Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-3-162 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-52/794-323
Karar Tarihi : 11.9.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet
Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Nazlı UĞURLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Golden Horn Investments B.V.
Temsilcileri: Av. Gülperi YÖRÜKER, Av. Sibel YURTTUTAN
Ahi Evran C. Polaris Plaza, Kat:25, D:89,
34398 Maslak / İstanbul 20
D. TARAFLAR : Golden Horn Investments B.V.
Golden Horn Investments B.V. Strawinskylaan 3105 1077ZX
Amsterdam / HOLLANDA
Yıldız Holding A.Ş.
Kısıklı M. Ferah C. Kısıklı Çeşme S. No:2/4
34392 Üsküdar / İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Yıldız Holding A.Ş. (Yıldız Holding)’nin Bizim Toplu 30
Tüketim Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. (BTT)’de sahip olduğu hisselerinden
%20’sinin Golden Horn Investments B.V. (SPV) tarafından devralınması
işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.8.2008 tarih, 4925 sayı ile giren ve en
son 18.8.2008 tarih ve 5424 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 26.8.2008
tarih ve 2008–3–162/Öİ–08-AÇ sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 28.8.2008 tarih ve 40
REK.0.07.00.00-120/170 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-52 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
- Golden Horn Investments B.V. tarafından Bizim Toplu Tüketim Pazarlama San. ve
Tic. A.Ş. hisselerinin %20’sinin Yıldız Holding A.Ş.’den devralınması işleminin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi bir işlem olmadığı,
08-52/794-323
2
- Bildirim konusu işlemin ve işlemi düzenleyen anlaşmaların başvuruda yer alan 50
haline, rekabeti kısıtlayıcı herhangi bir hüküm içermemesi nedeniyle talep
doğrultusunda aynı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit verilebileceği,
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
Ülkemizde gıda ağırlıklı perakendecilik sektörünün temel aktörlerini hipermarketler, 60
süpermarketler, orta marketler, marketler, bakkallar, büfeler, ihtisas mağazaları
olarak sıralamak mümkündür. Türkiye’de perakende pazarının %60’ına yakınını
elinde bulunduran geleneksel satış noktalarıdır. Öte yandan geleneksel
perakendecileri oluşturan bakkallar, yerlerini daha büyük çaplı ve zincir
mağazalardan oluşan modern kesime bırakmaktadır. Önümüzdeki yıllarda organize
perakendenin yavaşlayarak da olsa geleneksel perakendecilik aleyhine büyümesi ve
organize perakende içinde yoğunlaşmaların artması beklenmektedir.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal
veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri 70
bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarını
oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan
diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır.
BTT hızlı tüketim malları ticareti alanında faaliyet göstermektedir. Bu sektör daha
önceki Kurul kararlarında da belirtildiği üzere bakkallar gibi geleneksel
perakendecilerden ve zincir mağazalardan oluşan modern perakendecilerden
oluşmaktadır1. BTT, bu ayrım içerisinde modern perakendeciler arasında yer
almakta ve aynı zamanda alışverişlerde müşterilerinden ticari vergi levhası talep
etmekte, bu bakımdan “cash and carry” konseptine uymaktadır. 80
Başvuru konusu işlem taraflarının faaliyetleri herhangi bir pazar bakımından
örtüşmemektedir. 28.1.2008 tarih ve 06-04/56-M sayılı İlgili Pazarın Tanımlanmasına
İlişkin Kılavuz’un 20. maddesinde “…inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de
coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından
endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki
söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” denilerek rekabetçi endişe
yaratmayan işlemlerde Kurul’un ilgili pazar tanımlamayabileceği ifade edilmiştir.
Bu çerçevede yoğunlaşma yaratmayacağı düşünülen dosya konusu işleme ilişkin 90
ilgili ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı sonucuna
varılmıştır.
1 6.7.2006 tarihli, 06-47/632-180 sayılı ve 5.4.2007 tarihli ve 07-30/293-110 sayılı Kurul kararları
08-52/794-323
3
H.2. Taraflar
H.2.1. Golden Horn Investments B.V. (SPV) 100
Devralan taraf SPV merkezi Amsterdam, Hollanda’da bulunan, 5 Mayıs 2008’de BTT
hisselerini iktisap etmek üzere özel olarak kurulmuş, başkaca faaliyeti bulunmayan
ve bu nedenle cirosu olmayan bir şirkettir. SPV’nin hisselerinin ve oy haklarının
tamamına merkezi Hollanda’da bulunan özel sermaye fonu Turkish Holdings II
Cooperatief U.A. sahip olup, söz konusu şirketlerin kontrolüne SU General Partners
S.A. sahiptir. SU General Partners S.A.’nın Türkiye’de BTT ve Yıldız Holding’in
iştigal ettiği işlere benzer nitelikte faaliyeti yoktur. SU General Partners S.A.’nın
hissedarlık yapısına Tablo 1’de yer verilmiştir.
110
Tablo 1- SU General Partners S.A.’nın hissedarlık yapısı
Hissedar Pay (%)
Standard Bank London Holding Plc 66,86
Mahmut Levent ÜNLÜ 21,99
Attila KÖKSAL 4,29
İbrahim ROMANO 3,43
Güray ZORA 3,43
Toplam 100,000
Tablodan görüldüğü üzere nihai olarak SPV’nin kontrolü Standard Bank London
Holding Plc. (Standard Bank)’dadır. Söz konusu teşebbüs Afrika kökenli bir banka
olup, gelişmekte olan ülkelere yatırım yapmaktadır.
H.2.2. Bizim Toplu Tüketim Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BTT)
BTT, Türkiye’deki 85 mağazasında çeşitli hızlı tüketim ürünlerinin (gıda ve temizlik
ürünleri, tanınmış markaların ve kendi markasına sahip ürünlerin) sadece ticari vergi 120
mükelleflerine “Bizim Kart” üyelik sistemi ile perakende satışı ve pazarlamasını
yapmaktadır. Şirketin herhangi bir distribütörü yoktur. Söz konusu ürünlerin satışı
şirketin kendi mağazalarında bakkallar, marketler, kuruyemişçiler, büfeler, kantinler,
benzin istasyonları, oteller, restoranlar, pastaneler, yemek fabrikaları, şirketler,
bürolar dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere bütün ticari vergi mükelleflerine
yapılmaktadır. Şirketin 2007 cirosu (…………….) YTL’dir ve halihazırdaki hissedarlık
yapısı Tablo-2’de sunulmuştur.
Tablo-2: BTT’nin Devir Öncesi Hissedarlık Yapısı
Hissedar Pay (%)
Yıldız Holding A.Ş. 79,319
Strategic Investment Fund 20,000
Orhan ÖZOKUR 0,518
Murat ÜLKER 0,013
Taner KARAMOLLAOĞLU 0,129
Ali ÜLKER 0,016
Hüseyin Avni METİNKALE 0,003
Ahsen ÖZOKUR 0,003
Toplam 100,000
08-52/794-323
4
130
H.2.3. Yıldız Holding A.Ş. (Yıldız Holding)
İstanbul merkezli devreden şirket Ülker Grubu şirketi olup, farklı sektörlerde faaliyet
gösteren birçok grup şirketinde iştiraki bulunmaktadır. Şirket iştirakleri aracılığıyla
kek, kurabiye, bisküvi, çikolata, çikolata kaplı gofret tarzında ürünler, margarin,
ayçiçeği yağı, endüstriyel yağlar, süt ve süt ürünleri, gazlı ve gazsız içecekler,
ambalaj, finans, lojistik ve pazarlama gibi alanlarda faaliyet göstermektedir ve 2007
yılı cirosu (…………….) YTL’dir. Devredenin şirket haricinde perakende zincir market
faaliyeti ile iştigal eden diğer iştiraki olan BIM Birleşik Mağazalar A.Ş.’nin 2007 yılı
cirosu ise (…………….) YTL’dir. 140
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Değerlendirilmesi
İşlemi düzenleyen sözleşmeler, SPV, Satıcı (Yıldız Holding) ve BTT arasında
15.7.2008 tarihinde imzalanmış Hisse Alım Sözleşmesi ve Satıcı ile SPV arasında
işlemin kapanışında imzalanacak olan taslak Hissedarlık Sözleşmesi’dir. Satıcı
hâlihazırda BTT’nin %79,31’ine doğrudan sahip olup, Hisse Alım Sözleşmesi’ne göre
elinde bulunan hisselerin %20’lik kısmını SPV’ye devredecektir. BTT’nin hisse devri 150
sonrası hissedarlık yapısı Tablo 3’de sunulmuştur:
Tablo 3- BTT’nin Devir Sonrası Hissedarlık Yapısı
Hissedar Pay (%) Hisse Grubu
Yıldız Holding A.Ş. 59,319 A
Strategic Investment Fund 20,000 A
Orhan ÖZOKUR 0,518 A
Murat ÜLKER 0,013 A
Taner KARAMOLLAOĞLU 0,129 A
Ali ÜLKER 0,016 A
Hüseyin Avni METİNKALE 0,003 A
Ahse ÖZOKUR 0,003 A
Golden Horn Investments B.V. 20,000 B
Toplam 100,000
.”
Hissedarlar Sözleşmesindeki ve Ana Sözleşmedeki maddelerden yola çıkarak devir
işlemi sonrasında, şirketin finansal devamlılığı haricindeki bütün hususlar hem genel
kurulda hem de yönetim kurulunda Yıldız Holding’in görüşü yönünde çıkabilecektir
ve ne SPV’nin ne de SIF’ın herhangi bir kontrol yetkisi bulunmamaktadır.
08-52/794-323
6
Ancak şirketin finansal durumunu ve hissedarların haklarını etkileyen konularda, 220
yönetim kurulunda karar almada SIF’ın herhangi bir yetkisi bulunmazken, SPV’nin
olumlu oyu gerekmektedir. Genel Kurul’da ise aynı tür konulara ilişkin kararlarda
%80 artı 1 hissenin olumlu oyu gerektiği için, hem SIF’ın hem, Yıldız Holding’in hem
de SPV’nin olumlu oyları gerekmektedir.
Bu çerçevede, hisse devri ve Hissedarlar Sözleşmesi ile SPV ve SIF’ın elde ettiği
haklar, söz konusu teşebbüslere BTT üzerinde teşebbüslerin yaptıkları yatırımları
koruma haricinde kontrol hakkı vermemektedir. Bu husustan dolayı, 1997/1 sayılı
Tebliğ çerçevesinde kontrol değişikliğine yol açmayan bildirim konusu işlem, 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi değildir. Bildirim 230
sahibinin devralma işlemine izin verilmemesi halinde başvurularının menfi tespit
başvurusu olarak dikkate alınması talebi olduğundan ve dosya kapsamında rekabeti
kısıtlayıcı herhangi bir düzenleme bulunmadığından işleme ilişkin menfi tespit
verilebileceği kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
- Bildirim konusu işlemin Bizim Toplu Tüketim Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.’nin 240
kontrolünde değişikliğe yol açmaması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve
bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında olmadığına,
- İşlemin ve işlemi düzenleyen anlaşmaların başvuruda yer alan haline, rekabeti
kısıtlayıcı herhangi bir hüküm içermemesi nedeniyle menfi tespit belgesi verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy