Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-2-38 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-25/258-85
Karar Tarihi : 20.3.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. 10
Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, E. Ebru ÖZTÜRK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Titan Cement Company S.A.
Temsilcisi: Av. Ahu YALGIN
Maya Akar Center
Büyükdere Cad. No: 100/28 34394 Esentepe/İstanbul
D. TARAFLAR : - Titan Cement Company S.A. (Salentjin Properties 1 B.V.
aracılığıyla) 20
22A Halkidos Str., 11143, Atina, YUNANİSTAN
- Cem SAK
Molla Yusuf Mahallesi Hürriyet Cad. No: 495 Merkez/Antalya
- Mustafa SAK
Yeşil Bahçe Mahallesi Metin Kasapoğlu Cad. No: 226-B
Yakamoz Sitesi B Blok No: 13 Merkez/Antalya
E. DOSYA KONUSU: Cem Sak, Mustafa Sak, Salentjin Properties 1 B.V. ve Titan
Cement Company S.A. arasında imzalanan “Alım Satım Sözleşmesi” ve 30
Salentjin Properties 1 B.V., Titan Cement Company S.A., Cem Sak, Mustafa
Sak, Ayşe Sak, Gülsüm Dağyar ve Ali Turgut arasında imzalanan “Ortak Girişim
ve Hissedarlar Sözleşmesi” ile Adoçim Çimento Beton Sanayi ve Ticaret
A.Ş.’nin tek kontrolden ortak kontrole geçmesi işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.2.2008 tarih, 1281 sayı ile giren ve en
son eksiklikleri 12.3.2008 tarih ve 1580 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan
İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri
çerçevesinde hazırlanan 14.3.2008 tarih ve 2008-2-38/Öİ-08-HSÖ sayılı Ön
İnceleme Raporu, 14.3.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/85 sayılı Başkanlık 40
Önergesi ile 08-25 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işlemin,
1. 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu,
2. İşlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili
08-25/258-85
2
pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı,
dolayısıyla işleme izin verilmesi gerektiği
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50
H.1. İlgili İşlem ve Taraflar
H.1.1. İşlemin Niteliği
Taraflar arasında 10.1.2008’de imzalanan “Alım Satım Sözleşmesi” uyarınca Adoçim
Çimento Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Adoçim) hisselerinin %50’si Salentjin
Properties 1 B.V. (Salentjin) tarafından devralınacaktır. Taraflar 10.1.2008 tarihinde
ayrıca “Alım Satım Sözleşmesi”nde tanımlanan kapanış tarihinde yürürlüğe girecek
olan bir “Ortak Girişim ve Hissedarlar Sözleşmesi” imzalamışlardır. Buna göre
Adoçim, kapanış tarihinden itibaren Salentjin ve geri kalan hissedarlar tarafından
ortak kontrol edilecektir.
Tablo 1- Adoçim’in hisse devrinden önce ve sonra ortaklık yapısı 60
Hissedar Devir öncesi hisse oranı (%) Devir sonrası hisse oranı (%)
Mustafa Sak 49 24
Cem Sak 50 25
Ayşe Sak 0,50 0,50
Gülsüm Dağyar 0,25 0,25
Ali Turgut 0,25 0,25
Salentjin - 50
Toplam 100 100
H.1.2. Taraflar
H.1.2.1. Devralan Taraf: Salentjin Properties 1 B.V.
Salentjin, Titan Cement Company (Titan) tarafından bildirim konusu işlemleri
geçekleştirmek üzere kurulmuş bir şirkettir ve herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
Titan, Yunanistan’daki 4 tesisi, ABD’deki 2 tesisi, Güneydoğu Avrupa’daki 3 tesisi ve
Ortadoğu’daki 2 tesisinde yıllık üretim kapasitesi yaklaşık 15 milyon ton olan, önde
gelen bir Yunan çimento üreticisidir. Titan, Titan Grubu’nun ana şirketidir. Titan
Grubu agregadan gri çimentonun çeşitli türlerine, beyaz çimentodan hazır betona,
kuru harç karışımlarından uçucu küle kadar her türlü inşaat malzemelerinin üretimi
(ve destek hizmetleri) alanında toplam 40’ı aşkın şirketi kontrol etmektedir. Titan 70
hisselerinin tamamı Atina Borsası’na kotedir.
Titan Grubu 2007 yılında Türkiye’de yaklaşık (……….…) YTL ciro elde etmiştir. Titan
Grubu’nun Türkiye’de herhangi bir işletmesi bulunmamaktadır. Dolayısıyla anılan ciro
doğrudan ihracat yoluyla elde edilmiştir.
H.1.2.2. Devreden Taraf: Cem Sak- Mustafa Sak
Cem Sak, halihazırda Burdur’da entegre çimento fabrikası işletmekte olan As
Çimento’nun %20 hissesine sahiptir, ancak şirketten temettü veya benzer nitelikteki
herhangi bir gelir elde etmemektedir.
Cem Sak ve Mustafa Sak, Muş’da 2009 yılında faaliyete geçmesi planlanan bir
entegre çimento fabrikası yatırımı bulunan Yurt Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin 80
hissedarlarındandır.
08-25/258-85
3
Cem Sak ve Mustafa Sak’ın, Muğla Çimento’da da hisseleri bulunmaktadır. Muğla
Çimento’nun, 2010 yılı başında faaliyete geçmesi planlanan bir entegre çimento
fabrikası yatırımı dışında başka bir faaliyeti bulunmamaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim konusu işlemle hisseleri devredilen Adoçim “gri çimento” ve “hazır beton”
pazarlarında faaliyet göstermektedir. Bu çerçevede ilgili ürün pazarları “gri çimento”
ve “hazır beton” pazarları olarak tespit edilmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar 90
Rekabet Kurulu’nun daha önce vermiş olduğu kararlarda yer verilen çimento ve hazır
beton ürünlerinin özellikleri ve dosya kapsamındaki bilgiler çerçevesinde; gri çimento
pazarı bakımından ilgili coğrafi pazar “Antalya merkez ve çevresi” ve “Tekirdağ
merkez ve çevresi”; hazır beton pazarı bakımından “Antalya (Çakırlar) tesisini
çevreleyen 50 km’lik alan” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in 2 (b) maddesine göre “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin
diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya
da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya 100
kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmiştir.
Yukarıda da belirtildiği gibi bildirim konusu işlem ile Adoçim, kapanış tarihinden
itibaren Salentjin ve geri kalan hissedarların ortak kontrolüne geçecektir. Dolayısıyla
işlem, Adoçim’in kontrolünde değişikliğe neden olacaktır. Taraflar arasında
imzalanan “Ortak Girişim ve Hissedarlar Sözleşmesi”nin hükümleri incelendiğinde,
hisse devirlerinin tamamlanmasının ardından ortak kontrol öngörüldüğü ve
taraflardan hiçbirinin tek başına karar alamadığı, diğer tarafın onayını da almak
zorunda olacağı anlaşılmaktadır.
1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin (c) bendine göre, amaçlarını gerçekleştirmek
üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak 110
ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti
sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler, 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma sayılan haller
arasında kabul edilmektedir.
Bu çerçevede, bir ortak girişim işleminin yoğunlaşma doğurucu kabul edilebilmesi ve
dolayısıyla 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin birinci fıkrası (c) bendi çerçevesinde
birleşme veya devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlar şunlardır:
Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim 120
arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması.
Bildirim konusu işlemin yukarıda sayılan unsurları taşıdığı ve 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında bir ortak girişim işlemi olduğu, dolayısıyla işlemin, birleşme/devralma
işlemi olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
08-25/258-85
4
1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi "Bu Tebliğ’in 2.
maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya
devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili
ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya
bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon YTL’yi aşması halinde Rekabet
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" hükmü ile hangi tür birleşme ya da devir 130
işlemlerinin Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.
Adoçim 2007 yılında “Antalya merkez ve çevresi” çimento pazarında (……….…)
YTL; “Tekirdağ merkez ve çevresi” çimento pazarında (……….…) YTL ciro elde
etmiştir.
Adoçim’in “Antalya merkez ve çevresi” çimento pazarındaki pazar payı %(….);
“Tekirdağ merkez ve çevresi” çimento pazarındaki pazar payı % (…)’dır.
Adoçim “Antalya (Çakırlar) tesisini çevreleyen 50 km’lik alan” hazır beton pazarında
(……….…) YTL ciro elde etmiştir. Adoçim’in anılan pazardaki pazar payı %(…)’dir.
Titan’ın gri çimento pazarında Türkiye’de doğrudan ihraç yoluyla elde ettiği pazar
payı %(…)’in altındadır; Titan’ın hazır beton pazarında ise bir pazar payı 140
bulunmamaktadır.
Yukarıda yer verilen ciro ve pazar payı bilgilerinden anlaşıldığı üzere işlem, çimento
pazarlarında 25 milyon YTL’lik ciro eşiğinin aşılması nedeniyle Rekabet Kurulu’ndan
izin alınması gereken bir devralma işlemi niteliğindedir.
Yukarıda da belirtildiği gibi bildirim konusu işlem, Adoçim’in tek kontrolden ortak
kontrole geçmesinden ibaret olup, işlem sonucunda ilgili pazarda faaliyet gösteren
teşebbüslerin sayısında bir azalma söz konusu olmayacaktır. Yukarıda da belirtildiği
gibi kontrole ortak olacak olan Titan’ın Türkiye’de gri çimento pazarında (ihracat
yoluyla) elde ettiği pazar payı %0,1’in altındadır; hazır beton pazarında ise bir
faaliyeti bulunmamaktadır. Bu bakımdan, başvuru konusu devralma işlemi 150
sonucunda, ilgili ürün pazarında bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim
durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
“Ortak Girişim ve Hissedarlar Sözleşmesi”nin 5. maddesinde rekabet etmeme
yükümlülüğü düzenlenmektedir. Buna göre ortak girişim taraflarından her biri,
kendisinin veya bağlı şirketlerinin Adoçim’in hissedarı oldukları süre boyunca, iş ile
rekabet eden herhangi bir işle rekabet etmeyecektir.
Bilindiği gibi rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak
almalarının bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan
sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli
olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması 160
gerekmektedir. Bildirim konusu işlemde yer alan rekabet yasağı, yoğunlaşma işlemi
ile doğrudan ilgili ve gereklidir. Söz konusu yükümlülüklerin üçüncü kişilerin ticari
faaliyetlerini sınırlayıcı bir yönü bulunmadığı görülmektedir. Getirilen rekabet yasağı
Adoçim’in faaliyet alanı ile sınırlıdır. Dolayısıyla rekabet yasağı kapsam bakımından
da orantılıdır. Orantılılık kriterine süre yönünden bakıldığında da, bildirim konusu
işlemle Adoçim’in ortak girişime dönüştüğü düşünüldüğünde, hissedarlık süresince
getirilen rekabet yasağının makul olduğu görülmektedir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin,
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı 170
08-25/258-85
5
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy