Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-62 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-41/555-208
Karar Tarihi : 27.6.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Salim AYDEMİR, Cemal Ökmen YÜCEL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Yaşar Holding A.Ş.
D. TARAFLAR : - Yaşar Holding A.Ş. 20
Şehit Fethi Bey Cad. No:120 İzmir
- BASF Coatings A.G.
Glasuritstr. 1, 48165 Münster, ALMANYA
E. DOSYA KONUSU: Yaşar Holding A.Ş.’nin Yaşar Basf Otomotiv Boyaları
Pazarlama Tic. Ltd. Şti.’nde bulunan %50 oranında hissesinin ve bazı
varlıklarının, BASF Coatings A.G. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 9.6.2008 tarih ve 3550 sayı ile giren ve 30
eksiklikleri 18.6.2008 tarih ve 3777 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 20.6.2008 tarih ve 2008-1-
62/Öİ-08-SA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 20.6.2008 tarih ve REK.0.05.00.00-
120/93 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-41 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
1- Bildirim konusu işlemin; 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesine dayanılarak 40
çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi
olduğu,
2- Söz konusu devralma işlemi sonucunda hakim durumun yaratılması veya
mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin
önemli ölçüde azalması söz konusu olmayacağından anılan devir işlemine izin
verilmesi gerektiği
kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
08-41/555-208
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50
H.1. Taraflar
H.1.1. BASF Coatings A.G. (BASF Coatings)
BASF Coatings dünyada lider konumdaki kimya şirketi olan BASF’ın grup
şirketlerinden biri olup, bu şirketin hisselerinin %(….)’ı BASF Handels-und Export
GmbH şirketine ve %(…)’u da BASF SE şirketine aittir. BASF birçok sektör dışında
BASF Coatings vasıtasıyla otomotiv boyaları ile endüstriyel kaplama sektörlerinde de
faaliyet göstermektedir ve bu sektördeki faaliyetlerine birkaç ülkedeki (Almanya,
Fransa, İspanya) bağlı şirketleri vasıtasıyla devam etmektedir. Ayrıca, BASF
Türkiye’deki diğer alanlardaki faaliyetlerini, iştirakleri BASF Türk Kimya Sanayi ve 60
Ticaret Limited Şirketi (BASF Türk), Elastogran Poliüretan Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,
Degussa Yapı Kimyasalları Sanayi A.Ş. ve Meges Boya Sanayi ve Ticaret A.Ş.
aracılığıyla yürütmektedir. BASF iştirakleri genel olarak Türkiye’de kimyasallar,
plastikler, tekstil ve deri kimyasalları, dispersiyonlar ve pigmentler, özgün kimyasallar,
özel kimyasallar ile tarım ürünleri, yapı boyaları, poliüretan malzemeler ve poliüretan
sistemleri alanlarında faaliyette bulunmakta olup, devralmaya konu şirket haricinde
Türkiye’de otomotiv boyaları sektöründe ve/veya bu sektörü etkileyen herhangi bir
alanda faaliyette bulunmamaktadır.
BASF hisseleri Frankfurt, Londra, New York ve Zürih borsalarında işlem görmektedir. 70
2007 yılı dünya cirosu yaklaşık (……………..) Euro olan BASF’ın mevcut durumda
YABA’nın %50 hissedarı konumundaki BASF Coatings AG’nin 2007 yılı dünya cirosu
(……………..) Euro’dur.
H.1.2. Yaşar Holding A.Ş. (YAŞAR)
YAŞAR; kimyasallar, gıda ve hizmet gibi sektörlerin birçok alanında faaliyet gösteren
bir holding şirketidir. Devre konu şirketin pazarlamasını münhasıran yaptığı ürünlerden,
otomotiv tamir boyalarının büyük bir bölümü, YAŞAR bünyesinde faaliyet göstermekte
olan DYO Boya Fabrikaları A.Ş. tarafından üretilmekte olup, YAŞAR’ın otomotiv 80
boyaları sektöründe bunun dışında bir faaliyetinin bulunmadığı beyan edilmektedir.
Yaşar topluluğunun 2007 yılı konsolide net satışları yaklaşık (……………..) YTL olup
bunun yaklaşık (……………..) YTL’lik kısmı orijinal ve oto tamir boyalarına ilişkin
faaliyetlere dayanmaktadır.
H.1.3. Yaşar Basf Otomotiv Boyaları Pazarlama Ticaret Limited Şirketi (YABA)
YABA, bildirim konusu işlemin tarafları YAŞAR ile BASF şirketlerinden Basf Coatings
tarafından 1997 yılında %50-50 ortaklıkla kurulmuş bir ortak girişimdir. YABA, otomotiv 90
boyaları sektöründe, gerek orijinal otomotiv boyaları (Original Equipment
Manufacturing - OEM), gerekse oto tamir boyaları (OTB) pazarlarında boya ve boya
yardımcı malzemelerinin pazarlanması, satışı, ürün geliştirme ve teknik servis
hizmetlerinin verilmesinde faaliyet göstermektedir.
YABA’nın 2007 yılı cirosu yaklaşık (……………..) YTL olup bunun yaklaşık
(……………..) YTL’si OTB ürünlerinden, (……………..) YTL’si OEM ürünlerinden ve
nihayet kalan yaklaşık (……………..) YTL ciro da YABA’nın diğer tedarikçilerinden
tedarik edilip pazarlaması yapılan yan ürünlerden oluşmaktadır. YABA tarafından
08-41/555-208
3
pazarlaması yapılan OTB ürünleri içinde BASF teknolojili ürünlerden (Glasurit 55, R-M 100
Diamont, Salcomix, Glasurit Como) elde edilen ciro yaklaşık (……………..) YTL olup
OEM ürünlerinin hepsi BASF teknolojisi ile üretilmektedir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim konusu işlem, çeşitli otomotiv boya ve boya yardımcı malzemelerinin
pazarlanması, satışı, ürün geliştirme ve teknik servis hizmetlerinin verilmesinde faaliyet
gösteren YABA şirketinin devrine ilişkindir. Bildirim formunda ilgili ürün pazarı
kapsamında, orijinal otomobil boyaları (OEM) ve oto tamir boyaları (OTB) olmak üzere 110
iki ayrı pazar tanımlanabileceği ifade edilmektedir.
Gerek OEM ürünleri ve gerekse OTB ürünleri otomotiv boyama amaçlı kullanılan
boyalar olmakla birlikte, söz konusu boyaların; sahip oldukları kimyasal içerik, kullanım
hacimleri, uygulama biçimleri, hitap ettikleri müşteriler ve dağıtım kanalları gibi
alanlarda farklılıklar arzetmektedir.
OEM ürünleri esas olarak araçların fabrikalardaki üretim bantlarında boyanması
aşamasında kullanılmakta olup seri ve büyük hacimde üretim yapan otomotiv
fabrikalarına sağlanmaktadır. Öte yandan, OTB ürün grupları genellikle tamir atölyeleri, 120
servisler, otomotiv sanayi sitelerinde, araçların kaza, doğa koşulları sonucu oluşan
yıpranmalar gibi zarar gören boya yapılarının tamiri için kullanılmaktadır. Otomotiv
tamir pazarında kullanılan boya ve alt malzemeler, araç üretilen fabrikalarda kullanılan
boya ve alt malzemelerle farklılık gösterir. OTB, yeni otomotiv üretim bandında
kullanılamaz. Çünkü otomotiv üretimindeki fiziksel şartlar, farklı kimyasal yapıda boya
ve alt malzeme kullanımını gerektirmektedir.
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, OEM ve OTB ürün gruplarının çeşitli
bakımlardan farklılıklar içerdiği anlaşılmakta olup dosya konusu işlem bakımından,
pazarın daha dar ya da daha geniş tanımlanmasının yapılacak değerlendirmeyi 130
herhangi bir şekilde etkilemeyeceği hususu da dikkate alınarak, işbu dosya
kapsamında ilgili ürün pazarları “orijinal otomotiv boyaları – OEM” ve “oto tamir
boyaları – OTB” pazarları olarak tanımlanmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
YABA’nın satış ve pazarlamasını yaptığı ürünlerin, pazarlama ve dağıtım kanalları
bakımından ülke geneline benzer şekilde satılıyor olması, söz konusu ürünler
bakımından taşıma maliyetlerinin önemli bir maliyet unsuru olmaması ve ilgili ürünler
açısından rekabetin ülke çapında homojen dağıldığının aksine göstergeler 140
bulunmaması dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar en dar manada “Türkiye Cumhuriyeti
sınırları” olarak tanımlanmıştır.
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
Bildirim konusu işlem ile ilgili olarak 28.5.2008 tarihinde taraflar arasında imzalanan
“DYO İşletmesine Ait Bazı Varlıkların Devriyle İlgili Hisse Satın Alım Anlaşması ve
Çerçeve Anlaşması”na (Devir Sözleşmesi) göre YAŞAR, YABA’daki %50’lik paya denk
08-41/555-208
4
gelen 17100 adet adi hissesini, kalan %50’lik paya denk gelen 17100 adet adi hisseye 150
sahip BASF Coatings’e devretmektedir.
Bildirime konu işlem ile YABA’nın kontrolü tamamıyla BASF Coatings’e geçecektir.
Dolayısıyla söz konusu işlem, mevcut bir ortak girişimin, ortak kontrolden tek kontrole
geçişi ile sonuçlanacak olup bu işlem kalıcı bir kontrol değişikliğine yol açacağından,
söz konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında bir devralma
işlemidir.
Söz konusu maddede belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılıp aşılmadığı
incelendiğinde, YAŞAR ile BASF’ın ilgili ürün pazarlarında YABA aracılığı ile
yürütülmekte olandan başka herhangi bir faaliyetleri bulunmadığından, tarafların ilgili 160
ürün pazarlarındaki toplam cirolarının (YABA’nın 2007 yılı cirosu olan) yaklaşık
(……………..) YTL olduğu anlaşılmaktadır. Her bir pazar açısından
değerlendirildiğinde ise, YABA’nın OTB pazarında yaklaşık (……………..) YTL, OEM
pazarında ise yaklaşık (……………..) YTL cirosu bulunmakta olup taraf teşebbüslerin
ilgili ürün pazarlarında elde ettikleri ciro toplamının 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen
25 milyon YTL eşiğini aştığı görülmektedir. Öte yandan, tarafların yine YABA nezdinde;
OTB pazarındaki toplam pazar payları (%…) ve OEM pazarındaki toplam pazar
paylarının da (%...) Tebliğ'de belirtilen pazar payı eşiğini aştığı görülmektedir.
Dolayısıyla dosya konusu devralma işleminin 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1
sayılı Tebliğ’in 4. maddesi çerçevesinde izne tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 170
H.3.2. Değerlendirme
Bir pazarlama ve ticaret ortak girişimi olan YABA’ya YAŞAR sadece OTB ürünlerini
sağlamaktayken BASF, OEM ve OTB ürünlerini sağlamaktadır. Söz konusu işlem
sonrası taraflardan YAŞAR, OTB; BASF ise OEM ürünlerinde ve kendi teknolojisi ile
üretilen bir kısım OTB ürünlerinde faaliyetlerine ayrı ayrı devam edeceklerdir.
Özetlenecek olursa; devir sonrası YAŞAR, YABA nezdinde yürüttüğü OTB pazarındaki
faaliyetini tek başına sürdürecek, BASF ise OEM ve kendi teknolojisi ile ürettiği bir 180
kısım OTB ürünleri pazarındaki faaliyetini devralacağı YABA nezdinde yürütmeye
devam edecektir. Devir sonrası YAŞAR, OEM pazarında faaliyette bulunmayacağı için
BASF’ın OEM ilgili ürün pazarındaki payı %... olacaktır. Bu doğrultuda, BASF’ın söz
konusu ilgili ürün pazarında devralma öncesi YABA haricinde bir faaliyeti olmadığı için
devralma sonrası bir yoğunlaşma artışının yaşanması söz konusu olmamaktadır. Öte
yandan OTB ürünleri pazarında hem YAŞAR hem de BASF’ın faaliyetleri devam
edeceği için OTB pazarında yoğunlaşma, devir öncesine göre daha da azalacaktır.
Bütün bu hususlar göz önüne alındığında, YABA’nın, BASF Coatings tarafından
devralınması işleminin, hakim durum yaratmayacağı ya da mevcut bir hakim durumu 190
güçlendirmeyeceği ve ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.
Öte yandan, bildirime konu işlemin temelini teşkil eden Devir Sözleşmesi’nin 7 ve 8.
maddelerinde, çalışanların istihdam edilmemesi ve rekabet etmeme yükümlülükleri
düzenlenmektedir.
Devir Sözleşmesi’nin 7. maddesine göre taraflar, kapanış tarihinden itibaren iki yıl
boyunca karşılıklı olarak diğer tarafın çalışanlarını istihdam etmeme yükümlülüğü
altına girmektedirler. Devir Sözleşmesi’nin 8. maddesi ise rekabet etmeme taahhüdünü 200
08-41/555-208
5
düzenlemektedir. İlgili madde hükümlerine ve yapılan ek açıklamalara göre taraflar, üç
yıl boyunca, devralma öncesi YABA tarafından satış ve pazarlaması yapılan ürünlerle
sınırlı olmak ve YAŞAR’ın kendi teknolojisi ile ürettiği OTB ürünlerini kendi teknolojisi
ile geliştirmesi ve yine kendi teknolojisi ile ürün gamını genişletmek suretiyle rekabet
etmesi de yasak kapsamı dışında olmak üzere, doğrudan ya da bu ürünlerle iştigal
eden bir şirkete ortak olmak, lisans almak, fason üretim yapmak gibi dolaylı yollardan
rekabet etmeme yükümlülüğü altına girmektedirler.
Devir Sözleşmesi’nin 7 ve 8. maddeleri ile getirilen söz konusu yükümlülükler, devir
işlemiyle doğrudan ilgili, işlemin yürütülebilmesi için gerekli ve süre ile kapsam 210
yönünden makul olduğundan, bu düzenlemeler izin kapsamında değerlendirilmiştir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz 220
konusu olmadığına, bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy