Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-3-173 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-52/802-328
Karar Tarihi : 11.9.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet
Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Kürşat ÜNLÜSOY, Erdem AKTEKİN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Israel Beer Breweries Ltd.
Temsilcisi: Av. Gamze ÇİĞDEMTEKİN
Maya Akar Center, Büyükdere Caddesi, 20
No: 100/29 34394 Esentepe / İstanbul
D. TARAFLAR : Israel Beer Breweries Ltd.
5 Bar Lev Blvd. Ashkelon 78191, İSRAİL
Carlsberg Breweries A/S
100 Ny Carlsberg Vej DK-1760 Kopenhag V, DANİMARKA
E. DOSYA KONUSU: Israel Beer Breweries Ltd. tarafından, Türk Tuborg Bira ve
Malt Sanayii A.Ş.’nin sermayesinin %95,69’unu temsil eden ve Bimpaş Bira ve 30
Meşrubat Pazarlama A.Ş.’nin sermayesinin %0,067’sini temsil eden hisselerin
Carlsberg Breweries A/S’den devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.8.2008 tarih, 5317 sayı ile giren ve en
son 20.8.2008 tarih ve 5493 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 26.8.2008 tarih ve 2008–3–
173/Öİ–08-KÜ sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 27.8.2008 tarih ve REK.0.07.00.00-
120/164 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek 40
karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
- Israel Beer Breweries Ltd. tarafından, Türk Tuborg Bira ve Malt sanayi A.Ş.’nin
sermayesinin %95,69’unu temsil eden ve Bimpaş Bira ve Meşrubat Pazarlama
A.Ş.’nin sermayesinin %0,067’sini temsil eden hisselerin” Carlsberg Breweries
A/S’den devralınması işleminin; 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu,
50
08-52/802-328
2
- Bu işlem sonucunda ilgili ürün pazarında aynı Kanun maddesinde belirtilen
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmadığı, bu nedenle devralma işlemine izin verilebileceği
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar 60
H.1.1. Israel Beer Breweries Ltd. (IBBL)
Devralan teşebbüs IBBL, İsrail devleti kanunlarına göre kurulmuş bir şirkettir. İsrail’de
Carlsberg grubunun belirli bazı markaları altında bira ürünleri üretim ve pazarlama
lisansına sahip olan IBBL, Romanya’da Carlsberg grubunun belirli bazı markaları
altında bira ürünleri üretmek ve satmak için gerekli lisansa sahip Romanya uyruklu
bir işletmenin de dolaylı ortağıdır. Ayrıca, IBBL, Carlsberg’den alınan lisans uyarınca,
kontrol ettiği bir şirket vasıtasıyla Arnavutluk’ta Carlsberg grubunun belirli bazı
markaları altında bira üretmektedir. Şirketin Türkiye’de mevcut bir faaliyeti yoktur. 70
IBBL’nin ortaklık yapısı Tablo-1’de sunulmaktadır.
Tablo 1: IBBL’nin Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Hissedarlık Oranı (%)
The Central Bottling Company Ltd. (CBC) (….)
CBC grup üst yönetimi(bireyler) (….)
Carlsberg Breweries A/S (….)
TOPLAM 100
Şirketin yönetim kurulu üyeleri; Ronnie Kobrovsky, Rami Shalev, Joseph Kupperman
ve Lars Lehman’dan oluşmaktadır. IBBL’nin 2007 yılına ilişkin dünya genelindeki
cirosu (……………) (………………………………………) YTL tutarındadır.
H.1.2. Carlsberg Breweries A/S 80
Devreden teşebbüs Carlsberg Breweries A/S, Danimarka kanunlarına göre kurulmuş
olan ve tüm hisseleri Carlsberg A/S’ye ait bir şirkettir. Şirket ağırlıklı olarak bira
üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Ana şirket konumunda olan
Carlsberg A/S’nin sermayesinin %85’ini oluşturan hisseler 20.000’den fazla kişiye
dağılmış bulunmaktadır.
Şirket yönetim kurulu üyeleri; Jens Bigum (Başkan), Povl Krogsgaard-Larsen, Jorgen
Buhl Rasmussen, Eva Vilstrup Decker, Morten Ibsen, Jorn P. Jensen ve Hans
Andersen’den oluşmaktadır. Carlsberg Breweries A/S’nin 2007 yılına ilişkin dünya 90
genelindeki cirosu (……………) (……………………………………………..) YTL
tutarındadır.
08-52/802-328
3
H.1.3. Türk Tuborg Bira ve Malt Sanayi A.Ş.(Tuborg)
Tuborg, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulan ve bira üretimi, satışı ve
dağıtımı alanlarında faaliyet gösteren bir şirkettir. Tuborg, Yaşar Holding tarafından,
Tuborg Breweries Ltd. ortaklığı ile 1967 yılında İzmir’de kurulmuş ve 1969 yılında 100
üretime başlayarak Türkiye’nin ilk özel sektör üretim birası “Tuborg”u tüketiciye
sunmuştur. Tuborg’un %95,69 hissesi 2001 yılında Carlsberg tarafından satın
alınmıştır.
Tuborg halen bira üretimini İzmir’de bulunan fabrikasında gerçekleştirmekte ve
ürettiği biranın satış ve dağıtımının bir kısmını pazarlama şirketi Bimpaş aracılığıyla
gerçekleştirmektedir.
Şirketin ortaklık yapısı Tablo 2’de sunulmaktadır.
Tablo 2: Tuborg’un Ortaklık Yapısı 110
Hissedarlar Oran (%)
Carlsberg Breweries A/S 95,69
Diğer (Halka AÇIK) 4,31
TOPLAM 100
Şirketin yönetim kurulu üyeleri; Jorgen Buhl Rasmussen, Berry Connock Marshall,
Thomas Kure Jacobsen ve Peter Steenberg’den oluşmaktadır.
H.1.4. Bimpaş Bira ve Meşrubat Pazarlama A.Ş.(Bimpaş)
Bimpaş, Türkiye genelinde bölgesel müdürlükleri ve bayileri aracılığıyla Tuborg
tarafından üretilen bira ürünlerinin dağıtımı alanında yalnızca Türkiye’de faaliyet
gösteren bir şirket olup, ortaklık yapısı Tablo 3’te sunulmaktadır.
120
Tablo 3: Bimpaş’ın Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Oran (%)
Tuborg (….)
Carlsberg Breweries A/S (….)
Cem Tamer (….)
Necla Yaşar (….)
Serhan Kaptan Yaşar (….)
TOPLAM 100
Bimpaş’ın yönetim kurulu üyeleri; Jorgen Buhl Rasmussen, Berry Connock Marshall,
Thomas Kure Jacobsen ve Peter Steenberg’den oluşmaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1 İlgili Ürün Pazarı
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal 130
veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri
bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarını
oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan
diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır.
08-52/802-328
4
İnceleme konusunu oluşturan devralma işleminde tarafların faaliyet alanları bira
ürünleri üretimidir.
Alkollü içkiler fermente ve distile olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu ayrımda bira
şarap ile fermente içkiler kategorisinde yer almaktadır. Biranın içerdiği alkol oranı
diğer içkilere nazaran düşük düzeyde bulunmakta ve tüketim biçimiyle diğer 140
içkilerden farklılaşmaktadır. Bu çerçevede, dosya konusu işlem açısından ilgili ürün
pazarı, “bira pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya konusu ürünler bakımından pazara giriş, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış
gibi rekabet şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 150
H.3.1. İşlemin Değerlendirilmesi
İnceleme konusu işlem, Israel Beer Breweries Ltd. tarafından, Türk Tuborg Bira ve
Malt sanayi A.Ş.’nin sermayesinin %95,69’unu temsil eden ve Bimpaş Bira ve
Meşrubat Pazarlama A.Ş.’nin sermayesinin %0,067’sini temsil eden hisselerin
Carlsberg Breweries A/S’den devralınması ile ilgilidir.
Tuborg Bimpaş’ın %(…) hissesine sahip konumdadır. Bu nedenle, söz konusu iki
şirket aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer almakta ve rekabet hukuku anlamında 160
tek bir teşebbüs niteliği göstermektedirler. Başvuru konusu işlem ile Tuborg’un ve
dolaylı olarak Bimpaş’ın, kontrolü Carlsberg’den IBBL’ye geçmektedir. Bu çerçevede,
söz konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemidir.
İnceleme konusu devralma işleminin 1997/1 Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca izne tabi
bir işlem olup olmadığının belirlenebilmesi için tarafların ilgili pazarlardaki pazar payı
ve ciro bilgilerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden IBBL’nin Türkiye bira pazarında herhangi bir
faaliyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Tuborg’un ilgili ürün pazarında 2007 yılına 170
ait pazar payı ise %(…) oranındadır. Dolayısıyla tarafların toplam pazar payları,
1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen %25 oranındaki pazar payı eşiğini aşmamaktadır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden tarafların ilgili ürün pazarındaki 2007 yılı
cirolarının, Türkiye pazarında Tuborg’un cirosunun 89.003.834 (seksendokuzmilyon
üçbin sekizyüzotuzdört) YTL, Bimpaş’ın ise (………….)
(………………………………..)YTL olduğu anlaşılmıştır. Tarafların ilgili pazardaki
cirolarının 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen ciro eşiğini aştığından, başvuru konusu
işlem aynı tebliğ kapsamında izne tabidir.
180
H.3.2. Hukuki Değerlendirme
Mevcut bilgilerden bildirim konusu işlem ile IBBL’nin faaliyetlerini Türkiye’nin dinamik
pazarlarına genişletmeyi ve Carlsberg Grubu ile ilişkisini güçlendirmek suretiyle
08-52/802-328
5
komşu pazarlardaki faaliyetlerle birlikte ortaya çıkabilecek sinerjiden yararlanmayı
amaçladığı anlaşılmaktadır.
Türkiye bira pazarındaki en büyük oyuncu %(…) pazar payına sahip Efes Pazarlama
Dağıtım Ticaret A.Ş.’dir. Efes’i %(…) pazar payıyla Tuborg izlemekte kalan %(…)
pazar payı ise piyasadaki diğer şirketler arasında paylaşılmaktadır. 190
Devralan şirket IBBL’nin Türkiye’de ilgili pazarda bir faaliyeti olmadığı göz önüne
alındığında, devralma işlemi sonrasında Tuborg’un bira pazarındaki pazar payı ve
konumu değişmeyecektir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak 200
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy