Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-82 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-47/652-249
Karar Tarihi : 24.7.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: M. Selim ÜNAL, Seda Nurtaç FİRENGİZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Dyno Nobel Investments Australia Pty. Ltd.
Temsilcileri: Av. Hakkı Can YILDIZ, Av. Zümrüt ESİN
Büyükdere Cd. Maya Akar Center No:100-102
K:19 34394 Esentepe İstanbul
20
D. TARAFLAR : - Incitec Pivot Ltd.
70 Southbank Boulevard,Southbank Victoria
3006, AVUSTRALYA
- Altay Endüstriyel Yatırımlar ve Ticaret A.Ş.
Kızılırmak Cd. No:2 06640 Bakanlıklar Ankara
- Altay Kollektif Şirketi Melih Murat Dural ve Ortağı
Kızılırmak Cd. No:2 06640 Bakanlıklar Ankara
- Ali Nihat Gökyiğit Yatırım Holding A.Ş.
Kızılırmak Cd. No:2 06640 Bakanlıklar Ankara
- Viem Ticari ve Sanayi Yatırımları Ltd. Şti. 30
Kültür Mah. TEKFEN Sit. Aydınlık Sk. A Blok No:7 34340
Beşiktaş İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Nitromak Makine Kimya-Nitro Nobel Kimya Sanayi A.Ş.’nin
%50 oranındaki hissesinin Incitec Pivot Ltd.’nin kontrolünde bulunan Dyno
Nobel Investments Australia Pty Ltd. tarafından devranılması işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 9.7.2008 tarih ve 4363 sayı ile giren bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 40
sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 18.7.2008
tarih ve 2008-1-82/Öİ-08-MSÜ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 18.7.2008 tarih
ve REK.0.05.00.00-120/115 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-47 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Nitromak Makine Kimya-NitroNobel
Kimya Sanayi A.Ş.’nin (Nitro-Mak) %50 oranındaki hissesinin Incitec Pivot Ltd.’nin
kontrolünde bulunan Dyno Nobel Investments Australia Pty Ltd. (DNIA) tarafından
08-47/652-249
2
devralınması işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi 50
olduğu, bununla birlikte söz konusu devralmanın ilgili pazarda hakim durum yaratan
veya güçlendiren bir nitelik arz etmediği ve işleme izin verilmesinde bir sakınca
bulunmadığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Devralan: Incitec Pivot Limited (IPL)
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, bildirimde bulunan DNIA’nın Dyno Nobel
Limited’in (Dyno Nobel) tamamına sahip olduğu bir iştiraki olduğu anlaşılmaktadır.
Ticari patlayıcılar sektöründe Kuzey Amerika, Avustralya ve dünya çapında faaliyet 60
gösteren Dyno Nobel’in ise, nihai olarak Avustralya merkezli IPL tarafından kontrol
edildiği görülmektedir. Bildirim formunda, IPL’in Dyno Nobel tarafından yürütülen
faaliyetler dışında çeşitli suni gübrelerin üretimi ile iştigal ettiği ve ürünlerini esasen
Avustralya’da sattığı ifade edilmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, IPL’in,
bildirim konusu işlemde %50 oranındaki hissesi devralınacak olan Nitro-Mak’ın
Türkiye’de faaliyet gösterdiği ticari patlayıcılar pazarında faaliyet gösteren herhangi bir
teşebbüsü kontrol etmediği anlaşılmaktadır.
H.1.2. Devredilen: Nitro-Mak
Nitro-Mak, ticari patlayıcı madde üretimi alanında faaliyet göstermektedir. Murgul ve 70
Soma’da bulunan tesislerinde yemlemeye ve kapsüle duyarlı emülsiyon patlayıcı
maddeler, ANFO ve elektriksiz kapsül üretimi gerçekleştiren Nitro-Mak, patlayıcı
maddeleri ülkenin değişik bölgelerinde faaliyette bulunan patlayıcı madde depoları
kanalıyla pazarlamaktadır. Teşebbüs; baraj, tünel, otoyol, taşocağı gibi madencilik ve
inşaat sektöründeki patlatma operasyonlarında ihtiyaç duyulan patlayıcı madde ve
ateşleme sistemleri tedarik etmenin yanı sıra, delme-patlatma tasarımı, şarj ve
patlatma hizmetleri, sahalarda kamyonla deliklere şarj ve patlatma ile depolama
alanlarında faaliyet göstermektedir. Nitro-Mak’ın halihazırdaki ortaklık ve yönetim
kurulu yapıları aşağıda yer almaktadır:
Tablo 1- Nitro-Mak’ın Hissedarlık Yapısı 80
Ortak Ortaklık Payı (%)
Altay A.Ş. 49,895
Altay Koll. Şti. 0,105
Viem 32,50
ANG 17,50
Toplam 100
Tablo 2- Nitro-Mak’ın Yönetim Kurulu Yapısı
Murat Gigin Başkan
M. Murat Dural Başkan Yrd.
M. Kaan Asena Üye
Vahide Gigin Üye
Nihat Sobacı Üye
Ahmet Nuri Mirasgeldi Üye
H.1.3. Devreden Taraflar
H.1.3.1 Altay Endüstriyel Yatırımlar ve Tic. A.Ş. (Altay A.Ş.) ve Altay Kollektif
Şirketi Melih Murat Dural ve Ortağı (Altay Koll. Şti.)
Altay A.Ş., Altay Grup şirketleri bünyesinde yer almaktadır. Grubun ana şirketi olan
Altay Koll. Şti. temsilcilik ve danışmanlık alanlarında faaliyet göstermektedir. Dosya
08-47/652-249
3
mevcudu bilgi ve belgelere göre Altay A.Ş., üretim veya ticaretle iştigal etmemekte,
diğer şirketlere portfolyo yatırımları yapmaktadır. Altay A.Ş. çeşitli sigorta acentelik
hizmetleri alanında faaliyet gösteren Altay Sigorta Acenteliği A.Ş. hisselerinin %90’ına, 90
sivil havacılık alanında faaliyet gösteren Skyline Ulaşım ve Tic. A.Ş. hisselerinin ise
%61,67’sine sahiptir. Altay A.Ş. ve Altay Koll. Şti., halihazırda Nitro-Mak’ta toplam %50
oranında pay sahibidir.
Bildirim formunda Altay Grup şirketlerinin Nitro-Mak’taki pay sahipliği dışında patlayıcı
alanında faaliyet göstermediği ifade edilmektedir. Altay A.Ş. ve Altay Koll. Şti.’nin
yönetim yapıları aşağıdaki tablolarda gösterilmektedir:
Tablo 3- Altay A.Ş.’nin Yönetim Kurulu Yapısı
M. Murad DURAL Başkan
M. Kaan ASENA Başkan Yrd.
Ali Rıza Uca Üye
Tablo 4- Altay Koll. Şti’nin Ortaklar Kurulu Yapısı 100
M. Murad DURAL Başkan
Demet Dural Üye
H.1.3.2. Ali Nihat Gökyiğit Yatırım Holding A.Ş. (ANG)
Gökyiğit ailesinin kontrolünde bulunan ANG de diğer şirketlere portfolyo yatırımları
yapmakta olup dosya mevcudunda yer alan bilgilerden teşebbüsün Nitro-Mak dışında
patlayıcı sektöründe faaliyet gösteren herhangi bir şirkette hissedarlığının bulunmadığı
anlaşılmaktadır. Halihazırda Nitro-Mak’ta %32,5 oranında hissesi bulunan şirketin,
tarım ve rekreasyon aletlerinin üretim ve pazarlaması alanında faaliyet gösteren
Agromak A.Ş.’de %35, mağazalar zinciri olan Tekzen A.Ş.’de %35, bal ve benzeri
ürünlerin üretim ve pazarlaması ile iştigal eden Temarı A.Ş.’de %26, lojistik şirketi olan 110
Maxlines A.Ş.’de %16,4 ve hızlı yetişen ağaç plantasyonlarına yatırım yapan
Endüstriyel Ağaç Tarımı Sanayi ve Ticaret A.Ş. ’de %20 oranlarında pay sahipliği
bulunmaktadır. ANG’nin hissedarlık yapısına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 5- ANG Hissedarlık Yapısı
Hissedar Ortaklık Payı (%)
Ali Nihat Gökyiğit 0,5
Burhan Cahit Gökyiğit 18,74
Turgut Gökyiğit 18,76
Murat Gigin 12,5
Vahide Gigin 12,5
Feride Demirbağ 12,5
Can Demirbağ 7,5
Tema Vakfı 5,0
ANG Vakfı 7,0
Esra Demirbağ 5,0
Toplam 100
H.1.3.3. Viem Ticari ve Sanayi Yatırımları Ltd. Şti. (Viem)
Murat Gigin tarafından kurulan ve yönetilen Viem, diğer şirketlere portfolyo yatırımları
yapmakta olup, halihazırda Nitro-Mak’ta %32,50 oranında pay sahibidir. Söz konusu 120
teşebbüs, tarım ve rekreasyon aletleri üretim ve pazarlaması yapan Agromak A.Ş.’nin
%53,5’ine, reklam ajansı olarak faaliyet gösteren Viem İletişim A.Ş.’nin hisselerinin
%60’ına ve ev, yapı marketler ve ev dekorasyon mağazalar zinciri olan Tekzen A.Ş.
hisselerinin %56,29’una sahiptir. Bunun dışında Viem’in, Maxlines A.Ş.’de ise %28
08-47/652-249
4
oraında ortaklığı bulunmaktadır. Dosya kapsamından, Viem’in patlayıcı maddeler
sektöründe Nitro-Mak haricinde herhangi bir faaliyeti bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Viem’in hissedarlık yapısına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 6- Viem Hissedarlık Yapısı
Hissedar Ortaklık Payı (%)
Murat Gigin 51
Vahide Gigin 49
Toplam 100
H.2. İlgili Pazar 130
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Nitro-Mak, esas itibarıyla ticari patlayıcılar alanında faaliyet göstermektedir. 29.3.2007
tarih ve 07-29/268-98 sayılı Kurul kararında ticari patlayıcılara ve ateşleme
sistemlerine ilişkin olarak yer verilen ayrıntılı açıklamalar çerçevesinde, genel olarak
ticari patlayıcıların alt ilgili ürün pazarlarına ayrılabilecek olduğu anlaşılmakla beraber,
Nitro-Mak’ın %50 oranındaki hissesini devralacak tarafın Türkiye’de ticari patlayıcılar
sektöründe faaliyet göstermediği dikkate alındığında, işbu dosya özelinde ilgili ürün
pazarının genel olarak “ticari patlayıcılar pazarı” olarak tanımlanmasının yeterli olduğu
kanaatine varılmıştır. 140
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak tespit edilmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. Yapılan İşlem
Dosya konusu işlem, Nitro-Mak’ın %50 oranındaki hissesinin IPL’in kontrolünde
bulunan DNIA tarafından Nitro-Mak’ın halihazırdaki hissedarlarından devralınmasına 150
ilişkindir. Taraflar arasında imzalanan 20.5.2008 tarihli “Hisse Alım Sözleşmesi”
uyarınca gerçekleşecek işlemden önceki ve sonraki ortaklık yapısının aşağıdaki
tabloda gösterildiği şekilde olacağı anlaşılmaktadır. Buna göre DNIA, Nitro-Mak
hisselerinin %25’ini Altay Grubu’ndan, toplam %25’ini ise Viem ve ANG’den devralarak
Nitro-Mak’ın %50 oranında hissedarı konumuna gelecektir.
Tablo 7- Nitro-Mak’ın Devir İşleminden Önceki ve Sonraki Hissedarlık Yapısı
DEVİRDEN ÖNCEKİ DURUM DEVİRDEN SONRAKİ DURUM
Ortak Ortaklık Payı (%) Ortaklık Payı(%)
DNIA - 50,00
Altay A.Ş. 49,895 25,00
Altay Koll. Şti. 0,105 -
Viem 32,50 16,25
ANG 17,50 8,75
Toplam 100 100
H.3.2. İşlemin 1997/1 Sayılı Tebliğin 2. Maddesi Bağlamında Değerlendirilmesi
160
Sümer Holding A.Ş.’nin Nitro-Mak’ta sahip olduğu ortaklık payının özelleştirilmesine
ilişkin 24.1.2008 tarih, 08-08/85-25 sayılı Kurul kararında da ifade edildiği üzere, anılan
özelleştirme işlemi sonrasında Nitro-Mak, halihazırda Altay Grubu, ANG ve Viem’in
ortak kontrolüne tabidir.
08-47/652-249
5
Bildirim formunda, devir işleminin ardından Nitro-Mak’ın kontrolüne DNIA’nın da ortak
olacağı ve dolayısıyla şirketin bundan böyle DNIA, Altay Grubu, ANG ve Viem’in ortak
kontrolüne tabi olacağı ifade edilmektedir. Nitekim başvuru konusu devir işlemini
düzenleyen “Hisse Alım Sözleşmesi”nin 6 nolu eki olan ve yine taraflar arasında
imzalanan “Hissedarlar Sözleşmesi”nin 7. maddesi incelendiğinde, devir işleminin 170
ardından Nitro-Mak’ın yönetim kurulunun 4 üyeden oluşacağı; 2 üyenin DNIA, 2 üyenin
diğer hissedarlar tarafından atanacağı; yönetim kurulunun karar alabilmesi için
DNIA’nın atadığı üyelerden en az birinin ve diğer hissedarların atadığı üyelerden en az
birinin olumlu oyu gerekeceği anlaşılmaktadır. Bu açıklamalar çerçevesinde, işlem
sonrasında Nitro-Mak’ın DNIA, Altay Grubu, ANG ve Viem’in ortak kontrolü altında
bulunacağı görülmektedir. Netice itibarıyla, dosya konusu işlemin 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında kontrol değişikliğine yol açan bir devralma olduğu
sonucuna ulaşılmıştır.
H.3.3. İşlemin 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirilmesi 180
Bildirim formunda, Nitro-Mak’ın ilgili pazardaki 2007 yılına ilişkin pazar payı %(…)
olarak bildirilmiştir. Anılan pazar payı, Tebliğ’in 4. maddesindeki pazar payı eşiğini
aştığından, devralma işleminin izne tabi olduğu görülmektedir.
H.3.4. İşlemin Kanun’un 7. Maddesi Bağlamında Değerlendirilmesi
Dosya mevcudundan, ticari patlayıcılar pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 2007
yılı pazar paylarının aşağıdaki gibi olduğu anlaşılmaktadır:
190
Tablo 8- Ticari Patlayıcılar Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüsler ve 2006 Yılı Payları
Teşebbüs Pazar Payı (%)
Nitro-Mak (….)
Orica Nitro (….)
MKEK (….)
Yavaşçalar A.Ş. (….)
Premier Sentas (….)
Diğer (….)
Toplam 100
Dosya kapsamındaki bilgilere göre, Nitro-Mak’ın %50 oranındaki hissesini devralacak
olan DNIA’nın kontrolünü elinde bulunduran IPL, halihazırda Türkiye ticari patlayıcılar
sektöründe faaliyet göstermemektedir. Bu itibarla devir işleminin ardından, Nitro-Mak’ın
pazar payında herhangi bir artış yaşanmayacaktır. Dolayısıyla söz konusu devir
işleminin pazarda hakim durum yaratan veya hakim durumu güçlendiren bir nitelik arz
etmediği sonucuna ulaşılmıştır.
H.3.5. Rekabet Yasaklarına İlişkin Değerlendirme 200
Taraflar arasında imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi’nin 5.1. maddesinde, taraflara,
ortak kontrolün devamı süresince ticari patlayıcılar pazarına ilişkin faaliyetler
bakımından birbirleriyle veya Nitro-Mak ile rekabet etmeme yükümlülüğü
getirilmektedir. Söz konusu rekabet etmeme yükümlülüğünün, süresi ve kapsamı
yönünden makul bir sınırlama olduğu değerlendirilmiş ve yan sınırlama olarak kabul
edilmiştir.
08-47/652-249
6
I. SONUÇ 210
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
220
Full & Egal Universal Law Academy