Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-3-93 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 08-41/565-213
Karar Tarihi : 27.6.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Hilmi BOLATOĞLU, Neyzar MENTEŞOĞLU
C. ŞİKAYET
EDEN : Özlenir Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş.
İstiklal Caddesi No:77 Beyoğlu / İstanbul
20
D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:
Levi Strauss İstanbul Konfeksiyon Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Büyükdere Caddesi Yapı Kredi Plaza C Blok No:25
Levent / İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Levi Strauss İstanbul Konfeksiyon Sanayi ve Ticaret
A.Ş.’nin, şikayetçinin siparişlerini karşılamamak, ihracatını engellemek,
ayrımcılık yapmak ve franchise anlaşmasını tek taraflı feshetmek suretiyle 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiası.
30
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle; Levi Strauss İstanbul
Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. (Levi’s İstanbul)’nin, Özlenir Giyim Sanayi ve Ticaret
A.Ş.(Özlenir Giyim)’nin siparişlerini karşılamayı reddettiği, Özlenir Giyim’in Levi’s
markalı ürünleri ihraç etmesini engellediği, eşit durumdakilere eşit hak ve
yükümlülükler için farklı koşullar uyguladığı ve aralarındaki franchise anlaşmasını
maddi ve hukuki gerekçesi olmaksızın tek taraflı olarak feshettiği iddia edilmiş ve bu
davranışların 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği öne sürülmüştür.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.5.2008 tarih ve 3219 sayı ile intikal
eden başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. 40
maddeleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 20.6.2008 tarih ve 2008-3-
93/İİ-08-HB sayılı İlk İnceleme Raporu 20.6.2008 tarih, REK.0.07.00.00-110/105
sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-41 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayete konu eylemlerin 4054 sayılı
Kanun kapsamında bir ihlal oluşturmadığı ve konuyla ilgili olarak önaraştırma
yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı sonuç ve kanaatine
ulaşıldığı ifade edilmektedir.
50
08-41/565-213
2
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Levi’s İstanbul’un mal vermeyi reddetme ve ayrımcılık eylemleri gerçekleştirdiğine
ilişkin iddialar şikayetçi tarafından daha önce de Kurumumuza yansıtılmıştır.
Şikayetçinin 13.3.2007 tarih, 1939 sayılı başvurusuna istinaden yapılan inceleme
sonucunda alınan 03.05.2007 tarih ve 07-37/394-154 sayılı Kurul kararında, başvuru
konusu eylemlerin 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir ihlal oluşturmadığı hükme 60
bağlanmıştır. Halihazırdaki inceleme konusu başvuruda yer alan iddialardan bahse
konu Kurul kararında değerlendirilmemiş olan iki farklı iddia bulunmaktadır.
Bu iddialardan ilki Levi’s İstanbul’un, Özlenir Giyim’in Levi’s markalı ürünleri ihraç
etmesini, taraflar arasında imzalanmış olan “Orijinal Levi’s Mağazası Franchise
Anlaşması” koşullarına aykırı olarak engellediği, ikincisi ise ilgili sözleşmeyi haksız
biçimde sona erdirdiği yolundadır.
