Rekabet Kurumu - Karar Sayı 08-57/914-365

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2008-2-131 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 08-57/914-365
Karar Tarihi : 9.10.2008

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER: Hakan Suat ÖLMEZ, Fatma GÖZLÜKAYA ANGI,
Nur Seda KÖKTÜRK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.
Meşrutiyet Cad. No:71 34430 Tepebaşı Beyoğlu/İstanbul
20
D. TARAFLAR : - Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.
Meşrutiyet Cad. No:71 34430 Tepebaşı Beyoğlu/İstanbul

- Telere Telekom Kurumsal Hizmetler İletişim ve Ticaret A.Ş.
Kordonboyu Mah. Ankara Cad. No: 84 K:1 Kartal/İstanbul

- Turkcell Kurumsal Çözüm Merkezi unvanı alacak 37 firma
E. DOSYA KONUSU: Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. ile Telere Telekom
Kurumsal Hizmetler İletişim ve Ticaret A.Ş. arasında imzalanan ve 37 firma ile de
imzalanacak olan tip sözleşme niteliğindeki “Kurumsal Çözüm Merkezi 30
Sözleşmesi”ne bireysel muafiyet tanınması talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.7.2008 tarih, 4163 sayı ile giren,
eksiklikleri en son 12.8.2008 tarih ve 5268 sayı ile tamamlanan başvuru ve 19.9.2008
tarih ve 6287 sayı ile Kurum’a intikal eden Telekomünikasyon Kurumu (TK) görüşü
üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 26.9.2008 tarih, 2008-2-131//MM-08-HSÖ sayılı
Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 6.10.2008 tarih, REK.0.06.00.00-130/316 sayılı
Başkanlık önergesi ile 08-57 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır. 40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da, bildirimde bulunulan Kurumsal
Çözüm Merkezi Sözleşmelerinin, Kanun’un 4. maddesi uyarınca rekabeti kısıtlayıcı
hükümler içermesi sebebiyle menfi tespit belgesi alamayacağı, Turkcell’in dikey
anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı SIM kart ve kontör kart dağıtım ve
aktivasyonu pazarındaki pazar payının 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği’nde yer verilen %40’lık pazar payı eşiğini aşması sebebiyle Tebliğ’in
sağladığı grup muafiyetinden yararlanamayacağı, Ancak 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinde sayılan şartları taşıdığı ve bu nedenle bireysel muafiyetten
yararlanabileceği ifade edilmiştir.
08-57/914-365

2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50
H.1. Taraflar
H.1.1. Turkcell
5 Ekim 1993’te kurulan ve 27 Nisan 1998’de T.C. Ulaştırma Bakanlığı ile 25 yıllık
GSM lisans anlaşması imzalayan Turkcell’in faaliyet konuları GSM-Pan Avrupa Mobil
Telefon Sistemi ihalesinde öngörülen iş hizmetleri ve PTT kanununa aykırı olmamak
üzere, her türlü telefon, telekomünikasyon ve benzeri hizmetleri olarak belirlenmiştir.
Halka açık bir şirket olan Turkcell’in hisseleri İstanbul Menkul Kıymetler Borsası
(İMKB) ve New York Stock Exchange'de (NYSE) işlem görmektedir. Şirketin mevcut
ortaklık yapısı şu şekildedir:
Tablo 1: Turkcell İletişim Hiz. A.Ş. Ortaklık Yapısı 60
Hissedarlar Pay Oranı (%)
Sonera Holding B.V. %13,07
Çukurova Holding A.Ş. %4,15
T. Genel Sigorta A.Ş. %0,07
M.V. Holding A.Ş. %2,32
Müflis Bilka Bilgi Kaynak ve İletişim San. Ve Tic. A.Ş. %0,01
Turkcell Holding A.Ş. %51
Halka Arz %29,38
Toplam %100

H.1.2. Telere Telekom Kurumsal Hizmetler İletişim ve Tic. A.Ş. (Telere Telekom)
Şirket GSM cihaz ve telekomünikasyon hizmetleri ve GSM şebekesi üzerinden
sunulan hizmetlerin kurumsal abonelere tanıtımı ve satışı hizmetleri alanında faaliyet
göstermektedir. Turkcell, bu şirket gibi 37 şirketle daha bildirim konusu sözleşmenin
imzalanmasını planlamaktadır.
H.2. Sözleşmenin Konusu ve Niteliği
Turkcell, hakkında muafiyet talebinde bulunduğu Sözleşme’yi Kurumsal Çözüm
Merkezi (KÇM) olarak faaliyet gösterecek olan Telere Telekom ile imzalamıştır.
Sözleşme, Turkcell’in kurumsal müşterilerine SIM kart, kontör kart satışı ve kurumsal 70
ürün ve hizmetlerinin tanıtımı, satışı ve gerektiğinde bu hizmetleri kullanacak olan
kurumsal müşterilerin çalışanlarının hizmetler hakkında eğitilmesi işlerinin
yürütülmesi için Kurumsal Çözüm Merkezi olarak tanımlanan firmaların
yetkilendirilmesi hakkındadır. Sözleşme’de KÇM adı verilen firmalarca yapılacak iş ve
işlemler aşağıdaki şekilde listelenmiştir:
- Kurumsal müşterilerden gelen talep ve/veya şikayet doğrultusunda işbu
Sözleşme’nin 4.2.2. maddesi uyarınca Turkcell tarafından Kurumsal Çözüm
Merkezi’ne bildirilmiş olan kurumsal müşterilere ve diğer tüm müşterilere her
türlü kurumsal hizmetin verilmesi,
- Turkcell kurumsal ürün ve servislerinin (Turkcell’in müşterilerine sunduğu 80
mobil uygulamalar; Grupmesaj, Toplumesaj, ekip mobil, araç takip vs.)
tanıtımını ve bu ürün ve servislerin satışı için gerekli hizmetin verilmesi,
- Kurumsal müşterinin talebi halinde Turkcell tarafından onaylanmış münferit
çözüm uygulamalarının (yazılım, donanım vs.) sunulması,
08-57/914-365

3
- Kurumsal müşteri ile ilgili hizmet dosyalarının düzenlenmesi, korunması ve
zamanında Turkcell’e ulaştırılması,
- Sözleşme’de belirtilen ve Turkcell’in sinyal ile ve/veya elden teslim ettiği tebliğ
ve duyurularında belirtilen diğer iş ve işlemlerin yapılması,
- Kurumsal müşterilere SIM kart ve kontör kartı satılması,
- Turkcell tarafından talep edilecek yukarıda belirtilen iş ve işlemler dışındaki iş 90
ve işlemlerin yapılması.
Kurumsal müşterilere özgü bu pazarlama ve dağıtım kanalının amacının, sunulan
hizmetler ve elde edilen gelir bakımından bireysel müşterilerden farklılaşan bu
müşteri grubuna daha hızlı ve kaliteli hizmet sunulmasını sağlamak olduğu Turkcell
tarafından ifade edilmektedir.
Turkcell inceleme konusu ticari ilişkide, Sözleşme konusu ürün ve hizmetlerin
tedarikçisi konumunda bulunmaktadır. KÇM’ler, İmtiyaz Sözlemesi1 uyarınca
Turkcell’in sağlamakla yükümlü olduğu mobil telekomünikasyon hizmetinin
kullanıcılara sunulabilmesi için bazı Turkcell ürünlerinin yeniden satışını yapan, bazı
hizmetler için de Turkcell ile kurumsal müşterileri arasında aracılık hizmeti veren 100
teşebbüs konumundadırlar. 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde üretim ve dağıtım
zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında
belirli mal veya hizmetin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan
anlaşmalar dikey anlaşma olarak tanımlanmaktadır. Bu açıdan, Turkcell ile KÇM’ler
arasında imzalanması planlanan “Kurumsal Çözüm Merkezi Sözleşmesi” bir dikey
anlaşma niteliğindedir.
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Yukarıda belirtildiği üzere, inceleme konusu Sözleşme, Turkcell kurumsal
müşterilerine SIM kart ve kontör kart satışı yapılmasına ve bu müşteri grubuna 110
yönelik hizmetlerin pazarlanması ve satışına ilişkindir. Turkcell tarafından, Turkcell’in
İmtiyaz Sözleşmesi uyarınca sunmakla yükümlü olduğu ürün ve hizmetlerin,
Turkcell’in kurumsal ve bireysel abonelerinin ihtiyaçlarına göre farklılık gösterebildiği,
kurumsal müşterilerin bu hizmetleri kendi ticari faaliyetlerinde kullandıkları, faaliyet
alanlarına göre talep edilen hizmetlerin de çeşitlendiği ve buna bağlı olarak bu
müşteri grubunun ihtiyaçlarına odaklanan birimler yaratılmasının gerektiği
belirtilmiştir. Örneğin, Turkcell’in sunmakta olduğu “araç takip hizmeti”nin kurumsal
abonelerce talep edilen, özel destek ve danışmanlık süreci gerektiren hizmetlerden
biri olduğu belirtilmiştir. Bu tür bir hizmetin kullanımı için gerekli tanıtımın yapılması,
hizmetin işleyişine ilişkin test ve denemelerin gerçekleştirilmesi, kurumsal abonelerin 120
personeline gerekli eğitimlerin verilmesi ve hizmetten yararlanılırken ortaya
çıkabilecek sorunlara müdahale edilmesi gibi işlerin Turkcell adına KÇM’lerin
sorumluluğu altında yürütüleceği ifade edilmiştir. Kurumsal müşterilerin de, Turkcell
kurumsal hizmetlerini en sağlıklı ve etkin bir şekilde kullanabilmek ve kullanım
sürecinde karşılaştıkları sorunlara kısa sürede çözüm bulabilmek amacıyla söz
konusu hizmetleri sadece bu işe odaklanmış birimlerden, KÇM’lerden, temin etme
eğiliminde olacakları anlaşılmıştır.

1 13.3.2006 tarihli “GSM-PAN Avrupa Mobil Telefon Sisteminin Kurulması ve İşletilmesi İle İlgili Lisans
Verilmesine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi”.

08-57/914-365

4
Benzer şekilde, Turkcell’in mobil telekomünikasyon hizmetleri alanındaki
rakiplerinden olan Vodafone da kurumsal müşterilerine yönelik olarak ayrı bir
pazarlama ve satış kanalıyla hizmet vermekte ve kurumsal müşterilere odaklanan bu 130
firmaların listesini duyurmaktadır.
Bu açıdan bakıldığında, mobil operatörlerce kurumsal müşterilere yönelik olarak
verilen GSM hizmetlerinin pazarlanması ve satışı faaliyetinin bireysel müşterilere
yönelik olandan ayrıldığını ifade etmek mümkündür.
Diğer taraftan, SIM kart ve kontör satışı ve abonelik işlemleri verilmesi faaliyetini
kurumsal ve bireysel müşteriler açısından aynı şekilde bir ayrıma tabi tutmak
mümkün görünmemektedir. Kurumsal bir müşterinin SIM kart ve kontör kart alımını
ve aktivasyon hizmetini KÇM’ler dışındaki satış ve aktivasyon noktalarından temin
etmesi mümkündür.
Bu bilgiler ışığında, inceleme konusu Sözleşme bakımından ilgili ürün pazarları, “SIM 140
kart ve kontör kart satışı, dağıtımı ve abonelik işlemleri pazarı” ve “GSM şebekesi
üzerinden sunulan kurumsal hizmetlerin satışı pazarı” olarak tanımlanmıştır.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Bahse konu ürün ve hizmetlerin tüm ülke çapında sunuluyor olması ve Türkiye
sınırları içerisinde ilgili ürünler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına neden
olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak kabul
edilmiştir.
H.4. Menfi Tespit Değerlendirmesi
Sözleşme’nin 4.2.14. maddesinde, KÇM’nin Sözleşme’nin imzalandığı tarihten
itibaren beş yıl süreyle Turkcell ile aynı alanda faaliyet gösteren şirketlerle Sözleşme 150
konusu veya benzeri hizmete ilişkin herhangi bir çalışmada bulunmayacağı, söz
konusu şirketlere kısmen veya tamamen ortak olmayacağı, KÇM yetkililerinin bu
şirketlerde çalışan, yönetici veya sair sıfatla çalışmayacağı düzenlenmektedir. Bu
hüküm, Turkcell’in ve rakiplerinin mobil telekomünikasyon hizmetleri alanındaki pazar
gücü, söz konusu pazara giriş engelleri ve inceleme konusu sözleşmenin süresi gibi
faktörler ile birlikte değerlendirildiğinde, Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi uyarınca rekabeti kısıtlayıcı etkiler yaratabileceği ve menfi tespit belgesi
alamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
H.5. Anlaşmanın 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği
Bakımından Değerlendirilmesi 160
2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bir sözleşmenin Tebliğ
kapsamında sayılabilmesi için anlaşmaya konu ürün ve hizmetlerin sağlayıcısı
konumundaki teşebbüsün bu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki pazar
payının %40’ı aşmaması gerekmektedir. Bu sebeple, Turkcell’in dikey anlaşma
konusu mal veya hizmetleri sağladığı SIM kart ve kontör kart dağıtım ve aktivasyonu
pazarındaki pazar payının hesaplanması gerekmektedir. Turkcell’in bu pazardaki
pazar payının hesaplanmasında, GSM mobil telekomünikasyon hizmetleri
pazarındaki abone sayıları, kontör kart ve SIM kart satışlarından elde edilen gelirler
ile SIM kart satış adetleri ve/veya gelir gibi çeşitli kriterlerin dikkate alınması
gerekmektedir. 170
Aşağıdaki tablolarda GSM hizmetleri pazarında faaliyet gösteren üç teşebbüsün,
Turkcell, Vodafone ve Avea’nın, 2007 yılında kontör kart ve SIM kart satışlarından
elde ettiği gelirler ile SIM kart satış adetleri yer almaktadır.
08-57/914-365

5
Tablo 2: GSM Operatörlerinin 2007 Yılında Kontör Kart Satışlarından Elde Ettiği Gelirler
Teşebbüs Gelir (YTL) Oran (%)
Turkcell (…………) (……)
Vodafone (…………) (……)
Avea (…………) (……)
Toplam (…………) 100,00
Tablo 3: GSM Operatörlerinin 2007 Yılında SIM Kart Satışlarından Elde Ettiği Gelirler
Teşebbüs Gelir (YTL) Oran (%)
Turkcell (…………) (……)
Vodafone (…………) (……)
Avea (…………) (……)
Toplam (…………) 100,00
Tablo 4: GSM Operatörlerinin 2007 Yılı SIM Kart Satış Adetleri
Teşebbüs Adet Oran (%)
Turkcell (…………) (……)
Vodafone (…………) (……)
Avea (…………) (……)
Toplam (…………) 100,00
Tablolardan da görüldüğü üzere, Turkcell’in 2007 yılında kontör kart satışlarından
elde ettiği ciro toplam kontör kart satış gelirlerinin %(…..)’ini, SIM kart satışlarından
elde ettiği ciro ise üç operatörün toplam SIM kart satış gelirlerinin %(…..)’unu
oluşturmaktadır. Ayrıca 2007 yılı SIM kart satış adetlerine bakıldığında Turkcell’in 180
%(…..) paya sahip olduğu görülmektedir.
TK tarafından gönderilen görüşte de, 2008 yılının ilk üç ayı itibarıyla, GSM
işletmecilerinin abone sayıları bakımından pazar paylarının; Turkcell %(…..),
Vodafone %(…..), Avea %(…..), gelirler bakımından pazar paylarının; Turkcell
%(…..), Vodafone %(…..), Avea %(…..) olarak gerçekleştiği belirtilmiştir.
Bildirim Formu’ndan alınan bilgilere göre, abone sayıları göz önüne alındığında üç
teşebbüsün pazar payları Turkcell tarafından aşağıdaki gibi tahmin edilmektedir:

Tablo 5: GSM Operatörlerinin Açıkladıkları Abone Sayılarına Göre Tahmini Pazar Payları
190
Yukarıda yapılan incelemeler neticesinde Turkcell’in dikey anlaşma konusu mal veya
hizmetleri sağladığı pazardaki payının %40’lık pazar payı eşiğini aştığı ve bu sebeple
Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden yararlanamayacağı anlaşılmıştır.
H.6. Bireysel Muafiyet İncelemesi
Turkcell Dağıtım Merkezi Sözleşmesi 2002/2 sayılı Tebliğ’in sağladığı Grup
Muafiyeti’nden yararlanamadığından, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca
bireysel muafiyet değerlendirmesine tabi tutulmalıdır.
Teşebbüs Oran (%)
Turkcell (….)
Vodafone (….)
Avea (….)
Toplam 100
08-57/914-365

6
İnceleme konusu Sözleşme’ye göre, KÇM’lerin yürüteceği faaliyetleri üç ana başlık
altında aşağıdaki şekilde toplamak mümkündür2:
- Kurumsal müşterilere SIM kart ve kontör satışı yapmak, 200
- Kurumsal müşterinin hatlarını aktive etmek, ilgili evrakı toplayarak dosyalamak
ve Turkcell’e iletmek gibi abonelik işlemlerini yapmak,
- Kurumsal müşterilere yönelik hizmetlerin tanıtımını ve pazarlamasını yapmak,
hizmetin sunumunda ortaya çıkan sorunları çözümlenmesi konusunda faaliyet
göstermek ve hizmetler hakkında kurumsal abonelerin çalışanlarına eğitimler
vermek.
Abonelik hizmetleri, hattın aktivasyonundan kapatılmasına kadar tüm abonelik
işlemlerini kapsayan bir hizmet grubudur. Bu hizmetler, Turkcell’in İmtiyaz
Sözleşmesi kapsamında vermekle yükümlü olduğu hizmetlerin bir uzantısı olarak,
KÇM’lerce, Turkcell adına ve Turkcell emir ve talimatlarına uygun olarak yapılan 210
işlemleri kapsamaktadır. Turkcell bu hizmetlerin, mevzuattaki kurallara uygun olarak
verilmesini sağlamakla yükümlüdür. Abonelere karşı hizmetten kaynaklanan nihai
sorumluluk Turkcell’in üzerinde bulunmaktadır.
Kurumsal abonelere hizmet sağlanmasına yönelik tanıtım, eğitim vb. faaliyetler de
Turkcell’in sunmakla yükümlü olduğu hizmetlere ek olan hizmetler niteliğindedir.
Özellikle mobil telekomünikasyon sektörünün dinamik yapısı sebebiyle her geçen
gün yeni ürün ve gelişmeler ortaya çıkmakta, bunların KÇM’ler vasıtasıyla kurumsal
abonelere tanıtılması da Turkcell’in TK ve aboneler nezdinde hizmetlerin sunumunda
sahip olduğu sorumluluğun bir parçası haline gelmektedir.
Turkcell tarafından verilen bilgilere göre KÇM’ler, aktivasyon hizmetleri ile GSM 220
şebekesi üzerinden sunulan kurumsal abonelere yönelik hizmetlerin tanıtımı ve satışı
gibi faaliyetleri için Turkcell’den prim almaktadırlar.
Bu bilgiler ışığında, Turkcell ile TDM’ler arasındaki ilişkinin, kurumsal abonelik
işlemlerinin gerçekleştirilmesine yönelik hizmetler ve bu hizmetlerin tanıtımı ve ilgili
eğitimlerin verilmesine ilişkin kısmı bakımından 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin Açıklanmasına Dair Kılavuz’un 1.5. maddesinde de
yer verilmiş olan acentelik ilişkisine uyduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sebeple,
sözleşmenin abonelik hizmetlerine ilişkin düzenlemelerinin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamında olmadığı kanaatine varılmıştır.
Diğer taraftan, Bildirim Formunda kurumsal abonelere SIM kart ve kontör kart satışı 230
yapılması bakımından da, KÇM’lerin herhangi bir ticari risk üstlenmemeleri sebebiyle
Turkcell’in acentesi konumunda bulundukları ileri sürülmüştür. Telekomünikasyon
mevzuatı uyarınca, SIM kart üzerindeki numara bloklarının mülkiyetinin nihai olarak
TK’ya ait olduğu, İmtiyaz Sözleşmesi uyarınca sözleşme süresi (25 yıl) boyunca
kullanım hakkının Turkcell’e devredilmiş olduğu ve süre sonunda (veya sözleşme
daha erken bir tarihte feshedilirse o tarihte) bu kullanım hakkının da sona ereceği
belirtilerek KÇM’lere veya kurumsal abonelere mülkiyet hakkının hiçbir zaman
geçmediği ifade edilmiştir. Buna bağlı olarak, SIM karttan kaynaklanan ticari riskin
KÇM’lere aktarılmadığı iddia edilmiştir. Buna ilaveten, KÇM’lerin satamadıkları SIM
kartları ve kontör kartları ücretlerini geri almak koşuluyla distribütörlere iade 240

2 Bildirim Formu’nda yer alan bilgilere göre, Sözleşme’nin imzalanmasının planlandığı şirketler, bu üç
faaliyetin dışında, Turkcell’den bağımsız olarak akdettikleri sözleşmeler çerçevesinde cihaz satışı
faaliyeti de yürütmektedir.
08-57/914-365

7
edebilecekleri belirtilerek, bu sebeple de SIM kart/kontör kart satışından KÇM’lerin
ticari bir risk üstlenmedikleri ileri sürülmüştür.
Öncelikle, numara bloklarının mülkiyet hakkının TK’da kalmaya devam etmesinin ve
kullanım hakları devredilen bu numaraların belirli bir süre sonunda TK’ya iade
edilecek olmasının, bu numaraların somutlaştığı SIM kartların yeniden satışı
sebebiyle KÇM’lerin ticari bir risk almalarını engellemeyeceğinin belirtilmesi
gerekmektedir. Kurumsal abone, KÇM, distribütör ve Turkcell arasındaki söz konusu
ticari ilişkide SIM kartların mülkiyet hakkı değil ancak kartlar ve bunlar üzerindeki
numara bloklarının kullanım hakkı bir emtia olarak ticarete konu edilmektedir. Bu
ticari ilişkide SIM kart ya da numara bloklarının mülkiyet hakkının devredilmemesi, 250
KÇM’lerin SIM kartların yeniden satışı sebebiyle distribütöre ve kurumsal aboneye
karşı üstlendikleri ticari sorumlulukları ortadan kaldırmamaktadır. Nitekim, Turkcell
tarafından verilen bilgiye göre KÇM’ler, SIM kart ve kontör kart satışlarını
distribütörlerden aldıkları fiyatın üzerine belirli bir kar payı koymak suretiyle
gerçekleştirmektedirler.
Paralel olarak, Turkcell dağıtım sistemine yönelik olarak yürütülen bir önaraştırma
sonucunda alınan Rekabet Kurulu’nun yukarıda bahsi geçen kararında, Turkcell
tarafından iddia edildiğinin aksine, distribütörlerin SIM kart ve kontör kart iadesini
istisnai olarak ancak kartların hatalı veya bozuk çıkması durumunda aldıkları
tespitine yer verilmiştir. Dolayısıyla KÇM’lerin distribütörden satın aldıkları kartları bu 260
istisnai haller haricinde iade ederek ödedikleri bedelleri geri alabilmeleri söz konusu
değildir. Bu durum da, KÇM’lerin kart satışı sebebiyle ticari ve mali bir risk
üstlendiklerini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, KÇM’lerin SIM kart ve kontör kart
satışı bakımından Turkcell’in bir acentesi gibi değil; bağımsız birer teşebbüs olarak
faaliyet gösterdikleri anlaşılmaktadır. Bu sebeplerle, KÇM’lerce yürütülecek SIM
kart/kontör kart satışı faaliyeti açısından Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun
kapsamında ele alınabileceği kanaatine ulaşılmıştır.
Sözleşme’nin 4.2.14. maddesinde rekabet etme yasağına ilişkin olarak aşağıdaki
düzenlemeye yer verilmektedir:
“Kurumsal Çözüm Merkezi, Turkcell ile aynı alanda faaliyet gösteren GSM hizmeti 270
veren şirketlerle işbu sözleşme konusu veya benzeri bir hizmete ilişkin herhangi bir
çalışmada bulunmayacağını kabul ve taahhüt eder. Kurumsal Çözüm Merkezi
ve/veya Kurumsal Çözüm merkezi yetkilileri, Turkcell ile aynı alanda faaliyet gösteren
GSM hizmeti veren şirketlerle herhangi bir çalışmada bulunmayacağını, söz konusu
bu şirketlere kısmen veya tamamen ortak olamayacağını ve/veya Kurumsal Çözüm
Merkezi yetkililerinin bu şirketlerde çalışan, yönetici veya sair sıfatla çalışmayacağını
kabul ve taahhüt eder. Bu maddede belirtilen yükümlülük iş bu sözleşmenin imza
tarihinden itibaren 5 (beş) yıl süre ile geçerli olup, 12 nci maddenin ikinci paragrafı
uyarınca sözleşmenin yenilenmesi sayılması, bu maddede öngörülen sürenin de
yenilendiği yönünde yorumlanamaz.” 280
Bu hüküm sebebiyle Sözleşme’nin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında
ilgili ürün pazarında rekabetin kısıtlanması sonucunu doğurduğu anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, ilgili anlaşmanın Kanun'un 5. maddesinde belirtilen dört koşulun
tamamını sağlaması halinde, 4. madde uygulamasından muaf tutulması mümkündür.
(a) Malların üretim ve dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileştirmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması:
08-57/914-365

8
Sözleşme ile kurulan dağıtım kanalı yoluyla, kurumsal müşterilere yönelik Turkcell
ürün ve hizmetlerinin daha hızlı ve etkin bir şekilde ulaştırılmasının mümkün olacağı
anlaşılmıştır.
(b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması: 290
Sözleşme ile kurulan dağıtım sistemi sonucunda, Turkcell kurumsal ürün ve
hizmetlere ulaşabilirlik artarak, bunların etkin bir şekilde kullanımı
yaygınlaşabilecektir.
(c) İlgili pazarın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması:
Kurumsal müşterilere özgü kanal yapılanması, Turkcell dışında, örneğin Turkcell’in
rakiplerinden Vodafone tarafından da kullanılmakta olan bir sistemdir. Bu alanda
GSM operatörlerinin birlikte çalışılabilecekleri telekomünikasyon ürün ve hizmeti
pazarlama ve satış işiyle uğraşan çok sayıda şirket bulunmaktadır. Bunların yanı
sıra, Sözleşme ile getirilen rekabet yasağının süresi beş yıl ile sınırlı olup otomatik
yenilenmeye tabi değildir. Bu hususlar göz önüne alındığında Sözleşme sonucunda 300
ilgili pazarın önlemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmayacağı sonucuna
ulaşılmıştır.
(d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu
olandan fazla sınırlanmaması:
Bu bent ile, anlaşma ile getirilen rekabet kısıtlamalarının anlaşma sonucunda ortaya
çıkan ve tüketiciye fayda sağlayan mal veya hizmetlerin üretim ya da dağıtımında
iyileşme ile ekonomik veya teknik gelişme için zorunlu olması kastedilmektedir.
2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin (a) bendinde “alıcıya getirilen belirsiz süreli
veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğünün” tebliğ ile tanınan
muafiyetten yararlanamayacağı belirtilmektedir. Sözleşme’nin 4.2.14. maddesinde, 310
KÇM’lerin ve yetkililerinin sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren beş yıl süreyle
sözleşme kapsamındaki iş ve işlemlerle ilgili olarak, sadece Turkcell’in ürün, hizmet
ve servislerini satmak için aracılık hizmetinde bulunacağı düzenlenmektedir. Ayrıca
aynı maddede, 12. maddede düzenlenmiş olan süre uzatımı yoluyla Sözleşme’nin
yenilenmesi halinde rekabet etme yasağına ilişkin maddenin de yenilenmiş
sayılmayacağı kararlaştırılmıştır. Bu sebeple, Sözleşme’de yer alan rekabet etmeme
hükmünün belirli süreli ve (a) ve (b) bendlerindeki amaçların elde edilmesi için
zorunlu olandan fazla bir sınırlama getirmeyen bir düzenleme olduğu sonucuna
ulaşılmıştır.
I. SONUÇ 320
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, “SIM kart ve kontör kart
dağıtım ve aktivasyonu pazarı” bakımından
1- Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. ile Telere Telekom Kurumsal Hizmetler
İletişim ve Ticaret A.Ş. arasında imzalanan ve 37 firma ile de imzalanacak
olan tip sözleşme niteliğindeki “Kurumsal Çözüm Merkezi Sözleşmesi’ne;
rekabeti kısıtlayıcı hükümler içermesi nedeniyle menfi tespit belgesi
verilemeyeceğine,
2- %40 pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle, sözleşmenin 2002/2 sayılı
Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyet Tebliği kapsamında grup
muafiyetinden yararlanmadığına, 330
08-57/914-365

9
3- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 5. maddesinde
sayılan şartların tamamını karşılaması nedeniyle, bildirim konusu
sözleşmeye bireysel muafiyet tanınmasına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy