Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-91 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-50/748-304
Karar Tarihi : 14.8.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç Aslan, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Cengiz SOYSAL, Fatma ATAÇ
10
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN
: - Lukoil Euresia Petrol A. Ş.
Temsilcileri Av. Efser Zeynep ÖZEREN
Büyükdere Cad. No:127 Astoria A Kule Kat: 5-6,
34394 Esentepe/İstanbul
D. TARAFLAR : - Lukoil Euresia Petrol A. Ş.
Kore Şehitleri Cad. Yüzbaşı Kaya Aldoğan Sk, No:9,
Esentepe, Zincirlikuyu, Şişli /İSTANBUL
- LUKOIL Europe Holdıngs B. V.
Atrium, Strawinskylaan 3105,
1077 ZX Amsterdam/HOLLANDA
- LUKOIL Holdıng A.G.
Schwarzenbergplatz 6 1030 Vienna/AVUSTURYA
- LUKOIL International Invest Ltd.
Palm Grove House, PO Box 438 Road Town, Tortola
İNGİLİZ VİRJİN ADALARI
- LUKOIL Invesments Ltd.
Palm Grove House, PO Box 438 Road Town, Tortola
İNGİLİZ VİRJİN ADALARI
- Aytemiz Petrol Sanayi Ticaret A. Ş.
Söğütlüçeşme Cad. No:87 34714 Kadıköy/İstanbul
- İsmail AYTEMİZ
Söğütlüçeşme Cad. No:87 34714 Kadıköy/İstanbul
05-01/3-3
2
- Hüseyin AYTEMİZ
Söğütlüçeşme Cad. No:87 34714 Kadıköy/İstanbul
- Ali AYTEMİZ
Söğütlüçeşme Cad. No:87 34714 Kadıköy/İstanbul
- İ. Gökhan AYTEMİZ
Söğütlüçeşme Cad. No:87 34714 Kadıköy/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Akpet Akaryakıt Dağıtım A. Ş., Akpet Gaz A. Ş. ve
Akpet Doğalgaz İletim Ltd. Şti.’de Aytemiz Petrol Sanayi ve Ticaret A. Ş.,
İsmail AYTEMİZ, Hüseyin AYTEMİZ, Ali AYTEMİZ ve İ. Gökhan AYTEMİZ’in
sahip olduğu hisse ve ortaklık paylarının LUKOIL Euresia Petrol A. Ş.,
LUKOIL Europe Holdings B. V., LUKOIL Holding A. G., LUKOIL International
Invest Ltd. ve LUKOIL Investments Ltd. tarafından devralınması işlemine
izin verilmesi talebi.
20
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.8.2008 tarih, 4945 sayı ile giren
bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi
ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucunda düzenlenen 8.8.2008 tarih, 2008-1-91/Öİ-08-CS sayılı Devralma Ön
İnceleme Raporu, 8.8.2008 tarih, REK.0.05.00.00-120/134 sayılı Başkanlık
önergesi ile 08-50 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
30
- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak
çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi bir işlemi olduğu,
- Söz konusu devir işlemi sonucu 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile
yasaklanan, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya
veya mevcut hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı ve izin 40
verilmesi gerektiği,
ifade edilmektedir.
50
05-01/3-3
3
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Lukoil Euresia Petrol A. Ş., Lukoil Europe Holdings B. V., Lukoil
Holding A. G., Lukoil International Invest Ltd. ve Lukoil Investments Ltd.
(Lukoil Grubu) 60
Devralan taraf olan Lukoil Grubu’nun Türkiye’de faaliyet gösteren şirketi Lukoil
Eurasia Petrol A.Ş. (Lukoil Euresia)’dir. Lukoil Euroasia Türkiye’de, İzmit’teki bir
adet akaryakıt depolama tesisi ve 67 adet lisanslı akaryakıt istasyonu ile
akaryakıt dağıtım faaliyeti yapmaktadır. Aynı istasyon ağı üzerinden aynı
zamanda madeni yağ satışı da yapılmaktadır. Lukoil Eurasia dışındaki firmalar
Türkiye’de faaliyet göstermemektedir.
Lukoil Euroasia’nın en büyük hissedarı %99,998 ile Lukoil Europe Holdings
BV’dir. Bu şirketin %100 sermayesi de Lukoil International GmbH’ye ait olup, 70
bu şirketin %100 sahibi OAO Lukoil’dir (Lukoil Rusya). Lukoil Rusya’nın esas
faaliyet alanları, petrol ve gaz keşif, araştırma ve üretimi, mazot ve
petrokimyasalların üretimi ve pazarlanmasıdır. Ana üretim alanı Batı Sibirya
olan Lukoil Rusya; Kazakistan, Mısır, Azerbaycan, Özbekistan, Suudi
Arabistan, Kolombiya, Venezuela, Fildişi Sahili, Gana ve Irak gibi ülkelerde de
uluslar arası araştırma ve üretim projeleri yürütmektedir.
H.1.2. Aytemiz Petrol Sanayi ve Ticaret A. Ş., İsmail AYTEMİZ, Hüseyin
AYTEMİZ, Ali AYTEMİZ ve İ. Gökhan AYTEMİZ (Aytemiz Grubu)
80
Aytemiz Grubu akaryakıt dağıtımı, madeni yağ satış ve dağıtımı, istasyon
işletmeciliği, istasyonsuz bayilik, LPG dağıtımı, doğalgaz satışı, doğalgaz iletimi;
gibi konularda faaliyet gösteren şirketleri bünyesinde barındırmaktadır. Aytemiz
Ailesi Aytemiz Petrol ile istasyon işletmeciliği ve istasyonsuz bayilik
faaliyetlerinde bulunmaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
90
İlgili ürün pazarı olarak;
- Akaryakıt dağıtımı (beyaz ürünler jet yakıtı hariç),
- Akaryakıt dağıtımı (siyah ürünler),
- Madeni yağ satış ve dağıtımı,
- LNG (Liquefied Naturel Gas) satışı,
- CNG (Compressed Natural Gas) satışı,
- LPG (Liquefied Petroleum Gas) dağıtımı (otogaz),
- LPG dağıtımı (tüplü),
- LPG dağıtımı (dökme) 100
belirlenmiştir.
05-01/3-3
4
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarlarından akaryakıt, madeni yağ ve LPG satış ve dağıtımı
pazarlarında ürünlerin dağıtımının ülke genelinde gerçekleştirildiği ve daha dar bir
tanımlamaya yol açacak herhangi bir iktisadi ya da hukuki hususun mevcut
olmadığı noktasından hareketle, bu ürünlere ilişkin ilgili coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti sınırları” olarak tespit edilmiştir. LNG ve CNG satışı pazarlarının ise 110
daha dar coğrafi pazar tanımlarına konu olabileceği görülmektedir. Bununla
birlikte mevcut dosya bağlamında daha dar bir coğrafi pazar tanımlanmasına
gerek bulunmamaktadır.
H.3. Değerlendirme
Devre konu teşebbüslerin devir öncesi ve sonrası hissedarlık yapıları aşağıdaki
tablolarda gösterilmektedir.
Tablo-1: Akpet Dağıtım’ın Devralma Öncesi Ve Sonrasındaki Hissedarlık Yapıları. 120
Devir Öncesi Hissedarlık Durumu Devir Sonrası Hissedarlık Durumu
Hissedar Pay (%) Hissedar Pay (%)
Aytemiz Petrol 50 Lukoil Euresia 99,99999736
İsmail Aytemiz 24,6 Lukoil Europe Holdings B. V. 0,00000066
Hüseyin Aytemiz 18 Lukoil Holding A. G. 0,00000066
Ali Aytemiz 7 Lukoil International Invest B.V.I. 0,00000066
İ. Gökhan Aytemiz 0,4 Lukoil Investments Ltd. 0,00000066
Toplam 100 Toplam 100
Tablo-2: Akpet Gazın Devralma Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı.
Devir Öncesi Hissedarlık Durumu Devir Sonrası Hissedarlık Durumu
Hissedar Pay (%) Hissedar Pay (%)
Akpet Dağıtım 96,8 Akpet Dağıtım 96,8
İsmail Aytemiz 0,8 Lukoil Euresia 3,199985
Hüseyin Aytemiz 0,8 Lukoil Europe Holdings B. V. 0,000005
Ali Aytemiz 0,8 Lukoil International Invest B. V. I. 0,000005
İ. Gökhan Aytemiz 0,8 Lukoil Investments Ltd. 0,000005
Toplam 100 Toplam 100
Tablo-3: Akpet Doğalgazın Devralma Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı.
Devir Öncesi Hissedarlık Durumu Devir Sonrası Hissedarlık Durumu
Hissedar Pay (%) Hissedar Pay (%)
Akpet Dağıtım 99 Akpet Dağıtım 99
Hüseyin Aytemiz 1 Lukoil Euresia 1
Toplam 100 Toplam 100
Başvuru konusu bildirim kapsamında Akpet Dağıtım, Akpet Gaz ve Akpet
Doğalgazın kontrolü Aytemiz Grubu’ndan Lukoil Grubu’na geçmektedir. Devir
işlemiyle ayrıca ilgili pazarlara yönelik olarak lojistik konulardaki ortaklıklarda
sahip olunan hisseler de Lukoil Grubu’na geçecektir. Bu ortaklıklar akaryakıt
depolanmasına ilişkin Akdeniz Akaryakıt, boru hattı iletimine ilişkin Akdeniz 130
Boru ve boru hattı iletim ve platform işletmeciliğine ilişkin Nemrut ile Op-Ay’dır.
Söz konusu ortaklıkların devir işleminden önce ve devir işleminden sonraki
ortaklık payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
05-01/3-3
5
Tablo-4: Akdeniz Akaryakıt Devir Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı.
Devir Öncesi Hissedarlık Durumu Devir Sonrası Hissedarlık Durumu
Hissedar Pay (%) Hissedar Pay (%)
Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş. 33,331 Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş. 33,331
Opet Petrolcülük A. Ş. 33,333 Opet Petrolcülük A. Ş. 33,333
Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş. 33,331 Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş. 33,331
Atak Madeni Yağ Pa. San. Tic.
A. Ş.
0,02 Atak Madeni Yağ Paz. San.
Tic. A. Ş.
0,02
Akpet Gaz A. Ş. 0,02 Akpet Gaz A. Ş. 0,02
Toplam 100 Toplam 100
Tablo-5: Akdeniz Boru Hatları Nakliyat ve İşletmecilik İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.
Devir Öncesi Hissedarlık Durumu Devir Sonrası Hissedarlık Durumu
Hissedar Pay (%) Hissedar Pay (%)
Turkuaz Petrol Ürünleri A. Ş. 25 Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş. 25
Akdeniz Akaryakıt Depolama
ve Nakliyat Ticaret A. Ş.
75 Akdeniz Akaryakıt Depolama
ve Nakliyat Ticaret A. Ş.
75
Toplam 100 Toplam 100
140
Tablo-6: Nemrut Liman ve Boru Hatları İşletmeciliği Nakliyat İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.
Devir Öncesi Hissedarlık Durumu Devir Sonrası Hissedarlık Durumu
Hissedar Pay (%) Hissedar Pay (%)
Opet Petrolcülük A. Ş. 25 Opet Petrolcülük A. Ş. 25
Akpet Akaryakıt Dağıtım A. Ş. 25 Akpet Akaryakıt Dağıtım A. Ş. 25
Turkuaz Petrol Ürünleri A. Ş. 25 Turkuaz Petrol Ürünleri A. Ş. 25
Milangaz LPG Dağıtım Tic.
Ve San. A. Ş.
24 Milangaz LPG Dağıtım Tic. Ve
San. A. Ş.
24
Likitgaz Dağıtım ve Endüstri
A. Ş.
1 Likitgaz Dağıtım ve Endüstri
A. Ş.
1
Toplam 100 Toplam 100
Tablo-7: Op-Ay Akaryakıt Tic. Ltd. Şti.
Devir Öncesi Hissedarlık Durumu Devir Sonrası Hissedarlık Durumu
Hissedar Pay (%) Hissedar Pay (%)
Opet Petrolcülük A. Ş. 50 Opet Petrolcülük A. Ş. 50
Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş. 50 Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş. 50
Toplam 100 Toplam 100
Tarafların toplam pazar payları 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen pazar payı eşiğini
aşmamakla birlikte tarafların ilgili pazarlardaki toplam ciroları dikkate alındığında
söz konusu devralma işleminin 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 4. maddesi çerçevesinde izne tabi olduğu anlaşılmaktadır. Bununla
birlikte devralmanın gerçekleşmesiyle tarafların, beyaz ürünlere ilişkin pazarda
%(…), siyah ürünlere ilişkin pazarda ise %(…) pazar payına ulaşılacağı 150
görülmektedir. Depolama kapasitesi bakımından da Akpet Grubu’nun
(……….)m³, Lukoil Eurasia’nın ise (…….)m³ mevcut lisanslı depolama
kapasitesine sahip olduğu, Türkiye toplam lisanslı depolama kapasitesinin
3.810.624m³ olduğu dikkate alındığında tarafların sahip olduğu toplam
kapasitenin Türkiye toplamının %(….)’sı kadar olduğu anlaşılmaktadır. Global ve
dikey bütünleşik yapıya sahip olan Lukoil Rusya’nın 2007 yılı itibarıyla Tüpraş’a
(…………) ton ham petrol satışı gerçekleştirdiği ve bunun toplam 28,1 milyon ton
olan ham petrol işleme kapasitesinin %(….)’üne denk geldiği dikkate alındığında,
söz konusu devir işleminin ne yatay ne de dikey bütünleşme anlamında bir hakim
durum yaratmak ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirmek yönünde 160
sakınca doğurmayacağı sonucuna ulaşılmaktadır.
05-01/3-3
6
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun
maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde 170
azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy