Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-4-13
Karar Sayısı : 08-16/170-59
Karar Tarihi : 21.2.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN,
Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖR : Sinan BOZKUŞ 10
C. ŞİKAYET EDEN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. ŞİKAYET EDİLEN: İstanbul-Adapazarı arasında yolcu taşımacılığı yapan otobüs
firmaları
E. DOSYA KONUSU: İstanbul-Adapazarı arasında yolcu taşımacılığı yapan otobüs
firmalarının ortak hareket ederek bilet fiyatlarını yükselttikleri ve bu durumun 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a aykırı olduğu iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesinde, İstanbul-Adapazarı arasında yolcu
taşımacılığı yapan Metro Turizm ve Sakarya VİB Turizm firmalarının aynı zaman dilimi
içinde yapmış oldukları % 20 zam ile bilet fiyatlarını 12 YTL ye çıkarmalarının uyumlu
eylem teşkil ettiği ve piyasadaki rekabet ortamını bozduğu iddia edilmektedir. 20
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.1.2008 tarih, 345 sayı ile giren başvuru
üzerine düzenlenen 15.2.2008 tarih, 2008-4-13/İİ-08-S.B. sayılı İlk İnceleme Raporu,
18.2.2008 tarih, REK.0.08.00.00-110/41 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-16 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, şikâyet konusunu oluşturan iddialarla ilgili
olarak, 4054 sayılı Kanun kapsamında önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma
açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı 30
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı "karayolu ile yolcu taşımacılığı
pazarı" olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikâyet konusu uygulamanın Adapazarı ilinde gerçekleşiyor olması nedeniyle, ilgili
coğrafi pazar “Adapazarı ili” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Tespitler ve Değerlendirme
Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nün 25.2.2004 tarih, 25384
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde otobüs ile
karayolu taşımacılığı yapan teşebbüslerin uyması zorunlu bulunduğu unsurlar
08-16/170-59
2
belirtilmiştir. Söz konusu yönetmeliğin dördüncü kısmının birinci bölümü ücret tarifelerini 40
düzenlemektedir. Bu bölümde,
“Madde:38- a) Düzenli yolcu, eşya ve kargo taşımaları ile ilgili ücret tarifeleri, yetki
belgesi sahiplerince geçerlilik süresi de belirtilmek suretiyle hazırlanır. Bu ücret
tarifelerinin uygulamaya konulmasından önce, yetki belgesi sahiplerince Bakanlığa
bildirilerek “Görülmüştür” şerhinin alınması zorunludur.”
ifadeleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan hükümde de belirtildiği üzere, Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü
otobüs ile karayolu taşımacılığı pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin yapmış olduğu
fiyat düzenlemelerini ve fiyat değişikliklerini kontrol etmektedir. Ulaştırma Bakanlığı’nın
söz konusu düzenlemesinin bir amacının da fahiş fiyat uygulamalarını engellemek 50
olduğu açıktır. Bu sebeple şikayet edilen tarafların fahiş fiyat uygulamalarının imkan
dahilinde bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Öte yandan, taraflar arasında anlaşma yapıldığına ilişkin herhangi bir tespit de
bulunmamaktadır. Esasen, dosya mevcudu bilgilerden, fiyatların birbirine yakın olduğu
(Metro Turizm gişeden alınan biletlere 12 YTL., internet yoluyla alınan biletlere ise 10
YTL fiyat uygulamakta olup Sakarya VİB Turizm’in aynı güzergah için fiyatı 13 YTL.’dir.),
ancak teşebbüslerin çeşitli indirimlerle bu fiyatlarda değişiklik yaptıkları anlaşılmaktadır.
Kaldı ki sadece 2 firmanın faaliyet gösterdiği, düopol bir yapı sergileyen ilgili pazarda,
-pazarın yapısı itibarıyla firmaların rakiplerinin fiyatlarını kolaylıkla takip edebildiği de
dikkate alındığında- fiyatların birbirinden çok fazla farklılaşmasını beklemek mümkün 60
değildir.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; başvuru konusu şikayet ile ilgili
olarak, 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma
açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy