Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-4-238
Karar Sayısı : 08-63/1043-403
Karar Tarihi : 12.11.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ 10
B. RAPORTÖR : Canan KARAMANOĞLU
C. ŞİKAYET EDEN : Tahir SERTKAYA
Fığla Mh. Bağcı Sk. Kozanoğlu Apt. 13/14 07400
Alanya/Antalya
D.ŞİKAYET EDİLEN: - Sağlam Elektrik ve Elektronik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Alanyum Alışveriş Merkezi Alanya/Antalya
- Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.
Turkcell Plaza Meşrutiyet Cd. No:153 80050
Tepebaşı/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Sağlam Elektrik ve Elektronik Sanayi ve Ticaret Ltd. 20
Şti. (Sağlam Elektronik)’nin başvuru sahibinin yaptığı alışveriş işlemini
kullandığı kredi kartının bağlı olduğu bankanın POS makinesi yerine başka
bir bankanın POS makinesinden yaptığı ve bu durumun Turkcell İletişim
Hizmetleri A.Ş. (Turkcell)’nin yönlendirmesinden kaynaklandığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: İlgili dilekçede, Alanya ilçesinde bulunan Alanyum
alışveriş merkezinde faaliyet gösteren Turkcell Extra bayisi Sağlam Elektronik
tarafından yapılan dijital kontör yükleme işlemine ait ödemenin, tüketici
konumundaki şikayetçinin talebine rağmen, kredi kartını veren bankanın POS
makinesi yerine Akbank T.A.Ş. (Akbank)’nin POS makinesinden yapılmasının
sağlandığı ve bayinin, Turkcell’in yaptığı anlaşma gereği ve onun talimatına 30
bağlı olarak Akbank POS makinesi dışında başka POS makinesinden işlem
yapamadığını ifade ettiği belirtilerek, şikayetin rekabet hukuku çerçevesinde
incelenmesi talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.10.2008 tarih ve 6539 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 5.11.2008 tarih ve 2008-4-238/İİ-08-CK sayılı İlk
İnceleme Raporu, aynı tarih ve REK.0.08.00.00-110/321 sayılı Başkanlık
Önergesi ile 08-63 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
08-63/1043-403
2
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da, şikayete ilişkin olarak 4054 sayılı
Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı
görüşüne yer verilmiştir. 40
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
Şikayetin incelenmesi bakımından bir farklılık yaratmayacağı için dosya
kapsamında bir pazar tanımı yapılmamıştır.
I.2. Tespitler ve Değerlendirme
Şikayetin konusunu, Turkcell Extra bayisi olan Sağlam Elektronik adlı firmanın
kredi kartıyla yapılan dijital kontör alım işlemlerinin ödemelerini, tüketicinin kredi
kartının bağlı olduğu bankanın POS makinesi yerine Akbank’a ait POS
makinesini kullanarak gerçekleştirmesi oluşturmaktadır. Şikayet dilekçesinde,
bu durumun Turkcell’in Akbank ile yaptığı anlaşma neticesinde münhasır 50
bayilerini yönlendirmesi nedeniyle oluştuğu da ifade edilmektedir. Söz konusu
iddialar, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun’un rekabeti
sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylem ve kararları düzenleyen 4. maddesi
kapsamında incelenmiştir.
Dosya kapsamındaki değerlendirmeler, şikayet dilekçesinde yer alan iddialara
paralel olarak, uygulamanın Turkcell ile Akbank arasında yapılan anlaşmadan
kaynaklandığı varsayımı kabul edilerek yapılmıştır. POS makinelerinin kredi
kartıyla alışverişe teknik olanak sağlayan cihazlar olduğu göz önüne
alındığında, bu konuda firmalar ile bankaların yaptıkları anlaşmalar, üretim veya
dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla 60
teşebbüs arasındaki belirli mal veya hizmetlerin alımı satımı ya da yeniden
satımını içeren anlaşmalara örnek teşkil etmektedir.. Şikayet kapsamında
değerlendirildiğinde, Turkcell’in Akbank’la yapmış olduğu iddia edilen ve dijital
kontör satışlarında Akbank’ın POS makinelerinin kullanımına yönelik
anlaşmanın, Turkcell’in kurduğu dijital kontör satışı hizmetleri altyapısı içinde
hizmet alımını içeren bir dikey anlaşma olduğu kanaatine varılmıştır. Turkcell’in
münhasır bayilerini, kredi kartıyla dijital kontör satışlarında sadece Akbank POS
makinelerinin kullanımına yönlendirdiğine ilişkin iddialarla ilgili olarak ise, bu tür
bir davranışın olası pazar tanımları üzerinde rekabeti kısıtlayan etkilerinin olup
olmadığının incelenmIiştir. Söz konusu uygulamadan etkilenecek olan 70
pazarların kredi kartı pazarı, kredi kartıyla alışveriş hizmetleri pazarı ya da daha
dar bir tanımlamayla kredi kartıyla kontör alışverişi hizmetleri olabileceği; ancak
her türlü pazar tanımı altında, diğer bankaların kredi kartlarının kullanımına
engel oluşturmadığından, işlemin rekabetin engellenmesi, bozulması ya da
kısıtlanması niteliğini göstermediği anlaşılmıştır. Diğer bir ifadeyle, şikayette yer
alan iddiaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil etmediği
sonucuna varılmıştır.
08-63/1043-403
3
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; başvuru konusu 80
iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem
yapılmasına gerek bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy