Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-116 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 08-75/1195-460
Karar Tarihi : 25.12.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Mustafa M. ÖZKARABÜBER, Cemal Ökmen YÜCEL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : The Dow Chemical Company
Temsilciler: Av. M. Togan TURAN, Av. Çağrı ÇETİNKAYA
Paksoy Ortak Avukatlık Bürosu Sun Plaza Dereboyu Sok.
No:24 K:14 Maslak 34398 İstanbul 20
D. TARAFLAR : The Dow Chemical Company
3020 Dow Center Midland, MI 48674 ABD
Petrochemical Industries Company K.S.C.
P.O. Box 26565, Postal Code 13126 Safat KUVEYT
E. DOSYA KONUSU: The Dow Chemical Company ve Petrochemical Industries
Company K.S.C.’nin çeşitli kimyasal ürünlerin ve bu ürünlerin yapımında
kullanılan katalizörlerin araştırma, geliştirme, üretim, dağıtım, pazarlama ve
satışıyla, teknolojik lisanslaması ve çeşitli kimyasalların ortak alımı ile ilgili 30
faaliyetlerinde bulunması amacıyla oluşturulması planlanan ortak girişim
şirketine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.9.2008 tarih ve 6121 sayı ile giren ve
eksiklikleri 16.12.2008 tarih ve 8179 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 18.12.2008 tarih ve 2008-1-
116/Öİ-08-MMÖ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu, 19.12.2008 tarih ve
REK.0.05.00.00-120/228 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-75 sayılı Kurul toplantısında 40
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
1- Bildirim konusu işlemin; 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesine dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi
olduğu,
2- Söz konusu devir işlemi sonucu 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 7. maddesi ile yasaklanan, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim
durum yaratmaya veya mevcut hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak,
ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki 50
08-75/1195-460
2
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı ve izin verilmesi
gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı,
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. The Dow Chemical Company (DOW)
Bildirim formunda verilen bilgilerden anlaşıldığı kadarıyla DOW, merkezi Midland,
Michigan, Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan ve uluslararası alanda faaliyet
gösteren bir bilim ve teknoloji şirketidir. New York borsasına kayıtlı olan DOW esas 60
olarak, kimya, plastik, tarım ve diğer ürün ve hizmet alanlarında üretim yapmaktadır.
Dow’un 35 ayrı ülkede 150 adet üretim tesisi bulunmaktadır ve 3,200’den fazla ürünün
üretimini gerçekleştirmektedir. Dow, temel olarak plastikler, kimyasallar, tarım birimleri,
temel kimyasallar ile hidrokarbonlar ve enerji olmak üzere olarak 6 ana alanda
faaliyette bulunmaktadır.
DOW, halka açık bir şirket olup %10’dan fazla paya sahip hissedarı bulunmamakta,
herhangi bir teşebbüs ya da kişi tarafından kontrol edilmemektedir.
H.1.2. Petrochemical Industries Company’nin (PIC)
PIC, merkezi Kuveyt’te yer alan bir kimya şirketi olup, tüm hisseleri (%100) Kuwait 70
Petroleum Corporation’ın (KPC) elinde bulunmaktadır. KPC, Kuveyt’in dünya çapındaki
hidrakarbon işlerini yürütmek amacıyla kurulmuş, hisselerinin tamamı (%100) Kuveyt
Devleti’nin elinde bulunan bir şirkettir. PIC ise KPC’nin petrokimyasal alanda faaliyet
gösteren iştiraki olarak suni gübre ve petrokimyasallar üretimi alanında faaliyet
göstermektedir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarları
Dosya mevcudu bilgilere göre, taraflarca kurulacak ortak girişim olan K-DOW,
Polietilen (PE), Polipropilen (PP), Polikarbonat (PC), Etilenamin (EA), Etilen Glikol 80
(EG) ve Etanolamin (EOA) ürünlerinin araştırma, geliştirme, üretim, dağıtım,
pazarlama ve satışıyla ilgili olarak faaliyet gösterecektir. Dosyadaki bu ürünlere ilişkin
bilgiler ile Rekabet Kurulu’nun bu ürünlere yönelik daha önceki kararlarında yer alan
değerlendirmeler doğrultusunda ilgili ürün pazarları “Polietilen (PE)”, “Polipropilen
(PP)”, “Polikarbonat (PC)”, “Etilenamin (EA)”, “Etilen Glikol (EG)” ve “Etanolamin
(EOA)” olarak tespit edilmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Söz konusu ürünün dünya çapında pazarlaması yapılabilen bir meta olduğu ve ülke
içindeki rekabet şartlarının bölgesel olarak farklılaşmadığı dikkate alınarak, ilgili coğrafi 90
pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Kontrol Değişikliği Bakımından Değerlendirme
Dosya konusu devralma işlemi sonucunda DOW ve PIC’nin, K-DOW adlı yeni bir ortak
girişim şirketi kuracakları, DOW’un dünya çapında PE, PP, PC, EA ve EOA
pazarlarında sahip olduğu lisanslama ve satış faaliyetlerini ve bunlarla ilgili birtakım
08-75/1195-460
3
üretim tesislerini K-DOW’a devredeceği, karşılığında PIC’nin DOW’a ödemede
bulunacağı anlaşılmaktadır. Aynı zamanda, halihazırda DOW ve PIC’nin MEGlobal BV
adlı şirkette sahip oldukları anlaşılan ortak kontrollerinin sona erdirilerek1, tarafların bu 100
şirkette sahip oldukları hisselerinin yeni kurulacak olan K-DOW’a devredileceği,
dolayısı ile MEGlobal BV’nin yürümekte olduğu EG işindeki pazar payı ve cirosunun da
devredileceği anlaşılmaktadır.
Dosya konusu işlemin devralma niteliğinde sayılabilmesi için öncelikle tarafların,
kurmayı planladıkları şirketin ortak girişim niteliğinde olup olmadığının tespit edilmesi
gerekmektedir. Bildirim formunda, kurulması planlanan K-DOW’un hisselerine
tarafların %50’şer şeklinde eşit olarak sahip olacakları ve yönetim kurulu ve benzeri
temsil makamlarında eşit sayıda üye ile temsil edilecekleri, verilecek kararların da basit
oy çoğunluğu ile alınacağı ifade edilmektedir. Ayrıca K-DOW’un, faaliyetlerini 110
sürdürmek için tam işlevsel bir iktisadi girişim olacağı ve süresiz olarak kurulacağı;
DOW’un bu bakımdan gerekli varlıkları K-DOW’a devredeceği belirtilmektedir. Bu
itibarla kurulacak olan K-DOW üzerinde tarafların ortak kontrolünün bulunacağı
anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, tarafların gerek ortak kontrole sahip olacakları bir şirket kurmaları, gerekse
ortak kontrolüne sahip oldukları bir şirketteki hisselerini bir başka ortak girişim şirketine
devretmeleri işlemlerinin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendi uyarınca bir devralma işlemi olduğu değerlendirilmektedir.
120
H.3.2. Pazar Payları ve Cirolar Bakımından Değerlendirme
Kurulması planlanan K-DOW’un halihazırda bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu şirkete
DOW tarafından PE, EOA, PP, PC ve EA pazarlarını kapsayan işler devredilecektir. Bu
pazarlardaki taraflara ait 2007 yılı Türkiye ciro ve pazar payları aşağıdaki tabloda
gösterilmektedir:
Tablo: PE, EOA, PP, PC ve EA Pazarlarındaki Tarafların Ciro ve Payları
DOW PIC TOPLAM İlgili
Ürün
Pazarı Pazar Payı
(%)
Cirosu
(YTL)
Pazar Payı
(%)
Cirosu
(YTL)
Pazar Payı
(%)
Cirosu
(YTL)
PE (…….) (…….) (…….) (…….) (…….) (…….)
EOA (…….) (…….) (…….) (…….) (…….) (…….)
PP (…….) (…….) (…….) (…….) (…….) (…….)
PC (…….) (…….) (…….) (…….) (…….) (…….)
EA (…….) (…….) (…….) (…….) (…….) (…….)
Bu pazarların dışında MEGlobal’in 2007 yılında Türkiye’de EG pazarında %(…) pazar 130
payı ve (…………..) YTL ciro elde ettiği bildirim formunda ifade edilmektedir. Bu
itibarla, devralma işlemi taraflarının PE pazarında sahip oldukları (……………) YTL ciro,
EOA pazarında sahip oldukları %(….) pazar payı ve MEGlobal’in K-DOW’a
devredeceği EG pazarında sahip olunan %(…) pazar payı ve (…………..) YTL ciro’nun
1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen eşikleri aşması nedeniyle dosya konusu devralma
işlemi izne tabidir.
1 24.6.2004 tarih ve 04-43/537-132 sayılı karar ile MEGlobal BV’nin üzerinde tarafların ortak kontrole
sahip olduklarına karar verilmiştir.
08-75/1195-460
4
H.3.3. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Bakımından Değerlendirme
Bildirim formunda, dosya konusu devralma işlemleri bakımından tarafların sadece PP 140
pazarında faaliyetlerinin kesişmekte olduğu, ancak PIC’nin bu pazardaki faaliyetlerine
ilişkin olarak Kuveyt’te bulunan tesisini devretmeyeceği ifade edilmektedir. Ayrıca
halihazırda tarafların ortak kontrolünde bulunan MEGlobal’in faaliyette bulunduğu
pazarda da tarafların herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Diğer taraftan,
halihazırda DOW ve PIC’nin faaliyetlerinin kesiştiği tek pazar olan PP pazarında,
devralma sonrasında da PIC’nin faaliyete devam edeceği, ilerde bu faaliyetini ortak
girişime devredebileceği ifade edilmektedir.
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, başvuru konusu devralma işlemi
sonucunda ilgili pazarlarda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bir hakim 150
durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece
rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz konusu olamayacağı, bu nedenle bildirim
konusu devralma işlemine izin verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde 160
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy