Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-4-85
Karar Sayısı : 08-33/425-151
Karar Tarihi : 15.5.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, 10
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Esin AYGÜN
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : Detay Oto Servis Hizmetleri ve Ticaret Ltd. Şti.
Merkez Mh. Koca Sinan Sanayi Sit. C1 BLK. No:11-12
Bahçelievler/İstanbul
D. HAKKINDA İLK İNCELEME
YAPILAN : Otoyol Sanayi A.Ş.
Ankara Asfaltı Yanı Tiryaki Hasan Paşa Sk. No:5 Soğanlık
Kartal/İstanbul 20
E. DOSYA KONUSU: Otoyol Sanayi A.Ş. (Otoyol)’nin Detay Oto Servis
Hizmetleri ve Ticaret Ltd. Şti. (Detay) ile yaptığı yetkili servis sözleşmesini,
2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu
Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne aykırı olarak feshettiği ve yetkili
servis standartlarının karşılanmasına rağmen adı geçen şirketle yeniden
sözleşme yapmadığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde, Otoyol’un şikayetçi ile yaptığı yetkili
servis sözleşmesini, 2005/4 sayılı Tebliğ’e aykırı olarak feshettiği, istenilen
standartların Detay tarafından yerine getirilmesine rağmen sözleşmeyi yenilemediği,
standartları yerine getirmeyen bayilerin sözleşmelerinin feshedilmediği ve bu yolla 30
rekabetin engellendiği belirtilerek adı geçen teşebbüs hakkında gerekli işlemlerin
yapılması talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 9.4.2008 tarih, 2200 sayı ile giren başvuru
üzerine düzenlenen 7.5.2008 tarih, 2008-4-85/İİ-08-EA sayılı İlk İnceleme Raporu,
9.5.2008 tarih, REK.0.08.00.00-110/122 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-33 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, şikâyet konusuna ilişkin olarak, 4054 sayılı
Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı görüşüne yer
verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 40
I.1. Otoyol Tarafından Gönderilen Yazı
08-33/425-151
2
Otoyol tarafından şikayetçiye gönderilen yetkili servis sözleşmesinin feshine ilişkin
21.12.2005 tarihli yazı şikayet dilekçesine ek olarak sunulmuştur.
Yazının konu hakkındaki kısmı aşağıdaki şekildedir:
“1.1.2006 tarihinde otomotiv sektöründe dikey ilişkileri düzenleyen 2005/4 sayılı
Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği’nin yürürlüğe girmesiyle birlikte, otomotiv sektöründeki dağıtım ve
servis anlaşmalarını düzenleyen ve de ticari ilişkimizi düzenleyen 1998/3 sayılı Grup
Muafiyeti Tebliği yürürlükten kalkacaktır. 2005/4 sayılı Tebliğ’in otomotiv sektöründe
dikey ilişkilere getireceği değişiklikler ve yenilikler nedeniyle firmamızın dağıtım ve 50
satış sonrası hizmet ağının yeniden yapılanması gereksinimi doğmaktadır. Bu
yeniden yapılanma sebebiyle ticari ilişkimizin 1998/3 sayılı Tebliğ’in öngördüğü
şekilde bir yıllık feshi ihbar süresi ile feshedilmesi gerekmektedir.
Bu sebeple ticari ilişkimizin; mevcut sözleşmeler de dahil olmak üzere yazılı ve sözlü
her türlü mutabakatımızın; 31.12.2005 tarihinden itibaren bir yıl süre sonunda
başkaca bir ihbar veya ihtara gerek olmaksızın tarafımızca 1998/3 sayılı Tebliğ
gereği feshedildiğini tarafınıza bildiririz. Feshi ihbar süresinin sonu olan 31.12.2006
tarihine kadar aramızdaki ticari ilişki 2005/4 sayılı Tebliğ’in 1 yıllık uyum süresi için
öngördüğü şekilde yürürlükten kalkan mevzuata tabi olarak sürecektir.”
I.2. Elektronik Posta Mesajları 60
Şikâyet dilekçesinin eklerinde Detay ile Otoyol arasında yapılan yazışmalara da yer
verilmiştir. 30.1.2007 tarihinde Detay tarafından Otoyol’a gönderilen elektronik posta
mesajında, 2006 yılı Mayıs ayı itibarıyla standartlara uyum sağlanması için yeni bir
adrese taşındıkları, bu yerin görülmeye gelinmediği, 29.1.2007 tarihinde yapılan
toplantıya çağırılmadıkları bildirilmiştir. Özbayraktar, Esenyurt ve Bayraktaroğlu
Otomotiv firmalarının ise toplantıya katıldığı ifade edilerek, çifte standart yapılıp
yapılmadığı sorulmaktadır. 7.2.2008 tarihinde Otoyol tarafından Detay’a gönderilen
elektronik posta mesajında ise, yeni tesisin 5.1.2008 tarihinde incelendiği ve tesisin
mevcut standartları sağlamadığı bildirilmiştir. Son olarak, 6.3.2008 tarihinde
Otoyol’un yapmış olduğu bir iç yazışmada, Detay ile 29.2.2008 tarihinde toplantı 70
yapıldığı, toplantıyı takiben tesisin ziyaret edilip ölçüm yapıldığı ve durumun
değerlendirilmesi sonucunda standartların sağlanmadığı sonucuna varıldığı,
dolayısıyla Detay’ın yetkili servis olarak hizmet veremeyeceği ifade edilmektedir.
I.3. Değerlendirme
Şikâyet, Otoyol ile Detay arasındaki yetkili servis sözleşmesinin 2005/4 sayılı Tebliğ
hükümlerine aykırı olarak haksız bir şekilde feshedildiği ve yetkili servis
standartlarının karşılanmasına rağmen yeniden sözleşme yapılmadığı iddialarından
ibarettir.
2005/4 sayılı Tebliğ’in konuya ilişkin 4. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi
şöyledir: 80
“c) sağlayıcı ile dağıtıcı veya yetkili servis arasında yapılan anlaşmanın,
1) en az beş yıl süreli olması ve anlaşmada yer alacak olan yenilememe isteğini
anlaşmanın sona ermesinden asgari altı ay önce bildirmeyi her iki tarafın da kabul
etmesi veya,
08-33/425-151
3
2) belirsiz bir süre için yapılması halinde feshi ihbar süresinin her iki taraf için de en
az iki yıl olması ancak bu sürenin; sağlayıcının anlaşmaya son vermesi durumunda
kanundan veya anlaşmadan dolayı uygun bir tazminat ödemek zorunda olduğu veya
dağıtım sisteminin önemli bir kısmını ya da tamamını yeniden düzenlemesinin
zorunlu olması nedeniyle sağlayıcının anlaşmayı sona erdirmesi hallerinde en az bir
yıla indirilmesi, 90
koşullarıyla uygulanır. Ancak bu durum, taraflardan birinin ana yükümlülüklerinden
birini yerine getirmemesi nedeniyle diğer tarafın anlaşmaya son verme hakkını
etkilemez.”
Buna göre, Tebliğ belirsiz süreli sözleşmelerin feshedilmesi için 2 yıllık bir ihbar
süresini öngörmekte, ancak dağıtım ağının önemli bir kısmının veya tamamının
yeniden düzenlenmesinin söz konusu olması halinde bu sürenin bir yıla inebileceği
hükmünü getirmektedir.
Şikâyet konusu husus da Otoyol tarafından yukarıda değinilen hükme istinaden yetkili
servis sözleşmesinin feshedilmiş olmasıdır. Konu bu yönüyle, sözleşmede
düzenlenmiş olan bir hukuki duruma ilişkindir. Dağıtım ağının önemli bir kısmının 100
veya tamamının yeniden organizasyonunun söz konusu olup olmadığı ve bu
bağlamda da Otoyol’un sözleşmeyi feshinin haklı olup olmadığı yetkili ve görevli
mahkemelerce halli gereken bir hukuki uyuşmazlıktır.
Bir diğer iddia, yetkili servis standartlarının karşılanmasına rağmen sözleşme
yapılmamasına ilişkindir. Başvuru dilekçesinin ekinde, IVECO hafif, orta, ağır ticari
araç ve midibüs gamında yer alan araçların satış sonrası hizmetlerinin verilebilmesi
için yerine getirilmesi ve sürdürülmesi gerekli olan standartlara yer verilmiştir. Bu
standartlar arasında fiziksel standartlar, ekipmanlara ve servis hizmetine ilişkin
açıklamalar, organizasyon hakkında verilen bilgiler ve finansal unsurlar yer
almaktadır. Fiziksel standartlar içerisinde minimum fiziki ölçüler bulunmaktadır ve 110
aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
Mekanik alan (….) m²
Mekanik alan min. tavan yüksekliği
(kanal ile)
(….) mt
Mekanik alan min. tavan yüksekliği (lift
ile)
(….) mt
YP kapalı alanı (min. 3 m yükseklik) (….) m²
Araçların parkı için açık alan (….) m²
Kapı yüksekliği (….) m
Kapı genişliği (….) m
Dilekçeye ekli elektronik posta mesajlarından anlaşıldığı üzere; Otoyol tarafından
yapılan incelemeler sonucunda metrekare ve kot farkı sorunlarının bulunduğu, açık
alan ve kapalı alandaki ihtiyacı sağlamadaki zorluklar nedeniyle tesiste servis
hizmetinin verilemeyeceği, (….) metrekareye ilişkin standardın sağlanamadığı,
08-33/425-151
4
standartları sağlayan bir tesiste yetkili servis faaliyetinin sürdürülmesinin mümkün
olacağı Detay’a bildirilmiştir.
Dolayısıyla, standartların yerine getirilip getirilmediğine ilişkin olarak incelemenin
yapıldığı, bunun sağlanamaması üzerine Detay’a yazı gönderildiği anlaşıldığından,
bu aşamada konuya ilişkin olarak herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek 120
bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; başvuru konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek
olmadığına ve şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy