Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-3-180 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-56/894-355
Karar Tarihi : 25.9.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr.
Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Osman Tan ÇATALCALI, Çağlar Deniz ATA
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Zuivelcoöperative Campina U.A.
Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK
ELİG Ortak Avukat Bürosu 20
Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : Zuivelcoöperative Campina U.A.
Hogeweg 9, NL-5301 LB Zaltbommel, HOLLANDA
Coöperative Friesland Foods U.A.
NL-7943 PE P.O. Box 124 NL-7940 AC Meppel, HOLLANDA
E. DOSYA KONUSU: Zuivelcoöperative Campina U.A. ve Coöperative Friesland
Foods U.A. unvanlı teşebbüslerin Zuivelcoöperatie Frisland Campina U.A. adı 30
altında, anılan teşebbüslerin ayrı ayrı iştirakleri olan Koninklijke Friesland
Foods N.V. ve Campina B.V.’nin ise Koninklijke Friesland Campina N.V. unvanı
altında birleşmesi işlemlerine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.8.2008 tarih, 5433 sayı ile giren ve en
son 19.9.2008 tarih ve 6282 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 19.9.2008 tarih ve 2008-3-
180/Öİ-08-OTÇ sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 23.9.2008 tarih ve 40
REK.0.07.00.00-120/208 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-56 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Zuivelcoöperatie Campina U.A. ve
Friesland Foods U.A. unvanlı teşebbüslerin, Zuivelcoöperatie Frisland Campina U.A.
unvanı altında, anılan teşebbüslerin ayrı ayrı iştirakleri olan Koninklijke Friesland
Foods N.V. ve Campina B.V.’nin ise Koninklijke Friesland Campina N.V. unvanı ile
birleşmesi işlemlerinin, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olmakla birlikte,
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir hâkim durum yaratan veya mevcut
bir hâkim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir 50
08-56/894-355
2
kısmında ilgili piyasalardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran
nitelikte olmadığı, dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesinin uygun olacağı
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Zuivelcoöperative Campina U.A. (Campina) ve Campina B.V. (Campina
B.V.) 60
Campina, 2007 yılı sonu itibarıyla 6.885 üye mandıracıdan oluşan Hollanda menşeli
bir mandıra şirketidir. Campina’nın üye çiftçileri 52 departmana ayrılmıştır. Her bir
departmanın kurul üye sayısı, departmandaki üye üreticilerin sayısına ve coğrafi
alanın büyüklüğüne göre 5 ila 9 arasında değişiklik göstermektedir. Tüm
departmanların toplamda yaklaşık olarak 448 kurul üyesi bulunmaktadır.
Şirketin diğer bir organı ise “Üye Konseyi’dir. Üye konseyi bir başkan ve
departmanlar tarafından görevlendirilen temsilcilerden1 oluşmaktadır. Departmanlar 9
bölgeye ayrılmıştır ve Şirket Kurulu, bu bölgelerin 9 başkanının ve 4 harici üyenin 70
dahil olduğu 13 kişiden ve 27 üyeden oluşan bir şirket konseyinden oluşmaktadır.
Diğer yandan Campina B.V. ise, tamamen Campina’nın kontrolünde bulunan2 ve
dünya çapında profesyonel ve endüstriyel müşteriler için süt ve içeriğinde süt
olmayan katkı maddeleri ile nihai tüketicilere yönelik süt ürünleri üreten ve satan bir
şirkettir. Campina’nın üyesi olan mandıracılar, çiftliklerinde ürettikleri bütün sütü
Campina B.V.’ye teslim etmek zorundadır. Campina B.V. ise üyeleri tarafından
üretilen bütün sütü almak ve işlemek durumundadır. Anılan sistem doğrultusunda
kurulan, sütün işlenmesi ve satışı üzerine uzmanlaşmış ve profesyonel yöneticilerin
denetiminde ancak üreticilerin kontrolünde olan Campina B.V., küçük üreticilerin 80
güçlerini bir araya getirerek küresel pazarda rekabet etmelerini olanaklı hale getiren
bir şirkettir. Nitekim Campina B.V. Avrupa, Kuzey ve Günay Amerika, Ortadoğu ve
Asya’daki tüketiciler için süt ürünleri satan, üreten ve geliştiren çok uluslu bir şirket
konumundadır.
Campina’nın ve Campina B.V.’nin Türkiye’de doğrudan faaliyeti olmayıp, distribütör
ve acente özelliği taşıyan firmalar vasıtası ile pazara nüfuz etmektedirler. Campina ve
Campina B.V. tarafından üretilen ürünlerin Türkiye pazarına dağıtımını üstlenen
teşebbüslerin listesine Tablo 1’de yer verilmektedir.
90
Tablo 1: Campina ve Campina B.V.’nin Ürünlerini Türkiye Pazarına Dağıtan Teşebbüsler
Farkim Farmacoetik Kimya A.Ş.
Burkim Kimya San. ve Tic. A.Ş.
Usta Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.
Trend Gıda Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.
Kaynak: Bildirim Formu
1 Dağıtılan süt miktarı ile departmanın atayabileceği temsilci sayısı doğru orantılıdır.
2 Campina’nın Kurulu, Campina B.V.’nin Denetim Kurulu’nu oluşturmakta ve şirket konseyi Campina B.V.’nin
genel kurulu olarak hareket etmektedir.
08-56/894-355
3
H.1.2. Coöperative Friesland Foods U.A. (Friesland) ve Koninklijke Friesland
Foods N.V. (Friesland N.V.)
Friesland, 2007 yılı sonu itibarıyla 9.417 üye mandıradan oluşan Hollanda menşeli bir
mandıra şirketidir. Şirketin yönetim kurulu yedi üyeden oluşmaktadır. Şirketin
mandıracıları 12 coğrafi bölgeye ayrılmıştır. Her bir bölgenin sekiz üyeden oluşan 100
bölge konseyi bulunmaktadır. Bölge konseyi ve üyeleri şirketin genel kurulunu
oluşturmaktadır.
Friesland N.V. ise tamamen Friesland’in kontrolü altında bulunan3 ve Avrupa,
Ortadoğu, Güneydoğu Asya ve Batı Afrika’daki tüketiciler için süt ve süt ürünleri
satan, dünya genelindeki profesyonel ve endüstriyel müşteriler için katkı maddeleri
geliştiren, üreten ve satan bir şirkettir. Bu ürünlerin yanında meyveli içecekler ve
içeriğinde süt olmayan katkı maddeleri gibi ürünleri de üretmektedir. Campina ve
Campina B.V. arasındaki ilişkiye benzer şekilde Friesland’a üye mandıralar de
ürettikleri tüm sütü Friesland N.V.’ye verme yükümlülüğü altında olup Friesland N.V. 110
de üyelerinin ürettiği tüm miktarı satın almak ve işlemekle mükelleftir.
Friesland ve Friesland N.V.’nin de Türkiye’de doğrudan faaliyeti yoktur. Türkiye’ye
yapılan satışlar Tablo 2’de yer verilen acente/distribütör firmalar aracılığıyla
gerçekleştirilmektedir.
Tablo 2: Friesland ve Friesland N.V.’nin Ürünlerini Türkiye Pazarına Dağıtan Teşebbüsler
Kura Kimyevi Maddeler Ticaret A.Ş.
IMCD UK Limited
Kaynak: Bildirim Formu
H.1.3. Birleşme İşlemi Sonrası Oluşacak Yapı 120
Birleşme işlemi Friesland’in Campina içinde ve benzer şekilde Friesland N.V.’nin de
Campina B.V. içinde birleşmesi suretiyle Zuivelcoöperatie FrieslandCampina U.A.
(Friesland-Campina) ve Koninklijke Friesland Campina N.V. (Koninklije-Campina)
unvanı ile faaliyet gösteren iki yeni şirketin oluşmasına yol açacaktır. Böylelikle
Friesland ve Campina’nın tüm hak ve yükümlülükleri yeni kurulan Friesland-
Campina’ya, Friesland N.V. ve Campina B.V.’nin tüm hakları ise Koninklije-
Campina’ya geçecektir.
Oluşacak yeni yapı içerisinde üye mandıralar 21 coğrafi bölgeye bölünecektir. 12 130
bölge, Friesland’in hâlihazırdaki çalışma alanında ve 9 bölge ise Campina’nın
halihazırdaki çalışma alanında faaliyette bulunacaktır. Her bölgede en az on üyeden
oluşan bir bölge konseyi oluşturulacak, bu konsey Friesland-Campina ile üye
mandıralar arasında köprü görevi görecektir. İşlem sonrasında kurulacak olan ve her
bölgeden 10 üyenin katılacağı, üye konseyi adı verilen oluşum ise şirketin genel
kurulu olarak görev yapacaktır. Üye oylarının, üyelerin atandıkları bölgenin süt üretimi
ile doğru orantılı olduğu bu konsey dokuz kişiden oluşan bir şirket (yönetim) kurulu
seçecektir. Buna ilaveten, özellikle yatırımlar, birleşme ve devralmalarda danışman
organ olarak hareket edecek ve şirket kuruluna tavsiyelerde bulunacak şirket konseyi
oluşturulacak ve bu konsey, bölge konseylerinin başkanlarından teşekkül edecektir. 140
3 Friesland N.V.’nin A ve B grubu hisselerinin tamamı Friesland’in elindedir.
08-56/894-355
4
Koninklije-Campina ise Friesland-Campina’nın kontrolünde olacak, Friesland-
Campina’nın Kurulu Koninklije-Campina’nın Genel Kurulu olarak görev alacaktır.
Birleşme işlemi sonrasında Koninklije-Campina ve Friesland-Campina arasındaki iş
ilişkisi birleşme işleminin öncesinde Campina – Campina B.V. ile Friesland -
Friesland N.V. arasındaki iş ilişkisiyle aynı olacak, Koninklije-Campina Friesland-
Campina’nın üyelerinden aldığı sütü işleyerek çeşitli ürünler haline getirdikten sonra
küresel pazarda satacaktır.
H.2. İlgili Pazar 150
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal
veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri
bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarını
oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan
diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır.
İnceleme konusunu oluşturan birleşme işleminde, tarafların faaliyet alanları genel 160
olarak süt ürünleri olarak tanımlanabilir. Ancak birleşme işlemine konu teşebbüsler
Türkiye’de gıda endüstrisinde kullanılan yağ içerikli püskürtülerek kurutulmuş
emisyonlar (PKE) ve farma laktoz pazarlarında faaliyet göstermektedirler.
Emisyon, genel olarak, bir sıvının, kural olarak karışmayan diğer bir sıvı (örneğin; yağ
ve su) ile karıştırılması anlamına gelmektedir. PKE ise spreyin kurutulması ile çözelti
içindeki suyun buharlaştırıldığı emisyonlara verilen addır. Gıda sektöründe PKE’ler,
yağ, taşıyıcı, şeker ve diğer bir katkı maddesinin birleşiminden oluşmaktadır. PKE’ler
içecek, çorba, sos, pastane ürünleri ve çocuk gıdaları gibi farklı sektörlerde de
kullanılmakta olup PKE’nin bileşimi (özellikle yağ/protein oranı) her bir sektör için 170
farklılık gösterebilmektedir. Bu nedenle PKE’ler bu ürünlerin uygulanacağı üretim
aşamasının özellikleri ve know how seviyesine göre beş alt pazara ayrılabilmektedir.
Bu pazarlar krema yapıcıları, köpük yapıcıları, süslemeler ve sulu hamur
sabitleyicileri, yağ konsantreleri ve enkapsüle besin yağlarıdır.
Krema yapıcıları nihai ürüne kremalı içerik ve/veya beyaz renk vermek, köpük
yapıcıları su eklendiğinde köpük etkisi yaratmak, süslemeler nihai ürünü
havalandırmak, sulu hamur sabitleyicileri yumurtalı sulu hamurdan yapılmış pastane
ürünlerine sabitlik vermek, yağ konsantreleri, hamura yağ eklemek ve enkapsüle
besin yağları ise nihai ürüne besin yağı eklemek için kullanılmaktadır. Kullanım 180
amaçları arasındaki bu farklılık, bu ürünler arasındaki talep ikamesini sınırlı
kılmaktadır4. Birleşme işleminin taraflarının Türkiye pazarındaki faaliyetlerinin
çakıştığı ve PKE’nin alt pazarları olan pazarlar ise krema yapıcıları ve köpük
yapıcıları pazarlarıdır.
Tarafların faaliyetlerinin kesiştiği diğer bir pazar ise farma laktoz pazarıdır. Farma
laktoz, ilaçlarda aktif madde harici kullanılabilecek yardımcı maddelerden birisi5 olup
4 Her ne kadar bu ürünlerden krema yapıcılar, yağ konsantreleri yerine kullanılabilecek özelliklere sahip olsalar
da, bildirim formunda ekonomik olmadığından bu kullanımın tercih edilmediği ifade edilmektedir.
5 Diğer yardımcı madde kategorileri ise tatlandırıcılar, yağlar, kaplamalar, erteleyici madde, yapışkanlık artırıcı
maddeler, tampon görevi gören maddeler ve mikroplara karşı maddelerdir.
08-56/894-355
5
aktif maddelerin toplu haldeki tabletlere dağıtılması işleminde, doldurucu (seyreltici)
olarak kullanılabildiği gibi tabletleri bir arada tutmakta bağlayıcı olarak da
kullanılabilmektedir. Farma laktozla aynı görevi görebilecek benzer doldurucu-190
bağlayıcı maddeler mevcut olmakla birlikte patentli ilaç ömrü boyunca böyle bir
geçişin yapılabilmesi oldukça zordur.
Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda bildirim konusu işlem sonucunda
tarafların çakışan pazarları PKE’nin alt pazarları olan, “krema yapıcıları”, “köpük
yapıcıları” pazarları ve “farma laktoz” pazarıdır. Bu nedenle mevcut birleşme
işleminde söz konusu bu pazarlar ilgili ürün pazarı olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
200
Devralma işleminin konusunu oluşturan ürünler bakımından pazara giriş, üretim,
dağıtım, pazarlama ve satış gibi rekabet şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği
göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Değerlendirilmesi
Friesland ve Campina arasında 8.5.2008 tarihinde imzalanan “Friesland Foods
Birleşimine İlişkin Anlaşma” uyarınca Friesland ve Campina ile bu şirketlerin 210
kontrolünde olan Campina B.V. ve Friesland N.V. mevcut varlıklarını sona erdirerek,
bu teşebbüslerin tüm hak ve yükümlülükleri yeni kurulan Friesland-Campina ve
Koninklije-Campina unvalı şirketlere geçecektir. Dosya konusu işlem sonucunda,
taraf şirketlerin sahip oldukları pazar payları bütünleşecek ve bu toplam pazar payı
üzerindeki kontrol iki teşebbüsün ortakları tarafından iktisap edilecektir. Bu nedenle
işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(a) maddesi kapsamında bir birleşme işlemidir.
1997/1 sayılı Tebliğ’de teşebbüslerin ilgili ürün pazarındaki toplam pazar paylarının
%25’i aştığı veya bu oran aşılmasa bile toplam cirolarının 25.000.000 YTL’yi aştığı
birleşme devralmaların izne tabi işlemler olduğu belirtilmiştir. İşlem taraflarının ilgili 220
pazarlarda gerçekleşen satışlarına göre hesaplanan pazar paylarına ve Türkiye’ye
yaptıkları satışlardan elde ettikleri toplam cirolarına Tablo 3’te yer verilmektedir.
Tablo 3: Tarafların Çakışan Pazarlardaki Pazar Payları ve Ciroları
Campina Friesland Toplam
Pazar Pazar Payı
(%)
Ciro (YTL) Pazar Payı
(%)
Ciro
(YTL)
Pazar Payı
(%)
Ciro (YTL)
Krema Yapıcılar (…...) (…...) (…...) (…...) (…...) (…...)
Köpük Yapıcılar (…...) (…...) (…...) (…...) (…...) (…...)
Farma Laktoz (…...) (…...) (…...) (…...) (…...) (…...)
Türkiye Satışları (…...) (…...) (…...) (…...) (…...) (…...)
Campina ve Friesland’in ilgili ürün pazarlarındaki ayrı ayrı cirolarının ve (Türkiye’ye
yaptıkları satışlardan elde ettikleri) toplam cirolarının 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen
eşiği aşmadığı Tablo 3’ten anlaşılmaktadır. Ancak Campina ve Friesland’in
Türkiye’deki faaliyetinin çakıştığı pazarlarda sahip oldukları pazar payları 1997/1
08-56/894-355
6
sayılı Tebliğ’de yer verilen pazar payı eşiğini aşmaktadır. Bu nedenle söz konusu 230
birleşme işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ uyarınca bildirime tabi bir işlemdir.
H.3.2. İlgili Pazarlar Açısından Değerlendirme
H.3.2.1. Krema Yapıcıları Pazarı
Rekabet hukuku içtihadında, hakim durum analizinde öncelikle dikkate alınan ölçüt
pazar payıdır. Tarafların ve rakiplerin krema yapıcıları pazarındaki işlem öncesi ve
sonrası pazar paylarına sırasıyla Tablo 4’te yer verilmiştir:
240
Tablo 4: Tarafların ve Rakiplerin Krema Yapıcıları Pazarındaki İşlem Öncesi ve Sonrası Pazar
Payları
İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Teşebbüs Miktar (%) Ciro (%) Teşebbüs Miktar (%) Ciro (%)
Meggle (…...) (…...) Meggle (…...) (…...)
Friesland (…...) (…...) Friesland-Campina (…...) (…...)
DP Supply (…...) (…...) DP Supply (…...) (…...)
Mokate (…...) (…...) Mokate (…...) (…...)
Campina (…...) (…...) Diğer (…...) (…...)
Diğer (…...) (…...)
Tablo 4’ten anlaşıldığı üzere birleşme işlemi sonrasında Friesland-Campina’nın
ilgili pazarda payı, ciro bazında %(…), miktar bazında ise %(…) olacaktır. Pazarın
yapısı incelendiğinde birleşme öncesinde pazar lideri olan Meggle firmasının
birleşme sonrasında pazar lideri konumunu Friesland-Campina ile paylaşacağı ve
krema yapıcıları pazarının dört büyük oyuncu barındıran yapısının işlem
sonrasında değişmeyeceği görülmektedir. Birleşme işlemi ile birlikte pazar lideri
olan teşebbüse eşdeğer bir teşebbüs oluşacak ve pazarda lider konumda bulunan 250
Meggle üzerindeki rekabetçi baskının artmasıyla pazardaki rekabet seviyesi de
artacaktır.
H.3.2.2 Köpük Yapıcıları Pazarı
Tarafların ve rakiplerin köpük yapıcıları pazarındaki işlem öncesi ve sonrası pazar
paylarına Tablo 5’te yer verilmiştir:
Tablo 5: Tarafların ve Rakiplerin Köpük Yapıcıları Pazarındaki İşlem Öncesi ve Sonrası Pazar Payları
İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Teşebbüs Miktar (%) Ciro (%) Teşebbüs Miktar (%) Ciro (%)
Mokate (…...) (…...) Mokate (…...) (…...)
Friesland (…...) (…...) Friesland-Campina (…...) (…...)
Meggle (…...) (…...) Meggle (…...) (…...)
Campina (…...) (…...)
260
Birleşme işlemi sonrasında Friesland-Campina’nın ilgili pazarda payı, ciro ve miktar
bazında %(…) olacaktır. Pazarın yapısı incelendiğinde birleşme işlemi öncesinde
köpük yapıcıları pazarının üçü büyük, toplam dört oyuncu barındıran yapısının
birleşme işlemi sonrasında üç büyük oyunculu bir pazara dönüşeceği
görülmektedir. Campina’nın pazar payının bu kadar düşük olması (%...) ve bu
pazarda yapılan satışların yaklaşık %(…)’sini gerçekleştiren başka bir teşebbüsün
08-56/894-355
7
varlığı dosya konusu işlemin pazarda doğuracağı etkiyi azaltarak işlem sonucunda
bir hakim durum yaratma veya mevcut hakim durumu kuvvetlendirme olasılığını
ortadan kaldırmaktadır.
270
H.3.2.3. Farma Laktoz Pazarı
Tarafların ve rakiplerin farma laktoz pazarındaki pazar paylarına Tablo 6’da yer
verilmiştir.
Tablo 6: Tarafların ve Rakiplerin Farma Laktoz Pazarındaki İşlem Öncesi ve Sonrası Pazar Payları
İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Teşebbüs Miktar (%) Ciro (%) Teşebbüs Miktar (%) Ciro (%)
Campina (…...) (…...) Campina (…...) (…...)
Meggle (…...) (…...) Meggle (…...) (…...)
Friesland (…...) (…...)
Tablo 6’dan, farma laktoz pazarının oldukça yoğunlaşmış bir pazar olduğu ve
birleşme işlemi sonrasında tam olarak duopol (iki oyunculu piyasa) yapıya
dönüşeceği anlaşılmaktadır. Pazardaki iki büyük teşebbüsten biri Campina diğeri 280
ise Campina ve Friesland’in diğer pazarlarda da rakibi olan Meggle’dır.
Campina’nın bu pazardaki payı oldukça yüksek olsa da Friesland’in pazar payı %1
civarındadır. Bu nedenle işlem sonrasında pazarın yapısının neredeyse
değişmeyeceği söylenebilir. Ancak yine de, (Campina’nın oldukça yüksek pazar
payı göz önünde bulundurularak) birleşme işleminin rekabetçi etkilerinin ortaya
konulması için işlem “Herfindal-Hirschman Index”i (HHI) kullanılarak incelenmiştir.
Yoğunlaşma analizinde kullanılan HHI, pazardaki tüm teşebbüslerin pazar
paylarının karelerinin toplanmasıyla elde edilen bir değerdir. İşlem öncesi ve
sonrası HHI değerleri ve değişim miktarı hesaplanarak işlemin pazarda 290
oluşturacağı yoğunlaşmanın derecesi hakkında yorum yapılabilmektedir. HHI
analizinde, yoğunlaşma işleminin rekabetçi endişe yaratma olasılığının şu
durumlarda az olduğu kabul edilmektedir:
i. HHI’in 2000’den küçük olduğu ve işlem öncesi ve sonrası HHI değerleri
arasındaki farkın (delta) 250’den küçük olduğu durumlar ve
ii. HHI 2000’den büyük olmakla birlikte deltanın 150’den küçük olduğu
durumlar
Tablo 6’da işlem öncesi ve sonrası durum için farma laktoz pazarına ilişkin HHI
değerlerine yer verilmektedir. 300
Tablo 6: Farma Laktoz Pazarına İlişkin HHI Değerleri ve Pazar Payları
İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Teşebbüs Miktar (%) Ciro (%) Teşebbüs Miktar (%) Ciro (%)
Campina (…...) (…...) Friesland-Campina (…...) (…...)
Meggle (…...) (…...) Meggle (…...) (…...)
Friesland (…...) (…...)
HHI Değeri (…...) (…...) (…...) (…...)
Dosya konusu işlem öncesi durumda, farma laktoz pazarındaki HHI değeri miktar
bazında yaklaşık 4909, ciro bazında ise yaklaşık 5056 olarak hesaplanmaktadır.
2000’den büyük olan bu değerler pazarın hali hazırda yoğunlaşmış bir pazar
08-56/894-355
8
olduğunu göstermektedir. Birleşme öncesi ve sonrasındaki HHI değerleri
karşılaştırıldığında, birleşme sonrasında ciro bazında hesaplanan HHI değerinin
birleşme öncesi için hesaplanan HHI değerinden yaklaşık 40, birleşme sonrasında
miktar bazında hesaplanan HHI değerinin birleşme öncesindeki HHI değerinden ise 310
yaklaşık 140 birim fazla olduğu Tablo 6’dan görülmektedir. İşlem öncesi ve sonrası
için miktar ve ciro bazında hesaplanan HHI değerleri arasındaki farkın her iki
durumda da 150’den aşağı olması ise, işlemin rekabeti kısıtlayıcı bir etkisinin
olmadığını ve işlem ile hakim durum yaratılmayacağı veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmeyeceğini ortaya koymaktadır.
Ayrıca dosya mevcudu bilgi ve belgeden, farma laktoz pazarına girişte önem arz
eden bir engel bulunmadığı (ruhsatlandırma ve diğer benzeri işlemler hariç) ve
uluslar arası pazarda faaliyet gösteren firmaların, iktisadi şartların uygunluğu halinde,
bu pazara rahatça girebilecek konumda bulundukları anlaşılmaktadır. 320
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz 330
konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy