Rekabet Kurumu - Karar Sayı 08-39/513-188

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2008-4-114 (Devralma/Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 08-39/513-188
Karar Tarihi : 12.6.2008

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER : Neşe Nur ONUKLU, Evren SESLİ, Selvi KOCABAY

C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : TAV Yatırım Holding A.Ş.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK,
Av. K. Korhan YILDIRIM ve Av. Yelda ÜREY
Çitlenbik Sk. No:12 Yıldız Mh. 34349 Beşiktaş/İstanbul 20

D. TARAFLAR : - Goldman Sachs International Bank
Peterborough Court, 133 Fleet Str., Londra EC4A 2BB
İngiltere
- TAV Yatırım Holding A.Ş.
Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminali 34149 Yeşilköy
Bakırköy/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: TAV Tepe Akfen Yatırım İnşaat ve İşletme A.Ş. (TAV
İnşaat)’nin sermayesinin %33,34’üne tekabül eden hissesinin, Goldman 30
Sachs International Bank (Goldman Sachs) tarafından devralınması
suretiyle ortak girişim tesis edilmesi işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.5.2008 tarih, 3173 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 5.6.2008
tarih, 2008-4-114/Öİ-08-NNO sayılı Devralma/Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu
6.6.2008 tarih, REK.0.08.00.00-120/145 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-39 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan devralma
işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu;
devir sonucunda ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim
durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
08-39/513-188
2
konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği, görüşü ifade
edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar 50

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Devre konu TAV İnşaat’ın faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün/hizmet
pazarı “inşaat hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
inşaat hizmetlerinin ülke çapında sunulabilir nitelikte olması ve ilgili
ürün/hizmetler açısından rekabetin ülke çapında homojen dağıldığının aksine
göstergeler bulunmaması dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti Sınırları” olarak tespit edilmiştir. 60

H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.2. 1. İşlemin Niteliği
Dosya konusu işlem; TAV Yatırım’ın sahip olduğu, TAV İnşaat’ın sermayesinin
yaklaşık %33,34’üne tekabül eden 45.009.000 adet hissenin Goldman Sachs
tarafından devralınması suretiyle, tarafların TAV İnşaat üzerinde ortak kontrol
yetkisine sahip olmasına ilişkindir. Söz konusu ortak girişimin iki aşamalı bir işlem
ile kurulması planlanmaktadır.
İlk aşamada, TAV Yatırım ve Goldman Sachs arasında imzalanan 20.5.2008 70
tarihli “Vadeli Satış Anlaşması” ile TAV İnşaat’ın hisselerinin yaklaşık %33,34’ü
Goldman Sachs’a devredilecektir.
İkinci aşama ise hisse devri sonrasında TAV İnşaat’ta oluşacak ortak kontrol
yetkisinin kullanımına ilişkin olup; konuyla ilgili düzenlemeler TAV Yatırım,
Goldman Sachs ve TAV İnşaat arasında imzalanan 20.5.2008 tarihli “TAV Tepe
Akfen Yatırım ve İşletme A.Ş. ile İlgili Hissedarlık Anlaşması”nda yer almaktadır.
H.2.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2.
maddesinin (c) bendine göre, “Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve mal
varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve 80
taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı
amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint venture)” 4054 sayılı Kanun"un
7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul
edilmektedir.
Bu çerçvede, teşebbüsler arası bir işlemin birleşme ve devralma sayılabilmesi
için taşıması gereken unsurlar şunlardır:
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
08-39/513-188
3
- Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
- Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması. 90
- Ortak Kontrol
İki veya daha çok sayıda teşebbüs ya da gerçek kişinin başka bir teşebbüs
üzerinde belirleyici etki uygulama olanağına sahip oldukları durumlarda ortak
kontrolün varlığından söz etmek mümkündür. Belirleyici etki ise teşebbüsün
stratejik ticari davranışlarına engel olabilme gücü olarak ifade edilebilir. Ortak
kontrolün en açık ifadesi ise oy hakkı ve şirketin karar organlarına atanacak
kişilerin belirlenmesi konularında, aralarında eşitlik bulunan iki ana teşebbüs
tarafından ortak girişimin oluşturulmuş olmasıdır.
Bildirim konusu işlemde ilk olarak, “Vadeli Satış Anlaşması” uyarınca TAV
İnşaat’ın %33,34 oranındaki hisseye tekabül eden 45.009.000 adet hissesi 100
Goldman Sachs’a devredilecektir. Bu durum tek başına TAV İnşaat üzerinde
Goldman Sachs ve TAV Yatırım’ın ortak kontrolüne işaret etmese de, teşebbüs
üzerindeki ortak kontrolün varlığının değerlendirilmesi açısından taraflar arasında
imzalanan “Hissedarlık Anlaşması”nın incelenmesi gerekmektedir. Söz konusu
Anlaşma’nın yönetim kuruluna ilişkin düzenlemeleri içeren 4. maddesine göre,
azami 6 üyeden oluşan yönetim kurulunda TAV Holding (ve İştirakleri) hisselerin
en az %51’ine sahip olmaya devam ettiği sürece en azından 4 yönetim kurulu
üyesi TAV Yatırım Holding tarafından belirlenen adaylar arasından seçilirken,
Goldman Sachs hisselerin en az %10’una sahip olduğu sürece 1 ve hisselerin en
az %15’ine sahip olduğu sürece 2 adayı belirleme hakkına sahip olacaktır. Ayrıca 110
anlaşmanın 4.6 (a) maddesine göre, TAV İnşaat’ın yönetim kurulu Goldman
Sachs tarafından atanan üyenin veya üyelerin katılımı olmaksızın ilk seferde
toplanamayacaktır. Diğer taraftan, bir yönetim kurulu toplantısının Goldman
Sachs tarafından atanan üye katılmadığı için ertelenmesi durumunda ikinci
toplantıda toplantı yeter sayısı için Goldman Sachs tarafından atanan üyenin
katılımı gerekmemekteyse de yönetim kurulu böyle bir durumda TAV İnşaat’ın
uzun vadeli ve stratejik işleyişine yönelik kararlar alamayacaktır. “Hissedarlık
Anlaşması”na göre benzer bir durum TAV İnşaat’ın genel kurulunun işleyişi
açısından da geçerli olmaktadır.
“Hissedarlık Anlaşması”nın 4.8. maddesi gereği Goldman Sachs’ın onayını 120
gerektiren TAV İnşaat’ın uzun vadeli ve stratejik işleyişine yönelik bazı kararlar
Bildirim Formu’nda şu şekilde sıralanmıştır:
- Şirketin genel müdürü ve finans direktörünün atanması veya görevden alınması,
- Yıllık bütçenin onaylanması,
- Yıllık bütçeye ve iş planına ilişkin değişiklikler,
- Şirketin önemli ortaklık, ortak girişim, kar paylaşımı, teknoloji lisansı veya
işbirliği anlaşmaları,
- Şirketin, olağan piyasa koşulları çerçevesinde taraf olduğu işlemler dışındaki
tüm işlemleri,
- Ana sözleşmenin veya şirketin kuruluşunu düzenleyen diğer belgelerin 130
değişikliğine ilişkin tüm konular.
08-39/513-188
4

Bu çerçevede, TAV İnşaat’ın %33,34 oranındaki hisselerinin Goldman Sachs
tarafından TAV Yatırım’dan devralınması neticesinde kurulacak olan şirketin ticari
davranış ve politikalarının taraflarca birlikte belirleneceği ve TAV İnşaat’ın
tarafların ortak kontrolünde olacağı anlaşılmaktadır.
- Bağımsız İktisadi Varlık Olması
Ortak girişim, bağımsız bir teşebbüsün işlevlerini, devamlılık arz edecek şekilde
yerine getirmeli ve günlük işleri sürdürebilecek finansal, personel ve varlıkları da
kapsayan kaynaklara ulaşma amacını taşıyan bir yönetime sahip olmalıdır. Bu 140
gereklilik ortak girişimin, aynı pazarda faaliyet gösteren diğer firmaların normal
şartlar altında yerine getirdikleri işlevleri yerine getirebilmesi anlamına
gelmektedir.
Bildirim konusu işlem ile yeni bir şirket oluşturulmamakta, hisse devri yoluyla TAV
İnşaat ortak girişim şirketi haline gelmektedir. Bu nedenle, halihazırda ilgili
pazarda faaliyet göstermekte olan devre konu teşebbüsün kendi yönetim kurulu
ile birlikte şirketin günlük işlerini yürüten bir yönetime ve gerekli diğer maddi ve
gayri maddi varlıklara sahip olduğu açıktır. Bu açıklamalar çerçevesinde, TAV
İnşaat’ın bağımsız bir iktisadi varlık vasfını taşıdığı anlaşılmaktadır.
- Rekabeti Sınırlayıcı Amaç veya Etkinin Olmaması 150
Genel olarak, tarafların ortak girişimin faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarında aktif
olmamaları, ana teşebbüslerden sadece birinin ilgili ürün pazarındaki
faaliyetlerine devam etmesi ya da ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet
göstereceği ilgili ürün pazarındaki tüm faaliyetlerini ortak girişime devretmeleri
hallerinde bağımsız teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu
riski bulunmadığı kabul edilmektedir.
Hisseleri devre konu olan TAV İnşaat, yurt dışında birkaç büyük çaplı alışveriş ve
iş merkezi ile okul inşası projelerini üstlenmekle beraber asıl olarak yurt içinde ve
yurt dışında havaalanı inşaatı alanında faaliyet göstermektedir. Öte yandan, TAV
İnşaat’ın hisselerini devralan taraf olan Goldman Sachs ise finansal hizmetler 160
pazarında faaliyet göstermekte olup, şirketin kontrolüne sahip olan Goldman
Sachs Grubu da dahil olmak üzere grup iştiraklerinden herhangi birisinin inşaat
sektöründe bir faaliyeti bulunmamaktadır. Buna ek olarak “TAV Tepe Akfen
Yatırım ve İşletme A.Ş. ile İlgili Hissedarlık Anlaşması”nın 2.4. maddesi ile ortak
girişimin diğer tarafı olan TAV Yatırım ve diğer küçük hissedarların da TAV İnşaat
ile rekabet eder nitelikte faaliyette bulunmaları engellenmektedir. Bu nedenle,
devralma işlemi neticesinde kurulacak ortak girişim ile taraflar arasında rekabetçi
davranışların koordinasyonu riski bulunmadığı, dolayısıyla işlemin tarafları
arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya
etkisinin olmadığı değerlendirilmektedir. 170
Yukarıda yapılan değerlendirmeler sonucunda bildirim konusu işlemin 1997/1
sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna
ulaşılmıştır.
08-39/513-188
5
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği
getirilmiştir. Dosya mevcudu bilgilere göre, TAV İnşaat’ın 2007 yılı cirosu 180
(…………..) YTL.’dir. Bu çerçevede bildirim konusu devralma işleminin, ciro
yönüyle Kurul’un iznine tabi olduğu kanaatine varılmıştır.
Bildirim konusu işlem ile oluşturulacak ortak girişimin ana teşebbüslerinden
Goldman Sachs’ın ilgili pazarda herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı göz önüne
alındığında, TAV İnşaat’ın devralma yoluyla ortak girişime dönüşmesi neticesinde
ilgili pazarda rekabet şartlarını etkileyebilecek değişimlerin ortaya çıkması
muhtemel görülmemektedir.

I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 190
4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ve bu
maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu
nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.





Full & Egal Universal Law Academy