Rekabet Kurumu Başkanlığından,
(Danıştay’ın İptal Kararı Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-1-39 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 08-69/1114-431
Karar Tarihi : 4.12.2008
10
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: E. Cenk GÜLERGÜN, Hakan Deniz KARAKOÇ,
Mert KARAMUSTAFAOĞLU
C. ŞİKAYET EDEN : - Eczacı Hülagü Han KOTAN 20
Sedir Mah. Vatan Bulvarı Çallı-Antalya
-Temsilcisi: Av. Mesut BOL
Tahılpazarı Mah. Şarampol Cad. Melli İş Merkezi
No:86/18 Antalya
D. KARŞI TARAFLAR :
- Es Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş.
Eski Edirne Asfaltı No:558 G.O. Paşa-İstanbul 30
- Temsilcisi: Av. Erhan TÜRKOĞLU
Caferağa Mah. Şevki Bey Sok. No:11/1
Kadıköy-İstanbul
- Hedef Ecza Deposu Tic. A.Ş.
Göztepe Mah. Namık Kemal Cad. Karanfil Sok. No:62
34550 Bağcılar-İstanbul
- Temsilcisi: Av. Erhan TÜRKOĞLU 40
Caferağa Mah. Şevki Bey Sok. No:11/1
Kadıköy-İstanbul
- Selçuk Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş.
Mahir İz Cad. No:43 81130 Altunizade-İstanbul
- Temsilcisi: Av. Abdurrahman Veli ŞAHİN
Tercüman Sitesi A-6 Blok Kat:3 D:13,
81540 Cevizlibağ Topkapı-İstanbul
50
08-69/1114-431
2
E. DOSYA KONUSU : Rekabet Kurulu’nun 3.5.2004 tarih, 04-31/363-89
sayılı kararının Danıştay kararları ile iptali üzerine, Selçuk Ecza Deposu
Tic. ve San. A.Ş. (Selçuk Ecza Deposu), Hedef Ecza Deposu Tic. A.Ş.
(Hedef Ecza Deposu), Es Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş. (Es Ecza
Deposu)’nin Antalya Eczacı Odası’nın etkisiyle ve rasyonel ekonomik
gerekçelere dayanmaksızın 18.9.2002 tarihinde Kotan Eczanesi’ne vadeli
satışlarını durdurarak ve bu sayede anılan eczanenin etkinliklerini
güçleştirecek şekilde uyumlu hareket ederek 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal eder nitelikteki
eylemlerinin yeniden değerlendirilmesi sonucunda verilen 9.3.2006 tarih 60
ve 06-18/212-53 sayılı Kurul kararının bu defa Danıştay 13. Dairesi’nin
25.3.2008 tarih ve 2006/2917 E., 2008/3356 K. sayılı kararı ile kısmen iptal
edilmesi ertesinde, dosya konusunun yeniden değerlendirilmesi.
F. İDDİALARIN ÖZETİ : Kotan Eczanesi’nin (Antalya) sahibi Hülagü Han
KOTAN’ın vekili Av. Mesut BOL tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına
17.3.2003 tarihinde giren şikayet başvurusunda; Selçuk, Hedef ve Es Ecza
Depolarının Antalya’da ve Türkiye’de hakim durumda olduğu, Antalya’daki
diğer eczaneler gibi Kotan Eczanesi’nin de bazı ithal ilaçlar hariç ilaç
alımlarının tamamını bu Depolardan yaptığı, anılan Eczanenin 18.9.2002 70
tarihine kadar bu depolardan diğer eczanelerle aynı koşullarda mal temin
edebildiği ancak ortada bir ticari sorun yokken, depoların 18.9.2002 tarihinde
yalnızca bu Eczaneye yönelik olarak uygulama değiştirdiği, bu çerçevede
Kotan Eczanesi’ne Es Ecza Deposu’nun peşin olarak dahi satış yapmadığı,
diğer iki Deponunsa vadeli satışları kaldırıp yalnızca peşin olarak ilaç verdiği
iddia edilmiştir. Başvuruda; bu davranışın gerekçesi olarak, Kotan Eczanesi
sahibinin Antalya Eczacı Odası’nın yöneticileriyle kişisel sorunlar yaşaması
üzerine bu kişilerin Odadaki konumlarını kullanarak şikayet edilen
teşebbüslere baskı uygulaması gösterilmiştir.
80
G. DOSYA EVRELERİ :
17.3.2003 tarih ve 1067 sayılı başvuruya istinaden yapılan ilk inceleme
sonucu hazırlanan 14.4.2003 tarih ve 2003-1-39/BN-03-ECG sayılı bilgi notu,
24.4.2003 tarih ve 03-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek, 4054 sayılı
Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca şikayet konusuyla ilgili önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir.
29.5.2003 tarih ve 2003-1-39/ÖA-03-ECG sayılı önaraştırma raporu 9.6.2003
tarih ve 03-40 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek, söz konusu ecza 90
depoları ile Antalya Eczacı Odası hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Selçuk, Es ve Hedef Ecza
Depolarına 20.6.2003 tarihinde, Antalya Eczacı Odası’na ise 23.6.2003
tarihinde soruşturma açıldığına dair bildirimde bulunulmuş ve tarafların ilk
yazılı savunmaları yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına girmiştir.
Soruşturma heyetince hazırlanan 9.12.2003 tarih ve SR/03-15 sayılı
soruşturma raporu, Kanun'un 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca tüm Kurul 100
08-69/1114-431
3
üyeleri ile taraflara tebliğ edilmiş ve tarafların ikinci yazılı savunmaları yasal
süresi içinde Kurum kayıtlarına girmiştir.
Soruşturma heyetinin hazırladığı ek yazılı görüş, 27.1.2004 tarihinde
Kanun'un 45. maddesinin ikinci fıkrası gereğince tüm Kurul üyelerine ve
taraflara tebliğ edilmiş ve üçüncü yazılı savunmalar da yasal süresi içinde
Kurum kayıtlarına kayıtlarına girmiştir.
11.3.2004 tarih ve 04-19/173-M sayılı Kurul toplantısında alınan karar
uyarınca sözlü savunma toplantısı 21.4.2004 tarihinde yapılmıştır. 110
Kurul, 27.4.2004 tarihinde yapılan ilk oylama ve 28.4.2004 ve 3.5.2004
tarihlerinde Kanun’un 51. maddesi uyarınca yapılan ikinci oylamalar
neticesinde 3.5.2004 tarih ve 04-31/363-89 sayıyla nihai kararını vermiştir.
Nihai karar 6.5.2004 tarihinde tefhim edilmiştir.
Anılan Kurul kararına karşı şikayetçi ile Selçuk, Es ve Hedef Ecza Depoları
tarafından Danıştay’da iptal istemli davalar açılmıştır. Söz konusu davalarda,
Danıştay 13. Dairesi’nin 25.10.2005 tarih ve 2005/1745 E., 2005/5175 K.;
2005/5211 E., 2005/5185 K. sayılı; 26.12.2005 tarih ve 2005/6364 E., 120
2005/6182 K.; 2005/6365 E., 2005/6183 K. sayılı kararlarıyla, soruşturmayı
yürüten Kurul üyesinin karar oylamasına katılmasının hukuka uygun olmadığı
gerekçesiyle anılan Kurul kararı iptal edilmiştir.
Danıştay kararları sonrasında dosya üzerinde yapılan yeniden
değerlendirmeler ışığında düzenlenen 2.3.2006 tarih ve 2003-1-39/BN-06-
ECG sayılı bilgi notu, 3.3.2006 tarih ve REK.0.05.00.00-110/34 sayılı
Başkanlık önergesi ile Rekabet Kurulu’na sunulmuştur. Kurul ayrıca tüm yazılı
savunmaları ve ek yazılı görüşü, sözlü savunma tutanaklarını, sözlü savunma
toplantısının ses kayıtlarının yazılı açılımını, raporları, Danıştay’ın iptal 130
kararlarını, dosya kapsamındaki diğer tüm bilgi ve belgeleri inceleyerek
9.3.2006 tarih ve 06-18/212-53 sayılı sayılı nihai kararını vermiştir.
13.7.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5388 sayılı
“Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine
Dair Kanun”un 5. maddesinde yer alan “...Soruşturma yapılmasına karar
verildiği takdirde Kurul ilgili daire başkanının gözetiminde soruşturmayı
yürütecek raportör veya raportörleri belirler.” hükmü uyarınca alınan 13.7.2005
tarih, 05-46/667 sayılı Kurul kararının “Soruşturma Heyeti Başkanı olarak
belirlenmiş bulunan Rekabet Kurulu Üyelerinin söz konusu dosyalara ilişkin 140
nihai kararın alındığı toplantılara katılmaması gerektiğine” ilişkin 3. maddesi
doğrultusunda, mevcut soruşturmanın Heyet Başkanlığını yürüten Kurul üyesi
Tuncay SONGÖR nihai karar toplantısına katılmamıştır.
Anılan Kurul kararına karşı, yine şikayetçi ve taraf ecza depolarınca
Danıştay’da iptal istemli davalar açılmıştır. Hülagü Han KOTAN’ın vekili
tarafından Danıştay 13. Dairesi’nin 2006/2917 Esas sıra numarasına kayden
açılan davada verilen 25.3.2008 tarih ve 2008/3356 K. sayılı kararında,
08-69/1114-431
4
- Selçuk, Hedef ve Es Ecza Depolarının uyumlu eylemde bulunarak
4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği yönünde ulaşılan sonuç hukuka uygun
bulunmuş, 150
- Antalya Eczacı Odası’na ceza uygulanmamasına karşı yapılan itiraz
reddedilmiş,
- Ancak kararın, cezanın asgari miktar olarak belirlenmesine ilişkin
kısmının iptaline hükmedilmiştir.
Selçuk, Hedef ve Es Ecza Depoları tarafından Danıştay 13. Dairesi’nin
sırasıyla 2006/2149 E., 2006/2045 E. ve 2006/2042 E. sayılı dosyalarına
kayden açılan davalarda alınan 25.3.2008 tarih ve 2008/3357 K., 2008/3359
K., 2008/3358 K. sayılı kararlarla ise;
- ihlalin tespit edilmesinde ve anılan ecza depolarına para cezası 160
verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı,
- asgari para cezası verilmesinin 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin
dördüncü fıkrası hükmüne uygun bulunmayarak iptal edildiğinden,
Rekabet Kurulu’nca yeniden ceza belirlenmesinde bu hususun dikkate
alınacağı
ifade edilmiş ve davalar reddedilmiştir.
Danıştay 13. Dairesi’nin 25.3.2008 tarih ve 2006/2917 E., 2008/3356 K. sayılı
kararı gereğince, Rekabet Kurulu inceleme konusu uyumlu eylemi yeniden
değerlendirmiştir. Bu çerçevede, 1.12.2008 tarih ve REK.0.05.00.00-110/ECG 170
sayılı Başkanlık önergesiyle Kurula sunulan 28.11.2008 tarih ve 2003-1-
39/BN-08-ECG sayılı bilgi notu ve yine tüm yazılı savunmalar ve ek yazılı
görüş, sözlü savunma tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses kayıtlarının
yazılı açılımı, raporlar, Danıştay’ın iptal kararı, dosya kapsamındaki diğer tüm
bilgi ve belgeler incelenmiştir. Kurul bunun sonucunda, 4.12.2008 tarih ve 08-
69/1114-431 sayılı nihai kararını almıştır.
08-69/1114-431 sayılı kararın alınması sürecinde de, 13.7.2005 tarih ve
05-46/667 sayılı Kurul kararının 3. maddesi dikkate alınmış ve soruşturmanın
Heyet Başkanlığını yürüten Kurul üyesi Tuncay SONGÖR nihai karar 180
toplantısına katılmamıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ : Soruşturma raporunda özetle;
- Selçuk, Hedef ve Es Ecza Depolarının Antalya Eczacı Odası’nın
etkisiyle ve rasyonel ekonomik gerekçelere dayanmaksızın 18.9.2002
tarihinde vadeli satışları durdurarak Kotan Eczanesi’nin etkinliklerini
güçleştirecek şekilde uyumlu hareket ettiği ve bu eylemin 4054 sayılı 4.
maddesi kapsamında olduğu,
- anılan ecza depoları ile Antalya Eczacı Odası’na, 4054 sayılı Kanun’un
16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca para cezası verilmesi gerektiği 190
ifade edilmektedir.
08-69/1114-431
5
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler ve Deliller
Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde; Antalya Eczacı Odası ile Hedef,
Selçuk ve Es Ecza Depolarında yerinde inceleme yapılmış, şikayetçi ve
tarafların yanı sıra Antalya’da faaliyet gösteren bazı ecza depolarının 200
yetkililerinden bilgi alınmıştır. Bu çerçevede edinilen bilgilerin
değerlendirmesiyle yapılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.
I.1.1. Kotan Eczanesi’nin 18.9.2002 Tarihine Kadar Alımlarının Tamamına
Yakınını Şikayet Edilen Ecza Depolarından Yaptığına İlişkin Tespitler
İrsaliyeli faturaları incelendiğinde Kotan Eczanesi’nin, 18.9.2002 tarihine kadar
olan alımlarının çoğunu, Selçuk Ecza Deposu ile “Hedef Grubu”nun işletmeleri
olan Hedef Ecza Deposu ve Es Ecza Deposu’ndan yaptığı görülmüştür.
Nitekim şikayetçinin Kurum kayıtlarına 2.10.2003 tarihle giren yazılı 210
açıklamasından, Kotan Eczanesi’nin 1.1.2001-18.9.2002 tarihleri arasındaki
ilaç alımlarının yaklaşık %84’ünü taraf depolardan yaptığı anlaşılmıştır.
Kotan Eczanesi’nin bu tarihe kadar anılan depolardan yaptığı alımların
tamamına yakınının vadeli olduğu Eczanenin, irsaliyeli faturaları ve
depolardaki hesap ekstreleri incelenerek tespit edilmiştir. Tarafların da yazılı
savunmalarında kabul ettiği üzere, bu dönemde yapılan alımlarda vadelerin
genellikle bir ay ile dört ay arasında değiştiği görülmüştür.
I.1.2. Şikayet Edilen Ecza Depolarının Kotan Eczanesi’ne Vadeli Satışları 220
18.9.2002 Tarihinde Durdurduğuna İlişkin Tespitler
Kotan Eczanesi’nin irsaliyeli faturalarında ve depolardaki hesap ekstrelerinde,
18.9.2002 tarihine kadar vadeli çalışan Hedef ve Selçuk Ecza Depolarının
Kotan Eczanesi’ne satışlarını bu tarihten sonra peşine çevirdiği görülmüştür.
Ayrıca bu tarihten önce Kotan Eczanesi’ne fatura bedeli üzerinden indirim
yapan Selçuk Ecza Deposu, indirim yapmayı Aralık ayına kadar durdurmuştur.
Şikayetçinin 7.6.2003 tarihli yazısının ekinde gönderdiği ve Selçuk Ecza
Deposu’ndan 18.9.2002-26.11.2002 tarihleri arasında yaptığı alımların
faturalarında peşin indiriminin yapılmadığı görülmüştür. Es Ecza Deposu’ndan 230
yapılan alımlar ise 17.9.2002 tarihinde sona ermiştir.
Önaraştırma döneminde yapılan görüşmelerde; Hedef Ecza Deposu Akdeniz-
Antalya Şubesi Genel Müdürü, Selçuk Ecza Deposu Antalya Şubesi Müdürü
ve Meram Es Ecza Deposu Mali İşler Müdürü; peşin satışlara geçişin
depoların takdiriyle gerçekleştirildiğini kabul etmiştir.
Yerinde incelemelerde ise, vadeli satışlar durdurulmadan önce Kotan
Eczanesi’nin depolarca uyarıldığına dair herhangi bir belge bulunamamıştır.
240
Es ve Hedef Ecza Depoları, 21.7.2003 tarihinde Kotan Eczanesi’ne ihtarname
çekerek ipotek veya teminat mektubu karşılığında mal verebileceklerini
belirtmiş, 12.8.2003 tarihli cevabi ihtarnamesinde Kotan Eczanesi ayrımcı
08-69/1114-431
6
bulduğu bu öneriyi reddetmiştir. Selçuk Ecza Deposu da aynı teklifi yazılı
savunmasında yapmıştır.
I.1.3. Kotan Eczanesi’nin Hedef, Selçuk ve Es Ecza Depolarından
Alımlarının, Vadeli Satışların Durdurulmasıyla Azaldığına İlişkin Tespitler
250
Kotan Eczanesi 18.9.2002 tarihinden önceki alımlarının büyük kısmını Hedef,
Selçuk ve Es Ecza Depolarından yapmıştır. Vadeli satışların durdurulmasıyla,
Kotan Eczanesi’nin anılan depolardan alımları dikkat çekici bir şekilde
azalmıştır.
Kayıtları incelendiğinde, Kotan Eczanesi’nin;
- Hedef Ecza Deposu’ndan Ocak-Temmuz 2002 döneminde yüksek
miktarlarda (aylık (….-…. YTL) alım yaptığı ancak, Ağustos ayından yıl
sonuna kadar alımlarının görece düşük seviyelerde (aylık (….-….) YTL)
kaldığı, 260
- Selçuk Ecza Deposu’ndan 2002 yılı Ocak-Eylül döneminde aylık (…….)
YTL ile (……….) YTL arasında değişen miktarlarda alım yaptığı, Ekim
ayından itibaren ise alımlarının oldukça azaldığı (….-…. YTL), hatta
2003 yılının ilk iki ayında durduğu,
- Es Ecza Deposu’ndan 2002 yılı Ocak-Eylül dönemine kadar kesintisiz
olarak ve aylık (……) YTL (Mart) ile (…….) YTL (Ağustos) arasında
değişen miktarlarda alım yaptığı ve alımlarının Ekim ayı itibarıyla
kesildiği
tespit edilmiştir.
270
I.1.4. Taraf Ecza Depolarının Kotan Eczanesi’ne Yapılan Satış
Koşullarındaki Değişikliğin Gerekçesine Yönelik Tespitler
Şikayet edilen ecza depolarının yetkilileri Kotan Eczanesi’ne vadeli satışların
2002 yılı Eylül ayında durdurulduğunu kabul etmiş, ancak bu davranışı
Eczanenin kendilerine olan borçlarını ödemede güçlük yaşadığı iddiasıyla
açıklamıştır. Depo yetkililerinin konuyla ilgili açıklamaları ve yerinde
incelemelerde alınan ilgili belgeler aşağıdaki gibidir.
8.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede, Hedef Ecza Deposu Akdeniz-Antalya 280
Şubesi Genel Müdürü, “…Kotan Eczanesi’ne karşı olan tutumumuzun nedeni
bu eczanenin taşıdığı finansal riskten kaynaklanmaktadır. Kotan Eczanesi,
2002 senesinde (Ekim ayında) borcu olan ödemeyi yapamamış buna karşılık
mal iadesi yapmıştır. Mal iadesi şirketimiz açısından valör kaybına yol
açmıştır. Bu eczaneye 2002 Eylül ayından itibaren vadeli mal satışını sona
erdirdik (taşıdığı risk nedeniyle) ve Ekim 2002’deki mal iadesi bizim
tahminlerimizin doğru olduğunu ortaya çıkarmıştır. Kotan Eczanesi’ne
halihazırda peşin+yüksek iskontolu mal satışı yapmaktayız ancak vadeli mal
vermemekteyiz...” ifadesini kullanmıştır.
290
Kotan Eczanesi’nin Hedef Ecza Deposu’ndaki 2002 yılı hesap ekstresine
9.10.2002, 10.10.2002 ve 22.10.2002 tarihli iade faturaları ile 17.10.2002 ve
5.11.2002 tarihli çek (vadesi dolmamış) iadeleri işlenmiştir.
08-69/1114-431
7
9.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede, Selçuk Ecza Deposu Antalya Şubesi
Müdürü, “…Kotan Eczanesi halihazırda kendi isteğimizle peşin çalışmayı
tercih ettiğimiz tek eczanedir. Yani bu eczaneye istese dahi vadeli mal
vermemekteyiz. Bunun nedenleri; bu eczanenin çalıştığı (anlaşmalı) kurum
olan Emniyet Müdürlüğü’nün ödemelerini geç yapması, 2002 senesinde (Ekim
ayı) iskontosuz mal iadesi yapmasıdır. Bu mal iadesi bizi zarara uğratmıştır,
bu nedenle bu eczaneye vadeli mal satışı yapmamaktayız. Her ne kadar 300
dönem dönem başka eczaneler de mal iadesi yapsalar da bu iadeleri
iskontolu yaptıklarından zarara uğramamaktayız. Kotan Eczanesi’nin mal
iadesi teklifini kabul etmeyip başka yollardan alacağımızı tahsil etme
durumumuz vardı ancak, biz bu eczanenin ileride durumunun düzelebilecek
olması ve bu şekilde ticari ilişkilerimizi devam ettirebilme durumunda olmamız
nedeniyle bu durumu kabullendik ancak halihazırda vadeli mal satışına
başlamadık…” demiştir.
Selçuk Ecza Deposu’na ait, “Alınan Çek ve Senetler” başlıklı belgede, Kotan
Eczanesi’nin vadesi dolmamış çeklerine karşılık yaptığı mal iadelerinin tarihi 310
ve tutarları belirtilmiştir. Buna göre, iadeler 27.9.2002, 3.10.2002 ve
12.10.2002 tarihlerinde yapılmıştır. Toplam iade tutarı (……….) YTL’dir.
12.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Es Ecza Deposu Meram Konya
Şubesi Mali İşler Müdürü, “…Kotan Eczanesi ile bu eczaneyi riskli
bulduğumuz için peşin çalışmayı tercih etmekteyiz. Kotan Eczanesi 2002
yılının Mayıs ayında ve Ekim ayında bizim ile finansal açıdan problem
yaşamış olan bir eczanedir. 2002 Mayıs ayında yaşadığı finansal problemlere
rağmen vadeli mal satışı yapmaya devam ettik ancak 2002 Ekim ayında
henüz vadeleri gelmemiş olan çekleri bulunmasına rağmen mal iadesi 320
yapmıştır. Bu mal iadesini bu eczanenin bizimle çalışmak istememesi olarak
algıladığımız için bu teşebbüse bu tarihten sonra vadeli satış yapmadık.
Bunun yanında verdiği çekleri de geri almıştır...” ifadesini kullanmıştır.
Kotan Eczanesi’nin Es Ecza Deposu’ndaki 2002 yılına ait hesap ekstresi
incelendiğinde, Eczanenin 22.10.2002 ve 25.10.2002 tarihlerinde mal,
18.9.2002 tarihinde ve izleyen tarihlerde ise çek iadeleri yaptığı görülmüştür.
Mali İşler Müdürü, ekstrenin üzerine kendi el yazısıyla şu açıklamayı
yapmıştır: “6/5/2002 tarihli çeki iade olmuştur. Ve parçalı ödemiştir. 14/9 da
ödemiştir. 15/10/2002 tarihli çekini 22/10/2002 tarihinde ödemiştir. 9. Ayda 330
aldığı (………..…..) malı 24/10/2002 tarihinde kendi isteği ile iade etmiştir.
Daha önce verdiği ilgili çekleri geri istemiştir”. Soruşturma döneminde
raportörlerce yapılan 4.11.2003 tarihli görüşmede, Mali İşler Müdürü bu ifadeyi
şu şekilde düzeltmiştir: “Kotan Eczanesi 3.5.2002 tarihli çeki (………..…..)TL
karşılığında, 6.5.2002 tarihinde (………..…..) TL, 9.5.2003 tarihinde
(………..…..) TL, 10.5.2003 tarihinde (………..…..) TL, 11.5.2003’te
(………..…..) TL ödemiştir. Geçmişte yaşadığı ödeme sorunu sebebiyle çekini
parçalı şekilde ödeyerek kapatmıştır. Kotan Eczanesi’ne normal koşullarda
satışa devam edilmiştir. Eylül ayında eczacı bey bizle çalışmak istemediğini
ifade etti ve ilaçlarını depoya iade ettikten sonra, vadesi gelmemiş çekleri geri 340
istedi”.
08-69/1114-431
8
Yapılan incelemelerde ecza depoları tarafından peşin satışa dönüşün
gerekçesi olarak gösterilen mal iadelerinin (Hedef Ecza Deposu’na 9.10.2002,
10.10.2002 ve 22.10.2002; Selçuk Ecza Deposu’na 27.9.2002, 3.10.2002 ve
12.10.2002; Es Ecza Deposu’na 24.10.2002 tarihinde) vadeli satışların
durdurulduğu 18.9.2002 tarihinden “sonra” gerçekleştirilmiş olduğu tespit
edilmiştir.
Haklarında soruşturma açılmış olan tarafların yazılı savunmalarında, Kotan 350
Eczanesi’nin ödeme güçlüğüne düştüğü ve bu nedenle satış koşullarının
değiştirildiği iddiasının yanında, bu eylemin arkasında Eczanenin riskli olduğu
ve buna bağlı olarak ödeme güçlüğüne düşebileceği öngörüsünün de
bulunduğu belirtilmiştir. Bu çerçevede, reçete bedeli ödemelerini aksattığı ileri
sürülen Antalya İl Emniyet Müdürlüğü’ne yoğun satış yapması, Antalya Eczacı
Odası tarafından cezalandırılması, eczacıları meslekten süreli veya süresiz
men etme yetkisine sahip olan Türk Eczacıları Birliği ile ihtilafa düşmesi ve
borç bakiyesinin uygulama öncesinde artış göstermesinin Kotan Eczanesi’nin
riskliliğini gösterdiği ileri sürülmüştür.
360
Bu savunmalarla ilgili olarak, Antalya İl Emniyet Müdürlüğü ile anlaşmalı ve
Antalya Eczacı Odası tarafından cezalandırılmış eczacıların arasından
seçilmiş onikisinin sahip olduğu eczanelerle ilgili depolardaki bilgisayar
kayıtları incelenmiştir. Bunlar; Öznur (E)1, Ulusoy/Çallı (E), Verimli (E), Akıner
(E), Itır (E), Lokman Nur (E), Ayşen (O)2, Sevinç (O), Can/Doğu Garajı (O),
Çisem (E) ve Pelin/Aksu (O) eczaneleridir. Bu eczanelerin ecza depoları
tarafından çoğunlukla riskli görülmediği ve bunlara teminatsız, vadeli (normal
koşullarda) satış yapılabildiği, dolayısıyla 2002-2003 yıllarında bir değişikliğin
söz konusu olmadığı belirlenmiştir.
370
Antalya’da faaliyet gösteren rakip depoların yetkililerinin Kotan Eczanesi’yle
ilgili ifadeleri ise aşağıdaki gibidir.
31.10.2003 tarihinde yapılan görüşmede, Nevzat Ecza Deposu Tic. ve San.
A.Ş.’nin Müşteri Hizmetleri Müdürü, “Kotan Eczanesi ödeme güçlüğünden
değil, firmamızın satış koşullarını beğenmediğinden mal alımını kesti. En son
satışımız 25.5.2001 tarihinde gerçekleşti. Bu tarihten önceki gözlemime göre,
riskli ve güvenilmez bir eczacı değildi. Çalıştığımız dönem içinde iyi bir
müşterimizdi.” şeklinde konuşmuştur.
380
31.10.2003 tarihinde yapılan görüşmede, Ceylaner Ecza Deposu Ticaret A.Ş.
Genel Müdürü, “…Kotan Eczanesi’nin Ceylaner Ecza Deposu ile herhangi bir
sorunu gündeme gelmemiştir. Söz konusu Eczane ödemelerini zamanında
yapmıştır, güvenilir bir eczacıdır, riskli değildir. Kotan Eczanesi’nin ciro
anlamında potansiyeli yüksek olan bir eczane olduğu söylenebilir. Ceylaner
Ecza Deposu’nda Genel Müdür olmadan önce Selçuk Ecza Deposu’nda
çalışıyorken Kotan Eczanesi’nin sorunsuz ve potansiyeli yüksek bir eczane
olduğunu gözlüyordum” demiştir.
1 2002 yılında Antalya İl Emniyet Müdürlüğü ile anlaşmalı
2 Antalya Eczacı Odası tarafından cezalandırılmış
08-69/1114-431
9
31.10.2003 tarihinde yapılan görüşmede, Melis Ecza Deposu Ltd. Şti. Satış, 390
Satın Alma Müdürü; Kotan Eczanesi’nin risk taşımayan, potansiyeli bulunan
bir eczane olduğunu ve ödemelerde bir sorun yaşamadığını belirtmiştir.
8.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Genç Ecza Deposu Tic. Ltd. Şti. ortağı,
“Bildiğim kadarıyla, Kotan Eczanesi’nin sahibi ticari açıdan güvenilir ve
borcuna sadık bir kişidir. Kendisiyle alacak tahsili konusunda bir sorun
yaşamadığımız gibi, başkalarıyla da bu tür bir sorun yaşadığını duymadım”
ifadesini kullanmıştır.
I.1.5. Depo Satışlarında Eylül 2002 İtibarıyla Herhangi Bir Değişiklik Olup 400
Olmadığına İlişkin Tespitler
Beşeri ilaç piyasasına yönelik yapılan incelemelerde, eczane alımlarının
tamamına yakınının vadeli olduğu tespit edilmiştir. Bunun nedeni, en büyük
geri ödeyici olan sosyal güvenlik kuruluşlarının ve resmi kurumların
eczanelere reçete bedellerini peşin ödememesidir. Bu durumda da, peşin
indiriminden faydalanmayı tercih eden az sayıda eczane hariç olmak üzere,
eczaneler vadeli alımlara yönelmektedir. Konuyla ilgili tespitlere aşağıda yer
verilmektedir.
410
Hedef, Selçuk ve Es Ecza Depolarının faturaları incelendiğinde, bu depoların
satışlarının tamamına yakınının vadeli olduğu, Kotan Eczanesi’ne peşin mal
verilmeye başlandığı Eylül 2002’de ve sonrasında bu durumda bir değişiklik
olmadığı anlaşılmaktadır.
Hedef Ecza Deposu’ndan alınan ve peşin çalışan eczaneleri gösteren bir
listede; 2003 yılının ilk üç ayında, peşin satışların toplam satışlara oranının
%(…) olduğu görülmektedir.
9.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Selçuk Ecza Deposu Antalya Şubesi 420
Müdürü, “…Peşin satışlar ciromuzun %(…-…)’ini oluşturmaktadır…” demiştir.
12.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Es Ecza Deposu Meram Konya
Şubesi Mali İşler Müdürü, “Peşin satışlar toplam satışlarımızın yaklaşık
%(…)’üdür.” ifadesini kullanmıştır.
Es Ecza Deposu Meram Konya Şubesi’nin 2003 yılı Nisan ayı satış raporuna
göre, satışların yaklaşık %(…)’ü peşin yapılmıştır. Mali İşler Müdürü, Nisan
ayına ait olmakla birlikte bu oranın genelde peşin satışların toplam satışlar
içindeki payını yansıtacağını dile getirmiştir. 430
I.1.6. Şikayete Konu Uygulamada Antalya Eczacı Odası’nın Etkisinin
Bulunup Bulunmadığına İlişkin Tespitler
Kotan Eczanesi’ne vadeli satışların Antalya Eczacı Odası yetkililerinin etkisiyle
durdurulduğu iddiası, Odanın ve taraf depoların yetkililerince reddedilmiştir.
7.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Antalya Eczacı Odası Başkanı şu
hususlara değinmiştir: “…Şikayetçi olduğunu bildiğim kişi defalarca Haysiyet
08-69/1114-431
10
Divanı’nca cezalandırılmış olup Oda’yla sorunları vardır. Bu kişinin bazı 440
hareketlerine karşı korkmayıp bunun doğru eczacılık hizmeti vermesine
yönelik çabalarımdan mevzuatın verdiği yetki çerçevesinde
vazgeçmeyeceğim. Bu kişinin doğru eczacılık hizmeti vermemesine katılım
payı almamasını örnek verebilirim.
Hukuk dışı uygulamalarda bulunan tüm eczacılara ecza depolarının mal
vermemesini sağlamayı isterdim. Ancak hem bir meslek örgütünün başında
olduğumdan hem de buna gücüm yetmeyeceğinden (ecza depolarına satış
koşullarını empoze edemeyeceğimden) bunu yapamam. Ayrıca ben Oda’da
hiçbir kararı tek başıma almam, yönetimle bu tür kararlar alınır…”
450
8.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Hedef Ecza Deposu Akdeniz-Antalya
Şubesi Genel Müdürü, “…Kotan Eczanesi’ne halihazırda peşin+yüksek
iskontolu mal satışı yapmaktayız ancak vadeli mal vermemekteyiz. Bu
hususta Antalya Eczacı Odasının bize yönelik bir telkini olmamıştır…”
şeklinde konuşmuştur.
9.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Selçuk Ecza Deposu Antalya Şubesi
Müdürü, “…Antalya Eczacı Odası’ndan Kotan Eczanesi’ne mal verilmemesi
hususunda herhangi bir telefon ya da talimat almadık. Bunun yanında Eczacı
Odası’nın şirket kararlarımız üzerinde herhangi bir etkinliği 460
bulunmamaktadır…” ifadesini kullanmıştır.
12.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Es Ecza Deposu Meram Konya
Şubesi Mali İşler Müdürü, “…Eczacı odalarının ise ecza depoları üzerinde
herhangi bir yaptırımı bulunmamaktadır. Katılım payı hususunda eczacı
odalarının kendi yaptırımları bulunmaktadır ancak fiiliyatta bu yaptırım etkin
değildir. Antalya Bölge Müdürümüzün karakolda vermiş olduğu ifadelerden ise
haberim yoktur…” demiştir.
Diğer taraftan, şikayetçi Ecz. Hülagü Han KOTAN konuyla ilgili iddiasını şu 470
şekilde açıklamıştır: “…Şu anda bu depolar bana yalnızca peşin mal
satmaktadır. Bunun nedeni Antalya Eczacı Odası’nın bu teşebbüslere olan
telkinidir. Antalya Eczacı Odası ile daha önce (18 Eylül’den önce) kişisel
problemlerim olmuştur. Ancak ödeme hususunda herhangi bir problem
yaşamadım. Nitekim şimdiye kadar hiç bir çekim karşılıksız çıkmamıştır ve
ödemelerimde aksama olmamıştır. Antalya Eczacı Odası ile yaşamış olduğum
kişisel problemler nedeni ile Eczacı Odası Selçuk ve Hedef Ecza Depoları’na
eczaneme mal vermeme konusunda uyarıda bulunmuştur…
…Eczacı Odası’nın ecza depoları üzerindeki gücü, çevresindeki ve kendisine
yakın olan eczaneler üzerindeki etkinliğinden kaynaklanmaktadır. Nitekim, 480
halihazırdaki Eczacı Odası başkanı olan (...............)’in çoğunluk eczanenin
oyunu alarak seçimi kazandığı göz önüne alınırsa etkinliğinin (bu eczaneleri
örgütleyerek belirli bir ecza deposundan mal alınmamasını telkin etmek
suretiyle) fazla olduğunu söyleyebiliriz. Çoğunluğu etkileyemese bile 5
eczaneyi etkilese dahi, ecza depoları arasındaki rekabet nedeniyle, ecza
depoları üzerinde etkili olabilir. Bu sebeplerle ecza depoları (Selçuk, Hedef ve
Es) Kotan Eczanesi’ne peşin mal verme dışında mal vermemektedirler...”.
08-69/1114-431
11
Ecz. Hülagü Han KOTAN konuyla ilgili olarak 18.9.2002 tarihinden önce
Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikayet başvurusu yapmıştır. Bu
çerçevede Oda ve depo yetkililerinin ifadesi alınmıştır. Başvuru ekinde yer 490
alan, bazı “Sanık İfade Tutanakları”nda Antalya Eczacı Odası yetkilileriyle ilgili
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
Bahçelievler Karakol Amirliği’nde (Antalya) 12.9.2002 tarihinde ifadesi alınan,
Es Ecza Deposu’nun Bölge Müdürü, “…yerinde bulunduğum bir gün yaklaşık
15 gün kadar önce Volkan Bey olarak bildiğimiz Eczacılar odası yönetim
kurulu üyesi telefon açıp Kotan eczanesinin katılım payı almadığını bundan
dolayı meslektaşlar arasında haksız rekabet yaptığını bu nedenle eczaneye
ilaç veren depolara tavır koyacaklarını söyledi bu konuda duyarlı olmamızı
istedi, ben bu olayı bir süre sonra Kotan eczanesi sahibi Hülagü Han Kotan’a 500
yüz yüze geldiğimiz zaman yukarda yapılan konuşmayı anlattım, ancak iş
yerimiz ticari amaçlı bir yer olduğundan bu konuşmayı ben bu durumu üst
yönetime bildirdim belirtilen eczane ile çalışmamızda bir sakınca görülmedi
halen ticari ilişkimiz devam etmektedir…” demiştir.
Bahçelievler Karakol Amirliği’nde 17.9.2002 tarihinde ifadesi alınan, Hedef
Ecza Deposu Akdeniz-Antalya Şubesi Genel Müdürü, “…Eczacılar odası
katılım payı alınmamasının etik olmadığını bu tür eczanelere karşı duyarlı
olmamızı talep ettiler, herhangi bir eczane ismi söylemediler genel olarak
bildirdiler müşteki ile ticari ilişkilerimiz devam etmektedir, talepte bulunan 510
dilekçede ismi geçen eczacılar odası başkanı ve sekreteridir…” şeklinde
açıklama yapmıştır.
Bahçelievler Karakol Amirliği’nde 11.9.2002 tarihinde ifadesi alınan, Genç
Ecza Deposu Tic. Ltd. Şti. ortağı, “…iş yerinde bulunduğum bir gün yaklaşık
15 gün kadar önce telefon açan (………..) Eczacılar Odası Başkanı ve ayrıca
ANAP il başkanlığını yapan şahıs telefonda bana Kotan eczanesine ilaç
vermememiz konusunda size ricada bulunuyorum dedi neden vermeyelim gibi
sordum şahıs bana detaylı anlatmadı ben bu lafı dikkate almadım ilgili
eczaneye ilaç vermeye devam ettim ben bu konuyu doğrudan Kotan eczanesi 520
sahibine söylemedim ilaç piyasasında butür laflar çabuk duyulur bir şekilde
kendisi öğrenmiştir Eczacılar Odası Başkanı (………….) bana telefonla
yukarda belirtmiş olduğum şekilde ilaç vermeyin diye söylemiştir…” ifadesini
kullanmıştır.
Önaraştırma döneminde, 8.5.2003 tarihinde görüşülen (…………….),
yukarıdaki ifadesini şu şekilde yinelemiştir: “…Bahçelievler Polis Karakolu’nda
verdiğim ifadede belirttiğim gibi, 2002 Eylül ayında, Eczacı Odası Başkanı
beni arayarak Kotan Eczanesi sahibinin eczacılık mesleğine zarar verdiğini
söylemiş ve benden bu eczaneye mal vermememi istemiştir. Ancak biz bu 530
isteğin gereğini yerine getirmedik ve Kotan Eczanesi’ne satışlarım sürüyor…”.
Bu arada, Antalya Eczacı Odası Başkanı Ecz. (………….) ve Yönetim Kurulu
Üyesi (………….)’ın, Kotan Eczanesi’ne vadeli satışların durdurulduğu
18.9.2002 tarihinden bir gün önce Bahçelievler Polis Karakolu’nda ifade
verdiği tespit edilmiştir.
08-69/1114-431
12
Depolarda yapılan yerinde incelemelerde bulunan bazı belgeler, şikayet
konusuyla doğrudan ilgili olmamakla birlikte, Oda yetkililerinin depolarla bu tür
ilişkileri olabileceğini ve depoların eczanelere ticari olmayan nedenlerle tavır 540
alabileceğini göstermektedir:
Selçuk Ecza Deposu’ndan alınan, “27-29 Ekim 2001 Şube Müdürleri Toplantı
Gündemi” başlıklı metinde; “…Mali sebeplerden dolayı mal verilmeyen
eczanelere çok sayıda ünlem (!!!!!) işareti konacak. Mali olmayan sebeplerden
dolayı mal verilmeyen eczanelere tek ünlem (!) konulacak. Ayrıca niçin mal
verilmediğinin sebebi ulaşılacak bölüme tarih ve ilgili kişinin adının yazılması
ile birlikte izahı yapılacaktır.” ifadesi kullanılmıştır.
Selçuk Ecza Deposu’ndan alınan, genel müdürlükten şube müdürlerine 550
gönderilmiş, 2.3.2002 tarihli yazıda, “Katılım payı almayan eczanelere eczacı
odası ‘bu eczanelere mal vermeyin’ diye baskı uygularsa, mal
verilmeyeceğine dair odadan resmi bir yazı alalım. Eczacı mal isterse, peşin
mal alabileceğini kendisine bildirebiliriz.” ifadesine yer verilmiştir.
“Meram Es Genel Müdürlüğüne ve Satış Hizmetleri Müdürlüğüne” başlıklı,
Aksaray’daki eczaneleri konu alan ve üzerinde tarih bulunmayan bir yazıda
aynen “Eczacılar Odası yönetiminin Ankara’da olması nedeniyle, oda
yöneticisi eczacıların tümüyle görüşme fırsatı olmamıştır. Ancak, oda
yönetiminden Banka Evleri Eczanesi eczacısı (............)’in yaptığı açıklamalara 560
göre, %20 almamaları nedeniyle, depomuz tarafından da X’lenen 4 eczaneye
karşı, diğer eczanelerin birlikte hareket etmedikleri, bu dört eczane dışında da
bazı eczanelerin %20 almadıkları anlaşılmaktadır. Ayrıca, bu dört eczaneye
ilaç vermeyerek, diğer eczanelere destek vermemize karşılık, X’li eczanelere
ilaç veren Erciyes ve İrem ecza depolarından diğer eczaneler ilaç
almaktadırlar. Bu arada; sözde, noter aracılığı ile depoya baskı yaparak,
Deniz Eczanesinin Selçuk Ecza Deposundan ilaç aldığını söylemektedir.
(............), X’lenmesi istenen asıl 3 büyük eczanenin (aylık toplam cirosu 40-50
milyar) sadece bizden ilaç almasını gözönüne alarak, böyle bir uygulamada
Selçuk Ecza Deposunun uygulamaya dahil edilmediğini düşünerek, 570
uygulamaya destek vermeyeceğimizi varsayıp, sadece Selçuk’la çalışan (aylık
cirosu 6-7 milyar) dördüncü eczane olan Derya eczanesini bu listeye dahil
ettiklerini söylemektedir. Aslında Derya Eczanesinin bu listeye girmeyi hak
etmediğini söylemektedir.” ifadesi yer almaktadır.
Yazının ekinde, “Günlük Çalışma Programı” başlığı altında Aksaray’daki bazı
eczanelerle ilgili notlar alınmıştır. Derya Eczanesi, Yasemin Eczanesi ve
Deniz Eczanesi’yle ilgili sırasıyla “Eczacılar Odası tarafından X’lenmesi
istenen eczanelerden. Memurlardan %10 alıyor. Haksız yere X’lendiğini
savunarak, depomuza kırgın olduğunu söylüyor. Malvarlığı çok çok iyi.”, “X’li 580
eczanelerden. %20 almıyor. Maddi durumu çok iyi. Aksaray’ın en hareketli
eczanesi. İlaç vermeye başladığımız takdirde, ilaç alacaklarını söylüyor.
Eczacılar Odasının haksızlık yaptığı, %20 almayan başka eczaneler de
olduğunu söylüyor.” ve “…X’li eczanelerden. %20 almıyor…Maddi durumunun
iyi olmadığı gözleniyor…” açıklamaları yapılmıştır.
08-69/1114-431
13
I.1.7. Taraf Depoların Antalya Merkez Bölgesindeki Pazar Payları Toplamı
21.10.2003 tarihli yazılarla taraf depolardan ve Antalya’da faaliyet gösteren 590
diğer depolardan (Melis, Genç ve Ceylaner), 12.11.2003 tarihli yazıyla ise
Nevzat Ecza Deposu’ndan, Antalya merkez bölgesine yönelik 2001 ve 2002
yılları net satışlarına ilişkin bilgi istenmiştir. Bunun sonucunda, Antalya merkez
bölgesine satışlar içinde taraf ecza depolarının paylarının toplamı 2001 yılında
%(…), 2002 yılında ise %(…) olarak hesaplanmıştır.
I.2. Savunmalar ve Bu Savunmalara İlişkin Değerlendirmeler
I.2.1. Antalya Eczacı Odası’nın Savunmaları ve Bu Savunmalara İlişkin
Değerlendirmeler 600
Antalya Eczacı Odası’nın savunmalarında yer verdiği hususlar ve bunlara
ilişkin değerlendirmeler aşağıdaki gibidir.
- Kotan Eczanesi’nin, katılım payı almayarak ve yüksek oranda ıskonto
vererek meslek kurallarına uymadığı, bu nedenle de ecza depoları tarafından
sorunlu müşteri sınıfına alındığı:
Gerek bu hususun Hedef, Selçuk ve Es Ecza Depoları tarafından öne sürülen
bir risk unsuru olmaması gerekse pazarda benzer durumda bulunan 610
eczanelerin ecza depoları tarafından riskli olarak değerlendirilmemesi
nedeniyle, söz konusu iddianın Kotan Eczanesi’nin riskli olarak
değerlendirilmesi için geçerli bir neden olmadığı değerlendirilmiştir.
- Hedef, Selçuk ve Es Ecza Depolarının eczanelerin ödeme gücü ve satış
politikası gibi konularda tahminlerine göre müşterilerine farklı koşullar
uygulamasının doğal olduğu ve bunu yaparken Odanın talimat vermesinin söz
konusu olmadığı:
Kotan Eczanesi’ne yapılan vadeli satışların sona erdirilmesi herhangi bir 620
rasyonel ya da ekonomik gerekçe ile açıklanamamış, bu nedenle de tarafların
ifadelerinden elde edilen bilgiler çerçevesinde Antalya Eczacı Odası
Başkanı’nın etkisiyle ortaya çıktığı kanaatine varılan eylemin savunmalarda
belirtilen gerekçelerle açıklanamayacağı açıktır.
I.2.2. Selçuk Ecza Deposu’nun Savunmaları ve Bu Savunmalara İlişkin
Değerlendirmeler
Selçuk Ecza Deposu’nun savunmalarında yer verdiği hususlar ve bunlara
ilişkin değerlendirmeler aşağıdaki gibidir. 630
- Kotan Eczanesi’nin açık hesabının 18.9.2002 tarihinden önce sistematik
şekilde yükseldiği (20.6.2002’de (…….) YTL, 31.7.2003’te (…….) YTL,
3.9.2003’te (…….) YTL), bu durumun da Eczanenin riskliliğini artırdığı:
Selçuk Ecza Deposu’nun hesap ekstresi incelendiğinde; 1.8.2001 tarihinde
yaklaşık (…….) YTL olan Kotan Eczanesi açık hesabının, 14.8.2001’de
08-69/1114-431
14
yaklaşık (…….) YTL’ye, 21.8.2001 tarihinde yaklaşık (…….) YTL’ye,
22.8.2001’de (…….) YTL’ye ve son olarak 25.8.2001’de de (…….) YTL’ye
çıktığı ve bu tarihten sonra verilen çeklerle (…….) YTL seviyesine düştüğü 640
görülmektedir.
Selçuk Ecza Deposu’nun bir yıl önce (…….) YTL’nin çok üzerine çıkmış olan
ve sistematik bir biçimde artan açık hesap ile ilgili olarak herhangi bir önlem
almayıp Kotan Eczanesi’ne vadeli satış yapmaya devam ettiği halde,
Eczanenin açık hesabın (…….) YTL’den (…….) YTL’ye çıktığı durumda riskli
bularak ve herhangi bir uyarı yapmaksızın vadeli satışlarını sona erdirmesinin
ekonomik açıdan rasyonel bir davranış olarak değerlendirilmemiştir.
- Ecza depolarının eczacılık mevzuatı ile bağlı olduğu ve bölge eczacı 650
odalarının “yasal” ve “yazılı” taleplerine uygun davranmak zorunda bulunduğu,
ancak eczanelere yaptırım uygulama gibi yasal olmayan talepleri yerine
getirmediği:
Selçuk Ecza Deposu’ndan alınan, genel müdürlükten şube müdürlerine
gönderilmiş, 2.3.2002 tarihli yazıda, “Katılım payı almayan eczanelere eczacı
odası ‘bu eczanelere mal vermeyin’ diye baskı uygularsa, mal
verilmeyeceğine dair odadan resmi bir yazı alalım. Eczacı mal isterse, peşin
mal alabileceğini kendisine bildirebiliriz.” ifadesine yer verilmiştir. Bu ifadeden,
geçmişte bölge eczacı odaları yetkililerinin ecza depolarına bir takım 660
eczanelere ilaç verilmemesi yönünde “baskı” yapmış olduğu anlaşılmaktadır.
Ayrıca yerinde incelemelerde elde edilen diğer belgeler, depo yetkililerinin
Bahçelievler Polis Karakolu’nda vermiş olduğu ifadeler ve Kotan Eczanesi’ne
yapılan vadeli satışların uyumlu eylem sonucunda ve herhangi bir gerekçe ileri
sürülmeksizin sona erdirildiğinin tespiti Selçuk Ecza Deposu’nun savunmasını
desteklememektedir.
I.2.3. Hedef ve Es Ecza Depolarının Savunmaları ve Bu Savunmalarına
İlişkin Değerlendirmeler
670
Hedef ve Es Ecza Depolarının savunmalarında yer verdikleri hususlar ve
bunlara ilişkin değerlendirmeler aşağıdaki gibidir.
- Soruşturmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin hangi bendine göre
açıldığının belirli olmadığı:
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasında, “Belirli bir mal veya
hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma
ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek
nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs 680
birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmü
bulunmaktadır. İkinci fıkrada ise hangi tür anlaşma, karar veya eylemlerin bu
çerçevede değerlendirileceğine dair bazı örnekler sayılmıştır. Burada 4.
madde anlamında bir ihlalin yalnızca sayılan örnek haller ile sınırlı olduğu öne
sürülemeyeceği gibi, herhangi bir anlaşma, uyumlu eylem ya da kararın bu
örnek hallerden birisi ile ilişkilendirilmesi zorunluluğu da bulunmamaktadır.
Diğer bir ifade ile bir anlaşma, uyumlu eylem ya da kararın “doğrudan ya da
08-69/1114-431
15
dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıması
veya bu etkiyi doğurması yahut doğurabilecek nitelikte olması”, 4. madde
kapsamında sayılması için yeterlidir. 690
- Kotan Eczanesi’nin 18.9.2002 tarihinden önce de ödeme güçlüğü yaşadığı,
Eczanenin Es Ecza Deposu’ndaki 3.5.2002 vadeli çekini gününde ödemediği,
6.5.2002 tarihli çeki iade ettiği ve bunu parçalı olarak 14.9.2002’de ödediği, bu
durumun Eczanenin riskliliğini gösterdiği ve vadeli satışlardan vazgeçilmesinin
gerekçesini oluşturduğu:
Yapılan tespitler sonucunda, 3.5.2002 ve 6.5.2002 tarihlerinde yaşanan
sorunlar ile vadeli satışların sona erdirilmesi arasında bir bağ bulunmadığı
ortaya çıkarılmıştır. Nitekim bu tarihlerde ödeme güçlüğü ileri sürülen Kotan 700
Eczanesi’ne buna karşın vadeli satışların sürdürüldüğü ve ardından
17-18.9.2002 tarihlerinde vadeli satışlara son verildiği gerçekleri karşısında,
söz konusu savunmanın kabul edilebilir nitelikte olmadığı ortadadır.
- Kotan Eczanesi’ne vadeli satışların sona erdirilmediği ve bir haftaya kadar
olan vadeli satışlara devam edildiği, daha uzun vadeli satışların ise ancak
teminat karşılığı yapılabileceği:
Beşeri ilaç sektörüne yönelik yapılan incelemelerde vadeli satışların toplam
satışlar içindeki payının yaklaşık %95-%97 olduğu ve peşin satışların ancak 710
eczanenin talebiyle ya da ekonomik açıdan sıkıntı içinde bulunan eczanelere
karşı ecza depolarının isteğiyle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Kural olarak, teşebbüsler pazar koşullarını değerlendirerek vadeli veya peşin
satış yapma tercihinde bulunabilecektir. Bu doğrultuda, mali açıdan riskli olan
müşterilere vadeli satış yapılmamasının kabul edilebilir bir davranış olduğu
söylenebilecektir. Ancak soruşturma konusu olayda olduğu gibi, herhangi bir
rasyonel ve ekonomik gerekçeye dayanmayan ve bundan daha da önemlisi
bir uyumlu eylemin sonucunda meydana gelen koşut davranışların pazardaki
rekabet koşullarını olumsuz etkileyeceği ve bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 720
4. maddesi kapsamında değerlendirileceği açıktır.
Hedef Ecza Deposu’nun savunmasında yer verdiği ve Kotan Eczanesi’ne bir
hafta vadeli satış yapılmasının dikkate alınmadığı yönündeki açıklamalar ise
pazarın gerçekleriyle örtüşmemektedir. Şöyle ki, soruşturma döneminde
yapılan görüşme ve incelemeler sonucunda, bir hafta vadeli satışların depolar
ve eczaneler bakımından vadeli satış olarak değil peşin satış olarak
değerlendirildiği belirlenmiştir.
Savunmada bahsi geçen “Kotan Eczanesi’ne banka teminat mektubu karşılığı 730
ilaç satışı yapılabileceği ve bunun herhangi bir ayrımcılık içermediği”ne ilişkin
savunmanın doğruluğu ise tartışmalıdır. Banka teminat mektubu karşılığı satış
yapmanın ilaç sektöründe yaygın bir uygulama olmadığı yapılan incelemeler
neticesinde ortaya çıkarılmıştır. Ecza depolarının banka teminat mektubu
karşılığında yalnızca mali açıdan riskli görünen eczaneler ile çalışmayı tercih
ettiği anlaşıldığından, riskliliğine dair herhangi bir kanıt ya da delil ortaya
08-69/1114-431
16
konulamayan Kotan Eczanesi’ne karşı böyle bir öneri sunulması, uyumlu
eylemin varlığı gerçeğini değiştirmemektedir.
J. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK 740
Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde elde edilen bilgi ve belgelerin
değerlendirilmesine ve yapılan tespitlere aşağıda özetle yer verilmiştir.
Kotan Eczanesi 18.9.2002 tarihine kadar olan alımlarının çoğunu Selçuk Ecza
Deposu ile Hedef Grubu Depolarından (Hedef ve Es Ecza Depolarından)
yapmıştır. Eczanenin 1.1.2001-18.9.2002 tarihleri arasındaki alımlarında (ithal
ilaç alımları dahil) bu depoların payı %84 olarak hesaplanmıştır.
Kotan Eczanesi’nin 18.9.2002 tarihine kadar anılan depolardan yaptığı 750
alımların tamamına yakını vadelidir. Kotan Eczanesi’yle bu tarihe kadar
normal koşullarda (vadeli, teminatsız) çalışan Selçuk ve Hedef Grubu Ecza
Depoları bu tarihten sonra satışlarını peşine çevirmiştir.
Soruşturma kapsamındaki ecza depolarının yetkilileri, Kotan Eczanesi’ne
yapılan vadeli satışların Eylül 2002’de durdurulduğunu kabul etmiş ve buna
gerekçe olarak da Eczanenin borçlarını ödemede sıkıntıya düştüğü iddiasını
göstermiştir. Bu konuda aşağıdaki tespitler yapılmıştır:
- 8.5.2003 tarihinde Hedef Ecza Deposu Akdeniz-Antalya Şubesi Genel
Müdürü ile yapılan görüşmede; Kotan Eczanesi’nin 2002 yılının Ekim 760
ayında borcu olan ödemeyi yapmadığı gibi mal iade ettiği belirtilerek bu
nedenle o tarihte, finansal olarak riskli bulunduğundan Eczaneye vadeli
satışların sona erdirildiği ifade edilmiştir. Oysa, Kotan Eczanesi’nin
Hedef Ecza Deposu’ndaki 2002 yılı “Hesap Ekstresi”nin
incelenmesinden, mal iadelerinin 18.9.2002 tarihinden sonra yapıldığı
anlaşılmıştır.
- Selçuk Ecza Deposu Antalya Şubesi Müdürü ile yapılan görüşmede;
Kotan Eczanesi’nin Deponun isteği ile peşin çalışılan tek eczane
olduğu, bunun nedeninin Eczanenin 2002 yılı Ekim ayında ıskontosuz
mal iadesi yapması olduğu belirtilmiştir. Selçuk Ecza Deposu’ndan 770
alınan “Alınan Çek ve Senetler” başlıklı belgeden, Kotan Eczanesi’nin
iadeleri inceleme konusu uygulamanın başladığı 18.9.2002 tarihinden
sonra 27.9.2002, 3.10.2002 ve 12.10.2002 tarihlerinde yaptığı
görülmektedir.
- 12.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Es Ecza Deposu Meram Konya
Şubesi Mali İşler Müdürü, Kotan Eczanesi riskli bulunduğu için peşin
çalışmanın tercih edildiğini, 2002 yılının Mayıs ayında bu Eczane ile
finansal sorunlar yaşandığını ancak buna karşın vadeli satışlara devam
edildiğini, 2002 yılı Ekim ayındaki mal iadelerinin Eczanenin Depoyla
çalışmak istememesi olarak algılanması nedeniyle bu tarihten sonra 780
vadeli satış yapılmadığını belirtmiştir. Kotan Eczanesi’nin 2002 yılı
Mayıs ayında da Es Ecza Deposu ile sorunlar yaşadığı iddia edilmiş
olmakla birlikte, Eczane Depodan Eylül ayının ortasına kadar normal
koşullarda alım yapabilmiştir.
08-69/1114-431
17
Sonuç olarak Kotan Eczanesi’ne vadeli satışların durdurulmasına neden
olarak gösterilen mal iadelerinin, vadeli satışların durdurulduğu 18.9.2002
tarihinden sonrasına denk geldiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla inceleme konusu
uygulamanın Kotan Eczanesi’nin ödeme güçlüğüne düştüğü iddiasıyla
açıklanmasının dayanaktan yoksun olduğu açıktır.
790
Depoların savunmalarında; reçete bedeli ödemelerini geciktirdiği öne sürülen
Antalya İl Emniyet Müdürlüğü ile anlaşmalı olması, Antalya Eczacı Odası
tarafından cezalandırılmış olması, eczacıları meslekten süreli veya süresiz
men etme yetkisine sahip Türk Eczacıları Birliği ile ihtilafa düşmüş olması
nedeniyle Kotan Eczanesi’nin riskli bulunduğu ve bu nedenle Eczanenin
ödemelerini aksatabileceği endişesiyle vadeli satışlara son verildiği iddiası
ortaya atılmıştır.
Antalya İl Emniyet Müdürlüğü ile anlaşmalı ve Antalya Eczacı Odası
tarafından cezalandırılmış eczanelerle ilgili depo kayıtları incelenmiştir. Bunun 800
sonucunda, eczanelerin riskliliğinin depolarca bu unsurlardan bağımsız
değerlendirildiği görülmüştür.
Diğer yandan, depoların kayıtlarında bazı eczanelerle ilgili yapılan
incelemelerde, her üç deponun da çalışmadığı başka bir eczane tespit
edilememiştir. Dolayısıyla bir depo tarafından riskli bulunan bir eczane, başka
bir depo tarafından riskli bulunmayarak buna satış yapılabildiği
anlaşılmaktadır.
Yazılı savunmasında Selçuk Ecza Deposu, Kotan Eczanesi’ni riskli bulmasını, 810
Eczanenin açık hesap tutarının (…….) YTL’den (20.6.2002) (…….) YTL’ye
(3.9.2002) çıkmış olmasıyla açıklamıştır. Oysa Kotan Eczanesi ile Depo’nun
2001 yılı açık hesap ilişkisi incelendiğinde, Eczanenin borç bakiyesinin bazı
dönemlerde çok daha yüksek seviyelerde izlediği görülmüştür. Bu noktada,
2001 yılında açık hesap tutarı (…….) YTL’ye kadar yükselmişken “riskli”
bulunmayan Eczanenin, 2002 yılında (…….) YTL’lik borç bakiyesi nedeniyle
“riskli” bulunduğuna dair savunma kabul edilebilir nitelikte bulunmamıştır.
Eczanenin Hedef Ecza Deposu’ndaki 2001 yılı hesap ekstresi incelendiğinde
de benzer bir tabloyla karşılaşılmıştır.
820
Antalya’da faaliyet gösteren rakip depoların yetkililerinin Kotan Eczanesi’nin
riskli olmadığı yönündeki değerlendirmeleri de Eczanenin riskliliği
değerlendirmesinde göz önüne alınmıştır. Anılan yetkililerin Kotan
Eczanesi’nin riskli bulunmadığı ve herhangi bir finansal kriz içinde olmadığına
ilişkin görüşleri taraf depoların Eczane hakkında öne sürdüğü iddiaları
desteklememektedir.
Selçuk, Hedef ve Es Ecza Depolarının uyumlu eylem içinde vadeli satışlara
son vererek Kotan Eczanesi’nin pazardaki faaliyetlerini zorlaştırmıştır. Bilindiği
gibi, perakende ilaç satışlarının önemli bir kısmı kamu kurumlarınca 830
karşılanmaktadır. Bu kurumlar eczanelere reçete bedellerini peşin
ödememektedir. Bu nedenle, eczanelerin faaliyetlerini sürdürebilmesi için
vadeli alım yapabilmesi önemlidir. Peşin alımlarda indirim yapılmasına karşın
08-69/1114-431
18
satışların tamamına yakınının vadeli olması, eczanelerin bu yöndeki tercihini
yansıtmaktadır.
Görüşmelerde ve savunmalarda, taraf Ecza Depolarının Kotan Eczanesi’ne
teminat mektubu veya ipotek karşılığında vadeli satış yapabileceği
belirtilmiştir. Soruşturmanın açıldığı 9.6.2003 tarihinden sonra, 21.7.2003
tarihinde Hedef ve Es Ecza Depoları ihtarname çekerek bu durumu 840
şikayetçiye bildirmiştir. Şikayetçi Ecz. Hülagü Han KOTAN ise, cevabi
ihtarnamesinde ayrımcı bulduğu bu öneriyi reddettiğini belirtmiştir.
Tespitler ve depo yetkililerinin ifadelerine göre, depoların alacaklarını güvence
altına almak için riskli gördüğü eczanelerden teminat istemesi nadiren
başvurulan bir yoldur. Kotan Eczanesi’nin riskli olduğu yönündeki iddialar
dayanaksız bulunduğundan, mevcut koşullarda Eczaneden teminat istenmesi
normal bir uygulama olarak görülmemiştir. Nitekim, Hedef ve Es Ecza
Depolarının yazılı savunmalarında, “Rekabet Kurulu’nun konuyu soruşturma
açacak kadar ciddi bulması karşısında Kurulu memnun edebilmek amacıyla” 850
Kotan Eczanesi’nin vadeli çalışmasından kaynaklanan riskin yeniden
değerlendirildiği ve bunun sonucunda teminatla çalışma önerisinin getirildiği
ifade edilmiştir. Kaldı ki, riskli görülmeyen eczanelere teminatsız vadeli satış
yapılıyorken, riskli olduğu yönündeki iddiaların tatminkar bulunmadığı Kotan
Eczanesi’nden teminat istenmesi “ayrımcılık” olarak değerlendirilebilecek bir
davranıştır.
Özetle Hedef, Selçuk ve Es Ecza Depoları tarafından Kotan Eczanesi’ne
yapılan vadeli satışlara aynı tarihlerde son verilmesi eyleminin gerek depoların
savunmaları gerekse yapılan incelemeler çerçevesinde herhangi bir ekonomik 860
ya da rasyonel gerekçeye dayanmadığı ve bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesi anlamında uyumlu eylem neticesinde ortaya çıktığı sonucuna
ulaşılmıştır. Nitekim şikayetçi ve tarafların 3.5.2004 tarih ve 04-31/363-89
sayılı Kurul kararına karşı açılan davalarda Danıştay 13. Dairesi’nin aldığı
kararlarda da, Hedef, Selçuk ve Es Ecza Depolarının soruşturma konusu
uygulamalarının Kanun’un 4. maddesi kapsamında uyumlu eylem teşkil ettiği
değerlendirilmiştir.
Her ne kadar uyumlu eylemin Antalya Eczacı Odası Başkanı’nın etkisiyle
gerçekleştiği kanaati oluşsa da, bu etkinin kişisel düzeyde kalmayıp Odanın 870
ihlal iradesine katıldığı yönünde tespitler yapılamamıştır. Bu nedenle Odanın
inceleme konusu olayda 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği yönünde bir sonuca
ulaşılmamıştır. Danıştay 13. Dairesi’nin 9.3.2006 tarih ve 2006/2917 E.,
2008/3356 K. sayılı kararında, bu değerlendirme hukuka uygun bulunmuştur.
Yukarıda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde, 4054 sayılı Kanun’u ihlal
ettiği belirlenen Hedef, Selçuk ve Es Ecza Depolarına aynı Kanun’un 16.
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca para cezası verilmesi takdir edilmiştir.
Anılan fıkrada, idari para cezasının, nihai kararın alındığı yıldan bir önceki
mali yılın cirosu üzerinden takdir edilmesi öngörülmektedir. Ancak bu 880
düzenleme, 23.1.2008 tarih ve 5728 sayılı Kanun’un 472. maddesiyle yapılan
değişiklikle uygulamaya girmiştir. Dolayısıyla uyumlu eylemin gerçekleştirildiği
ve konuyla ilgili soruşturma yapıldığı sırada, hükmün bu hali yürürlükte
08-69/1114-431
19
değildir. Bu nedenle, ceza verilmesinde “lehe olan kuralın uygulanması
ilkesi” gereğince, ihlal tarihinden bir önceki yıl olan 2001 yılı ciroları esas
alınmıştır.
4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin beşinci fıkrasında, üçüncü fıkraya göre
idari para cezasına karar verilirken ihlalin tekerrürü ve süresi, teşebbüs veya
teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, gerçekleşen veya gerçekleşebilecek 890
zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu
çerçevede, ihlalin ağırlığının ve buna bağlı olarak da para cezasının düzeyinin
belirlenmesinde aşağıdaki hususlar değerlendirilmiştir:
- Soruşturma konusu uyumlu eylemin hedefi yalnızca Kotan Eczanesi’dir.
Dolayısıyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu
Danıştay 13. Dairesi’nin 25.3.2008 tarih ve 2006/2917 E., 2008/3356 K.
sayılı kararında da kabul edilen eylemin, gerek beşeri ilaç sektörünün
perakende satış seviyesinde gerekse Antalya ilinde etkisi oldukça sınırlı
olmuştur. Söz konusu eylemin eczanelerin tamamına veya önemli bir 900
kısmına satışları etkileyecek şekilde ortaya çıkmış olması halinde, bu
durumun ağırlaştırıcı neden sayılacağı ve para cezasının daha yüksek bir
düzeyde takdir edilmesini gerektireceği kuşkusuzdur.
- Kotan Eczanesi’nin taraf depolar dışında alternatif arz kaynakları
bulunmaktadır. Nitekim Eczane bu sayede, anılan depoların vadeli
satışları durdurmasının ardından piyasada faaliyetlerini sürdürebilmiştir.
Diğer yandan, Hedef Ecza Deposu’nun Kurum kayıtlarına 15.10.2008 tarih ve
6708 sayıyla giren yazısından, Es Ecza Deposu’nun 30.6.2007 tarihinde 910
Hedef Ecza Deposu ile “K.V.K.’nun 18., 19. ve 20. maddesi uyarınca devir
suretiyle tüm aktif ve pasifi ile birlikte” birleştirildiği bilgisi edinilmiştir. Bu
durumda, Es Ecza Deposu’nun ihlali nedeniyle verilen para cezası Hedef
Ecza Deposu’ndan tahsil edilmelidir.
K. SONUÇ
Önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma
tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses kayıtlarının yazılı açılımı,
raporlar, Danıştay’ın kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bilgi ve 920
belgelerin incelenmesi ile;
1) Selçuk Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş., Hedef Ecza Deposu Tic. A.Ş., Es
Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş.’nin Antalya Eczacı Odası’nın etkisi ile ve
rasyonel ekonomik gerekçelere dayanmaksızın 18.9.2002 tarihinde vadeli
satışlarını durdurarak Kotan Eczanesi’nin etkinliklerini güçleştirecek şekilde
uyumlu hareket ederek 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine,
2) Bu ihlallerinden dolayı, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinde yer verilen
hususlar dikkate alınmak suretiyle aynı madenin 3. fıkrası uyarınca Selçuk 930
Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş., Hedef Ecza Deposu Tic. A.Ş. ve Es Ecza
Deposu Tic. ve San. A.Ş.’ye ayrı ayrı olmak üzere takdiren 6368 YTL para
cezası uygulanmasına, ancak Es Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş.’nin Hedef
08-69/1114-431
20
Ecza Deposu Tic. A.Ş. tarafından devralınması nedeniyle para cezasının
Hedef Ecza Deposu Tic. A.Ş.'den tahsil edilmesine
Danıştay yolu açık olmak üzere OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
08-69/1114-431
21
Rekabet Kurulu’nun 04.12.2008 Tarih ve 08-69/1114-431 Sayılı Kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ
Selçuk Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş., Hedef Ecza Deposu
Tic.A.Ş. ve Es Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş.’nin Antalya Eczacı
Odası’nın etkisiyle ve rasyonel ekonomik gerekçelere dayanmaksızın
18.9.2002 tarihinde Kotan Eczanesi’ne yapmış oldukları vadeli satışlarını
durdurarak ve bu sayede anılan eczanenin etkinliklerini güçleştirecek
şekilde uyumlu hareket ederek 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal eder nitelikteki eylemleri
nedeniyle cezalandırılmalarına ilişkin alınan Kurul kararına
katılmamaktayım. Şöyle ki:
Teşebbüslerin cezalandırılmalarına ilişkin 9.3.2006 tarih 06-
18/212-54 sayılı Rekabet Kurulu işlemi, Danıştay 13. Dairesi’nin
25.3.2008 tarihli kararıyla “asgari cezaya hükmedilmesinde hukuka
uyarlık bulunmadığı” vurgusuyla iptal edilmiştir. Bu işlem Rekabet
Kurumu tarafından temyiz edilmiş, konu ile ilgili Danıştay İdari Dava
Daireleri Kurulu tarafından henüz bir karar verilmemiş, 13. Daire’nin
iptal kararı kesinleşmemiştir. Bu karar Danıştay 13. Dairesi’nin bu
gerekçe ile iptal ettiği ilk Rekabet Kurulu kararıdır. Bu güne kadar
benzeri formatta verilen tüm Rekabet Kurulu kararları Danıştay
tarafından yerinde görülmüş ve bu gerekçe ile iptal edilmemiştir. O
nedenle Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun, Rekabet Kurulu’nun
bu güne kadarki karar gerekçe uygulamalarını yerinde bulup Daire
kararını bozması ciddi bir ihtimaldir. Kaldı ki bir işlem dosyasıyla ilgili
iki farklı karar verilmesi telafisi güç sorunlara neden olabilecektir.
Rekabet Kurulu’nun 9.3.2006 tarihli işlemi, kesin yargı kararıyla ortadan
kalkmış değildir. Bu karar, hukuk aleminde mevcut iken, aynı konuda
farklı ikinci bir karar verilmesini (işlem tesisi) doğru bulmamaktayım. Bu
itibarla, Dairenin bozma kararını temyiz eden Rekabet Kurumu temyiz
davası sonucunun beklenmesi gerektiği görüşündeyim.
Açıkladığım nedenlerle çoğunluk görüşüyle alınan karara
katılmamaktayım.
M.Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi
08-69/1114-431
22
Rekabet Kurulu’nun 04.12.2008 günlü ve 08-69/1114-431 Sayılı
Kararına;
KARŞI OY
Rekabet Kurulu’nun 09.03.2006 tarih ve 06-18/212-53 sayılı
Kararı’nın Selçuk, Hedef ve Es Ecza Depolarına uygulanan ceza
yönünden iptali üzerine Danıştay 13.Daire Kararı 11.09.2008 tarihinde
temyiz edilmiştir.
Temyiz dilekçesinde de belirtilmiş olduğu gibi iptal edilen
Kararda; Kotan Eczanesinin Selçuk ve aynı ekonomik bütünlük
içerisindeki Hedef ve Es Ecza depolarının uyumlu eylemleri sonucu
ayrımcılığa tabi tutulan tek eczane olması, ilgili pazarda eczanelerin taraf
durumundaki üç ecza deposu dışında Melis, Genç ve Ceylaner ile Nevzat
ecza depolarından da alım yapabildikleri, nitekim Kotan eczanesinin
diğer depolardan alımlarını gerçekleştirerek faaliyetini sürdürmekte
olduğu, ihlale konu uyumlu eylemin Kotan Eczanesinin ödeme güçlüğü
ve eczane sahibinin Antalya Eczacı Odası ile kişisel sorunlar yaşadığı
hususlarının ihlale uygulanan asgari cezanın gerekçesi olarak yer verildiği
görülmektedir.
İptal edilen Rekabet Kurulu Kararında asgari ceza uygulamasının
gerekçesi olarak benimsenen hususlara temyiz başvurusunda da yer
verilmiş olup temyizin sonucu beklenerek Kurulca bir işlem tesisi
gereklidir.
Olayda, temyiz isteminin sonucu beklenmeden, temyiz talebinden
de vazgeçilmeksizin verilecek bir Karar aynı soruşturmaya ilişkin iki
farklı işlem tesisi anlamı taşıyacaktır. Bu sonuç, tarafları ve yargıyı
zorlayarak hukuki çelişkilere neden olacaktır.
Bu nedenle temyiz istemi üzerine Danıştay İDDK’nca verilecek
Kararın sonucuna göre bir işlem tesis edilmesi gerektiği görüşüyle Karara
karşıyım.
Süreyya ÇAKIN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy