Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-2-75 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-33/415-141
Karar Tarihi : 15.5.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Ekrem SOLMAZ
C. BİLDİRİMDE :- Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş.
BULUNAN Temsilcisi: Av.Özlem KIZIL, Av. Asım Serdar YILMAZ
Piyade Sok. No:18 Portakal Çiçeği Apt. C Blok Kat:3 06550
Çankaya Ankara 20
D. TARAFLAR : - Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş.
Portakal Çiçeği Sok. No:33 Çankaya Ankara
- Timuçin Plastik Ambalaj Petrol Ürünleri Otomotiv San. Ltd.
Şti.
Yenidoğan Mah. Atatürk Bulvarı No:15 Talas Kayseri
E. DOSYA KONUSU: Timuçin Plastik Ambalaj Petrol Ürünleri Otomotiv San.
Ltd. Şti.’nin işletme hakkına sahip olduğu hazır beton tesisinin Cimpor Yibitaş
Çimento San. ve Tic. A.Ş. tarafından kiralanması işlemine izin verilmesi talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.4.2008 tarih ve 2435 sayı ile intikal
eden bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen
7.5.2008 tarih ve 2008-2-75/Öİ-08-HSÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu,
7.5.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/145 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-33 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu, fakat aynı Tebliğ’de öngörülen eşiklerin
aşılmaması sebebiyle izne tabi bir devralma olmadığı ifade edilmiştir. 40
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş. (Cimpor Yibitaş)
Cimpor Yibitaş çimento ve hazır beton sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Cimpor
Yibitaş’ın bir tanesi Kayseri il merkezinde olmak üzere Türkiye genelinde toplam 13
hazır beton tesisi bulunmaktadır. Cimpor Yibitaş’ın ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
08-33/415-141
2
Tablo 1: Cimpor Yibitaş Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Yibitaş Holding A.Ş. 49,79
Cimpor Inversiones S.A. 50,21
Toplam 100
Cimpor Inversiones S.A., hisselerinin tamamına Cimpor Cimentos De Portugal SGPS
S.A.’nın sahip olduğu Portekiz merkezli bir şirkettir. Cimpor Grubu, Yibitaş Holding
A.Ş. hisselerinin %89,13’üne sahiptir. 50
H.1.2. Timuçin Plastik Ambalaj Petrol Ürünleri Otomotiv San. Ltd. Şti. (Timuçin
Plastik)
Timuçin Plastik petrol, plastik ve hazır beton sektörlerinde faaliyet göstermektedir.
Timuçin Plastik, Kayseri ili Talas ilçesinde faaliyet gösteren hazır beton tesisinin
işletme hakkına sahiptir ve bu tesis dışında hazır beton sektöründe başka bir faaliyeti
bulunmamaktadır. Tesis mevcut durumda Timuçin Plastik’in kontrolünde Kaybeton
tarafından işletilmektedir. Timuçin Plastik’in ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 2: Timuçin Plastik Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Ahmet Kürşat Timuçin 50
Ebru Timuçin 45
Mehmet Timuçin 5
Toplam 100
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı 60
Bildirime konu işlem, bir hazır beton tesisinin Cimpor Yibitaş tarafından
kiralanmasına ilişkindir. Bu nedenle, ilgili ürün pazarı “hazır beton pazarı” olarak
belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Hazır beton; çimento, agrega, belli katkı malzemeleri ve suyun karıştırılması
yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir. Hazır beton, üretildikten yaklaşık 1 saat
içinde tüketilmesi gereken, bu sebeple stoklanamayan ve üretildiği tesisten belli bir
mesafeden daha uzak bölgelere taşınması teknik ve ekonomik açıdan mümkün
olmayan bir üründür.
Hazır beton hem yukarıda sayılan özellikleri hem de yüksek taşıma maliyetlerinin 70
varlığı nedeniyle üretildiği tesisten en fazla yaklaşık 50 km uzaklığa
götürülebilmektedir.
Kiralama işlemine konu Tesis Kayseri il merkezine 6 km uzaklıkta bulunan Talas
ilçesinde faaliyet göstermektedir. Kayseri’nin ilçelerinden Hacılar il merkezine 8,
İncesu 33 km, Develi 40 km ve Bünyan 43 km uzaklıktadır. Talas’tan bu ilçelere hazır
beton Kayseri il merkezi üzerinden taşınmaktadır. Bu nedenle Tesis’in belirtilen
ilçelere uzaklığı bu ilçelerin Kayseri il merkezine olan uzaklıklarından 6 km daha
fazladır.
Bildirim formunda, yer şekilleri sebebiyle hazır betonun transmikserler aracılığıyla il
merkezinden ilçelere taşımasının uzun süre aldığı ve bu sebeple Develi ilçesinin ilgili 80
coğrafi pazara dahil edilmemesi gerektiği belirtilmektedir.
08-33/415-141
3
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar
“Kayseri merkez ilçeleri, Talas, Hacılar ve İncesu ilçeleri” olarak belirlenmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in 2 (b) maddesine göre “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin
diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya
da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya
kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmiştir. 90
Aynı maddenin ikinci fıkrasında “Bu Tebliğ bakımından kontrol, ayrı ayrı ya da
birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağı
sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir teşebbüsün
malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir
kullanma hakkıyla veya bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya kararları
üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmelerle meydana getirilebilir.”
hükmü yer almaktadır.
Tebliğ’de kontrolün, bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağı sağlayan
haklar ve sözleşmeler ile de meydana getirilebileceği belirtilmektedir. Bu nedenle
belirli bir süre için yapılan sözleşme ile kontrol devrinin gerçekleşip 100
gerçekleşmediğinin tespiti için sözleşme ile sağlanan hakların teşebbüs kararları
üzerinde belirleyici etki sağlayıp sağlamadığı dikkate alınmalıdır.
Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ile Timuçin Plastik’in işletme hakkına sahip
olduğu hazır beton tesisi bir yıl süreyle Cimpor Yibitaş tarafından kiralanacaktır.
Sözleşme’nin 10. maddesi ile Cimpor Yibitaş’a sözleşmenin süresini aynı şartlarda ve
birer yıllık periodlar halinde beş yıla kadar uzatma hakkı tanınmaktadır.
Beş yıllık süre boyunca Cimpor Yibitaş, söz konusu tesiste hazır beton üretimi,
üretilen hazır betonun pazarlanması, satılması ve sevkıyatı ile ilgili konulardaki
kararları Timuçin Plastik’ten bağımsız olarak alabilecek ve uygulayabilecektir. Bu
nedenle Sözleşme ile Cimpor Yibitaş ilgili hazır beton tesisi üzerinde belirleyici etki 110
uygulama olanağına sahip olacaktır.
Hazır beton pazarının niteliği, yeni sözleşme yapılmasının diğer pazarlara göre daha
kolay olması, kiralama işlemine konu hazır beton tesisinin faaliyette olması ve üretim
amacıyla yeni yatırım yapılmasına gerek olmayışı hususları dikkate alındığında hazır
beton pazarına yeni giren bir teşebbüs açısından 5 (beş) yıla kadar bir hazır beton
tesisinin kiralanması işlemi, teşebbüsün ilgili pazardaki faaliyetlerini bağımsız bir
teşebbüs olarak sürdürebilmesi açısından yeterli bir süredir. Ayrıca Cimpor Yibitaş’ın
işlem öncesinde, ilgili coğrafi pazar da dahil olmak üzere Türkiye’nin değişik illerinde
hazır beton pazarında faaliyeti bulunması da önemli bir husustur.
Bu çerçevede, uzun süreli bir kiralama sözleşmesi ile elde edilen kontrol, yönetim ve 120
malvarlıkları üzerinde elde edilen haklar bakımından, hisse veya malvarlıklarının
satın alınması yoluyla sağlanan kontrol ile benzer özellikler taşıması sebebiyle,
Timuçin Plastik’in işletme hakkına sahip olduğu hazır beton tesisinin malvarlığı ve
kontrolünün kiralama yoluyla bir (+4) yıl süre boyunca Cimpor Yibitaş’a geçmesi
işlemi, Tebliğ’in anılan maddesi anlamında bir devralma işlemidir.
08-33/415-141
4
H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar
başlığı altındaki 4. maddesinde; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme
veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin,
ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar 130
paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin
almaları zorunludur.” hükmü yer almaktadır.
Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre, bildirim konusu devralma işleminde
devralan taraf olan Cimpor Yibitaş’ın Kayseri merkez ilçeleri, Talas, Hacılar ve İncesu
ilçeleri hazır beton pazarındaki 2007 yılı cirosu (……………) YTL, devreden taraf
Timuçin Plastik’in ilgili ürün pazarındaki 2007 yılı cirosu ise (……………) YTL olup
tarafların ilgili ürün pazarındaki 2007 yılı toplam ciroları (……………) YTL’dir.
2007 yılı itibarıyla Kayseri merkez ilçeleri, Talas, Hacılar ve İncesu ilçeleri hazır beton
pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar payları aşağıdaki gibidir: 140
Tablo 3: Teşebbüslerin Pazar Payları
Teşebbüs Pazar Payı (%)
Eras Hazır Beton (….)
Çimsa (….)
Polat Hazır Beton (….)
Cimpor Yibitaş (….)
Süha Hazır Beton (….)
Kaybeton (….)
Erbeton Hazır Beton (….)
Erciyes (….)
Timuçinler Hazır Beton (….)
Organize Hazır Beton (….)
Güneş Hazır Beton (….)
Özcan Aydiş (….)
Diğer (….)
Toplam 100
2007 yılı itibarıyla Kayseri merkez ilçeleri, Talas, Hacılar ve İncesu ilçeleri hazır beton
pazarındaki Cimpor Yibitaş’ın pazar payı % (….), Timuçin Plastik’in pazar payı ise %
(….) olup tarafların ilgili ürün pazarındaki 2007 yılı toplam pazar payları %(….)’dir.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işleminde,
Kayseri merkez ilçeleri, Talas, Hacılar ve İncesu ilçeleri hazır beton pazarı açısından
1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen pazar payı ve ciro eşiklerinin aşılmadığı
görülmektedir. Dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin Rekabet Kurulu’nun 150
iznine tabi bir devralma işlemi olmadığı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında olduğuna, ancak tarafların toplam pazar payları ve cirolarının aynı
08-33/415-141
5
Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle izne tabi olmadığına OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy