Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-126 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-61/995-387
Karar Tarihi : 30.10.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: İsmail Yücel ARDIÇ, Metin PEKTAŞ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - System Capital Management Limited.
Temsilcisi: Av. Mine ÖZARSLAN TAMUSTA,
Av. Ceren BAYSAL
Büyükdere Cad. No: 118/10 34394 Esentepe/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - System Capital Management Limited.
Postysheva str. 117, Donetsk, 83000 UKRAYNA
- Smart Holding NV.
Prins Bernhardplein 200, 1997 JB Amsterdam HOLLANDA
-Metinvest B.V.
Alexandertstraat 23 2514 JM The Hague HOLLANDA
E. DOSYA KONUSU: SMART Grubu’nun (SMART) Metinvest B.V.’nin (MIBV)
sermaye artırımı sonucunda bu şirketin ilave hisselerini SCM Grubu’ndan (SCM) 30
devralması ve Makevka Metallurgical Plant (MMZ) ile Promet JSC ve Promet
Intertrade Ltd.’nin (Promet) sermayelerinin %90’ının SMART Grubu’ndan
MIBV’ye devredilmesi işlemlerine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.10.2008 tarih, 6583 sayı ve 22.10.2008
tarih, 6893 sayı ile intikal eden başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde
düzenlenen 23.10.2008 tarih, 2008-1-126/Öİ-08-İYA sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu 24.10.2008 tarih, REK.0.05.00.00-120/187 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-61 40
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; SMART’ın MIBV’nin sermaye artırımı
sonucunda MIBV’nin ilave hisselerini devralması işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesine dayanılarak çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, söz konusu devir işleminin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ile yasaklanan, hakim durum yaratmaya veya mevcut hakim
durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ilgili pazardaki rekabeti önemli ölçüde
azaltmadığı dolayısıyla işleme izin verilebileceği, diğer yandan MMZ ve Promet
hisselerinin %90’ının SMART’tan MIBV’ye devredilmesi işleminde ise teşebbüslerin 50
08-61/995-387
2
Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmadığından bu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında olmadığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. SCM Grubu (SCM)
SCM, bünyesinde bulundurduğu şirketler aracılığıyla başta Ukrayna, Kıbrıs ve
Hollanda olmak üzere çeşitli ülkelerde çok sayıda faaliyette bulunan bir şirketler
topluluğudur. Grubun temel faaliyet alanları; madencilik, kömür üretimi, demir çelik 60
üretimi, elektrik üretimi, bankacılık ve sigorta, gayrimenkul, telekomünikasyon, medya,
makine sanayi, bira sanayi, otelcilik ve petrol yüklemedir.
İşlem konusu devralmanın kapsamında hedef şirketlerden biri olan MIBV, Hollanda
merkezli olup SCM’nin %75 oranında hisse sahibi olduğu bir iştirakidir. Şirketin geri
kalan %25 oranındaki hissesi ise işlemin diğer tarafı olan SMART bünyesindeki çeşitli
şirketlere aittir. MIBV, demir cevheri madenciliği, kok kömürü madenciliği ve demir çelik
üretimi ve ticareti alanında faaliyet göstermektedir. MIBV bu faaliyet alanları itibarıyla
dikey bütünleşik bir demir çelik üreticisidir. Esasen SCM’nin madencilik ve demir çelik
faaliyetleri MIBV bünyesinde birleştirilmiş durumdadır. Bildirim formundaki bilgiler 70
çerçevesinde MIBV’nin yıllık (…………..) ton çelik üretimi gerçekleştirdiği
anlaşılmaktadır.
İşlem kapsamındaki tüm taraflar içerisinde Türkiye’de faaliyeti bulunan tek teşebbüs
MIBV olup, bu faaliyet demir çelik ürünleri satışından ibarettir. Teşebbüsün Türkiye’de
herhangi iştiraki veya bağlı ortaklığı bulunmamaktadır.
H.1.2. SMART Grubu (SMART)
SMART, bünyesindeki çok sayıda şirket vasıtasıyla başta Ukrayna, Kıbrıs ve 80
Bulgaristan olmak üzere çeşitli ülkelerde faaliyette bulunmaktadır. Grubun temel
faaliyet alanları, madencilik, demir çelik üretimi ve çimento üretimidir.
SMART bünyesindeki şirketlerden Ukrayna merkezli MMZ, işlem konusu devralma
kapsamındaki şirketlerden biridir. MMZ; dökme demir çubukları, tel çubukları ve çubuk
bağlantıları gibi çelik çubukları ve uzun çelik ürünleri de dahil olmak üzere özellikle yarı
tamamlanmış ve tamamlanmış karbon çelik ürünleri üretimi ve satışı alanında faaliyet
göstermektedir.
Smart şirketlerinden yine devralma kapsamında bulunan Promet JSC ve Promet 90
Intertrade Ltd. (Promet) Bulgaristan merkezli olup, demir çelik üretimi ve satışı
alanında faaliyet göstermektedir. Promet JSC, inşaat çelik çubukları, eşit açılı çelik
çubuklar, yassı çelik çubuklar ve yuvarlak çelik çubuklar da dahil olmak çeşitli uzun
demir çelik ürünleri üretimi gerçekleştirmekte, Promet Intertrade Ltd. ise bu ürünlerin
ticaretini gerçekleştirmektedir.
SMART bünyesinde bulunan şirketlerden gerek devralma kapsamındaki MMZ ile
Promet gerekse devralma kapsamında bulunmayan diğer şirketlerden hiçbirinin
Türkiye’de herhangi bir iştirak veya bağlı ortaklığı bulunmadığı gibi ticari faaliyeti de
bulunmamaktadır. 100
08-61/995-387
3
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Devralma kapsamındaki şirketlerden yalnızca MIBV’nin Türkiye’de ticareti
bulunmaktadır. Bu nedenle ilgili ürün pazarına yönelik değerlendirmelerde yalnızca
MIBV’nin faaliyet gösterdiği demir çelik sektörü dikkate alınmıştır.
Rekabet hukuku uygulamalarında demir çelik sektörüne yönelik kararlarda ilgili pazar
değerlendirmeleri temelde uzun demir çelik ürünleri ve yassı demir çelik ürünleri 110
ayrımına dayanmaktadır. İşlem konusu devralma kapsamındaki teşebbüslerin faaliyet
alanları arasında hem uzun hem de yassı demir çelik ürünleri bulunmaktadır. Bu
çerçevede ilgili ürün pazarları “uzun demir çelik ürünleri pazarı” ve “yassı demir çelik
ürünleri pazarı” olarak tanımlanmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarına yönelik ülke içindeki rekabet şartlarının bölgesel olarak
farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar
“Türkiye” olarak belirlenmiştir. 120
H.3. Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme
Dosya konusu devralma iki ayrı işlemden oluşmaktadır. Bu işlemlerden birincisi,
MIBV’nin sermaye artırımını müteakip, SMART’ın MIBV’de bulunan %25 hissedarlığını
%26’ya çıkarması ve bu ilave bir hisse ile birlikte birtakım sözleşmesel veto hakları
elde ederek MIBV’nin kontrolüne ortak olmasıdır.
SCM işlem öncesinde MIBV üzerinde tek başına kontrol sahibidir. SMART’ın MIBV’de 130
sınırlı azınlık hissedarlığı bulunmakla beraber, bireysel veto hakları da dahil olmak
üzere, MIBV’nin stratejik kararları üzerinde ortak kontrol sağlayan hiçbir hakkı
bulunmamaktadır.
İşlem öncesinde MIBV’nin Ana Sözleşmesi’nin 15. maddesine göre şirketin yönetimi,
Yönetim Kurulu ile Ortaklar Kurulu arasında paylaşılmaktadır. Buna MIBV’nin genel
yönetiminden sorumlu olan Yönetim Kurulu, şirketin iş planı ve yatırım programının
oluşturulması gibi stratejik kararlarda Ortaklar Kurulu’nun onayına ihtiyaç duymaktadır.
Diğer yandan Ortaklar Kurulu ise kararlarını mutlak çoğunlukla almaktadır. İşlem 140
öncesinde SCM, MIBV’nin sermayesinin %75’ine sahip olduğundan, SMART’ın onayı
olmaksızın Ortaklar Kurulu seviyesindeki her türlü konuda kararları tek başına
alabilmektedir. Bu nedenle işlem öncesinde MIBV, SCM’nin tek kontrolündedir.
İşlemin tamamlanmasından sonra MIBV’nin yönetimi şirketin fonksiyonel
müdürlerinden sorumlu Yönetim Kurulu, Denetim Kurulu ve Ortaklar Kurulu arasında
paylaşılacaktır.
Denetim Kurulu, MIBV’nin genel yönetiminden sorumlu mevcut Yönetim Kurulu’nun
yerini alacaktır. MIBV’nin yeni Ana Sözleşmesi’nin 25.1. maddesi, Denetim Kurulu’nun 150
yetkisine giren çeşitli hususları düzenlemekte ve şirketin iş planı ile yatırım
programının onaylanması da dahil olmak üzere bunların bir kısmı Denetim Kurulu
08-61/995-387
4
üyelerinin oybirliği ile karar almasını gerektirmektedir. SMART’ın Denetim Kurulu
Başkan Yardımcısı da dahil olmak üzere, Denetim Kurulu’na üç üye atama hakkı
olacaktır. Dolayısıyla işlem sonrasında SMART Denetim Kurulu’nda veto hakkına
sahip olacaktır.
Denetim Kurulu’nda bir kilitlenme olması durumunda, MIBV’nin yeni Ana
Sözleşmesi’nin 25.3. maddesi uyarınca karar, Ortaklar Kurulu’nun onayına
sunulacaktır. Ortaklar Kurulu’nda her hisseye bir oy hakkı tekabül edecektir. Bu 160
durumda bu Kurul’da karar alınabilmesi için oyların %75’inden fazlası gerekmektedir.
Sonuç olarak, SMART ve SCM arasında Denetim Kurulu seviyesinde bir uyuşmazlık
çıkması durumunda, tarafların Ortaklar Kurulu’nda anlaşmaya varması gerekecektir ve
tarafların Ortaklar Kurulun’nda da bir anlaşmaya varamaması bir kilitlenme durumuna
yol açabilir. Bu durumda işlem sonrasında SCM’nin Ortaklar Kurulu’nda tek başına
karar alabilmesi mümkün olmayacaktır. MIBV’nin yatırım programı ve Yıllık Faaliyet
Planı’nın belirlenmesi, herhangi bir hisse veya varlığın satın alınması veya elden
çıkarılması ve MIBV’nin diğer herhangi bir şirketin yönetimine katılması gibi hususlar
SMART’ın veto hakkının bulunduğu kararlar kapsamındadır. Bu çerçevede söz konusu 170
işlem sonucunda MIBV’nin kontrol yapısının değiştiği bu nedenle işlemin 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.
Diğer yandan devralma kapsamında bildirimde bulunulan diğer işlemde ise, SMART
Grubu bünyesindeki MMZ ve Promet’in yaklaşık %90 oranındaki hisselerinin MIBV’ye
devredilmesi ve böylelikle bu şirketlerin dolaylı olarak SCM ile SMART’ın ortak
kontrolüne geçmesi öngörülmektedir. MMZ ve Promet’in Türkiye’de herhangi bir
faaliyeti bulunmadığından bu işlemin 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
180
H.3.2 Eşikler Açısından Yapılan Değerlendirme
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya
Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinde “bir birleşme veya devralma sonucunda
birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması
halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı
aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur” hükmü yer almaktadır.
Devralma kapsamındaki şirketlerden Türkiye’de faaliyeti bulunan tek şirket MIBV olup, 190
bu şirketin Türkiye’de ilgili ürün pazarındaki 2007 yılı cirosu (…………..) Euro
(31.12.2007 tarihindeki döviz kuru itibarıyla yaklaşık …………… YTL) ‘dur. Bu ciro
rakamı çerçevesinde pazar payı rakamlarına bakılmaksızın işlemin izne tabi olduğu
anlaşılmaktadır.
H.3.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi
İşlem kapsamında bulunan teşebbüslerden MIBV dışında, gerek devralma
kapsamındaki diğer şirketler olan MMZ ve Promet, gerekse işlemin tarafı olan
SCM ve SMART gruplarının Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. 200
MIBV’nin Türkiye’deki faaliyetlerine bakıldığında, bildirim formundaki bilgiler
çerçevesinde, bu teşebbüsün Türkiye’de satışını gerçekleştirdiği çeşitli demir çelik
ürünlerindeki tahmini pazar payının %(….)in altında olduğu görülmektedir. İşlem
08-61/995-387
5
taraflarının Türkiye’de ilgili ürün pazarında çakışan herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır. Bu çerçevede başvuru konusu devralma işlemi sonrasında pazarın
mevcut yapısında herhangi bir değişikliğin meydana gelmeyeceği ve dolayısıyla ilgili
pazarda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir hakim durumun yaratılması
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunun doğmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
210
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
- SMART Grubu’nun Metinvest B.V.’nin sermaye artırımı sonucunda bu şirketin
ilave hisselerini SCM Grubu’ndan devralması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun 220
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle anılan işleme izin
verilmesine,
- Makevka Metallurgical Plant ile Promet JSC ve Promet Intertrade Ltd.’nin
sermayelerinin %90’ının SMART Grubu’ndan MIBV’ye devredilmesi işleminin
ise 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 230
Full & Egal Universal Law Academy