Dikey ilişkilerdeki dış ticaret yasakları, bir egemen ülkenin topraklarından diğer bir
egemen ülkenin topraklarına yapılan satışların dikey anlaşmalarla oluşturulan bölge 70
kısıtlamaları nedeniyle engellenmesini ifade etmektedir. Uluslararası ticaret yönüyle
rekabet kurallarının uygulanma alanına ilişkin bir soru işareti yaratan bu tür kısıtlama
ve yasakların iki boyutu bulunmaktadır. Birincisi ithalatçı ülke boyutu ikincisi ise
ihracatçı ülke boyutudur. İthalatçı ülke boyutu, ithalatçı konumundaki ülkeye alternatif
yollarla (paralel ithalat) gerçekleştirilen mal veya hizmet girişinin dikey anlaşmalar
çerçevesinde yasaklanması ile söz konusu olmaktadır. Mal veya hizmet girişinin
olduğu ülkedeki alternatif temin kaynaklarını sınırlandırdığı ya da yok ettiği için
genellikle ithalat yasaklarının rekabet ortamını olumsuz yönde etkilemesi söz
konusudur. Bu çerçevede Kurul paralel ithalatın yasaklanmasının 4054 sayılı
Kanun’un ihlali anlamına geldiğini çeşitli kararlarında1 vurgulamıştır. Konuya ihracatçı 80
ülke açısından bakıldığında, rekabetçi sorunun ihracat yapan ülkede değil ithalatı
gerçekleştiren ülkede ortaya çıktığı, ihracatın yapıldığı ülke açısından rekabetin
kısıtlanmasının söz konusu olmayacağı2 anlaşılmaktadır. Somut olayda da, Levi’s
İstanbul’un ihracat yasağı biçimindeki eylemleri Türkiye Cumhuriyeti içerisinde yer
alan pazarlar açısından değil Avrupa Birliği (AB) ve Ortak Pazar açısından bir
rekabet kısıtı olarak değerlendirilebilecektir.
Nitekim, şikayetçi başvurusunda, AB Rekabet Hukuku’na atıfta bulunarak, Roma
Anlaşması’nın 81. maddesinin malların serbest dolaşımını durdurmaya ya da
önlemeye yönelik her türlü girişimi yasakladığını belirtmiştir. Bu noktada, AB rekabet 90
hukuku açısından ortak pazar kavramının önemi dikkate alınmalıdır. Malların Avrupa
Birliği üye ülkeleri arasında serbest ticaretinin (paralel ithalat) engellenmesinin
yasaklanması “Avrupa Ortak Pazarı” oluşturma hedefine yönelik bir düzenleme olup
bu düzenlemeler çerçevesinde AB üyesi ülkeler arasındaki ticaret “uluslararası” bir
ticaret niteliğinde değil, birliğe üye ülkelerin oluşturduğu Tek Pazar içerisinde
gerçekleşen bir ticaret niteliğinde görülmektedir.
1 Kurul kararları:11. 6.2000 tarih, 00-44/472-257 sayılı Sesa, 24.11.2005 tarih, 05-79/1099-316 sayılı Armada
Bilgisayar, 2.8.2007 tarih, 07-63/767-275 sayılı Vira Kozmetik
2 Kurul’un 8.7.2004 tarih, 04-46/597-145 sayılı Pınar-Sodima kararı.
08-41/565-213
3
Öte yandan, franchise anlaşmasının 3.1. maddesi, franchise alanın Levi’s
İstanbul’dan aldığı ürünleri sadece perakende alıcılara satmasını öngörmekte iken,
yine aynı maddede anlaşmanın hiçbir hükmünün franchise alanın Avrupa Birliği, 100
Norveç veya İsviçre’de bulunan yetkili perakendecilerle ticaret yapmasını
engellemeyeceği hükme bağlanmıştır. Taraflar arasında, anlaşma hükümlerinin farklı
şekilde yorumlanmasından doğan bir özel hukuk anlaşmazlığı söz konusudur. Bahse
konu özel hukuk anlaşmazlığı, franchise anlaşmasının Levi’s İstanbul tarafından
maddi ve hukuki dayanağı olmadan tek taraflı olarak feshedildiği iddiasıyla da ortaya
çıkmakta olup, Levi’s İstanbul’un Özlenir Giyim’le, aralarındaki ticari ilişkiyi bitirmek
istediği bu davranışın rekabet açısından endişe yaratacak bir amacı ya da etkisi
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Dolayısıyla, Levi’s İstanbul’un Özlenir Giyim’in Levi’s markalı ürünleri ihraç etmesini 110
engellemesi ya da ilgili franchise sözleşmesini feshetmesi eylemlerinin 4054 sayılı
Kanun çerçevesinde bir rekabet ihlali olarak değerlendirilemeyecektir.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Dosya konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir
işlem yapılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir. 120
Full & Egal Universal Law Academy