Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-3-250 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-01/6-6
Karar Tarihi : 8.1.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet
Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Nazlı UĞURLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Akifer Su Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.
Temsilcileri Av. Onur KORDEL ve Av. Pınar AYBEK
Bener Hukuk Bürosu Yapı Kredi Plaza C Blok K.4
Levent/İstanbul 20
D. TARAFLAR : Akifer Su Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti
İzmit İçme Suyu Arıtma Tesisi, Paşadağ M. Cumhuriyet Cad.
No:231, Yuvacık, 41190 İzmit
Evren KÖPRÜLÜ
Yeşilpınar Sok. No:45, Kuruçeşme, 34345, İstanbul
Frank Leonard PAWLEY
Stowford Cottage, Chittlehampton, Umberleigh, Devon, 30
EX37 9RX, İNGİLTERE
Thames Water Limited
Clearwater Court Vastern Road Reading Berkshire
RG1 8DB İNGİLTERE
Thames Water Nominees Limited
Clearwater Court Vastern Road Reading Berkshire
RG1 8DB İNGİLTERE
40
E. DOSYA KONUSU: Thames Water Altyapı Hizmetleri Limited Şirketi’nin
hisselerinin tamamının Akifer Su Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi, Evren
KÖPRÜLÜ ve Frank Leonard PAWLEY tarafınca devralınması işlemine izin
verilmesi ve/veya menfi tespit belgesi verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.12.2008 tarih ve 8206 sayı ile giren ve
en son 23.12.2008 tarih ve 8330 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
09-01/6-6
2
Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 31.12.2008 50
tarih ve 2008-3-250/Öİ-08-ŞYA sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 2.1.2009 tarih ve
REK.0.07.00.00-120/1 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-01 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Thames Water Altyapı Hizmetleri
Limited Şirketi hisselerinin tamamının Akifer Su Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi,
Evren Köprülü ve Frank Leonard Pawley tarafından devralınması işleminin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında Rekabet Kurulu iznine tabi olmadığı, talep doğrultusunda aynı Kanun’un
8. maddesi uyarınca menfi tespit verilebileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade 60
edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Devredenler: Thames Water Limited (Thames Ltd) ve Thames Water
Nominees Limited’in (Thames Nominees)
Thames Ltd, Kemble Water Holdings Ltd’in (KWH) kontrolündedir. Merkezi 70
İngiltere’de bulunan KWH, İngiltere ve Galler’de bulunan 10 özel su ve kanalizasyon
kuruluşundan biri olan Thames Water Utilities Limited (TWUL) aracılığıyla su ve
kanalizasyon hizmetleri sağlamaktadır ve işlemin gerçekleşmesiyle Türkiye’de ilgili
konuda başka faaliyeti kalmayacaktır.
Hisselerinin tamamı Thames’e ait olan Thames Nominees, halihazırda herhangi bir
faaliyette bulunmamaktadır.
H.1.2. Devralan Taraflar: Akifer Su Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi (Akifer),
Evren Köprülü ve Frank Leonard Pawley 80
Hisselerinin %50’si Evren Köprülü ve %50’si Frank Leonard Pawley adlı gerçek
kişilere ait olan Akifer, bildirime konu işlem için kurulmuştur. Şirketin ana
sözleşmesinde yazan temel faaliyet alanı su ve atık su sistemlerine ilişkin bakım ve
işletme hizmetleridir ve Thames Altyapı’yı devralarak bu alanda faaliyet göstermeye
başlayacaktır.
Evren Köprülü, aynı zamanda Thames Altyapı’nın hizmet sağladığı İzmit Su A.Ş’de
yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmaktadır. Bununla birlikte ilgili kişi İzmit Su
A.Ş.’de Thames Water Ltd’yi temsilen bulunmaktadır ve Thames Water Ltd.’nin İzmit 90
Su A.Ş.’de sahip olduğu hisselerin devri 25.12.2008 tarihli Kurul kararıyla izne
bağlanmıştır. Frank Leonard Pawley’in ise ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti
yoktur.
H.1.3. Thames Water Altyapı Hizmetleri Limited Şirketi (Thames Altyapı)
Devrin konusunu oluşturan Thames Altyapı’nın ana faaliyet alanı su ve atık su
tesislerine/projelerine işletim ve bakım hizmetleri vermektir ve ana müşterisi İzmit Su
A.Ş.’dir. İzmit Su A.Ş., İzmit Belediyesi “Evsel ve Endüstriyel Su Temin Projesi”
09-01/6-6
3
kapsamında İzmit Belediyesi’ne arıtılmış ve ham su satılması, Yuvacık Barajı, su 100
arıtma tesisi, boru hatları, su pompalama istasyonları ve ilgili tesislerin proje
mühendislik ve inşaatının yapılması, bu amaç için gerekli malzemenin temini, yapılan
tesisin test edilmesi, işletmeye alınması, yönetilmesi, işletilmesi ve bakımının
yapılması işleri ile uğraşmaktadır.
Thames Altyapı’nın devir öncesi ortaklık yapısına Tablo 1’de yer verilmektedir.
Tablo 1: Thames Altyapı’nın Ortaklık Yapısı
Pay Sahibi Pay (%)
Thames 99
Thames Nominees 1
Toplam 100
H.2. İlgili Pazar 110
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da 1997/1 sayılı Tebliğ’e atıfta
bulunularak ilgili ürün pazarının tespitinde dikkate alınacak unsurlar belirtilmektedir.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal
veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri
bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarını
oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan
diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının tanımında esas alınmaktadır. 120
İzmit Su A.Ş. yap-işlet-devret modeli çerçevesinde baraj, su arıtım tesisleri ve boru
hatlarının yapım ve işletilmesinden sorumluyken, Thames Altyapı bu tesislere yönelik
yönetim ve faaliyetlerini de içerecek şekilde işletme ve bakım desteği sağlamaktadır.
Bu faaliyetler temel olarak temiz ve pis suyun arıtılmasına yönelik faaliyetlerdir. Su
ve atık su arıtımına yönelik işlemler genel olarak;
Arıtma sistemlerine ilişkin olarak verilen tasarım ve danışmanlık hizmetlerinin
sağlanması,
130
Sistem seçimini takiben ekipman, inşaat, imalat, montaj ve işletmeye alma
faaliyetlerinin sağlanması
Sisteme ilişkin işletim, bakım ve onarım hizmetleri ve diğer mühendislik
hizmetlerinin verilmesi
aşamalarından oluşmaktadır.
Müşterilerin niteliğine ve şirketlerin hizmet verdikleri alanlara göre bir ayrım
yapıldığında endüstriye yönelik sistemler ve belediyelere yönelik sistemler olmak 140
üzere ikili bir sınıflandırmayla karşılaşılmaktadır.
Endüstriyel sistemlerde su, nihai ürünün (örneğin içecekler) bir parçası olarak ya da
üretim aşamasında üretim akışkanı olarak (örneğin buharlı üretim sürecinde
kaynamış su) kullanılmadan önce uygun hale getirme ve arıtılma işlemlerinden
09-01/6-6
4
geçirilmektedir. Ayrıca, endüstride işlem sonrasında ortaya çıkan atık suların yeniden
süreçte kullanılmasının sağlanması ve çevre mevzuatı uyarınca arıtma işleminin
yapılması amacıyla da arıtma sistemlerine ihtiyaç duyulmaktadır.
Belediyelere yönelik sistemler, içme suyu temin etmek amacıyla kuyu, baraj, akarsu, 150
göl ve kaynak suları gibi kaynaklardan elde edilen suyun arıtılması ve lağım sularının
dışarı atılmadan önce uygun hale getirilmesi işlemlerini içermektedir. Ayrıca,
endüstriye yönelik arıtma hizmeti sunan şirketler küçük yerleşim yerlerine yönelik
paket tesislerine ilişkin hizmetleri de verebilmektedirler.
Diğer yandan temiz su arıtma sistemleri ve atık su arıtma sistemleri veya her iki
arıtım sisteminin çeşitli tipleri arasında ayrıma girme ihtimali bulunmakla birlikte,
bildirim formunda arz ikamesi açısından aralarında herhangi bir farkın bulunmadığı,
teşebbüslerin faaliyetlerini birinden diğerine kolaylıkla ve yüksek maliyetlere
katlanmaksızın genişletebilecekleri belirtilmektedir. 160
11.1.2007 tarihli, 07-01/11-06 sayılı Kurul kararında “İzmit Su A.Ş. yap-islet-devret
modeli çerçevesinde baraj, su arıtım tesisleri ve boru hatlarının yapım ve
işletilmesinden sorumluyken, Thames Altyapı bu tesislere yönelik yönetim ve
faaliyetlerini de içerecek şekilde işletme ve bakım desteği sağlamaktadır” denilerek
Thames Altyapının faaliyet alanı belirlenmiştir. Thames Altyapı’nın işletme ve bakım
desteği faaliyetleri su ve atık su tesislerine yönelik işletme, bakım, onarım ve
mühendislik hizmetlerini içermektedir. Aynı kararda ilgili ürün pazarı “su ve atık su
arıtma tesislerine yönelik inşaat, imalat ve hizmetler pazarı” olarak belirlenmiştir.
170
Bildirim formunda, Thames Altyapı’nın faaliyette bulunduğu işlerin asıl yüklenicisinin
İzmit Su A.Ş. olduğu ancak bu işi kendisi yapmayarak Thames Altyapı’dan
taşeronluk hizmeti aldığı, devralma işlemi bakımından ilgili ürün pazarının “su ve atık
su altyapı tesislerine yönelik işletme ve bakım desteği hizmetleri pazarı” olarak
tanımlanabileceği ifade edilmektedir. Ayrıca İzmit Su A.Ş. ile Thames Altyapı’nın
faaliyetlerinin birbirine yakın olması nedeniyle potansiyel rakip olarak algılanabileceği
belirtilmektedir. Thames Altyapı aslen su ve atık su arıtma tesislerine yönelik hizmet
sağlayıcı olsa da, söz konusu pazar “su ve atık su arıtma tesislerine yönelik inşaat,
imalat ve hizmetler pazarı”nın içerisinde bir alt pazardır ve bu nedenle söz konusu
devralma işlemi bakımından ilgili ürün pazarı “su ve atık su arıtma tesislerine yönelik 180
inşaat, imalat ve hizmetler pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili hizmetlerin tüm Türkiye çapında verilebileceği, ülke genelinde rekabet
koşullarında bölgeler bazında belirgin farklılıklar olmadığı göz önüne alınarak ilgili
coğrafi pazar “Türkiye" olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
190
Devralma işlemi, Thames Ltd.’in sahibi olduğu Thames Altyapı hisselerinin tamamını
Akifer, Evren Köprülü ve Frank Leonard Pawley’e devretmesine ilişkindir. İşlem
taraflar arasında imzalanmış “Thames Water Altyapı Hizmetleri Limited Şirketi’nin
nominal sermayesinin tamamının satın alınması ile ilgili anlaşma” (anlaşma) ile
09-01/6-6
5
düzenlenmektedir. Thames Altyapı’nın devir sonrası ortaklık yapısına Tablo 2’de yer
verilmektedir:
Tablo 2: Thames Altyapı’nın devir sonrası ortaklık yapısı
Pay sahibi Pay (%)
Akifer 99,76
Evren Köprülü 0,12
Frank Leonard Pawley 0,12
Toplam 100,00
Devir işlemi ile hedef şirketin kontrolü Thames Ltd’den Evren Köprülü ve Frank 200
Leonard Pawley’in ortak kontrolünde bulunan Akifer’e geçeceğinden işlem 1997/1
sayılı Tebliğin 2. maddesi çerçevesinde bir kontrol değişikliğini içermektedir.
Aynı Tebliğin 4. maddesine göre “ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu
oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde
Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur” ifadesi yer almaktadır. Henüz yeni
kurulmuş bir şirket olan Akifer’in veya onu kontrol eden kişilerin ilgili pazarda
herhangi bir cirosu bulunmamaktadır. Hedef şirket Thames Altyapı’nın 2007 yılı
cirosu ise (………….) YTL’dir. 11.1.2007 tarihli, 07-01/11-06 sayılı Kurul kararında 210
İzmit’in tek şebeke suyu sağlayıcısı konumunda bulunan İzmit Su A.Ş.’nin pazar payı
tahmini Türkiye nüfusunun Kocaeli nüfusu ile karşılaştırılması yoluyla % (…) olarak
bulunmuştur. Aynı pazarda sadece İzmit Su A.Ş.’ye hizmet sağlayıcısı olarak faaliyet
gösteren Thames Altyapı’nın pazar payı da bu yöntemden yola çıkıldığında ve her iki
teşebbüssün ciroları dikkate alındığında % (…) olarak hesaplanmaktadır. Dolayısıyla
bildirim konusu işlem, gerek ciro ve gerekse pazar payı eşiğinin aşılmaması
nedeniyle izne tabi değildir.
İşlemi düzenleyen anlaşmanın 12. maddesi uyarınca satıcılar, işlemin
tamamlanmasından itibaren iki yıllık süre boyunca, KWH ve/veya bağlı kuruluşlarının 220
Türkiye’de devredilen şirketin faaliyet konusuyla rekabet eder nitelikte bir işle iştigal
etmeyeceğini taahhüt etmektedir. Sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olan bu
rekabet yasağı, konu bakımından da yalnızca devredilen şirketin faaliyet konusuna
ilişkin sınırlama getirmektedir. Söz konusu kısıtlamanın süresinin iki yıl olarak
belirlenmesi nedeniyle sınırlamanın, işlemin gerçekleştirebilmesi için gerekli olandan
daha fazla olmadığı kanaatine varılmış olup, tarafların menfi tespit belgesi
verilmesine ilişkin taleplerinin de uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
230
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında olduğuna; ancak
tarafların toplam pazar payları ve cirolarının aynı Tebliğ’de öngörülen eşikleri
aşmaması nedeniyle izne tabi olmadığına,
09-01/6-6
6
2. İşleme 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi
verilmesine. 240
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Başkan
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
İkinci Başkan
Tuncay SONGÖR M. Sıraç ASLAN
Süreyya ÇAKIN Mehmet Akif ERSİN
Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE
Full & Egal Universal Law Academy