Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-3-83 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-37/492-173
Karar Tarihi : 5.6.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Zeynep MADAN.
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Palmira Turizm ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Murat PEKSAVAŞ
Koç Holding A.Ş. Azizbey Sok. No:1 81207 Kuzguncuk İstanbul 20
D. TARAFLAR : Yiğit Yemek Üretim ve Servis Hizmetleri A.Ş.
Tem Otoyolu Atışalanı Mevkii Tekstilkent
Koza Plaza A Blok Kat. 27 Esenler / İstanbul
Palmira Turizm ve Ticaret A.Ş.
İnkılap Mah. Dr. Fazıl Küçük Cad. Üntel Sok. No:15
34768 İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Palmira Turizm ve Ticaret A.Ş.’nin endüstriyel yemek 30
hizmetleri sunmaya yönelik ekipmanı, sözleşmeleri ve personelinin Yiğit Yemek
Üretim ve Servis Hizmetleri A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.5.2008 tarih ve 2957 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen
29.5.2008 tarih ve 2008-3-83/Öİ-08-ŞYA sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme
Raporu, 30.5.2008 tarih ve REK.0.07.00.00-120/88 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-40
37 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Palmira Turizm ve Ticaret A.Ş.’nin
endüstriyel yemek hizmetleri sunmaya yönelik ekipmanı, sözleşmeleri ve
personelinin Savaş Endüstriyel Gıda ve Temizlik Ürünleri San. ve Ticaret A.Ş.
tarafından devralınması işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olmakla
birlikte 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında hakim durum yaratan veya
mevcut bir hakim durumu daha da güçlendiren ve böylece ilgili pazarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığı, bu nedenle bildirime
08-37/492-173
2
konu devir işlemine izin verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade 50
edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Palmira Turizm ve Ticaret A.Ş. (Palmira A.Ş.)
Palmira A.Ş., 2005 yılı Temmuz ayında kurulmuş bir şirket olmakla birlikte
bünyesinde barındırdığı Divan markası nedeniyle 50 yıllık bir işletmedir. İlk kez 60
1950’li yıllarda Divan Oteli’nin kurulması ve Koç Grubu’nun turizm alanındaki
yatırımlarının Turistik İşletmeler Ltd. Şti. şemsiyesi altında toplanmasının ardından
Ünver Oteli de alınıp Divan markası altında hizmet sunmaya başlamıştır. Turistik
İşletmeler Ltd. Şti. 1989 yılında Setur Servis Turistik A.Ş. ile birleşerek onun içinde
ayrı bir birime dönüştürülmüştür. Bu arada Sütlüce’de açılan pasta ve çikolata
fabrikası, Divan pastaneler zinciri, Kuruçeşme ziyafet tesisleri, Bodrum’da bulunan
Palmira Oteli gibi işletmeler de kurularak veya devralınarak Koç Grubu’nun bu
alandaki faaliyet kolları çoğaltılmıştır. 2004 yılında bu faaliyet alanına “7 Yedi”
markası ile birlikte endüstriyel yemek işi de dahil edilince otelcilik ve yiyecek içecek
üretim ve hizmeti faaliyetlerinin Palmira A.Ş. çatısı altında Setur’dan ayrı bir birimde 70
yürütülmesine başlanmıştır. Palmira A.Ş.’nin endüstriyel yemek dışındaki faaliyet
alanları, işletmecilik ve 1126 oda sayısı ile 7 otel, 11 pastane, 4 pub, 3 brasserie, 33
fırın, 3 kafeterya, 3 A la Carte restoran, 6 franchise birimi (pub ve pastane) ve 2
ziyafet işletmesidir. Türkiye’nin Marmara, Ege, Akdeniz, İç Anadolu, Karadeniz ve
Güneydoğu Anadolu olmak üzere 6 ayrı bölgesinde endüstriyel yemek hizmeti
sunmaktadır. Palmira’nın sermaye yapısına Tablo 1’de yer veriliştir.
Tablo 1- Palmira A.Ş. Sermaye Yapısı
Hissedarın Adı Sermaye Oranı
Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş.* % (…)
Setur Servis ve Turistik A.Ş.** % (…)
Mustafa Vehbi Koç % (…)
Mehmet Ömer Koç % (…)
Yıldırım Ali Koç % (…)
Caroline Nicole Koç % (…)
Erol Memioğlu % (…)
Toplam %100
* Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş. sermayesinin tamamı Koç Ailesine ait olan bir şirkettir.
** Setur Servis ve Turistik A.Ş. de bir Koç Topluluğu şirketidir. 80
Palmira A.Ş. endüstriyel yemek hizmetleri işini Yiğit A.Ş.’ye devrettikten sonra hisse
ve kontrol yapısında herhangi bir değişiklik olmayacaktır.
Palmira A.Ş.’nin yönetim kurulu üyeleri Semahat S. Arsel, Hasan Bengü, Rahmi M.
Koç, M. Ömer Koç, K. Temel Atay, Dr. Bülent Bulgurlu, J. J. Nicolaas Maria Bakx ve
Denetçileri Nilgün Akın Özman ile Başar Engin’dir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden Palmira A.Ş.’nin 2007 yılında tüm faaliyetlerinden
elde ettiği toplam cirosunun (…………..) (……………………) YTL, endüstriyel yemek 90
08-37/492-173
3
hizmetlerinden elde ettiği cironun ise (…………..) (………………….) YTL olduğu
anlaşılmıştır.
H.1.2. Yiğit Yemek Üretim ve Servis Hizmetleri A.Ş. (Yiğit A.Ş.)
2005 yılında (………….) YTL sermayeli kurulan Yiğit A.Ş. 2006 tarihinde nevi
değişikliğine gidilmesi sonucunda mevcudiyetini kazanmıştır. Firma “Yemekçi “
markası ile 2005 yılından bu yana endüstriyel yemek pazarında faaliyette
bulunmaktadır. Yiğit A.Ş.’nin devralma işlemini gerçekleştirmesindeki amaç, hizmet
verdiği sektördeki satışlarını arttırarak satın alma ve lojistik açıdan sektörün 100
gerektirdiği optimum ölçeğe ulaşabilmektir. Türkiye’nin Marmara, Ege, Akdeniz, İç
Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu bölgelerinde hizmet sunmaktadır. Yiğit
A.Ş.’nin sermaye yapısı Tablo 2’de sunulmuştur.
Tablo 2- Yiğit A.Ş.’nin sermaye yapısı
Hissedarın Adı Sermaye Oranı (%)
Levent Bulutoğlu (…..)
Barbaros Bulutoğlu (…..)
Nazlı Bulutoğlu (…..)
Bulutoğlu Gıda ve Loj. A.Ş. (…..)
Sıtkı İlhan Irmak (…..)
Toplam 100
Devralma işlemi sonrasında Yiğit A.Ş.’nin hisse ve kontrol yapısında herhangi bir
değişiklik olmayacaktır. Yiğit A.Ş.’nin yönetim kurulu üyeleri; Levent Bulutoğlu,
Barbaros Bulutoğlu ve Sıtkı İlhan Irmak'tan oluşmaktadır. Yiğit A.Ş.’nin tek faaliyet
alanı endüstriyel yemek işi olup, 2007 yılında elde ettiği ciro (…………..) 110
(…………….) YTL olarak gerçekleşmiştir.
Yiğit A.Ş.’nin dışında, Bulutoğlu ailesi tarafından kontrol edilen Yiğit Gıda Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti. devlet kuruluşları ile askeri tesislere genellikle ihale usulü ile hizmet
vermektedir. Söz konusu firmanın faaliyet alanı Yiğit A.Ş. ile aynıdır. Bu firmanın
hizmet verdiği kişi sayısı günde 70.000 civarındadır. Yiğit Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd.
Şti’nin hisse bazında kontrol yapısı Yiğit A.Ş. ile benzer olup her iki firma da
Bulutoğlu ailesi tarafından kontrol edilmektedir. Yiğit Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd.
Şti.sermaye yapısına Tablo 3’de yer verilmiştir.
120
Tablo 3- Yiğit Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.Sermaye Yapısı
Hissedarın Adı Sermaye Oranı (%)
Levent Bulutoğlu (…..)
Barbaros Bulutoğlu (…..)
Efe Bulutoğlu (…..)
Mehmet Yalçın Boğaç (…..)
TOPLAM 100
Yiğit Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’nin 2007 yılında elde ettiği ciro ise (…………….)
(………………………) YTL’dir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
08-37/492-173
4
Endüstriyel yemek hizmeti, fabrika, ofis, şantiye, hastane, okul gibi yerlerde 130
çalışanlara mahallinde kurulu mutfaklardan yemek hizmeti sunulmasıdır. Endüstriyel
yemek pazarının gelişimi hazır yemek pazarının bir uzantısı olarak ortaya çıkmıştır.
1960’larda büyük şehirlerdeki fabrikaların yemekhane kurması, 1970-1980’lerde
tabldot firmalarının açılması ve 1990’larda yabancı sermaye yatırımlarıyla büyüyen
hazır yemek sektörü son 20 yılda önce fabrika ve işyerlerine, sonra yemek sanayiine
geçiş yapmıştır.
Devir işlemine yönelik ilgili ürün pazarı, “endüstriyel yemek hizmetleri pazarı” olarak
belirlenmiştir.
140
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralma işlemine konu olan hizmetlerin taraflarca ülke genelinde gerçekleştirilmesi
ve rekabet koşullarının bölgeler arası önemli bir farklılık arz etmemesi dikkate
alınarak ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti” olarak ele alınmıştır.
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
150
Bildirim konusu devralma işlemi, Palmira A.Ş.’nin 2004 yılından itibaren yürüttüğü
endüstriyel yemek faaliyeti ile ilgili her türlü ekipmanını Yiğit A.Ş.’ye devrederek bu
sektörden çekilmesine ilişkindir. Palmira A.Ş. ve Yiğit A.Ş. söz konusu devir işlemini
gerçekleştirmek amacıyla 2.5.2008 tarihinde “Varlık Satış Sözleşmesi”ni (Sözleşme)
imzalamışlardır.
Palmira A.Ş. daha önce endüstriyel yemek faaliyetini, Savaş Endüstriyel Gıda ve
Temizlik Ürünleri A.Ş.’ye devretmek için 16.11.2007 tarihinde Rekabet Kurumu’na
başvurmuştur. Bildirim konusu işleme 13.12.2007 tarih ve 07-90/1154-447 sayılı
Kurul, kararı ile izin verilmiştir. Ancak kendine özgü sebeplerden dolayı devralma 160
gerçekleştirilememiştir. Bu defa, Palmira A.Ş.’nin Yiğit A.Ş.’ye devrine ilişkin izin
başvurusu yapılmıştır.
H.3.2. Hukuki Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendine göre, “Herhangi bir teşebbüsün ya
da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi” birleşme ve devralma sayılan hallerden kabul edilmiştir.
170
Bildirim konusu işlemle birlikte, Palmira A.Ş.’nin endüstriyel yemek hizmetleri
alanındaki faaliyetleri Yiğit A.Ş. tarafından devralınmaktadır. Taraflar arasında
akdedilen “Varlık Satış Sözleşmesi”nin tanımlar bölümüne göre devir konusu edilen
varlıklar; çalışanları, müşteri sözleşmelerini, taşeron sözleşmelerini ve ekipmanı ifade
etmektedir. Söz konusu sözleşme ile Palmira A.Ş. 2004 yılından itibaren yürüttüğü
endüstriyel yemek faaliyeti ile ilgili her türlü ekipmanı Yiğit A.Ş.’ye devretmekte ve bu
sektörden çıkmaktadır. Dolayısıyla devredilen varlıklar arasında ekipman gibi maddi
varlıkların yanında personel, müşteri portföyü, tedarik ve hizmet sözleşmeleri gibi
maddi olmayan varlıklar da bulunmaktadır. Sözleşme’nin 12. maddesine göre Palmira
08-37/492-173
5
A.Ş.’ye ait olan “7 Yedi” markası devir işleminin kapsamı dışında bırakılmıştır. Devre 180
konu varlıkların el değiştirmesi neticesinde alıcının veya satıcının kontrol yapısında
herhangi bir değişiklik olmayacak ve fakat devreden taraf olan Palmira A.Ş. bu iş
kolundaki bütün faaliyetini (bu arada mal ve hizmet üretimine yönelik birimlerini)
devralan taraf olan Yiğit A.Ş.’ye bırakacak ve endüstriyel yemek hizmetleri
pazarından çekilecektir. Devre konu varlıkların mal ve hizmet üretimine yönelik
olmaları dikkate alındığında bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b)
maddesi kapsamında bir devralmadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre birleşme veya devralmayı gerçekleştiren
teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam 190
pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmibeş milyon Yeni Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan
izin alınması zorunluluğu bulunmaktadır. Dosya mevcudu bilgiler ışığında işlemin
taraflarına ilişkin toplam ciro ve pazar payı bilgilerine aşağıda yer verilmiştir:
Ciro (milyon YTL) Pazar Payı (%)
Palmira A.Ş. (…) (…)
Yiğit A.Ş.1 (…) (…)
Toplam (…) (…)
200
Devir işleminin taraflarının elde ettiği toplam ciro, 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro
eşiğini aştığından söz konusu işlem, izne tabidir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, devir işlemi sonrasında tarafların ulaşacakları
pazar payları toplamı, tarafların tahminine göre %(…); Yemek Sanayicileri Dernekleri
Federasyonu rakamlarına göre ise %(…) olacağı anlaşılmaktadır. Sektörde 5000
üzerinde firmanın faaliyet gösterdiği de dikkate alındığında inceleme konusu işlem
neticesinde pazarda gerçekleşecek yoğunlaşmanın Kanun’un 7. maddesi
kapsamında bir sonuç doğurması muhtemel görünmemektedir.
210
Sözleşme’nin 12.2. maddesinde taraflara “rekabet etmeme” yükümlülüğü getirilmiştir.
Alıcılar tarafından satıcılara getirilen rekabet yasakları, uygulamada alıcıların
devraldıkları maddi ve maddi olmayan varlıkların değerinden tam olarak
yararlanmalarının, dolayısıyla alıcı tarafından yapılan yatırımın karşılığının tam olarak
alınmasının bir aracı olarak değerlendirilmektedir. Rekabet yasakları ile getirilen
kısıtlama süre, coğrafi alan, konu ve ilgili kişiler bakımından alıcının haklı çıkarını
elde edebilmesi için zorunlu olan sınırın ötesine geçmemelidir. Birleşme/devralma
işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesi ve bu
çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için söz konusu yasağın yoğunlaşma ile 220
doğrudan ilgili, gerekli ve makul olması gerekmektedir. Sözleşme’de öngörülen
rekabet yasağının sözü edilen kriterleri sağladığı anlaşıldığından, makul bir yan
sınırlama olduğu kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1 Yiğit Yemek Üretim ve Servis Hizmetleri A.Ş. ile Yiğit Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. birlikte değerlendirilmiştir.
08-37/492-173
6
Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken 230
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının
veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu
işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy