Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-16 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 08-58/921-368
Karar Tarihi : 16.10.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Mert KARAMUSTAFAOĞLU, Aytül TOKATLI
C. ŞİKAYET EDEN : Dursun YASSIKAYA
Sağlık Sk. No:12/4 Kızılay/Ankara
D. HAKKINDA İLK İNCELEME 20
YAPILAN : - Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi
Kazım Karabekir Cad. No:70 Ulus/Ankara
- EGO Genel Müdürlüğü (Başkent Doğalgaz Dağıtım A.Ş.)
Toros Sk. No: 12 Sıhhıye 06042 Ankara
E. DOSYA KONUSU: Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi ve EGO Genel
Müdürlüğü’nün tüketicilerin kullanacağı sayaçları belirlediği ve tüketiciye bu
konuda alternatif sunmadığı, belirli bir ürünü almak konusunda zorladığı
iddiası.
30
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle, su ve doğalgaz piyasalarında
tüketicilere kartlı ön ödemeli sayaç temini konusunda, Ankara Su ve Kanalizasyon
İdaresi (ASKİ) ve EGO Genel Müdürlüğü’nün (EGO) tek belirleyici konumunda
bulundukları, anılan kuruluşların sayaçları belirledikleri fiyat üzerinden tek seçenek
olarak abonelere sunmaları sonucu, başka marka ya da firmaya ait sayaçların
kullanılmasına engel olunduğu ve bu yolla 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un ihlal edildiği ifade edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.2.2008 tarih ve 1077 sayı ile intikal
eden başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6. 40
maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 9.10.2008 tarih ve 2008-1-
16/İİ-08-MK sayılı İlk İnceleme Raporu 10.10.2008 tarih, REK.0.05.00.00-110/178
sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-58 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu şikayete ilişkin
olarak yapılan incelemede, ASKİ ve EGO’nun 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini
ihlal ettiğini gösterir herhangi bir bulguya rastlanmadığı, anılan teşebbüsler hakkında
herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı ve şikayetin reddedilmesi gerektiği
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir. 50
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Başvuruda su ve doğalgaz piyasalarında tüketicilere kartlı sayaç temini konusunda,
ASKİ ve EGO’nun tek belirleyici konumunda bulundukları, anılan kuruluşların
sayaçları belirledikleri fiyat üzerinden tek seçenek olarak abonelere sunmaları
sonucu, başka marka ya da firmaya ait sayaçların kullanılmasına engel olunduğu ve
bu yolla 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiği ifade edilmektedir.
Doğalgaz piyasası 18.4.2001 tarih ve 4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu ve buna
ilişkin ikincil mevzuat çerçevesinde düzenlenmektedir. Söz konusu mevzuat 60
kapsamında ön ödemeli sayaçlar ve abonelerin sayaçlar için ödeyecekleri bedeller
de ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.
Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Sayaç” başlıklı 40.
maddesi uyarınca sayaçlar, dağıtım şirketinin mülkiyetinde olup “abone bağlantı
bedeli” dışında hiçbir bedel alınmadan dağıtım şirketince temin edilerek sisteme dahil
edilecektir. Sayaçların takılması, sökülmesi, değiştirilmesi, kontrolü ve benzeri her
türlü işlem, dağıtım şirketince gerçekleştirilecek ve tüketiciler sayaca hiçbir şekilde
müdahale edemeyeceklerdir. Söz konusu hükümden de anlaşılabileceği gibi
sayaçlar, tıpkı dağıtım şebekesi gibi, dağıtım şirketinin mülkiyetinde olup, “abone 70
bağlantı bedeli” dışında başka bir bedel talep edilmeden bağlanmaktadır. Dolayısıyla
sayaçların üzerinde tüketicilerin herhangi bir tasarruf hakkı bulunmamaktadır.
Abone bağlantı bedeline ilişkin esaslar Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun
(EPDK) 27.12.2006 tarihli, 1042 sayılı Kararı’nda düzenlenmiştir. Buna göre abone
bağlantı bedeli, “bağlantı bedeli” ve “sayaç bedeli” olmak üzere iki unsurdan
oluşmaktadır. Ayrıca söz konusu Karar’ın 2. maddesi uyarınca da şikâyet konusu
Ankara ilini içeren doğalgaz dağıtım bölgesindeki abone bağlantı bedelinin 150 ABD
Doları’nı geçemeyeceği düzenlenmiştir.
80
4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu ve ilgili ikinci mevzuat uyarınca ön ödemeli
sayaçların bakımının, montajının dağıtım şirketini ilgilendiren bir husus olduğu ve
mülkiyetinin de dağıtıcıya ait olduğu, tüketiciden buna ilişkin olarak EPDK tarafından
tespit edilen “abone bağlantı bedeli” dışında herhangi bir bedel alınamayacağı,
dolayısıyla kullanılacak sayacın dağıtıcı tarafından serbestçe seçilebileceği
anlaşılmaktadır. Bu nedenle dağıtıcı konumunda olan EGO’nun ihaleler yoluyla temin
ettikleri dışında tüketiciler için başka bir sayaç seçeneği sunmasının zorunlu olmadığı
anlaşılmaktadır.
Su piyasası yapısı ve buna dair mevzuat itibarıyla gaz piyasasından önemli farklılık 90
taşımaktadır. Mevcut durumda su ve atık su hizmetleri yerel kamusal tekel
niteliğindeki belediyeler tarafından sunulmakta ve büyükşehir belediyeleri açısından
bu hizmetlerin sunumuna ilişkin düzenlemeler ilgili belediyenin su ve kanalizasyon
idaresi tarafından çıkarılan yönetmeliklerle sınırlı kalmaktadır.
Bu kapsamda, Tarifeler Yönetmeliği’nin 9. maddesinden sayaçların sadece bakım ve
onarım işinin ASKİ’ye ait olduğu anlaşılmaktadır. Yine aynı Yönetmeliğin “Sayaçlar”
başlıklı 12. maddesi uyarınca, ASKİ, sayaçları satın alıp abonelere satacağı gibi,
aboneler de standartlara uygun olmak koşuluyla ASKİ’nin belirleyeceği tipte sayacı
satın alabilirler. 100
Şikayetçi tarafından iddia edilen husus ASKİ’nin sadece kendi belirlediği fiyat
üzerinden tek seçenek sunmasıdır. Ancak gerek Tarifeler Yönetmeliği gerekse de
Rekabet Kurulu’nun su sayaçlarına ilişkin uygulamalarıyla doğrudan ilgili 14.2.2006
tarih ve 06-27/328-79 sayılı Kararı’nda ifade edildiği üzere aboneler standartlara
uymak şartıyla bir sayaç tercihi yapabilmektedir. Dolayısıyla ASKİ abonelerin kendi
imkanlarıyla temin ettikleri sayaçları standartlara uygun olmaları koşuluyla şebekeye
bağlamakla yükümlüdür. Ancak bunun dışında ASKİ’nin anılan sayaçlar hususunda
aboneye birden fazla sayaç seçeneği sunması zorunluluğundan bahsetme imkanı da
yoktur. ASKİ’nin yükümlülüğü sadece standartlara uygun sayaçların bağlantısını ve
bakımını yapmaktır. Dolayısıyla ASKİ açısından da abonelere birden fazla sayaç 110
seçeneği sunma yükümlülüğünden bahsetme imkanı bulunmamaktadır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, başvuru konusu iddialara
ilişkin olarak herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığına, şikayetin reddine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy