Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-105 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-52/832-330
Karar Tarihi : 11.9.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Özgür BAL, Cemal Ökmen YÜCEL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Teck Cominco Limited
Temsilciler: Av. Mehmet Ali Kartal, Av. Güvenç Ketenci 20
Sıraselviler Caddesi 49/8 Taksim 34433 İstanbul
D. TARAFLAR : - Teck Cominco Limited
600-200 Burrard Street, Vancouver, British Columbia
V6C 3L9 KANADA
- Fording Canadian Coal Trust
205 9th Avenue SE, Suite 1000, Calgary Alberta KANADA
E. DOSYA KONUSU: Fording Canadian Coal Trust’a ait mal varlığının tamamının
ve bu kapsamda Elk Valley Coal Partnership’in hisselerinin %60’ının Teck 30
Cominco Limited tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.8.2008 tarih ve 5505 sayı ile giren ve
eksiklikleri 1.9.2008 tarih ve 5796 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 5.9.2008 tarih ve 2008-1-
105/Öİ-08-ÖB sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 8.9.2008 tarih ve
REK.0.05.00.00-120/157 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-52 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır. 40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
1- Bildirim konusu işlemin; 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesine dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi
olduğu,
2- Söz konusu devralma işlemi sonucunda ilgili pazarda hakim durumun
yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azalmasının söz konusu olmadığı, bu nedenle devir işlemine izin
verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı,
ifade edilmiştir. 50
08-52/832-330
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Teck Cominco Limited (TECK)
Dosya mevcudu bilgilere göre; TECK, büyük kısmı Kanada kökenli olan doğal kaynak
ve madenlerin aranması ve üretimiyle iştigal eden büyük bir şirketler grubunun Kanada
uyruklu ana şirketidir. Başlıca faaliyet alanları, çinko, bakır ve kömür madenciliği ve
cevherden bu madenlerin üretilmesidir. Daha küçük çapta olmakla birlikte, ana
madencilik faaliyetinin yan ürünleri olan kurşun, gümüş, altın, indium, germanyum,
kadmium, molibdenum, sülfürik asit ve sıvı sülfür dioksit de üretmektedir. TECK 60
hisseleri Toronto ve New York borsalarında alınıp satılmaktadır. TECK’in 2007 yılı
dünya cirosu yaklaşık (…………….) YTL’dir (…………….. Kanada Doları). TECK’in
Türkiye’de %100’üne sahip olduğu bir şirket (Teck Arama Madencilik Sanayi ve Ticaret
A.Ş) bulunmakla birlikte, bu şirket sadece maden arama faaliyeti ile iştigal etmekte,
hiçbir satışı ve pazarlama faaliyeti bulunmamaktadır. TECK’in Türkiye’de faal olduğu
tek ürün pazarı metalürjik kömür pazarıdır; TECK, %40 oranında hissedarı olduğu Elk
Valley Coal Partnership (EVCP) aracılığıyla Türkiye’ye metalürjik kömür satmaktadır.
H.1.2. Fording Canadian Coal Trust (FORDING)
70
FORDING, Kanada’nın Alberta Eyaleti yasalarına göre kurulmuş ve tescil edilmiş bir
yatırım fonu vakfıdır. 2499 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 37. maddesinde
düzenlenen yatırım fonlarına benzer bir yapıdadır. Fon katılma belgeleri Toronto ve
New York borsalarında alınıp satılmaktadır. FORDING’in 2007 yılı dünya cirosu
yaklaşık (…………….) YTL’dir (…………….. Kanada Doları).
FORDING’in başlıca gelir kaynağı, varlık kalemi hisselerinin tamamına sahip olduğu
Fording Limited Partnership (Fording Limited) ile akdetmiş olduğu imtiyaz bedeli
sözleşmesidir. Fording Limited, Elk Valley Coal Partnership (EVCP)’nin %60 oranında
hissedarıdır ve imtiyaz bedeli sözleşmesi gereğince EVCP’den elde ettiği gelirin 80
%(…)’sını FORDING’e devretmiştir. FORDING’in, EVCP’deki %60 oranındaki dolaylı
hissesi dışında ekonomik yönden önemli bir malvarlığı bulunmamaktadır.
Dosya konusu devralma işleminde tarafların FORDING kontrolündeki Fording Limited
ve TECK’in hissedar olduğu EVCP’nin durumu önem kazanmaktadır. Zira her iki
tarafın ilgili pazarda ilişkili oldukları ve bahse konu devrin doğal sonucu olarak
kontrolünün değişeceği tek teşebbüs EVCP’dir.
H.1.3. Elk Valley Coal Partnership (EVCP)
90
Rekabet Kurulu’nun 3.4.2003 tarih ve 03-22 sayılı kararı ile verilen izin çerçevesinde
kurulmuş bir Kömür Ortaklığı olan EVCP, söz konusu kararda, Westshore Fund’ın
nakdi katılımı ile TECK, Fording Inc., Consol Energy Inc., Sheritt International
Corporation ve Ontorio Teacher’s Pension Plan Board’un metalürjik kömür işlerini
birleştirerek oluşturmak istediği bir “ortak girişim” olarak kabul edilmiş ve EVCP’nin
oluşumunun 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya
mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bu suretle ilgili piyasada rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bir birleşme olmadığı ifade edilmiştir.
EVCP, demir cevheri ile entegre demir çelik tesisleri tarafından kullanılan iki temel 100
hammaddeden biri olan kok kömürünün dünya çapındaki üreticilerinden biridir. Dosya
08-52/832-330
3
mevcudu bilgilere göre, söz konusu ortak girişim 2003 yılında çok ortaklı bir teşebbüs
olarak kurulmuştur. Ancak mevcut durumda iki ortaklı bir yapıdadır ve devir sonrası ise
tek bir teşebbüsün kontrolüne geçecektir. Halihazırda EVCP aşağıda gösterildiği gibi
sadece devre konu tarafların bulunduğu bir hissedarlık yapısına sahiptir:
Tablo: EVCP’nin Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranı (%)
Fording Limited 60
TECK 40
Toplam 100
EVCP’nin kuruluş sözleşmesi gereğince, TECK, EVCP’nin yönetici ortağıdır ve EVCP
ile ilgili, bütçe ve iş planı gibi önemli kararları FORDING ile birlikte vermekle 110
yükümlüdür. Dosya mevcudu bilgilere göre EVCP, TECK ve FORDING’in ortak
kontrolündedir.
EVCP’nin Türkiye’de Kardemir ve İsdemir’den ibaret sadece iki müşterisi vardır.
Tarafların Türkiye’deki tek faaliyetini yürüten EVCP’nin 2007 yılında Türkiye’deki
toplam cirosu yaklaşık (…………….) YTL’dir (……………. Kanada Doları).
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
120
Günümüzde yaygın olarak iki çeşit demir çelik üretim tesisi bulunmaktadır; elektrikli ark
ocaklı tesisler ve entegre tesisler. Elektrikli ark ocaklı tesisler girdi hammaddesi olarak
hurda kullanırken entegre demir çelik tesisleri temel girdi olarak demir cevheri ve kok
kömürü kullanmakta olup dünyada birincil demir çelik üretiminin yapıldığı tesislerdir.
Metalürjik kömür, entegre demir çelik üretim tesislerinde koklaştırılarak kullanılan, çelik
yapımına uygun bir kömür cinsidir.
Kok, kok kömürünün oksijensiz bir ortamda 1100 santigrat dereceye kadar ısıtılması ile
elde edilmektedir. Sınırlı sayıdaki kömür cinsi koklaşabilir özellikler taşımaktadır. Bu
özelliklerin başlıcaları kömürün ısıtıldığında erimesi, genleşmesi ve tekrar katılaşması, 130
nem, kükürt, curuf gibi yabancı maddelerden çok az barındırmasıdır. Bu tür kömürler
kok kömürü ya da koklaşabilir kömür olarak adlandırılmaktadır.
Kok kömürünün de, sert kok kömürü, yarı sert kok kömürü, yumuşak ya da zayıf kok
kömürü gibi cinsleri bulunmaktadır. Çelik üreticileri, ürünlerinin evsafına bağlı olarak,
çeşitli cins kok kömürlerini harmanlayarak kullanmaktadırlar. Bu nedenle kok
kömürlerinin çeşitleri birbirleri ile tam olarak ikame edilebilmektedir ve her tür kok
kömürünün bütün ve tek bir pazar oluşturduğu düşünülmektedir. Verilen bilgiler
ışığında, hisse devir işlemine konu TECK ve FORDING’in EVCP vasıtası ile Türkiye
piyasasına sundukları ürünler göz önünde bulundurulduğunda ilgili ürün pazarı “kok 140
kömürü pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Söz konusu ürünün dünya çapında pazarlaması yapılabilen bir meta olduğu ve ülke
içindeki rekabet şartlarının bölgesel olarak farklılaşmadığı dikkate alınarak ilgili coğrafi
pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
08-52/832-330
4
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği 150
Dosya konusu devralma işleminin sonucunda, TECK, FORDING’e ait imtiyaz bedelini,
Fording Limited Partnership’in ortağı olan Fording (GP) ULC’nin bütün hisselerini ve
Fording Limited’ın diğer hisselerinin tamamını devralacaktır. TECK ve FORDING
arasında 29.7.2008 tarihinde imzalanan “Düzenleme Anlaşması” çerçevesinde yapılan
devralma tamamlandığında FORDING’in malvarlığı, devralma karşılığında TECK’ten
alınan nakit para ve B Grubu Teck Hisseleri olacaktır. Bunlar, katılım belgesi sahipleri
arasında paylaştırılacak ve FORDING böylece tasfiye ve fesih edilecektir. Devralma
işleminin doğal sonucu olarak TECK, EVCP’de sahip olduğu %40 hissenin yanı sıra
FORDING’in sahip olduğu %60’lık hisseyi de elde edecek ve EVCP’nin kontrolü 160
tamamen TECK’e geçecektir. Bu bağlamda, gerek teşebbüslerin ilgili pazarda
faaliyetlerini sadece EVCP vasıtası ile yürütmesi gerekse dosya konusu devir işleminin
ilgili pazarda etki doğurabilecek kısmının ağırlık noktasını EVCP’nin durumu
oluşturması nedeniyle, işlemin değerlendirilmesi EVCP odağında yapılacaktır.
Devralma işlemi öncesinde FORDING’in kontrolündeki Fording Limited ile TECK’in
ortak kontrolünde olan EVCP, devralma işlemi sonrasında tek başına TECK’in %100
kontrolünde olacaktır. Dolayısıyla, söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b)
maddesi anlamında belirleyici etki sağlayan kontrol araçlarının yapısında bir değişikliğe
neden olması ve ortak kontrolden tek kontrole yönelik hissedar sayısında bir azalmaya 170
yol açması nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olarak
kabul edilmiştir.
H.3.2. Eşikler Açısından Yapılan Değerlendirme
Ciro ve pazar payı eşikleriyle ilgili olarak söz konusu devrin tarafları olan TECK ve
FORDING’in ilgili pazarda EVCP dışında herhangi bir faaliyeti olmaması ve EVCP
üzerinde ortak kontrole sahip olmaları nedeniyle EVCP’nin ilgili pazardaki ciro ve pazar
payı bilgileri temel alınmıştır. Dosya mevcudu bilgilere göre, EVCP’nin Türkiye’de
Kardemir ve İsdemir’den oluşan sadece iki müşterisi vardır. Tarafların Türkiye’deki tek 180
faaliyetini yürüten EVCP’nin 2007 yılında Türkiye’deki toplam cirosu yaklaşık
(…………….) YTL’dir (……………… Kanada Doları). Bu bilgilere göre, tarafların ciro
rakamlarının 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen eşiği aştığı anlaşıldığından ilgili işlem
Rekabet Kurulu iznine tabi bir işlem niteliğindedir.
H.3.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi
Dosya mevcudu verilere göre, Fording Canadian Coal Trust’a ait mal varlığının
tamamının Teck Cominco Limited tarafından devralınması işlemi sonucunda,
Türkiye’de kok kömürü pazarında faaliyette bulunan EVCP’nin kontrolü tamamen 190
TECK’in kontrolüne geçecektir. Bu işlem neticesinde ilgili pazar paylarında herhangi bir
değişiklik gerçekleşmeyecektir. Dolayısıyla bildirim konusu işlem sonucunda sadece
EVCP’nin ortaklık yapısının değişeceği ve pazar paylarında herhangi bir değişimin
olmayacağı dikkate alındığında, ilgili pazarda rekabetçi yapının etkilenmeyeceği
kanaatine varılmıştır.
08-52/832-330
5
I. SONUÇ 200
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
210
Full & Egal Universal Law Academy