu bilgiler ışığında, inceleme konusu devralma işleminin ilgili pazarda hakim durum 340
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir devralma işlemi olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
08-12/125-42
9
H.3.4. Yan Sınırlamalar Açısından İşlemin Değerlendirilmesi
Ana Sözleşme’nin 7.06. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğü düzenlenmektedir.
Anılan maddenin (d) fıkrasında satıcıların, ne kendilerinin ne de iştiraklerinin,
Sözleşmenin yapıldığı tarih ile Kapanış Tarihi veya Sözleşmenin feshinden (daha önce
ise) sonra iki yıl boyunca herhangi bir sıfatla, Türkiye Cumhuriyeti’nde hastane, klinik
ve poliklinik işletimi gibi devre konu şirketlerin faaliyet alanında rakipleri durumunda
bulunan şirketlerde çalışamayacakları, hisse sahibi olamayacakları, yönetime 350
katılamayacakları ifade edilmektedir.
Genel olarak, rekabet yasaklarının bir yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için,
yoğunlaşma işlemiyle doğrudan ilgili ve işlem için gerekli olma kriterinin yanı sıra
sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerini de sağlaması
gerekmektedir. Bu kriterler çerçevesinde, yukarıda değinilen rekabet yasağı, sadece
Satıcılara, Kapanış Tarihini izleyen iki yıl boyunca, özel hastane işletmeciliği faaliyeti
ile sınırlandırılmış olarak getirildiğinden makul kabul edilebilecektir. Bununla birlikte,
yasağın Türkiye Cumhuriyeti sınırlarını kapsayacak şekilde belirlenmesinin ve
Sözleşme’nin Kapanış’tan önce feshedilmesi halinde de geçerli olacağının
düzenlenmesinin devralma işlemi bakımından söz konusu kriterlere uygunluk 360
göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.
Birinci husus ile ilgili olarak, bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul
edilmesinde kısıtlamanın coğrafi uygulama alanının da işlemin yürütülebilmesi için
gerekli olandan fazla belirlenmemiş olması gerekmektedir. Sözleşmedeki rekabet
etmeme yükümlülüğü, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde devre konu şirketlere
rakip konumdaki diğer şirketlere ortak olunmaması, bunların yönetimlerinde
bulunulmaması gibi yükümlülükler öngörmektedir. Oysa yukarıda ilgili coğrafi pazarın
tanımlandığı kısımda yer verilen nedenlerle bildirim konusu işlem bakımından coğrafi
pazar, İstanbul İli Gaziosmanpaşa İlçesi, Kadıköy İlçesi ve Bahçelievler İlçesi ya da en
geniş biçimiyle İstanbul ili olarak belirlenebilmektedir. Satıcıların rakip işlerle iştigal 370
etmesinin ancak anılan bölgelerle sınırlı olarak engellenmesi devralmadan beklenen
sonuçların gerçekleşmesi için makul kabul edilebilecektir. Bu sebeple, Sözleşme’deki
rekabet etmeme yükümlülüğünün ilgili coğrafi pazarın dışında kalan, Türkiye
Cumhuriyeti’nin diğer bölgelerini kapsayacak şekilde genişletilmesi makul
sayılamayacaktır.
İkinci hususla ilgili olarak, Sözleşme’deki rekabet yasağı ile, Kapanış’ın yapılmasından
önce, başka bir anlatımla, hisselerin devrinden önce Sözleşme’nin feshedilmesi
halinde de Satıcılara rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmektedir. Bu düzenleme,
hisse devrinin yapılmasından vazgeçildiği bir ortamda Satıcılara rekabet etme yasağı
getirmektedir. Devralmanın gerçekleşmemesi durumunda, devralma işlemine bağlı ve 380
devirden beklenen sonuçların gerçekleşmesi için gerekli bir yan sınırlamadan
bahsedilebilmesinin de mümkün olmayacağı açıktır. Bu sebeple madde metninden
“veya Sözleşmenin feshinin (daha önce ise)” ifadesinin çıkarılmasının uygun olacağı
kanaatine ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının 390
08-12/125-42
10
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,
2- Ana Sözleşme’nin 7.06. maddesi ile düzenlenen rekabet yasağının İstanbul ili ile
sınırlandırılması ve madde metninde yer alan “veya Sözleşmenin feshinin (daha önce
ise)” ifadesinin sözleşme metninden çıkarılması şartıyla bildirim konusu işleme izin
verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy