Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-4-262 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-73/1160-453
Karar Tarihi : 18.12.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Recep GÜNDÜZ,
Canan KARAMANOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Fuat Cem UYGUN ve
- Dört U Haşere Kontrol Hizmetleri A.Ş. 20
Temsilcisi: Av. İsenbike BILGİLİ KAVAK
Eski Büyükdere Cd. No:22 Park Plaza K:11 34398
Maslak/İstanbul
D. TARAFLAR : - Proser Koruma ve Güvenlik Hiz. A.Ş.
Kore Şehitleri Cd. Mithat Uluünlübey Sk. 4U İşhanı
No:7 Zincirlikuyu Şişli/İstanbul
- Fuat Cem UYGUN
Kore Şehitleri Cd. Mithat Uluünlübey Sk. No:23 K:1
Zincirlikuyu Şişli/İstanbul 30
- Ela ÖZTARHAN
Kore Şehitleri Cd. Mithat Uluünlübey Sk. No:23 K:1
Zincirlikuyu Şişli/İstanbul
- Alihan HAYDAROĞLU
Kore Şehitleri Cd. Mithat Uluünlübey Sk. No:23 K:1
Zincirlikuyu Şişli/İstanbul
- Cevat HABİB
Kore Şehitleri Cd. Mithat Uluünlübey Sk. No:23 K:1
Zincirlikuyu Şişli/İstanbul
- ISS Tesis Yönetim Hiz. A.Ş. 40
Kore Şehitleri Cd. Mithat Uluünlübey Sk. No:23
Zincirlikuyu Şişli/İstanbul
- ISS Global A/S
08-73/1160-453
2
30 Bredgade 1260 Kopenhag DANİMARKA
- Dört U Haşere Kontrol Hizmetleri A.Ş.
Kore Şehitleri Cd. Mithat Uluünlübey Sk. No:23 K:1
Zincirlikuyu Şişli/İstanbul
- CMC İletişim Bilgisayar Reklam ve Danışmanlık
Hizmetleri A.Ş. 50
Gülbahar Mh. Avni Dilligil Sk. Meriç İşhanı No:24 K:4
Mecidiyeköy/İstanbul
- Mustafa Cihangir ASENA
Kaldırım Cd. No:2 Çengelköy Konakları H-1
Çengelköy/İstanbul
- Altan TUTKUN
Lalezar Konakları A.11 Merkez Mh. Çekmeköy/İstanbul
- Atilla TUTKUN
Nüzhet Efendi Sk. Baysal Apt. No:71/11
Kadıköy/İstanbul 60
- Sıdıka Nurtaç ARIMAN
Gönül Dostları Sit. Mine Apt. K:2 D:7 Sahrayıcedit
Kadıköy/İstanbul
- Ali AYDOĞDU
Merkez Mh. Erenler Cd. Armoni Sit. C Blok D:1
Çekmeköy/İstanbul
- Cemil YAVUZKAL
Yazıcıbaşı Sk. Aykut Apt. No:30 D:13
Feneryolu/İstanbul
70
E. DOSYA KONUSU: Proser Koruma ve Güvenlik Hizmetleri A.Ş. (Proser)
ile bu şirketin gerçek kişi yönetim kurulu üyeleri tarafından Mettek
Güvenlik Organizasyonları A.Ş. (Mettek Güvenlik)’nin hisselerinin
tamamının devralınması ve ISS Grubu şirketleri tarafından, Mettek
Güvenlik’in elinde bulunlar dışındaki Mettek Hizmet Organizasyonları A.Ş.
(Mettek Hizmet) hisselerinin tamamının devralınması işlemlerine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Bildirim konusu iki devir işlemi için, Kuruma 21.11.2008
tarihinde, 7707 ve 7709 sayılarla iki bildirim yapılmış olup, ilk bildirimin diğerini 80
etkileyeceği gerekçesiyle birleştirilen dosyalara ilişkin eksiklikler 4.12.2008 tarih
ve 8028 sayı ile Kurum kayıtlarına giren yazı ile tamamlanmıştır. Takiben, 4054
sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
08-73/1160-453
3
Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 5.12.2008 tarih ve
2008-4-262/Öİ-08-MA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 15.12.2008 tarih ve
REK.0.08.00.00-120/346 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-73 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan her iki 90
devralma işleminin de 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun
iznine tabi olduğu, ancak devir sonucunda ilgili pazarlarda hakim durum
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı; bu çerçevede işlemlere
izin verilmesi gerektiği, görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
100
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Devre konu şirketlerin faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarları
“güvenlik hizmetleri” ve ”genel ve endüstriyel temizlik hizmetleri, bina ve site
yönetim hizmetleri” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili coğrafi pazar her iki pazar için de
“Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 110
H.2.1. Mettek Güvenlik’in Devri
Bildirimin konusu, Proser ile bu şirketin gerçek kişi yönetim kurulu üyeleri
tarafından Mettek Güvenlik’in hisselerinin tamamının devralınması işlemine izin
verilmesi talebine ilişkindir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2.
maddesinin (b) bendine göre, "herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya
kontrol etmesi" 4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler 120
arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir.
Bildirim konusu işlem Mettek Güvenlik’in kontrol yapısında değişikliğe neden
olacağından, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralma
işlemidir.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “... birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
08-73/1160-453
4
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro 130
eşiği getirilmiştir.
Tarafların ilgili ürün pazarındaki 2007 yılı ciroları toplamı (…………….) YTL.
olarak gerçekleşmiş olduğundan, anılan işlemin Kurul’un iznine tabi olduğu
anlaşılmıştır.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde hukuka aykırı bulunarak yasaklanan, bir
ya da birden fazla teşebbüsün “Hakim durum yaratmaya veya hakim
durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir
kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu doğuracak şekilde” birleşmeleri veya bir diğer teşebbüsü
devralması işlemidir. 140
Dosya mevcudu bilgilere göre, devralma işlemi sonucunda tarafların pazar payı,
taraflarla aynı iktisadi bütünlük içinde bulunan tüm firmalar da göz önünde
bulundurulduğunda, yaklaşık % (…-…) olacaktır. Buna göre, işlemin ilgili
pazarda Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratılması veya mevcut
bir hakim durumun güçlendirilmesine neden olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.2.2. Mettek Hizmet’in Devri
Bildirimde bulunulan işlem kapsamında hisselerinin %(….)’u yukarıda ele alınan
işlemin devredilen tarafı olan Mettek Güvenlik’e ait olan Mettek Hizmet’in kontrol
yapısı da değişmektedir. 150
Söz konusu işlem Mettek Hizmet’in kontrol yapısında değişikliğe neden olacağı
için, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralma işlemidir.
Öte yandan, tarafların ilgili ürün pazarındaki 2007 yılı ciroları toplamı
(…………….) YTL. oduğu için anılan işlem Kurul’un iznine tabidir.
Dosya mevcudu bilgilere göre, devralma işleminin tarafları ile aynı iktisadi
bütünlük içinde bulunan tüm firmaların ciroları da göz önünde
bulundurulduğunda, devralma işlemi sonucunda tarafların pazar payı yaklaşık
%(…-…) olacaktır. Bu çerçevede, devralma işleminin ilgili pazarda hakim durum
yaratılması ya da mevcut hakim durumun güçlendirilmesine yol açmasının
mümkün olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. 160
H.2.3. Hisse Satın Alım Sözleşmesi’nde Yer Alan Rekabet Yasakları
Açısından Değerlendirme
Yukarıda değerlendirilen her iki işlemin de düzenlendiği Hisse Alım
Sözleşmesi’nin Rekabet Yasağı’nı düzenleyen 9.01. maddesinde;
“9.01.1 Satıcılar, kapanış tarihinden itibaren iki (2) yıl süreyle geçerli olmak
üzere; doğrudan veya dolaylı olarak, münferiden veya sair şahıslarla birlikte,
kendi hesap veya namlarına veya acentalar, iştirakler, aracı kuruluşlar, ortak
08-73/1160-453
5
girişimler veya ittifaklar aracılığıyla veya adlarına, yönetim kurulu üyesi, çalışan,
yönetici, ortak, danışman, taşeron veya sair sıfatla aşağıdakileri yerine 170
getirmemeyi Alıcılar’a karşı kabul ve taahhüt ederler:
9.01.1.1 Türkiye’de işin rakibi durumundaki bir işle veya böyle bir iş yürümeyi
düşünen veya amaçlayan işletmeyle iştigal etmek; işbu Sözleşme amaçları
bakımından, rakip işletme veya iş, Türkiye’de yürütülen güvenlik işi ile tesis
hizmetleri işini kapsamaktadır.
9.01.1.2 Türkiye’de rekabet yaratabilecek bir işle iştigal eden veya böyle bir iş
alanında faaliyet gösteren bir şahsın doğrudan veya dolaylı kontrolü altında
bulunan Şirketlerde pay sahibi olmak
9.01.1.3 Alıcıların veya Şirketlerin müşterilerini Alıcılar veya Şirketlerle iş
yapmaya vazgeçmeye yönlendirmek, telkin veya teklif etmek 180
9.01.1.4. Türkiye’de zamanında Şirketlerin müşterisi olmuş bir şahsa Şirketlerin
normal çerçevede temin ettiği mal veya hizmet tedariğinde bulunmak
9.01.1.5 Kapanış tarihi öncesindeki üç (3) yıllık bir dönemde Şirketlerin veya
alıcısının kilit bir çalışanı, yöneticisi, bağımsız yüklenicisi veya yönetim kurulu
üyesi olarak görev yapmış herhangi bir şahsa şirketlerdeki veya alıcılardaki
görevinden ayrılması yönünde teklif ve teklinde bulunmak veya bu yönde
girişimler yapmak.”
denilmektedir. Söz konusu hükümle devir işlemini gerçekleştiren tarafa devrin
gerçekleştiği ilgili ürün pazarında iki yıl boyunca rekabet etmeme yükümlülüğü
ve üç yıl boyunca şirket çalışanlarını transfer etmeme yükümlülüğü 190
getirilmektedir.
Birleşme ve devralma işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak
kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için söz
konusu yasağın “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece
taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” ölçütlerini sağlaması
gerekmektedir. Yukarıda aktarılan rekabet yasaklarının, yoğunlaşma işlemleri
ile doğrudan ilgili ve gerekli olduğu ve sadece taraflar bakımından bağlayıcı
olduğu kanaatine varılmıştır. Orantılılık ölçütü açısında değerlendirildiğinde ise
taraflara getirilen rekabet yasağının yalnızca devre konu hizmetleri kapsadığı ve
öngörülen sürelerin makul olduğu anlaşılmıştır. 200
Bu çerçevede, “Hisse Satın Alım Sözleşmesi” ile satıcılara getirilen rekabet
yasaklarının yan sınırlama olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu
işlemin 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ve
bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne
tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte
08-73/1160-453
6
hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve 210
böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy