Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-4-11
Karar Sayısı : 08-15/155-M
Karar Tarihi : 14.2.2008
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE
B- RAPORTÖRLER : M. Haluk ARI, Hale SAĞLAM, Fatma ÇELİK
C- ŞİKAYET EDEN : NTSR Uluslararası Fuar ve Gösteri Hizmetleri Ltd. Şti.
Ekinciler Cd. Ertürk Sk. No:5 Kat: 3, 34810
Kavacık/İstanbul
20
D- ŞİKAYET EDİLEN: CNR Uluslararası Fuarcılık ve Ticaret A.Ş.
CNR EXPO/Yeşilköy 34149 İstanbul
E- DOSYA KONUSU: CNR Uluslararası Fuarcılık ve Ticaret A.Ş. (CNR)’nin,
Rekabet Kurulu’nun 19.9.2007 tarih, 07-74/896-333 sayılı kararına ve 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6. maddesine muhalefet
ederek NTSR Fuar ve Gösteri Hizmetleri Ltd. Şti. (NTSR)’ye fuar alanı
kiralamaktan kaçındığı iddiası ve geçici tedbir kararı alınması talebi.
F- İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurulu’nun 19.9.2007 tarih, 07-74/896-333 30
sayılı kararında CNR’nin yatçılık ve su sporları fuarı düzenlemeye yönelik fuar
alanı işletmeciliği pazarında hakim durumda bulunduğu tespit edilmiştir.
Şikâyetçi NTSR, CNR’nin hakim durumunu kötüye kullanarak kendisine fuar
alanı kiralamaktan kaçındığını, kira sözleşmesi kurmak amacıyla CNR’ye noter
kanalıyla gönderdiği ihtarnamelere cevap verilmediğini, bu şekilde piyasadaki
faaliyetinin durma noktasına geldiğini ve bu durumun rekabet ihlali
oluşturduğunu iddia ederek, geçici tedbir kararı alınmasını talep etmektedir.
G- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.1.2008 tarih, 247 sayı ile giren
şikayet dilekçesi üzerine düzenlenen 8.2.2008 tarih, 2008-4-11/BN-08-MHA 40
sayılı Bilgi Notu 8.2.2008 tarih, REK.0.08.00.00-110/34 sayılı Başkanlık
önergesi ile 08-15 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H- RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: Raportörler tarafından, CNR ve NTSR arasında
sözleşme yapılabilmesini teminen 19.9.2007 tarih, 07-74/896-333 sayılı Kurul
kararında tespit edilen sözleşme yapmaya ilişkin yükümlülüğün, CNR’ye bir kez
08- 15/155-M
2
daha hatırlatılması ve aksi takdirde hakkında soruşturma açılacağı hususunda
anılan şirketin uyarılması gerektiği görüşü belirtilmiştir.
I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50
CNR’nin, NTSR ile arasında 13 yıldır süregelen bir kira akdi bulunmaktayken,
NTSR’nin temel faaliyeti olan tekne fuarı “Uluslararası İstanbul Boat Show” için,
2007 kira sözleşmesine kabul edilmesi mümkün olmayan şartlar öne sürmek
yoluyla bu şirketin faaliyetlerini imkânsız hale getirdiği ve böylece 4054 sayılı
kanunun 6. maddesi kapsamında rekabeti ihlal ettiği iddiası üzerine, bir
soruşturma yürütülerek, 19.9.2007 tarih ve 07-74/896-333 sayılı Rekabet Kurulu
kararı alınmıştır. Mezkur Kurul kararında, CNR’nin “İstanbul ilinde yatçılık ve su
sporları fuarı düzenlenmesine uygun fuar alanı işletmeciliği pazarı”nda hakim
durumda olduğu; ancak, yaptığı kira bedeli artışının “kabul edilemez”, “fahiş” 60
veya “rakibinin piyasadaki faaliyetini zorlaştırmayı veya piyasa dışına itmeyi
amaçlayan bir eylem” olduğunu ispatlamaya yeterli delil bulunamadığı tespit
edilmiştir.
Bununla birlikte, ilgili pazarda hakim durumda olduğu anlaşılan CNR’nin, bu
faaliyet alanına başka bir teşebbüsün girmesine doğrudan ya da dolaylı olarak
engel olunmasını ya da rakiplerin piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırılmasını
amaçlayan eylemlerden kaçınması ve bu faaliyet alanındaki alıcılara aynı ve
eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya
dolaylı olarak ayrımcılık yapmaması yönünde görüş yazısı gönderilmesine karar 70
verilmiştir. CNR’ye, ilgili görüş yazısı 27.11.2007 tarihinde, gerekçeli karar ise
7.12.2007 tarihinde tebliğ edilmiştir.
CNR’ye gönderilen söz konusu yazıda aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“Rekabet Kurulu’nun 07-74/896-333 sayılı kararında teşebbüsünüzün yatçılık ve
su sporlarına yönelik fuar alanı işletmeciliği pazarında hakim durumda
bulunduğu belirlenmiştir. Hakim durumda bulunan bir teşebbüs olarak,
Kanun’un 6. maddesinde kötüye kullanma halleri arasında sayılan özellikle eşit
konumda olan alıcılara farklı şartlar ileri sürülmesi olarak değerlendirilebilecek 80
eylemler içerisine girmekten kaçınmanız gerektiği hatırlatılmalıdır. Bu durumun
sonucunun alan kiralama talebi ile başvuran teşebbüslere eşit işlem yapılması
olduğu tabiidir.
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ve Rekabet Kurulu’nun 07-74/896-333
sayılı Kararı dikkate alınarak, teşebbüsünüzün hakim durumda olduğunun tespit
edildiği yatçılık ve su sporlarına yönelik fuar alanı işletmeciliği pazarında, alan
kiralama talebiyle gelen teşebbüsünüze başvuruda bulunacak olan NTSR’ye
veya diğer teşebbüslere emsal kira bedeli üzerinden alan kiralamakla yükümlü
olunduğu hususunun göz önüne alınmasını ve gereğini rica ederim.” 90
Ancak, Kuruma ulaşan şikayet dilekçesinde gerekçeli kararın ve söz konusu
uyarı yazısının dikkate alınmadığı; CNR’ye noter ihtarnamesi kanalıyla
08- 15/155-M
3
gönderilen sözleşme kurma teklifinin kabul edilmediği öne sürülmektedir. Buna
göre, NTSR Beşiktaş 1. Noterliği’nden 5.10.2007 tarih, 77075 yevmiye numaralı
ihtarname ile “Uluslararası İstanbul Boat Show” fuarını düzenlemek üzere kira
sözleşmesi teklifini istemiştir. İhtarnamede, NTSR vekili, Rekabet Kurulu’nun
19.9.2007 tarih 07-74/896-333 sayılı kararının 20.9.2007 tarihinde taraflara
tefhim edildiğini belirtmekte ve ihtarname tarihinden itibaren 7 gün içinde
sözleşme teklifinde bulunulmasını istemektedir. CNR’nin bu ihtarnameye cevap 100
verdiği 23.10.2007 tarih, 25393 yevmiye numaralı Beyoğlu 22. Noterliği
kanalıyla yapılan ihtarnamede ise CNR’nin Rekabet Kurulu’nun gerekçeli kararı
henüz oluşturulmadığı için talebe olumlu yanıt veremediği fakat gerekçeli
kararın yazılmasının ardından gereğinin yapılacağı bildirilmiştir. NTSR,
gerekçeli kararın taraflara tebliğini takiben, CNR’ye ikinci defa ihtarname
göndermiştir. 11.12.2007 tarihinde, 96840 yevmiye numarası ile Beşiktaş 1.
Noterliği’nden gönderilen ihtarnamede, NTSR, CNR’den fuar alanı tahsis
edilmesini istemiştir. İhtarnamede yer alan ifadelere göre, NTSR, “1993 yılından
beri süre gelen ticari ilişkisi kapsamında 28. Uluslararası İstanbul Boat Show
Fuarı’na ait 2008 Aralık (Christmas tatili öncesindeki tarihler ve Kurban Bayramı 110
8-11 Aralık dışındaki tarihler) ve 2009 Şubat ayının sonuna kadar olan
dönemde 1, 2 ve 4 nolu salonlar için kira sözleşme teklifi göndermesini”
istemektedir. İhtarname’de, CNR’nin hakim durumda olduğunun Rekabet Kurulu
kararı ile tespit edildiği hatırlatılmakta, taraflara gerekçeli kararın tebliğ edildiği
belirtilmekte ve Rekabet Kurulu kapsamında kira sözleşmesi teklifi
gönderilmemesi halinde doğabilecek zararlar konusunda CNR uyarılmaktadır.
NTSR, CNR’ye gönderdiği ikinci ihtarnameye karşı tarafın hiçbir surette cevap
vermediğini ve böylece arz boykotu uygulayarak kendilerini pazar dışına ittiğini
iddia etmektedir.
120
Fuar düzenlenmesi konusundaki en güncel düzenlemeleri içeren mevzuat olan
“Yurt İçinde Fuar Düzenlenmesine Dair Usul ve Esaslar”, TOBB Yönetim
Kurulunun 27.2.2007 tarihli, 242 sayılı kararına istinaden, 30.3.2007 tarihinde
yürürlüğe girmiştir. Bu düzenlemenin 14. ve 15. maddeleri fuar takviminin
belirlenmesi ile ilgilidir. Anılan maddelere göre; ana fuar takviminde yer almak
üzere yapılacak fuar düzenleme başvuruları, fuarın düzenleneceği yıldan bir
önceki yılın Ağustos ayının birinci gününe kadar, fuarı düzenleyecekleri yerdeki
oda veya borsaya yapılmakta bu tarihten sonra yapılan ana fuar takvimi
başvuruları oda/borsa tarafından reddedilmektedir. Ana fuar takvimi, ilgili yılın
bir önceki yılının Eylül ayının onbeşinci gününde Türkiye Ticaret Sicili 130
Gazetesinde ve Birliğin İnternet sitesinde yayımlanmaktadır.
Fuar takvimine ekleme başvurusu ise, ilgili yılın ana fuar takviminin
yayımlanmasından sonra, fuarın başlangıç tarihinden en geç dört ay öncesine
kadar fuarın düzenleneceği yerdeki oda veya borsaya yapılmaktadır. Fuarın
başlangıç tarihine iki aydan daha az süre kala fuar takvimine ekleme başvurusu
yapılamamaktadır. Ayrıca ana fuar takviminde yer almış bir fuarın başlangıç
tarihinden bir ay öncesine ya da bitiş tarihinin bir ay sonrasına gelecek şekilde,
08- 15/155-M
4
aynı il sınırları içerisinde aynı ya da benzer isim veya konuda fuar takvimine
ekleme başvurusu yapılamamaktadır. 140
Bu düzenlemeler çerçevesinde, NTSR, CNR ile kira sözleşmesi kurmak istediği
Aralık 2008 ile Şubat 2009 aylarında, fuar düzenleyebilecektir. Zira NTSR fuarı
gerçekleştirmek istediği tarihten dört ay öncesine kadar ana fuar takvimine
eklenme başvurusunda bulunabilmektedir. Dolayısıyla, taraflar arasında
NTSR’nin talebinde belirtilen tarih aralığında bir sözleşme kurulması imkanı
halen mevcuttur.
J- SONUÇ
150
Düzenlenen rapora ve inceleme kapsamına göre, ilgili talebin mevcut mevzuat
hükümleri kapsamında karşılanmasına yönelik olarak, 19.9.2007 tarih, 07-
74/896-333 sayılı Rekabet Kurulu kararında öngörülen yükümlülüklerin CNR
Uluslararası Fuarcılık ve Ticaret A.Ş.’ne hatırlatılmasına, Kurul kararının
gereklerinin yerine getirilmemesi halinde hakkında 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde işlem başlatılacağının adı geçen teşebbüse bildirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy