Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-120 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-57/919-367
Karar Tarihi : 9.10.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Fatma Yeşim AKCOLLU, Metin PEKTAŞ, Şamil PİŞMAF
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : EWE Enerji A.Ş.
Temsilcisi: Av. Nilgün Serdar ŞİMŞEK
BJK Plaza Süleyman Seba Cad. B Blok No:48 Kat:9 20
Akaretler Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - EWE Enerji A.Ş
Çayıryolu 5 Bay Plaza Kat: 6 34753 İçerenköy/İstanbul
- Çalık Enerji ve Sanayi Ticaret A.Ş.
Zekai Gümüşdiş Mah. Fevzi Çakmak Cad. No:46
Emek/Bursa
- Çalık Gaz Dağıtım Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Büyükdere Cad. No:163 34394 Esentepe Şişli/İstanbul
30
E. DOSYA KONUSU: Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve
Taahhüt A.Ş. ve Kayserigaz Kayseri Doğalgaz Dağıtım Pazarlama ve Ticaret
A.Ş.’nin Çalık Grubuna ait %40,1 oranında hisselerinin EWE Enerji A.Ş.
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.9.2008 tarih ve 6290-6291 sayı ile giren
ve eksiklikleri 8.10.2008 tarih ve 6579 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğin ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 7.10.2008 tarih ve 2008-1-40
120/Öİ-08-FYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 8.10.2008 tarih ve
REK.0.05.00.00-120/176 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-57 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
1- Bildirim konusu işlemin; 4054 sayılı Kanunun 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun
iznine tabi olduğu,
08-57/919-367
2
2- Söz konusu devralma işlemi sonucunda ilgili pazarda hakim durumun 50
yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azalmasının söz konusu olmadığı, anılan devir işlemine izin
verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı,
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. EWE Enerji A.Ş. (EWE Enerji)
Dosya mevcudu bilgilere göre; EWE Enerji 24.1.2007 tarihi itibarıyla enerji sektöründe
faaliyette bulunmak amacıyla Türkiye’de kurulan ve %(…) oranındaki hissesi 60
Almanya’da kurulu bulunan EWE AG’ye ait olan bir şirkettir. Yönetim kurulu Werner
Josef BRINKER, Michael WAGENER ve Thomas NEUBER’den oluşan EWE Enerji’nin
hissedarlık yapısı aşağıdaki gösterilmektedir:
Tablo 1: EWE Enerji Hissedarlık Yapısı
Pay Sahibi Pay Oranı (%)
EWE AG (……...)
EWE Tel GmbH (……...)
NaturWatt GmbH (……...)
EWE Netz GmbH (……...)
EWE Wasser GmbH (……...)
TOPLAM 100,000
EWE Enerji, yukarıda sözü geçen Bursagaz ve Kayserigaz dışında Yenikom
Telekomünikasyon Hizmetleri A.Ş.’nin %(…) hissesine sahiptir.
EWE Enerji’nin kontrolünü elinde bulunduran EWE AG’nin, bilişim sektöründe faaliyet
göstermekte olan BTC Ekonum Bilişim Hizmetleri A.Ş.’deki %(…) oranındaki hissesi
dışında Türkiye’de herhangi bir teşebbüste paya veya oy hakkına sahip
bulunmamaktadır. EWE AG’nin yönetim kurulu; Werner Josef BRINKER, Heiko 70
HARMS, Klaus-Ewald HOLST, Michael WAGENER ve Axel F. WASSCHMANN’dan
oluşmaktadır. EWE AG’nin ve ona bağlı şirketlerden herhangi birinin Türkiye’de
doğalgaz dağıtım işinden elde edilmiş cirosu bulunmamaktadır.
H.1.2. Çalık Grubu
Dosya mevcudu bilgilere göre; Çalık Holding A.Ş.’nin bir iştiraki olan Çalık Enerji ve
Sanayi Ticaret A.Ş. (Çalık Enerji), esas olarak güç sistemleri, petrol, doğalgaz ve
telekomünikasyon sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Yönetim kurulu Ahmet ÇALIK
(Başkan), Mahmut ÇALIK, Çiğdem ÇALIK ve Osman Saim DİNÇ isimlerinden oluşan
şirketin hissedarlık yapısı ise aşağıda yer almaktadır:
Tablo 2: Çalık Enerji Hissedarlık Yapısı 80
Pay Sahibi Pay adedi Pay Oranı (%)
Çalık Holding A.Ş. (……….) (….)
Gap Güneydoğu A.Ş. (……….) (….)
Ahmet ÇALIK (……….) (….)
Gap Pazarlama A.Ş. (……….) (….)
Gap İnş. Yat. ve Dış Tic. A.Ş. (……….) (….)
Toplam 160.000.000 100,00
08-57/919-367
3
Çalık Enerji’nin % (…) hissesine ve tek başına kontrolüne sahip olan Çalık Holding
A.Ş.’nin yönetim kurulu üyeleri Ahmet ÇALIK (Başkan), Mahmut ÇALIK ve Mehmet
Ertuğrul GÜRLER isimlerinden oluşmaktadır. Anılan şirketin hissedarlık yapısı aşağıda
gösterilmektedir:
Tablo 3: Çalık Holding Hissedarlık Yapısı
Pay Sahibi Pay adedi Pay Oranı (%)
Ahmet ÇALIK (……….) (….)
Mahmut ÇALIK (……….) (….)
Diniye ÇALIK (……….) (….)
Çiğdem ÇALIK (……….) (….)
Mahmut Can ÇALIK (……….) (….)
Gap İnş. Yat. ve Dış Tic. A.Ş. (……….) (….)
Toplam 240.852.000 100,0000
Çalık Gaz Dağıtım Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Çalık Gaz) ise; hisselerinin
%(…)’u Çalık Enerji’ye ait bir anonim şirkettir. Yönetim kurulu üyeleri Ahmet ÇALIK 90
(Başkan), Mahmut ÇALIK, Çiğdem ÇALIK, Osman Saim DİNÇ’ten oluşan şirketin
hissedarlık yapısı aşağıda yer almaktadır:
Tablo 4: Çalık Gaz Hissedarlık Yapısı
Pay Sahibi Pay adedi Pay Oranı (%)
Çalık Enerji San. ve Tic. A.Ş. (……….) (….)
Çalık Holding A.Ş. (……….) (….)
Gap Güneydoğu A.Ş. (……….) (….)
Ahmet ÇALIK (……….) (….)
Mahmut ÇALIK (……….) (….)
Çiğdem ÇALIK (……….) (….)
Toplam 12.232.901.543 100,00
H.1.3. Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt A.Ş.
(Bursagaz)
Çalık Enerji, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile imzalanan 19.4.2004 tarihli hisse devir
sözleşmesi ile Bursagaz’ı devralmıştır. Bursagaz, Bursa İli Lisans Bölgesi dahilinde
doğalgaz dağıtımı ve satışı faaliyetini yürütmektedir. Rekabet Kurulu’nun 5.4.2007
tarihli ve 07-30/290-107 sayılı Kararı ile Çalık Enerji’nin Bursagaz’da sahip olduğu 100
%(…) oranındaki hissesinin %(…)’luk kısmının, mevcut bildirime konu taraflardan EWE
Enerji’ye devredilmesi işlemine onay verilmiş olup, söz konusu şirket dosya konusu
işlem öncesinde Çalık Grubu ve EWE Enerji ortak kontrolünde bir ortak girişim
niteliğindedir.
Bursagaz 2007 yılında serbest olmayan tüketicilere toplam (……………)
(………………) m3, serbest tüketicilere ise (……………) (…………………………) m3
doğalgaz satışı gerçekleştirmiş olup anılan dönemde (……………)
(…………………………) YTL ciro elde etmiştir.
Bursagaz’ın yönetim kurulu; Ahmet ÇALIK, Mehmet Ertuğrul GÜRLER, Osman Saim
DİNÇ, Ahmet TAÇYILDIZ, Mehmet Ayhan BOLAY, Serhat ALBAYRAK, Werner Josef 110
BRİNKER, Heiko Achim HARMS, Thomas NEUBER, Bekir UĞUR ve Hüseyin
KONÇAK’tan oluşmaktadır. Şirketin hissedarlık yapısına aşağıdaki tabloda yer
verilmektedir:
08-57/919-367
4
Tablo 5: Bursagaz Hissedarlık Yapısı
Pay Sahibi İşlem Öncesi Pay(%) İşlem Sonrası Pay(%)
Çalık Enerji (…..) (….)
Çalık Gaz (…..) (….)
Bursa Büyükşehir Belediyesi (…..) (….)
EWE Enerji (…..) (….)
EWE AG (…..) (….)
EWE Netz GMBH (…..) (….)
Toplam 100,0 100,0
H.1.4. Kayserigaz Kayseri Doğalgaz Dağıtım Pazarlama ve Ticaret A.Ş. 120
(Kayserigaz)
Kayserigaz, 27.8.2003 tarihinde HSV Kayseri Doğalgaz Dağıtım ve Pazarlama A.Ş.
olarak kurulmuştur. 10.2.2007 tarihinde bu şirketin %(….) oranındaki hisseleri Çalık
Enerji, Çalık Holding, Ahmet Çalık ve Mahmut Çalık tarafından devralınmıştır.
Kayserigaz, Kayseri İli Lisans Bölgesi dahilinde doğalgaz dağıtımı ve satışı faaliyetini
yürütmektedir. Rekabet Kurulunun 17.4.2008 tarihli ve 08-29/265-119 sayılı Kararı ile
Çalık Gaz’ın Kayserigaz’da sahip olduğu %(….) oranındaki hissesinin %(….)’luk
kısmının, mevcut bildirime konu taraflardan EWE Enerji’ye devredilmesi işlemine onay
verilmiş olup, söz konusu şirket dosya konusu işlem öncesinde Çalık Gaz ve EWE
Enerji ortak kontrolünde bir ortak girişim niteliğindedir. 130
Kayserigaz’ın yönetim kurulu; Ahmet ÇALIK, Mehmet Ertuğrul GÜRLER, Osman Saim
DİNÇ, Ertuğrul ALTIN, Kemalettin Cengiz TEKİNSOY ve Enver KEMALOĞLU’ndan
oluşmaktadır. Şirketin dosya konusu işlem öncesi ve sonrası hissedarlık yapısı ise
aşağıda yer almaktadır:
Tablo 6: Kayserigaz Hissedarlık Yapısı
Pay Sahibi İşlem Öncesi Pay (%) İşlem Sonrası Pay (%)
EWE Enerji (…..) (….)
EWE AG (…..) (….)
EWE Netz GMBH (…..) (….)
Çalık Gaz (…..) (….)
Kayseri Büyükşehir Belediyesi (…..) (….)
Toplam 100,0 100,0
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Kayserigaz ve Bursagaz’ın faaliyet alanını “doğal gazın şehir içi dağıtımı ve perakende
satışı” oluşturmaktadır. Ancak, doğal gazın nihai tüketiciye satışında “serbest tüketici” 140
ve “serbest olmayan tüketici (abone)” olmak üzere iki farklı müşteri grubu
bulunmaktadır:
4646 sayılı Kanun'a göre;
1. “serbest tüketici: yurt içinde herhangi bir üretim şirketi, ithalat şirketi, dağıtım
şirketi veya toptan satış şirketi ile doğal gaz alım-satım sözleşmesi yapma
serbestisine sahip gerçek veya tüzel kişiyi,
2. serbest olmayan tüketici (abone): doğal gazı kendi kullanımı için dağıtım
şirketlerinden almak zorunda olan gerçek veya tüzel kişi”yi
ifade etmektedir.
Kanun’un 8/a maddesine göre serbest tüketici olabilecek teşebbüsler şu şekilde 150
sıralanmıştır;
08-57/919-367
5
Satın aldığı yıllık doğal gaz miktarı bir milyon metreküpten daha fazla
olan tüketiciler ve kullanıcı birlikleri,
Elektrik enerjisi üretimi için gaz satın alan şirketler,
Elektrik ve ısı enerjisi üreten kojenerasyon tesisleri,
Üretim faaliyetinde kullanılmak üzere, Türkiye’de doğal gaz üreten üretim
şirketleri.
EPDK’nın 21.12.2006 tarih ve 1032 sayılı kararı uyarınca doğal gaz piyasasındaki
serbest tüketicilere ilişkin esaslar ve 2007 yılında uygulanacak serbest tüketici olma
sınırı belirlenmiştir. Buna göre 4646 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden önce 160
alınmış bir hak, izin ve yetkilendirme uyarınca doğal gaz dağıtım faaliyetinde bulunan
dağıtım şirketlerinin sorumluluk alanları dahilinde serbest tüketici limiti 1 milyon m3’tür.
EPDK tarafından dağıtım ihalesi düzenlenen ve Kanun’un 8/b maddesi uyarınca şehir
içi doğal gaz dağıtım lisansı alan tüzel kişilerin sorumluluk alanları dahilinde ise
serbest tüketici limiti 15 milyon m3’tür.
Söz konusu EPDK kararı uyarınca aşağıdaki şartları sağlayan tüketicilerin serbest
tüketici olduğu kabul edilmektedir;
Bir önceki takvim yılına ait toplam doğal gaz tüketimleri serbest tüketici
olma sınırını geçen tüketiciler ve kullanıcı birlikleri,
İçinde bulunulan yılda gerçekleşen toplam doğal gaz tüketimleri serbest 170
tüketici olma sınırını geçen tüketiciler ve kullanıcı birlikleri,
İçinde bulunulan yılda serbest tüketici olma sınırını geçeceğini ilgili
dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye taahhüt eden ve doğal gaz arzını
sağlayan tesis kapasitesi dikkate alınarak hesaplanan tüketim değeri
serbest tüketici olma sınırını geçen ve bu kapsamda tedarikçi ile yaptığı
doğal gaz sözleşmesinin miktara ilişkin bölümünü dağıtım şirketine ibraz
eden tüketiciler ve kullanıcı birlikleri,
Aynı dağıtım bölgesi içerisinde tek bir tüzel kişiliğin mülkiyetinde olan
farklı tesislerdeki tüketimleri veya tüketim tahminleri toplamı (a), (b) ve (c)
bentleri kapsamında serbest tüketici sınırını geçen tüketiciler. 180
Söz konusu hükümde geçen “kullanıcı birliği” 4646 sayılı Kanun’un 3. maddesinde
tanımlanmıştır. Buna göre kullanıcı birliği kavramı; “Mülkiyetindeki dağıtım şebekesiyle
üyelerinin doğal gaz ihtiyacını karşılayan organize sanayi bölgelerini (OSB) ve
kooperatiflerini” ifade etmektedir. Dolayısıyla 4646 sayılı Kanun ile organize sanayi
bölgeleri tüketim miktarlarına bakılmaksızın serbest tüketici olarak kabul edilmişlerdir.
EPDK bütün tüketiciler serbest tüketici oluncaya kadar serbest tüketici olma limitini
indirerek her yıl yeniden belirleyecektir.
Doğal gazın nihai tüketicilere satışına bakıldığında, tarifelerin serbest olan tüketiciler
ve serbest olmayan tüketiciler için ayrı ayrı tanımlandığı, serbest olan tüketicilerin alt
grupları için alınan miktar, sözleşme süresi gibi kriterlere dayanılarak herhangi bir tarife 190
ayrıştırması yapılmadığı görülmektedir. Mevcut durumda, dağıtım şirketi, serbest olan
tüketicilere yaptığı satışlarda BOTAŞ’ın doğal gaz satış fiyatı üzerine bir taşıma bedeli
eklemekte; serbest olmayan tüketicilere yapılan satışlarda ise BOTAŞ’ın doğal gaz
satış fiyatına birim hizmet ve amortisman bedelini eklemektedir. Tedarik pazarının
rekabete açılması ve BOTAŞ’ın yanı sıra yeni tedarik şirketlerinin piyasada faaliyete
başlamasının ardından, dağıtım şirketleri tarife hesaplarında BOTAŞ satış fiyatı yerine
yeni teşebbüsün satış fiyatını kullanacaklardır. Dolayısıyla, dağıtım şirketinin nihai
tüketicilere yapmış olduğu satışlarda serbest olan ve serbest olmayan tüketiciler için
farklı rekabet koşulları ortaya çıkmaktadır.
08-57/919-367
6
Dağıtım şirketlerinin gerçekleştirdiği bir başka faaliyet de, kendi dağıtım lisanslarında 200
tanımlanan dağıtım bölgelerinde bulunup da, bir toptan satış şirketinden gaz tedarik
eden serbest tüketicilere, kendi dağıtım şebekesi ile gazın taşımasını yapmaktır. Söz
konusu faaliyetin de serbest tüketicilere yapılan satışlar çerçevesinde
değerlendirilebileceği kanaatine varılmıştır.
Bu tanımlar çerçevesinde, işlem konusu dosya kapsamında ilgili ürün pazarlarının,
"serbest tüketicilere yapılan doğal gaz satışları" ile "serbest olmayan tüketicilere
(abonelere) yapılan doğal gaz satışları" pazarları olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Kayserigaz ve Bursagaz’ın yasal olarak doğal gaz dağıtım ve perakende satış 210
faaliyetini yürütebileceği bölgeler göz önüne alındığında, ilgili coğrafi pazarlar “Kayseri
ili mücavir alanı” ve “Bursa ili mücavir alanı” olarak tanımlanmıştır.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği ve Kontrol Değerlendirmesi
Bildirime konu işlem ile Kayserigaz ve Bursagaz’ın Çalık Grubu’na ait olan %(…)
oranındaki hisselerinin %(…)’lik kısmı EWE Enerji’ye devredilecektir. Böylelikle EWE
Enerji işlem sonrasında her iki şirketin toplam %(…) oranındaki hisselerine sahip
olacaktır. Çalık Grubu’nun ise işlemden sonra her iki şirkette %(…) oranında hisse
sahipliği devam edecektir. Bu hissedarlık yapısı çerçevesinde önem kazanan husus, 220
söz konusu devir işlemlerinin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2/b maddesi kapsamında
şirketlerin kontrol yapısında değişikliğe yol açacak birer devir işlemi olup olmadığıdır.
Yukarıda açıklandığı üzere, işlemler öncesinde hem Bursagaz hem de Kayserigaz,
Çalık Grubu ve EWE Enerji’nin ortak kontrolünde bulunmaktadır. İşlem sonrasında
kontrol yapısında nasıl bir değişiklik gerçekleştiğinin tespit edilebilmesi için Hissedarlar
Sözleşmesinin ilgili maddelerine bakılmalıdır.
Hissedarlar Sözleşmesi’nin ilgili maddesi uyarınca gerek Kayserigaz’ın gerek
Bursagaz’ın yönetim kurulları altı üyeden oluşacak ve bu altı üyenin dört tanesi EWE
Enerji tarafından bir tanesi ise Çalık Grubu tarafından belirlenecektir. Diğer bir üyenin
ise ilgili belediye başkanlıkları tarafından atanacağı hükme bağlanmıştır. 230
Her iki şirketin de Genel Kurul toplantılarında alınacak rutin kararlar Hissedarlar
Sözleşmesi’nin %(…) hisse oranına sahip hissedarların olumlu oyuyla; Yönetim Kurulu
toplantılarında alınacak kararlar ise 4 üyenin katılımı ve 3 üyenin olumlu oyuyla
alınacaktır. Bu bakımdan EWE Grubu gerek Genel Kurul’da, gerekse Yönetim
Kurulu’nda gerekli toplantı ve karar nisaplarını tek başına sağlamaya ehildir.
Hissedarlar Sözleşmesi’nin 6.1(h) maddesi ise, Bursagaz ve Kayserigaz’da -iş planı
içerisinde sayılan hususlarda yer almadığı sürece- nitelikli çoğunlukla karar alınması
gereken hususları düzenlemektedir. Bu hususlardan Türk Ticaret Kanunu ve ilgili diğer
mevzuat gereğince münhasıran Genel Kurulun yetkisine giren kararlar genel kurul
tarafından, genel kurulun münhasır yetkisi dışında kalan kararlar ise Yönetim Kurulu 240
tarafından alınabilecektir. Nitelikli çoğunluk ile karar alınması gereken hususlarda
Hissedarlar Sözleşmesinin 6.1(h) maddesi gereğince Genel Kurul ancak ve ancak
EWE Grubu ve Çalık Gaz’ın da dahil olmasıyla en az %(…) hisse oranına sahip olan
ortakların olumlu oylarıyla karar verebilmektedir; Yönetim Kurulu ise Hissedarlar
Sözleşmesinin 6.2(d) maddesinin 3. cümlesi gereğince en az 5 üyenin katılımı ve biri
Çalık Grubunu temsil eden üye olmak koşuluyla en az 5 üyenin olumlu oylarıyla karar
almaktadır.
08-57/919-367
7
Diğer yandan Hissedarlar Sözleşmesi’nin 6.2(m) ve 6.2(n) maddelerinde “İş Planı”na
ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. Bu düzenlemelere göre her bir mali yıla ilişkin İş
Planı bir önceki yılın 30 Kasım tarihine kadar, EWE Enerji tarafından atanacak ilgili 250
şirket Genel Müdürü tarafından hazırlanacak ve yine şirket Yönetim Kurulu tarafından
onaylanacaktır. İş Planı, satışlar, yatırım ve finansman bütçeleri ve operasyonel
giderler gibi hususları kapsamaktadır. İş Planı’nın onaylanması nitelikli çoğunlukla
karar alınması gereken hususlar arasında sayılmamaktadır, dolayısıyla EWE Enerji tek
başına İş Planını hazırlamaya ve onaylamaya yetkilidir.
Bu çerçevede 6.1 (h) maddesinde sıralanan hususlar ile İş Planı arasındaki ilişki önem
kazanmaktadır. Zira 6.1 (h) maddesindeki hususlar rekabet hukuku açısından stratejik
kararlar olup, bu hüküm dar yorumlandığında, sıralanan bu kararlar açısından her iki
tarafın olumlu oyunun aranması işlem sonrasında ortak kontrolün devam edeceğini
düşündürmektedir. Ancak “İş Planı”nın niteliğiyle ilgili olarak gerek Hissedarlar 260
Sözleşmesi’nde yer alan hususlar gerekse taraf temsilcisi tarafından gönderilen
yazılarda yer alan açıklamalar, kontrol değerlendirmesi yapılırken İş Planı hususunun
dikkate alınmasının önemini ortaya çıkarmaktadır.
EWE Enerji temsilcisi tarafından gönderilen 8.10.2008 tarih 6577 sayılı yazıda; İş Planı
kapsamında kararlaştırılan satış, yatırım ve finansman bütçeleri ve operasyonel
giderler ve diğer hususların şirketlerin olağan iş akışı çerçevesinde yer aldığı,
Hissedarlar Sözleşmesi’nin 6.1(h) maddesinde listelenen hususlarda nitelikli
çoğunlukla karar alınması yani ortak kontrolün mevcut olmasının ancak ve ancak ilgili
hususlarda İş Planları çerçevesinde bir karar alınmamış olunması halinde söz konusu
olacağı, diğer bir ifadeyle Hissedarlar Sözleşmesi’nin 6.1(h) maddesinde listelenen 270
hususlardan herhangi birine ilişkin olarak söz konusu mali yıla ait İş Planlarında bir
düzenleme mevcut ise, o hususta Genel Kurul veya Yönetim Kurulu tarafından
alınacak kararların Hissedarlar Sözleşmesi’nin 6.1(g) ve 6.2(d) maddelerinde
düzenlenmiş bulunan olağan nisaplara bağlı olacağı ifade edilmektedir. Diğer bir
deyişle EWE Enerji, tek taraflı olarak hazırladığı ve onayladığı İş Planı ile 6.1 (h)’de
sayılan stratejik kararları değiştirebilecek ve onlardan daha öncelikli olabilecek stratejik
kararlar alabilmeye tek başına muktedirdir.
Dolayısıyla, Hissedarlar Sözleşmesinin 6.1(h) maddesi uyarınca birçok stratejik karar
için her iki tarafın da onayı gerektiği ancak İş Planı’nın bu hükümler karşısındaki
öncelikli ve üstün konumu, işlemler sonrasında ortak kontrolün EWE Enerji lehine tek 280
kontrole dönüştüğünü göstermekte, bu çerçevede söz konusu işlemlerin 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2/b maddesi kapsamında birer devralma olduğu anlaşılmaktadır.
H.3.2. Eşikler Açısından Yapılan Değerlendirme
2007 yılında Bursagaz’ın serbest olmayan ve olan tüketicilere yaptığı satışlardan elde
ettiği toplam cirolar sırasıyla (……………) (…………………………) YTL ve
(……………) (…………………………) YTL’dir. Aynı yıl Kayserigaz’ın serbest olmayan
ve olan tüketicilere yaptığı satışlardan elde ettiği toplam cirolar sırasıyla (……………)
(…………………………) YTL ve (……………) (…………………………) YTL’dir. Bu
nedenle pazar payı rakamlarına bakılmaksızın, 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1
sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan ciro eşiğinin aşıldığı anlaşıldığından, ilgili işlem 290
Rekabet Kurulu iznine tabi bir işlem niteliğindedir.
08-57/919-367
8
H.3.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi
Şehirlerdeki dağıtım faaliyetleri özel şirketler ve belediyeler tarafından
gerçekleştirilmektedir. 4646 sayılı Kanun’dan önce 6 şehirde 7 şirket kurulmuştur:
İstanbul’da İgdaş ve Bahçeşehir, Ankara’da EGO/Başkent, İzmit’te İzgaz,
Adapazarı’nda Agdaş, Eskişehir’de Esgaz, Bursa’da Bursagaz. 2004’ün başında 300
BOTAŞ’a ait iki dağıtım şirketinin (Bursagaz ve Esgaz) özelleştirilmesiyle, BOTAŞ
dağıtım faaliyetlerini tamamen elinden çıkarmıştır. 2008 yılı içerisinde Belediyelere ait
dağıtım şirketlerinden EGO/Başkent ve İzgaz’ın özelleştirme ihaleleri de
gerçekleştirilmiştir. 4646 sayılı Kanun uyarınca, yeni dağıtım bölgeleri – bir ilin
büyüklüğünü geçemeyecek şekilde – sahip oldukları teknik ve ekonomik parametrelere
göre belirlenmiştir ve bunlardan bazılarının ihaleleri EPDK tarafından tamamlanmıştır.
Devralma öncesinde Kayseri ve Bursa illerindeki doğalgaz dağıtım faaliyetlerini
yürüten Kayserigaz ve Bursagaz, Çalık Grubu ve EWE Enerji’nin ortak kontrolünde
olan iki ayrı ortak girişim şirketidir. Bildirime konu işlem sonucunda bu şirketler EWE
Enerji’nin tek kontrolüne geçmektedir. Kayserigaz ve Bursagaza ait 2007 yılı sonu 310
itibarıyla doğalgaz satış rakamları aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
Tablo 7: Kayserigaz ve Bursagaz 2007 Yılı Satış Rakamları
Serbest Tüketiciler Olan Satışlar Serbest Olmayan
Tüketiciler Olan Satışlar
(m3)
Satış(m3) Taşıma(m3)
Toplam
Satışlar(m3)
Kayserigaz (…………) (…………) (…………) (…………)
Bursagaz (…………) (…………) (…………) (…………)
Türkiye (…………) (…………) (…………)
İşlemin devralan tarafı konumunda olan EWE Enerji’nin ve bağlı olduğu grubun ilgili
coğrafi pazarlarda herhangi başka bir faaliyeti bulunmamaktadır. İşlem sonucunda
EWE Enerji, Bursa ili sınırları içerisinde, serbest olmayan tüketicilere yapılan satışların
%100’ünü, serbest olmayan tüketicilere yapılan satışların ise %(…)’ini; Kayseri ili
sınırları içerisinde ise serbest olmayan tüketicilere yapılan satışların %100’ünü, serbest
olmayan tüketicilere yapılan satışların ise %(…)’ini kontrol edecektir. Zaten halihazırda,
4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu uyarınca dağıtım şirketleri kendi bölgelerindeki
serbest olmayan tüketicilere yapılacak doğal gaz satışlarında münhasır yetkiye 320
sahiptirler. Serbest olan tüketicilere yapılan satışların çok büyük bir kısmı ise BOTAŞ
tarafından gerçekleştirilmektedir. Buna ek olarak EWE Enerji toptan satış pazarı veya
ithalat pazarı gibi dikey pazarlarda faaliyet göstermemektedir.
Bu nedenlerle söz konusu devir işleminin piyasadaki yoğunlaşmada bir artışa sebep
olmayacağı, dolayısıyla Kanun’un 7. maddesi uyarınca hâkim durum yaratmaya veya
hâkim durumun daha da güçlendirilmesine yönelik olarak, ilgili pazarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasına yol açacak nitelikte bir sonuç doğurmayacağı kanaatine
varılmıştır.
I. SONUÇ 330
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy