Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-28 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 08-32/396-133
Karar Tarihi : 8.5.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Hakan Deniz KARAKOÇ, Çiğdem ÜNAL
C. ŞİKAYET
EDENLER : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
- Afyon Ecza Deposu San. Tic. A.Ş.
Anbaryolu Cad. No:111 Afyonkarahisar 20
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILANLAR : - Sanofi Aventis İlaçları Ltd. Şti.
Tekfen Tower Büyükdere Cad. No:209
Kat: 2-8-9 4. Levent/İstanbul
- Biofarma İlaç San. ve Tic. A.Ş.
Akpınar Mah. Fatih Cad. No:2 Samandıra Kartal/İstanbul
- Hedef Ecza Deposu Tic. A.Ş.
Basın Ekspres Yolu Kavak Sokak Ser Plaza
No:3 A Blok Kat:3 34530 Yenibosna/İstanbul 30
- Selçuk Ecza Deposu Tic. A.Ş.
Mahir İz Cad. No:43 Altunizade/İstanbul
- Nevzat Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş.
Oğuzlar Mh. 56. Sk. No:7 Balgat/Ankara
E. DOSYA KONUSU: Sanofi Aventis İlaçları Ltd. Şti. (Sanofi Aventis) ve Biofarma
İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Biofarma)’nin ecza depolarına uyguladıkları satış
koşullarında değişiklik yapmak suretiyle, tek başlarına ve/veya Hedef Ecza
Deposu Tic. A.Ş. (Hedef Ecza Deposu), Selçuk Ecza Deposu Tic. A.Ş. (Selçuk
Ecza Deposu) ve Nevzat Ecza Deposu Tic ve San. A.Ş. (Nevzat Ecza Deposu) ile 40
birlikte pazara yeni girişleri engellemeye ve küçük ölçekli ecza depolarını pazar
dışına çıkarmaya yönelik satış politikası uyguladıkları ve pazardaki rekabeti
bozdukları iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçelerinde özetle; Sanofi Aventis ve Biofarma’nın
ilaç dağıtım pazarına yeni girişleri engellemek ve küçük depoları pazar dışına itmek
suretiyle pazardaki rekabeti engellemek amacıyla ecza depolarına uyguladıkları satış
koşullarını değiştirdikleri ve bu uygulamanın söz konusu ilaç firmalarıyla beşeri ilaç
08-32/396-133
2
dağıtım pazarının çoğunu elinde bulunduran grup ecza depoları arasındaki bir anlaşma
sonucu ortaya çıktığı iddia edilmektedir. 50
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.3.2008 tarih, 1591 sayı ve 18.3.2008
tarih, 1686 sayı ile intikal eden şikayet başvuruları ile ilgili olarak düzenlenen 20.3.2008
tarih ve 2008-1-28/İİ-08-HDK sayılı İlk İnceleme Raporu, 21.3.2008 tarih ve
REK.0.05.00.00-110/40 sayılı Başkanlık Önergesi ile 27.3.2008 tarihli Kurul
toplantısında görüşülmüş ve 08-26/279-M sayı ile dosya konusu iddialara yönelik
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Önaraştırma sonucunda hazırlanan
29.4.2008 tarih ve 2008-1-28/ÖA-08-HDK sayılı Önaraştırma Raporu, 1.5.2008 tarih ve
REK.0.05.00.00-110/59 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-32 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır. 60
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Şikayete konu satış koşullarının belirlenmesi ile ilgili olarak, Sanofi Aventis ile
Biofarma ve Hedef Ecza Deposu, Selçuk Ecza Deposu ve Nevzat Ecza Deposu
arasında bir anlaşma bulunduğuna dair herhangi bir bilgi ve belgeye
rastlanmamış olması nedeniyle adı geçen teşebbüsler hakkında 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiasına
ilişkin olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı,
- Biofarma hakkında 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiasına ilişkin
olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı, 70
ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Şikayetin Konusu
Başvuru dilekçelerinde özetle;
- Sanofi Aventis’in daha önce, farklı ilaç grupları için 60 ila 180 gün olarak uyguladığı
vade sistemini 1.3.2008 tarihi itibarıyla değiştirdiği ve ecza depolarının aylık 250.000
YTL’nin altındaki alımlarında uyguladığı vadeyi 15 gün ile sınırladığı, birçok ilaç
grubunda önemli paya sahip olan Sanofi Aventis firmasından ilaç tedarik
edilememesinin depoları zor durumda bıraktığı, 80
- Biofarma’nın da benzer bir uygulamaya giderek belli bir büyüklüğün altında kalan
depolara vadeli ilaç satışını durdurduğu, 2008 yılının Şubat ayından itibaren verilen
siparişlerde, ilaçların ancak bedelin peşin havalesinden sonra gönderilebileceğinin
belirtildiği
ifade edilmekte ve ilaç dağıtım pazarına yeni girişleri engellemek ve küçük depoları
pazar dışına itmek suretiyle pazardaki rekabeti engellemek amacını taşıdığı ileri
sürülen bu uygulamanın ilaç firmalarıyla beşeri ilaç dağıtım pazarının çoğunu elinde
bulunduran grup ecza depoları arasındaki bir anlaşma sonucu ortaya çıktığı iddia
edilmektedir.
90
I.2. Yapılan İnceleme ve Tespitler
I.2.1.Sanofi Aventis
Sanofi Aventis’in hisselerinin tamamı Sanofi Aventis Participations (Fransa)’a aittir.
Sanofi Aventis Grubu bünyesinde yer alan ve Türkiye’de faaliyet gösteren diğer
şirketler ise Sanofi - Synthelabo İlaç A.Ş. ve Winthrop İlaç A.Ş.‘dir. Ayrıca, Sanofi
08-32/396-133
3
Aventis Grubu bünyesinde yer alan Aventis Pharma SA (Fransa), Eczacıbaşı İlaç
Ticaret A.Ş.’de %5 oranında hisseye sahiptir.
Sanofi Aventis’in halihazırda Türkiye piyasasında 62 adet ilacı bulunmakta olup,
bunlardan 32 adedinin jeneriği bulunmaktadır.
Sanofi Aventis’in 1.3.2008 tarihi itibarıyla geçerli olacağını duyurduğu, eczanelere satış 100
yapan ecza depolarını kapsayan ve Sanofi Aventis ile grubun diğer yan kuruluşlarının
ürünlerinin satışına yönelik olarak belirlediği koşullar aşağıdaki gibidir1:
Tablo 1: Sanofi Aventis’in Satış Koşulları
Önceki Ayda Yapılan Net
Satışlar (KDV Hariç) Cari Ay İçinde Ödeme Vadesi Ürünler
250.000 YTL ve üzeri 60 gün
250.000 YTL altı 15 gün
1. Grup Ürünler
250.000 YTL ve üzeri 150 gün
250.000 YTL altı 15 gün
2. Grup Ürünler
Eşik olarak belirlenen net satış; Brüt satış tutarı (+/-) fiyat farkı (-) iadeler (-) kurum
ıskontoları (-) fatura ıskontosu şeklinde hesaplanmakta olup, bu hesaplamada KDV
hariç tutarlar esas alınmaktadır.
Sanofi Aventis yukarıda yer verilen satış koşularının uygulanmasına yönelik bir zaman
aralığı belirlememiş olup, duyuruda bu koşulların ileride değiştirilene kadar geçerli
olacağını belirtmiştir. 110
Sanofi Aventis’in Aralık 2007, Ocak ve Şubat 2008 satış koşullarına bakıldığında ise,
aynı ürün grupları için 60 günden başlayıp, 180 güne kadar uzanan vadeler
uygulandığı ve uygulanan vadelerde depoların alım miktarlarına göre bir
farklılaştırmaya gidilmediği tespit edilmiştir.
Sanofi Aventis yetkilileri, Mart 2008 itibarıyla satış koşullarında gerçekleştirilen
değişikliğin nedenlerini;
- Küçük ölçekli depoların tahsilatta güçlüklere ve dağıtım aşamasında
kontrolsüzlüklere neden olması ile sık sık, az miktarda alım yapmaları nedeniyle
Sanofi Aventis’in maliyetlerini artırması,
- Şirketin Avrupa’daki satış politikalarına paralel olarak Türkiye’de de sınırlı sayıda 120
depo ile çalışma isteğinin bulunması,
- İlaç fiyatlarındaki düşüşler nedeniyle Sanofi Aventis’in maliyetleri azaltmak ve
nakit akışını hızlandırmak istemesi,
- Sahte kupür ve paralel ithalat gibi uygulamaların önüne geçmek ve ilaç dağıtım
kanallarının kontrol edilmesi isteği,
olarak açıklamaktadır.
Sanofi Aventis yetkilileri tarafından, ürünlerin depolara satış koşullarının piyasa
şartlarına ve ürünlerin piyasadaki durumlarına göre tek taraflı olarak belirlendiği ve faks
veya elden teslim yoluyla depolara bildirildiği ve genel olarak satış koşullarının depolar
bazında farklılık göstermediği belirtilmiş, ancak bazı ürünlerin piyasada satışlarını 130
artırmak amacıyla, büyük alım gerçekleştiren depolar ile dönemsel ciro primi
anlaşmaları yapıldığı ifade edilmiştir.
1 Sanofi Aventis’in depolara gönderdiği ilgili duyurusunda, bu şartların tüm perakende satışlar kanalına
uygulanacağı ancak ihale satışlarında ve devlet hastaneleri ile özel hastanelere yapılan satışlarda uygulanmayacağı
belirtilmiştir.
08-32/396-133
4
I.2.2. Biofarma
1945 yılından beri farklı ticaret unvanları altında beşeri ilaç sektöründe faaliyet
gösteren Biofarma 1998 yılında anonim şirkete dönüştürülmüş olup, halihazırda
Partners In Life Sciences (PILS) ve Citigroup Venture Capital International (CVCI)’in
kontrolünde bulunmaktadır.
Jenerik ilaç üretimi alanında faaliyet gösteren Biofarma’nın halihazırda Türkiye
pazarında yaklaşık 40 adet ürünü bulunmaktadır. 140
Önaraştırma çerçevesinde, raportörlerce Biofarma’dan alınan bilgilere göre; Şirketin
kontrolünün 2007 yılında PILS ve CVCI’ya geçmesiyle birlikte Şirketin satış politikası
da değişmiş ve riske duyarlılık artmıştır. Yeni şirket politikası neticesinde SAP2
(Systemanalyse und Programmentwicklung /"Systems Analysis and Program
Development") uygulaması başlatılmıştır ve Eylül 2008 itibarıyla tamamlanması
planlanmaktadır. Bu çerçevede 2008 yılı Şubat ayından itibaren çalışılan depolardan
bir takım belgeler talep edilmeye başlanmış ve zaman içinde uygulamanın tüm
depoları kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanmıştır. Depolardan talep edilen
belgeler aşağıda sıralanmaktadır:
- Son 3 yıla ilişkin bilanço 150
- Son 3 yıla ilişkin gelir tablosu
- 31.12.2007 itibarıyla detay mizan
- Vergi levhası fotokopisi
- Ortakların nüfus cüzdanı fotokopileri
- Ortaklar adına gayrimenkul mevcut ise tapu fotokopileri
- Ortakların gayrimenkullerinin takyidat durumları
- Ortakların şirket lehine verdikleri kefaletlerin ayrıntılı dökümü
- Ortakların diğer şahıs ve şirketler lehine verdikleri kefaletlerin ayrıntılı dökümü
- Şirket adına gayrimenkul mevcut ise tapu fotokopileri
- 2008 yılında şirket adına alınmış bir gayrimenkul var ise takyidat durumu 160
- Şirket adına taşıt mevcut ise taşıtların ruhsat fotokopileri
- Ticaret Sicili Gazetesi
- Şirketin 31.12.2007 tarihi itibarıyla memzuç risklerinin dökümü
Raportörlerce gerçekleştirilen görüşmelerde Biofarma yetkilileri tarafından, bu
uygulamayla hedeflenenin, her bir depo için risk limitleri belirleyerek, yapılacak satış
miktarını şirket yetkililerinin şahsi inisiyatifinden çıkarmak olduğu ifade edilmektedir.
Nitekim konuyla ilgili olarak Biofarma yetkilileri şu hususları belirtmişlerdir:
“İstediğimiz belgeleri bize sağlayan her depo ile çalışırız. Bu belgelerin
değerlendirmesi sadece limitlerin belirlenmesi aşamasında önemlidir. Limitler
belirlendikten sonra, bu limitlerin, depolara göre farklılaşmakla birlikte, yaklaşık %30’u 170
kadar teminat mektubu alınmakta ve ilaç satışı yapılmaktadır. Üretici olarak istediğimiz
mümkün olduğunca çok depoya ulaşabilmektir. Ancak, istediğimiz belgeleri temin
edemeyen bir depoyla çalışmamız mümkün değildir. Bu uygulamaya 2008 yılı Şubat
ayı başında geçtik, zaman içinde tüm depolardan bu belgeleri tamamlamalarını
isteyeceğiz.
Ecza depolarının limitleri belirlenirken; depoların son üç yıllık mali tabloları, son üç
yıllık alımları, büyüme trendi, ödeme trendi, teminat miktarı gibi unsurlar dikkate alınır.
Limit belirlenir ancak bu sabit değildir, depoların durumuna göre revize edilebilir.
2 Kurumların kendi içindeki ve aralarındaki iş süreçlerinin entegrasyonunu sağlayan yazılım çözümleri
08-32/396-133
5
Ecza depolarıyla yıllık ya da dönemlik anlaşma yaparak çalışmaktayız. Daha önce
çalışmadığımız bir depo bizden alım yapmak isterse, diğer depoların tabi olduğu 180
koşulları gerçekleştirmek kaydıyla satış yaparız.”
I.2.3. Hedef Ecza Deposu
Hedef Alliance Holding A.Ş. bünyesinde yer alan Hedef, ilaç dağıtımı alanında faaliyet
göstermekte olup, Türkiye pazarında 38’i merkez şube niteliğindeki 78 noktadan
faaliyetini sürdürmektedir.
Net satış rakamlarına göre Şubat 2008 itibarıyla %(….) pazar payına sahip olan
şirketin, Sanofi Aventis ve Biofarma’dan 2006, 2007 yıllarında ve 2008 yılının ilk üç
ayında gerçekleştirmiş olduğu KDV hariç alım tutarları aşağıdaki tabloda yer
almaktadır: 190
Tablo 2: Hedef’in Sanofi ve Biofarma’dan Alımları
2006 2007 2008 (İlk Üç Ay) Şirket Adı
Kutu YTL Kutu YTL Kutu YTL
Sanofi (…………) (…………) (…………) (…………) (…………) (…………)
Biofarma (…………) (…………) (…………) (…………) (…………) (…………)
Raportörlerce Hedef Ecza Deposu yetkilileriyle yapılan görüşmede; 100’ün üzerinde
ilaç firması ile çalışılmakta olduğu ve Sanofi Aventis ile Biofarma’dan gerçekleştirilen
alımların toplam alımların %5’i civarında olduğu ifade edilmiştir. Hedef Ecza Deposu,
Sanofi Aventis ile herhangi bir teminat vermeksizin çalışmakta iken, Biofarma ile peşin
çek vermek suretiyle çalışmaktadır.
I.2.4. Selçuk Ecza Deposu
%20,01 oranındaki hissesi halka açık olan Selçuk Ecza Deposu, 1958 yılında kurulmuş
olup 1970 yılında anonim şirkete dönüştürülmüştür. 1987 yılında aynı grup bünyesinde 200
kurulan As Ecza Deposunun da ilaç dağıtım pazarında faaliyet göstermesiyle birlikte
Grubun Türkiye genelinde halihazırda 100 civarında şubesi bulunmaktadır.
Net satış rakamlarına göre Şubat 2008 itibarıyla %(….) pazar payına sahip olan
Şirketin, Sanofi Aventis ve Biofarma’dan 2006, 2007 yıllarında ve 2008 yılının ilk üç
ayında gerçekleştirmiş olduğu KDV hariç alım tutarları aşağıdaki tabloda yer
almaktadır.
Tablo 3: Selçuk ve As Ecza Depolarının Sanofi ve Biofarma’dan Toplam Alımları
2006 2007 2008 (İlk Üç Ay) Şirket Adı
Kutu YTL Kutu YTL Kutu YTL
Sanofi (…………) (…………) (…………) (…………) (…………) (…………)
Biofarma (…………) (…………) (…………) (…………) (…………) (…………)
Elde edilen bilgilere göre, Selçuk Ecza Deposu tarafından, Sanofi Aventis’ten ve
Biofarmadan gerçekleştirilen alımlar için bu firmalara teminat mektubu verilmemiştir.
210
I.2.5. Nevzat Ecza Deposu
1962 yılında Ankara’da kurulan Nevzat Ecza Deposu, halihazırda Ankara, Samsun,
Antalya, Mersin, Trabzon ve Erzurum’da bulunan 6 şube, 6 bölge deposu ve 15 irtibat
bürosu ile Türkiye’de ilaç dağıtım pazarında faaliyetlerini sürdürmektedir.
Net satış rakamlarına göre Şubat 2008 itibarıyla %(….) pazar payına sahip olan
şirketin, Sanofi Aventis ve Biofarma’dan 2006, 2007 yıllarında ve 2008 yılının ilk üç
ayında gerçekleştirmiş olduğu KDV hariç alım tutarları aşağıdaki tabloda yer
almaktadır.
08-32/396-133
6
Tablo 4: Nevzat Ecza Deposunun Sanofi ve Biofarma’dan Alımları
2006 2007 2008 (İlk Üç Ay) Şirket Adı
Kutu YTL Kutu YTL Kutu YTL
Sanofi (…………) (…………) (…………) (…………) (…………) (…………)
Biofarma (…………) (…………) (…………) (…………) (…………) (…………)
Nevzat Ecza Deposu yetkilileri, Sanofi Aventis’te (………) YTL tutarında müşteri çeki 220
teminatlarının olduğunu, Biofarma’da ise herhangi bir teminatlarının bulunmadığını
ifade etmiştir.
I.3. Değerlendirme
I.3.1. Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme
Şikayet başvurularına ilişkin olarak üzerinde durulan hususların ilki, şikayet konusu
uygulamaların iddia edildiği gibi, ilaç üreticileri ile pazar payının büyük kısmını elinde
bulunduran ecza depoları arasında yapılmış olan bir anlaşmaya dayanıp
dayanmadığıdır. Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendinde düzenlenmiş
olan “rakip teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırılması, kısıtlanması veya piyasada 230
faaliyet gösteren teşebbüslerin boykot ya da diğer davranışlarla piyasa dışına
çıkartılması yahut piyasaya yeni gireceklerin engellenmesi” kapsamında ele
alınabilecek olası bir ihlalin tespit edilebilmesi için 2006 yılı verileriyle, ecza
kooperatifleri ile birlikte ilaç dağıtım pazarının %(…)’sini elinde bulunduran Hedef,
Selçuk ve Nevzat Ecza Depoları hakkında önaraştırma yapılmıştır. Önaraştırma
çerçevesinde, adı geçen ecza depolarında raportörlerce gerçekleştirilen yerinde
incelemelerde söz konusu uygulamanın Sanofi Aventis ve Biofarma ile Ecza Depoları
arasındaki bir anlaşmaya dayandığına dair herhangi bir belge ya da bilgiye
rastlanmamıştır.
Haklarında önaraştırma yapılan Ecza Depoları, Sanofi Aventis ve Biofarma’nın en 240
büyük alıcılarından olmakla birlikte, söz konusu alımların Sanofi Aventis ve
Biofarma’nın tek taraflı olarak tespit etmiş olduğu ve tüm depolara eşit olarak
uyguladığı satış koşulları çerçevesinde gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.
Nitekim raportörlerce yapılan görüşmelerde, Sanofi Aventis yetkilileri tarafından; bu
uygulamanın, depolar ya da başka bir firma ile varılan bir mutabakatın sonucu
olmadığı, tamamen kendilerinin kişisel ticari karar ve politikaları çerçevesinde alınmış
bir karar olduğu belirtilmiş, ayrıca büyük ölçekli alım gerçekleştiren ecza depolarının
büyük ilaç firmaları üzerinde herhangi bir baskısının söz konusu olamayacağı
vurgulanmıştır.
Biofarma yetkilileri ise, Şirketin yeni yapılanması çerçevesinde depoların risk 250
taşıyabilirliklerinin izlenmesi ve depolara gerçekleştirilebilecek maksimum satış
miktarlarının objektif kriterlere bağlanması amacıyla depoların limitlerinin belirlenmesi
için istenen belgelerin zaman içinde tüm depolardan talep edileceğini ve belgeleri
tamamlamayan depoya kredili satış yapılmayacağını ifade etmekle birlikte, söz konusu
belgelerin mal sağlayıp sağlamama kararı için değil, yapılacak kredili satış limitinin
belirlenmesi için kullanılacağı vurgulanmıştır.
Hedef Ecza Deposu yetkilileri ise ilaç firmalarıyla çalışma şartlarına ilişkin olarak, “Bu
firmaların yayınladıkları sirkülerlere göre alım yapıyoruz. Bu sirkülerler ilaç bazında
değişir. Bu firmaların bize uyguladıkları vadeler 30-90-150 gün arasında
değişebilmektedir. Her ürün grubunun farklı bir vadesi ve ödeme koşulu olabilir. İlaç 260
firmalarının kendi aralarındaki farklı satış koşulları uygulamaları ancak pazardan pay
kapmak adına yapılabilir. Bir firmanın koşulları açısından, depolar arasında bir farklılık
bulunmamaktadır, her depoya aynı koşullar sunulmaktadır. İlaç firmalarının bazıları,
08-32/396-133
7
yılın bazı dönemlerinde, genel olarak veya ürün bazında belli kotalar ve hedefler
vererek ecza depoları olarak bizleri belli bir satışı yapmaya yöneltebilmektedir ve
böylece kendileri de piyasada pazar paylarını artırmayı hedeflemektedirler. Bu
uygulamalar sürekli olmayabilir. İlaç firmaları, çalıştıkları tüm ecza depolarında,
ödeme disiplini ve risk konusunda çok hassastırlar, bu konuda hiçbir depoya hiçbir
istisna uygulanmamaktadır. Bir günlük ödeme gecikmesi dahi ciddi sorun teşkil
etmekte ve firmanın depo ile ilişkisini bozmaktadır. Bu nedenle ilaç firmaları piyasadaki 270
riskli alıcılar ve ecza depolarından da kaçınırlar.“ ifadelerinde bulunmuşlardır.
Yukarıdaki bilgiler ışığında, Sanofi Aventis ve Biofarma’nın şikayet konusu
uygulamalarının Hedef, Selçuk ve Nevzat Ecza Depoları ile varılan bir anlaşma
çerçevesinde ortaya çıkmadığı ve adı geçen ilaç firmalarının kendi tercihleri olduğu,
dolayısıyla Kanun’un 4. maddesi anlamında bir ihlalden söz edilemeyeceği ve Sanofi
Aventis, Biofarma, Hedef Ecza Deposu, Selçuk Ecza Deposu ve Nevzat Ecza Deposu
hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiasına ilişkin olarak soruşturma
açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
I.3.2. Kanun’un 6. Maddesi Bakımından Biofarma’ya İlişkin Olarak Yapılan
Değerlendirme 280
Jenerik ilaç üreticisi olan Biofarma, 2007 yılında gerçekleşen kontrol değişikliği ile depo
risklerini izleyebilmek amacıyla yeni bir uygulamaya geçmiş ve bu uygulama
çerçevesinde 2008 yılı Şubat ayında, çalıştığı depolara gönderdiği bir yazı ile depolara
yapılabilecek vadeli satış limitlerini değerlendirmek amacıyla depoların mali durumunu
gösterir nitelikte pek çok belge talep etmiştir. Biofarma yetkililerinin konuyla ilgili ifadesi
şu şekildedir:
“… Bu kontrol değişikliği ile birlikte Şirketin satış politikası da değişmiş ve riske
duyarlılığımız artmıştır. Yeni şirket politikası neticesinde SAP uygulaması başlatılmıştır
ve Eylül 2008 itibariyle tamamlanması planlanmaktadır. Bu nedenle, çalıştığımız
depolardan bir takım belgeler talep etmeye başladık. Amacımız, her bir depo için risk 290
limitleri belirleyerek, yapılacak satış miktarını şirket yetkililerinin şahsi inisiyatifinden
çıkarmaktır. İstediğimiz belgeleri bize sağlayan her depo ile çalışırız. Bu belgelerin
değerlendirmesi sadece limitlerin belirlenmesi aşamasında önemlidir. Limitler
belirlendikten sonra, bu limitlerin, depolara göre farklılaşmakla birlikte, yaklaşık %30’u
kadar teminat mektubu alınmakta ve ilaç satışı yapılmaktadır. Üretici olarak istediğimiz
mümkün olduğunca çok depoya ulaşabilmektir. Ancak, istediğimiz belgeleri temin
edemeyen bir depoyla çalışmamız mümkün değildir. Bu uygulamaya 2008 yılı Şubat
ayı başında geçtik, zaman içinde tüm depolardan bu belgeleri tamamlamalarını
isteyeceğiz.
Ecza depolarının limitleri belirlenirken; depoların son üç yıllık mali tabloları, son üç 300
yıllık alımları, büyüme trendi, ödeme trendi, teminat miktarı gibi unsurlar dikkate alınır.
Limit belirlenir ancak bu sabit değildir, depoların durumuna göre revize edilebilir.
Örneğin, Dilek Ecza Deposu’nun (………) YTL tutarında teminatı karşılığında (………)
YTL bir limit öngörmüştük. Ancak, bize sundukları (………)YTL tutarındaki teminat
neticesinde limitleri (………) YTL’ye yükseltilmiştir.
Ecza depolarıyla yıllık ya da dönemlik anlaşma yaparak çalışmaktayız. Daha önce
çalışmadığımız bir depo bizden alım yapmak isterse, diğer depoların tabi olduğu
koşulları gerçekleştirmek kaydıyla satış yaparız.
…..
08-32/396-133
8
Depolara uyguladığımız satış koşulları her depo için geçerlidir. Depolara da zaman 310
zaman eczanelere yapacakları satışlar için belli kampanya koşulları gönderiyoruz.
Çünkü depolar bizden aldığı koşulları eczanelere yansıtmak durumundadır.”
Yukarıda yer alan ifadelerden de anlaşılacağı üzere, Biofarma tarafından vadeli satış
yapmak üzere ecza depolarından talep edilen belgeler, depoların risk limitini
belirlemeye yönelik olup, depolar bakımından ayrımcı bir nitelik taşımamaktadır.
Nitekim Biofarma’nın, istenen belgeleri sağlayan ve belirlenen risk limiti ile buna bağlı
olarak alınan teminat mektubu çerçevesinde kendisinden ürün satın almak isteyen her
depo ile çalıştığı anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, herhangi bir hakim durum değerlendirmesine gerek kalmaksızın
Biofarma’nın şikayete konu uygulamasının, ‘kötüye kullanma’ niteliği taşıyan bir 320
uygulama olmadığı, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun anlamında bir ihlalden söz
edilemeyeceği noktasından hareketle Biofarma hakkında Kanun’un 6. maddesini ihlal
ettiği iddiasına ilişkin olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1- Sanofi Aventis İlaçları Ltd. Şti. ile Biofarma İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş., Hedef
Ecza Deposu Tic. A.Ş., Selçuk Ecza Deposu Tic. A.Ş. ve Nevzat Ecza Deposu
Tic. ve San. A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri
iddiasına ilişkin olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığına, 330
2- Biofarma İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesini ihlal ettiği iddiasına ilişkin olarak soruşturma açılmasına gerek
olmadığına,
3- Şikayetlerin bu yönleriyle reddine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy