Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-2-159
Karar Sayısı : 08-50/752-306 (İlk İnceleme)
Karar Tarihi : 14.8.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Şerife Demet KAYA, Erdem AYGÜN
C. ŞİKAYET EDENLER: - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
- Onur BALI
20
-Erdem GİRGİN
-Cem BAKIN
Camiikebir Mah. Doğdu Apt. No:32 39300
Pınarhisar- Kırklareli
-Salih Zeki YANAŞIK
Anıl İnternet Aşağı Çarşı No: 3 Babadağ- Denizli
-Gökhan Yılmaz ÖZTÜRK 30
-Mesut KAYA
Pyramid Bilgisayar Güvenlik Kameraları
Aydınlıkevler Mah. Selçuk Bey. Cad. No:23 34850
K. Yalı- İstanbul
-Hakan ŞİŞMAN
-Ergün ÖZDİL
40
-Sertan DALOĞLU
Bankalar Cad. Zeybek Sok. No:8 Cevizli Kartal-
İstanbul
-İhbar
D. HAKKINDA İLK
İNCELEME YAPILAN : - Türk Telekomünikasyon A.Ş.
Aydınlıkevler 06103 Ankara
08-50/752-306
2
E. DOSYA KONUSU : Türk Telekomünikasyon A.Ş.’nin her ilçeye bir
internet evi kurulmasına ve bu evlerde ücretsiz internet hizmeti 50
verilmesine yönelik kampanyasının o ilçelerdeki diğer ticari amaçlı
internet kafeler aleyhine rekabeti bozduğu iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ : Şikayet dilekçelerinde özetle;
Türk Telekomünikasyon A.Ş. (Türk Telekom) tarafından başlatılan her
ilçeye bir internet evi kampanyasında toplamda 850 ilçeye internet evi
kurma projesinin hayata geçirildiği,
İnternet evleri kurulduktan sonra bu işletmelerin belediyelere ve
kaymakamlıklara devredildiği,
Bu internet evlerinde kullanıcılara ücretsiz hizmet verildiği, ancak
evlerde Türk Telekom’un reklamlarının yapıldığı, bu şekilde Türk 60
Telekom şirketine bağımlılık yaratıldığı ve şirketin tekelleşmesine izin
verildiği,
Buna karşın ticari amaçlı internet kafe işletmecilerinin katlandıkları
maliyetler karşısında ve “İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları
Hakkında Yönetmelik1” gereğince tabi oldukları denetlenme şartları
nedeniyle bu durumla rekabet edemedikleri ve kısa zaman içinde
faaliyetlerine son verecekleri, bu durumun haksız rekabete yol açtığı,
İnternet kafelerin müşterilerinin birçoğunun bu şekilde evlerine internet
bağlatmak durumunda kalacakları ve bunun da TTNet’in
tekelleşmesine neden olacağı, 70
Söz konusu durumun devletin ticari faaliyetler içinde sağlaması
gereken rekabet ortamını ortadan kaldırdığı ve 4054 sayılı Kanun’un 4.
ve 6. maddelerine aykırılık teşkil ettiği,
Ayrıca, ilgili kampanyanın, Anayasa’nın 167. maddesinde yer verilen
”Devlet, para, kredi, sermaye, mal ve hizmet piyasalarının sağlıklı ve
düzenli işlemelerini sağlayıcı ve geliştirici tedbirleri alır, piyasalarda fiili
ve anlaşma sonucu doğacak tekelleşme ve kartelleşmeyi önler.”
şeklindeki hükme ve 173. maddesindeki “Devlet, esnaf ve sanatkarları
koruyucu ve destekleyici tedbirleri alır.” şeklindeki hükme karşı aykırılık
oluşturduğu, 80
ifade edilmiş, bu durumun yarattığı haksız rekabetin ortadan kaldırılması talep
edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ : Rekabet Kurumu kayıtlarına 6.3.2008 tarih ve 1389
sayı, 7.3.2008 tarih ve 1421 sayı, 10.3.2008 tarih ve 1461 sayı, 21.3.2008
tarih ve 1770 sayı, 1.4.2008 tarih ve 2013 sayı, 29.4.2008 tarih ve 2559 sayı,
1.5.2008 tarih ve 2647 sayı, 6.5.2008 tarih ve 2773 sayı, 6.5.2008 ve 2774
sayı, 6.5.2008 tarih ve 2775 sayı, 9.5.2008 tarih ve 2876 sayı ile giren ve e-
posta yoluyla yapılan şikayetlerde yer alan iddialar ve 17.6.2008 tarih ve 3756
sayı ile intikal eden Telekomünikasyon Kurumu görüşü üzerine yapılan
inceleme sonunda hazırlanan 7.8.2008 tarih ve 2008-2-159/İİ-08-ŞDK sayılı 90
1 İlgili yönetmelik, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu
Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanuna dayanılarak
çıkartılmış ve 1.11.2007 tarihli 26687 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır.
08-50/752-306
3
İlk İnceleme Raporu, 11.8.2008 tarih ve REK. 0.07.00.00-110/257 sayılı
Başkanlık önergesiyle, 08-50 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüştür.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayetlerde yer verildiği
şekliyle, Türk Telekom tarafından başlatılan “her ilçeye bir internet evi” projesi
sonucunda il/ilçelere açılan ve mülki amirlikler tarafından işletilen internet
evlerinde ücretsiz hizmet verilmesi nedeniyle o ilçelerde faaliyette bulunan
ticari internet kafelerin zarar gördüğü ve Türk Telekom’un bu şekilde haksız
rekabet yarattığı iddialarına ilişkin olarak, söz konusu internet evlerinin Türk
Telekomünikasyon A.Ş. tarafından değil, ilgili mülki amirliklerce işletiliyor
olması ve bu hizmetin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’da 100
tanımlanan teşebbüs faaliyeti olarak nitelendirilemeyeceği düşünüldüğünden,
anılan Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
İlgili şikayet dilekçelerinde Türk Telekom tarafından başlatılan “her ilçeye bir
internet evi” kampanyası sonucunda ilçelere açılan ve mülki amirlikler
tarafından işletilen internet evlerinde ücretsiz hizmet verilmesi nedeniyle o
ilçelerde faaliyette bulunan ticari internet kafelerin zarar gördüğü ve Türk 110
Telekom’un bu şekilde haksız rekabet yarattığı iddia edilmektedir.
Konuya ilişkin olarak Türk Telekom’dan istenen bilgi ve belgeler de göz önüne
alınarak;
şikayetlere konu “her ilçeye bir internet evi” projesinin Türk Telekom
tarafından şirketin Yönetim Kurulu’nda 19.2.2007 tarihli toplantıda
alınan karar doğrultusunda başlatıldığı,
bu karar doğrultusunda, Ulaştırma Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı
ile temasa geçildiği, Ulaştırma Bakanlığı tarafından valiliklere, belediye
ve kaymakamlıklara yazılar yazıldığı ve söz konusu mülki amirliklerle
Türk Telekom arasında imzalanacak protokolün esaslarının belirlendiği, 120
aynı zamanda, Milli Eğitim Bakanlığı’nın 11.7.2006 tarihli ve 2006/38
sayılı Yüksek Planlama Kurulu kararı ile onaylanan Bilgi Toplumu
Stratejisi ve Ek’i Eylem Planında yer alan KİEM (Kamu İnternet Erişim
Merkezi) eylemi gereği çeşitli merkezlerde kurulan ve kurulacak olan
KİEM’lerle ilgili belirli konuların karara bağlanması amacıyla bir
Çalıştay’ın düzenlendiği ve kendilerinin de bu Çalıştay’a katıldığı ve
halihazırda projenin de bu kapsamda yürütüldüğü,
ilgili proje kapsamında Türk Telekom’un “Bilgisayar ve Çevre Birimleri”
ve “Mobilya” olmak üzere söz konusu internet evlerinin oluşturulmasına
ilişkin ihaleye çıktığı ve ihaleyi kazanan firmaların gerekli malzemeleri 130
ilgili il ve ilçelerdeki Türk Telekom müdürlüklerine teslim ettiği ve bina
içi kablolama gibi işlemlerin ise İl Telekom müdürlüklerince
gerçekleştirildiği
08-50/752-306
4
bilgisine erişilmiştir. Söz konusu bilgilerde adı geçen protokolde, Türk
Telekom’un internet evlerinin kurulmasına ilişkin yukarıda yer verilen
yükümlülükleri yerine getireceği, internet evlerinin teslimine kadar bu
konularda sorumluluğun Türk Telekom’a ait olacağı, ancak daha sonra
internet evlerinin ADSL bağlantısının ve aylık ücretinin ise Kaymakamlık /
Belediye tarafından ödenmesi başta olmak üzere söz konusu evlerin
işletilmesinin sorumluluğunun ilgili mülki amirliklere geçeceğinin belirlendiği 140
görülmüştür. Bunun yanı sıra, Ulaştırma Bakanlığı Haberleşme Genel
Müdürlüğü tarafından 81 İl Valiliği’ne gönderilen KİEM konulu yazıda da
kurulacak KİEM’lerin (internet evlerinin) işletilmesinin valilik, kaymakamlık ve
belediyelerin sorumluluğunda olacağı belirtilmiştir.
Ayrıca, yürütülen incelemede, internet evlerinin atıl konumda olmaması
nedeniyle internet aboneliğinin önşart olarak getirildiği, ancak ADSL
hizmetinin sağlanması konusunda Kaymakamlık / Belediyelere internet servis
sağlayıcısı seçme konusunda bir kısıt getirilmediği anlaşılmıştır. Yine, söz
konusu protokolde, şikayetlerde yer verildiği şekliyle Türk Telekom’un
reklamının ya da tanıtımının yapılması yönünde bir maddenin de bulunmadığı 150
belirtilmelidir. Tüm bu bilgiler ve belgeler ve özellikle söz konusu internet
evlerinin halihazırda Türk Telekom tarafından değil mülki amirliklerce işletildiği
hususu göz önüne alındığında, şikayetlerde yer alan Türk Telekom’a ilişkin
iddiaların geçersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Şikayetlerde ayrıca, söz konusu internet evlerinde internet hizmetinin
kullanıcılara ücretsiz hizmet veriliyor olmasının ticari internet kafeleri zarara
uğrattığı ve bu durumun haksız rekabete yol açtığı iddiası yer almaktadır.
Yukarıda da değinildiği üzere, KİEM’lerin (internet evlerinin) kurulmasının
amacı, 11.07.2006 tarihli ve 2006/38 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı’yla
onaylanan ve 28.07.2006 tarihli ve 26242 sayılı Resmi Gazete’de 160
yayımlanarak yürürlüğe giren “Bilgi Toplumu Stratejisi ve ek’i Eylem Planı”
nda,
“…Toplumdaki çeşitli sosyal kesimlerin bilgi ve iletişim teknolojilerine erişim ve
kullanımında ortaya çıkan farklılıklar azaltılarak sayısal uçurumun ekonomik
ve sosyal yaşamda neden olabileceği dezavantajların önüne geçilecektir.
Bilgisayar ve İnternet kullanım oranları ülke genelinde artırılarak Türkiye’nin
gelişmiş ülkelerle arasındaki fark da giderilecektir. Bu amaçla, imkanları kısıtlı
olan vatandaşların İnternete erişimini sağlamak üzere oluşturulacak kamu
İnternet erişim merkezleri (KİEM), vatandaşlara bilgisayar ve İnternet
kullanımı konusunda rehberlik ve eğitim hizmetlerinin de verileceği mekanlar 170
olacaktır…”
şeklinde ifade edilmiştir. Ayrıca, Türk Telekom tarafından gönderilen yazının
ekinde bulunan Ulaştırma Bakanlığı’nın yazısında da yer aldığı üzere, söz
konusu yerlerin mülki amirliklerce işletileceği belirlenmiştir. Söz konusu
evlerde yukarıda belirtilen amaç doğrultusunda hizmetlerin ne şekilde
verileceğinin tamamen mülki amirliklerce kararlaştırılacağı görülmektedir. Tüm
bu hususlar göz önüne alındığında, söz konusu hizmetin 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 3. maddesinde yer alan bir
teşebbüs davranışı şeklinde nitelendirilemeyeceği görülmüştür. Bu nedenlerle,
08-50/752-306
5
söz konusu şikayetlerin 4054 sayılı Kanun kapsamında 180
değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre, başvuru konusu iddialara ilişkin
olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek
olmadığına ve şikayetlerin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy