Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-4-278 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 09-08/155-48
Karar Tarihi : 25.2.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Neşe Nur ONUKLU, Selvi KOCABAY
C. ŞİKAYET EDEN : Korkmaz Motorlu Araçlar Oto Servisçilik ve Yedek Parça
San. Tic. Ltd. Şti.
419/6 Sk. No:21 5. Sanayi Sitesi Pınarbaşı/İzmir
Temsilcisi: Av. Selçuk ARGUN
858. Sk. No:9/704 Konak/İzmir 20
D. ŞİKAYET EDİLEN: Renault Trucks Türkiye Ticaret A.Ş.
İnkılap Mh. Sanayi Cd. No:54 Ümraniye/İstanbul
E. DOSYA KONUSU : Renault Trucks Türkiye Ticaret A.Ş. (RTT)’nin, “Yetkili
Servis Standartları”nın 2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey
Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne uyumlu
olmaması ve yetkili servisler ile özel servisler arasında ayrımcılık yapması
nedenleriyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiası.
30
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurusunda yer alan, RTT’nin 2005/4 sayılı
Tebliğ kapsamında muafiyetten yararlanması mümkün olmayan eylemlerinin
varlığına yönelik iddialar iki başlık altında toplanabilir.
- Korkmaz’ın Özel Servis Olarak Teknik Bilgi, Ekipman ve Eğitime
Erişiminin Kısıtlandığı İddiası
Şikayet başvurusunda;
- Korkmaz’ın RTT’den yetkili servis olabilmek ve hizmet kalitesini artırmak
amacıyla Renault marka araçların tamiri ve bakımı için gerekli teknik bilgi,
doküman ve ücreti karşılığında arıza teşhis bilgisayarı talep ettiği, ancak RTT’nin
gerekli ekipman listesini 7 ay gecikmeli olarak gönderdiği, 40
- Korkmaz’ın ekipman listesinde yer alan EURO 3 ve EURO 4 araçlarına ait özel
tamir takımlarını, DXI, EURO 4, EURO 5 araçların tamir manüellerini,
Diagnostica NG3 cihazını, Consult sistemini ve ayrıca DXI, Euro 3 ve Euro 4
model araçların bir takım arızalı elektronik parçalarının değişimi için gerekli online
desteği ücretini peşin ödemek üzere talep ettiği; ancak bu taleplerin usulünce ve
zamanında yerine getirilmediği,
09-08/155-48
2
- RTT tarafından gecikmeli sağlanan Diagnostica NG3 cihazının kullanımı için
gerekli teknik bilgi ve eğitimin alınamaması dolayısıyla cihazın kullanılamadığı;
sonucunda elektronik arıza ve parametre bilgilerinin yüklenmesini gerektiren
arızalarının giderilemediği; bu arızalar ile kalibraj ayarı, DCVI enjektör testi, 50
basınç pompa testleri, yakıt testleri gerektiren durumlarda müşterilerin rakip
yetkili servislere yönlendirilmek zorunda kalındığı,
- Korkmaz’ın personelinin gerekli eğitimlere katılması talebinde bulunduğu, ancak
RTT tarafından kontenjanlarının dolu olması gerekçe gösterilerek bu taleplerine
1,5 yıl sonra olumlu cevap verildiği; diğer tarfatan bu dönem süresince yetkili
servislere her türlü teknik destek, ekipman ve eğitim desteği sağlandığı,
- RTT’nin bakım ve onarım işlemlerinde kullanılan ve hammaddesi metal olan bir
takım aletler için özel servislerden çok yüksek miktarda ücret talep ettiği
belirtilmektedir. Yukarıda sayılan bu nedenlerden ötürü, RTT’nin 2005/4 sayılı
Tebliğ’e aykırı hareket ederek ayrımcılık yaptığı ve Korkmaz’ın diğer özel servis 60
ve yetkili servislerle rekabet etme imkanını ortadan kaldırdığı iddia edilmektedir.
- Yetkili Servis Başvurusunun Reddinin 2005/4 Sayılı Tebliğ’e Aykırılık
Taşıdığı İddiası
Şikâyetçinin öne sürdüğü ikinci iddia ise, niteliksel seçici dağıtım sistemini
benimseyen RTT’nin, yapılan yetkili servis olma başvurusunu anlaşma konusu
hizmetin niteliği ile bağdaşmayan gerekçelerle reddettiği, dolayısıyla ayrımcı ve
pratikte niceliksel sınırlamalar yaratacak uygulamalar gerçekleştirdiği yönündedir.
Dosya konusu şikâyet incelendiğinde RTT’nin iki nedenle Korkmaz’ın yetkili
servislik başvurusunu reddettiği görülmektedir. Bunlardan ilki servis binasının
konumuna ilişkindir. Dosya eklerinde yer alan ihtarnamelerde RTT, belirlediği 70
niteliksel kriterler doğrultusunda sadece iki bölge hariç olmak üzere tüm
bölgelerdeki yetkili servislerin işyerlerinin, ağır ticari vasıtaların yoğunlukla
kullandığı anayollar üzerinde olması ve bina ile anayol arasında binanın
görünmesine engel teşkil edecek herhangi bir yapı bulunmaması niteliklerini
koşul olarak belirlemiş yapılan yetkili servislik başvurusunun ise bu kriteri
karşılamadığını belirtmiştir.
RTT tarafından yetkili servislik sözleşmesinin reddedilmesine ilişkin ikinci gerekçe
ise Korkmaz’ın yetkili servislik kriterleri içinde yer alan “Başvurucunun yöneticisi
veya birinci dereceden yakını, başvuru tarihinden itibaren 7 yıl öncesine kadar
RTT ile ilişkisini fesih yolu ile ve fiiliyatta tamamen kesmemiş olması” koşulunu 80
karşılamamasıdır.
Korkmaz bu gerekçelerden ilkine ilişkin olarak, RTT’nin yetkili servisin hizmet
vereceği tesisin yerine müdahale etmesinin 2005/4 sayılı Tebliğ’e aykırı
olduğunu, kendilerinin konum itibariyle hali hazırda yetkili servis olarak çalışan
birçok teşebbüsten daha uygun olduklarını dolayısıyla uygulamanın kendilerinin
piyasaya girişini engelleyen ayrımcı bir nitelik arz ettiğini iddia etmektedir.
İkinci gerekçeye ilişkin olarak ise Korkmaz, başvuru tarihinden itibaren 7 sene
öncesine kadar sağlayıcı ile sözleşme ilişkisinin sonlandırılmış olmaması
şeklindeki kriterin sözleşmenin reddi için haklı bir gerekçe olmadığını, bu kriterin
2005/4 sayılı Tebliğ bakımından objektif ve niteliksel bir kriter olma koşulunu 90
09-08/155-48
3
sağlamadığını iddia etmektedir. Ayrıca Korkmaz, kendilerine gönderilen ve yetkili
servis olma kriterlerinin yer aldığı ilk belgede, sadece yetkili servis yöneticilerinin
7 yıl öncesine kadar RTT ile sözleşmesini sonlandırmış olmamaları koşulunun
arandığını, ancak başvurunun reddi üzerine kriterlerin tekrar talep edilmesi
sonucunda gönderilen ikinci belgede, aynı hükmün kendilerini hedef alır biçimde
“yöneticilerin ve birinci derece akrabalarının” şeklinde tadil edildiğini dolayısıyla
bu yolla ayrımcı bir uygulama gerçekleştirildiğini ifade etmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.11.2008 tarih ve 7841 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 23.12.2008 tarih ve 2009-4-278/İİ-08-NNO sayılı İlk 100
İnceleme Raporu, 30.12.2008 tarih ve 08-76 sayılı Kurul toplantısında
görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6.
maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının
belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma
yapılmasına 08-76/1224-M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 16.2.2009 tarih ve 2008-4-278/ÖA-09-MA sayılı
Önaraştırma Raporu aynı tarih, REK.0.08.00.00-110/48 sayılı Başkanlık
Önergesi ile 09-08 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; 110
1) Şikâyet dilekçesinde RTT hakkında ileri sürülen iddialardan;
i) Ekipman fiyatlarının yüksek belirlenmesi suretiyle özel servisler ile yetkili
servisler arasında ayrımcılık yapıldığı,
ii) Tesis yerine ilişkin hüküm ile yetkili servis yöneticileri ve hissedarları ile
bunların birinci derece yakınlarına yönelik getirilen sınırlama ile mevcut yetkili
servisler ile Korkmaz Motorlu Araçlar Oto Servisçilik ve Yedek Parça San. Tic.
Ltd. Şti. (Korkmaz) arasında ayrımcılık yapıldığı,
iii) Servis binasının ana yol üzerinde olması ve bina ile yol arasında binanın
görünmesini engelleyecek başka bir binanın bulunmaması şartının niteliksel kriter
olmadığı 120
iddialarının gerçeği yansıtmadığı ve bu nedenle reddedilmesi gerektiği;
2) Ancak RTT’nin;
i) Özel servis Korkmaz’ın eğitim ve cihaz taleplerini karşılamakta gecikmesi,
ii) Özel servisler ile mevcut yetkili servisler arasında ve mevcut yetkili servisler ile
sisteme yeni giren yetkili servisler arasında özel takımların kullanımı bakımından
ayrımcılık yapması
nedenleriyle 2005/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesine aykırı uygulamalar içerisinde
bulunduğu,
iii) Niteliksel kriterleri özel servis Korkmaz’a bildirmekte gecikmesi ve niteliksel
kriter değişikliklerini anılan teşebbüse değişiklik gerçekleştiği tarihte bildirmemesi, 130
09-08/155-48
4
iv) Yetkili servis adayının daha önce Renault Trucks Türkiye Ticaret A.Ş. ile olan
ilişkisini düzenleyen hüküm bakımından niteliksel olarak değerlendirilemeyecek
bir kriter getirmesi
nedenleriyle aynı Tebliğ’in 3. ve 4. maddelerine aykırı uygulamalarda bulunduğu
görüldüğünden anılan teşebbüsün yetkili servis sözleşme ve uygulamalarının
2005/4 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanamadığı ve bu
nedenle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde ihlal teşkil ettiği,
3) Bahsi geçen sözleşme ve uygulamalara Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde
bireysel muafiyet de tanınamayacağı,
4) Ancak 140
- RTT’nin Korkmaz dışında bir özel servisi niteliksel kriterleri sağlaması
sonucunda yetkili servis olarak kabul ettiği,
- Soruşturma açılması halinde de mevcut durumda önaraştırma ile ulaşılan
sonuçlarda bir değişiklik olmayacağı
göz önünde bulundurulduğunda usul ekonomisi sağlanması gerekçesiyle
soruşturma açılmasının makul olmayacağı ve bu çerçevede RTT’ye 4054 sayılı
Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde ihlale nasıl son vereceğine
ilişkin yazılı görüş bildirilmesinin uygun olacağı,
5) Yetkili Servis Sözleşmesi’ndeki niteliksel olmayan kriterin değiştirilmesi ve özel
takımların kullanımının gerek sisteme yeni giren yetkili servisler gerekse de özel 150
servisler bakımından ayrımcılık yaratmayacak şekilde değiştirilmesi hususlarında
gerekli düzenlemelerin yapılarak gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 45 gün
içerisinde Kuruma tevsik edilmesi, söz konusu düzenlemenin yapılmaması ve
uygulamanın devam etmesi halinde 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
haklarında soruşturma açılacağının ve Kanun’un 16. ve 17. maddeleri uyarınca
işlem yapılacağının RTT’ye bildirilmesi gerektiği
hususlarına yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Taraflar 160
I.1.1. Renault Trucks Türkiye Ticaret A.Ş.
RTT, Volvo Grubu bünyesinde yer alan Renault Trucks’ın ürettiği ağır vasıta
türünde ticari araçların ithalatı, satışı ve satış sonrası hizmetleri alanında faaliyet
göstermektedir. Renault Trucks; Renault, Volvo ve Mack markalarına sahip olup,
söz konusu şirketin birçok ülkede satış ve servis ağı bulunmaktadır. Ancak RTT
Türkiye’de sadece Renault Trucks marka araçların satışını yapmaktadır.
I.1.2. Korkmaz Motorlu Araçlar Oto Servisçilik ve Yedek Parça San. Tic. Ltd.
Şti.
Korkmaz İzmir’de ağır ticari araçlara bakım ve onarım hizmeti sağlayan bir özel 170
servistir. Başvuru ekinde yer alan belgelerde, anılan firmanın ortağı olan İsmail
09-08/155-48
5
KORKMAZ’ın daha önce Korkmaz Irmak Oto Servisçilik Yedek Parça San. Tic.
Ltd. Şti.’nin ortağı olduğu ve bu şirketin RTT ile akdetmiş olduğu yetkili servislik
sözleşmesini 2003 yılında feshettiği bilgisine yer verilmiştir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya kapsamında ilgili ürün pazarı, “Renault Trucks marka araçların satış
sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri” olarak belirlenmiştir. 180
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Renault Trucks marka araçların satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım
hizmetlerinin ülke çapında sunulabilir nitelikte olması nedeniyle, ilgili coğrafi
pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
I.3. Tespitler (Konuya İlişkin Yazışmalar)
Konuya ilişkin ilk yazı 2.1.2006 tarihli olup, yazıda Korkmaz, RTT’ye yetkili servis
olma talebinde bulunmakta ve başvuru değerlendirilinceye kadar geçecek
dönemde hizmet kalitesinin arttırılması amacıyla çeşitli teknik bilgi ve dokümanın
ücreti karşılığında sağlanmasını talep etmektedir. 190
Takiben 21.6.2006 tarihinde noter aracılığıyla Korkmaz’dan RTT’ye ikinci yazı
gönderilmiştir. Anılan yazıda, 2.1.2006 tarihli yazıya atıfta bulunulmaktadır.
Korkmaz’ın 21.6.2006 tarihli yazısına RTT 31.7.2006 tarihinde cevap vermiştir.
Anılan yazıda yetkili servis olma talebi hakkında Eylül ayı içerisinde Korkmaz’a
bilgi verileceği ve istenilen ekipmanların fiyat listesinin ekte sunulduğu ifade
edilmektedir. Korkmaz bu yazıya cevap olarak gönderdiği 3.8.2006 tarihli yazıda
Eylül ayının bekleneceğini, bununla birlikte bir önceki yazıda herhangi bir listenin
yer almadığını noter aracılığıyla RTT’ye bildirmiştir. Bunun üzerine RTT, bir gün
sonra aynı yazıyı ekinde ekipman ve eğitimlere ilişkin fiyat listesi ve eğer talep
edilirse daha detaylı bilginin sağlanabileceği yönündeki uyarı ile beraber tekrar 200
Korkmaz’a göndermiştir. Bu yazıda eğitimlere ilişkin olarak 2006 yılında
kapasitenin dolu olduğu ve eğitim taleplerinin ancak 2007 yılında
karşılanabileceği belirtilmektedir.
Korkmaz 10.8.2006 tarihli yazısında, fiyat listesinin incelendiğini ancak daha
detaylı bilgiye ihtiyaç duyulduğunu ifade etmiş ve çeşitli cihazlar hakkında resim,
kullanım bilgisi vb. bilgi talep etmiştir. Buna ek olarak Diagnostica NG3 ve
Consult isimli cihazlar ve şifrelerinin hemen satın alınmak istendiği ve bu
cihazlara ilişkin olarak 2007 yılındaki eğitimlere öncelikli olarak dahil edilme talebi
belirtilmiştir. Ayrıca bazı araçların tamirinde online destek alınmasının şart olduğu
gerekçesiyle online destek alabilmek için gerekli olan şifre ve diğer bilgiler de 210
talep edilmiştir.
Daha sonra 31.1.2007 tarihinde RTT’den Korkmaz’a gönderilen yazıda
Korkmaz’ın 2.1.2006 tarihli yazısı ile yetkili servis olmayı talep ettiği, RTT’nin
yetkili servis olabilmek için belirlediği kriterlerin ekte sunulduğu, ön inceleme
09-08/155-48
6
sonucunda kriterlere uygunluğun tespiti halinde servis olma prosedürünün
başlatılacağı ifade edilmektedir.
Bu yazıya cevap olarak Korkmaz tarafından gönderilen 20.6.2007 tarihli yazıda;
- Yetkili servis olma taleplerinin 7 ay gecikmeli olarak 31.7.2006 tarihinde
yanıtlandığı,
- 10.8.2006 tarihli yazı ile bir cihaz ve programın derhal satın almayı talep 220
ettikleri, 10 aylık bir süre boyunca RTT’den herhangi bir bilgi alamadıkları ancak
telefon görüşmeleri sonucunda 15.6.2007 tarihinde cihaz faturalarının kendilerine
ulaştığı ve 18.6.2007 tarihinde cihazın teslim alındığı,
- Satın alınan cihazla ilgili eğitim sağlanmaması nedeniyle cihazın
kullanılamadığı,
- İlk taleplerini 2.1.2006 tarihinde yapmış olmalarına rağmen yaklaşık 18 ay sonra
18.6.2007’de talep ettikleri cihazları almaları nedeniyle yetkili servisler ile rekabet
edemedikleri,
- 4.8.2006 tarihli yazıda Eylül ayında yetkili servis kriterlerinin bildirileceği beyan
edilmesine rağmen bildirimin 31.1.2007 tarihinde yapıldığı, 230
- Yetkili servis kriterlerinin karşılanması amacıyla yeni bina satın alındığı, RTT’ye
bu konuda bilgi verildiği ve talep edilen formun doldurularak 7.3.2007 tarihinde
anılan teşebbüse gönderildiği, ancak hala yetkili servis olma konusunda bir cevap
alınamadığı
ifade edilmektedir.
Bu yazı üzerine RTT tarafından gönderilen 9.7.2007 tarihli yazıda iki koşul
haricinde yetkili servis başvurusunun olumlu bulunduğu ifade edilmektedir. Bu
kriterlerden ilki servis binasının konumuna ilişkindir. RTT,
- Türkiye’de sadece iki bölge hariç olmak üzere tüm bölgelerde servis binalarının
ana yol üzerinde ve bina ile yol arasında binanın görünmesini engelleyecek 240
herhangi bir yapı bulunmayacak konumda olması,
- Yetkili servis şirketlerinin hissedarları ve birinci derece yakınları ile
yöneticilerinin başvuru tarihinden itibaren 7 yıl öncesine kadar RTT ile ilişkisini
fesih yoluyla ve fiiliyatta tamamen kesmiş olmaması
gerektiğini belirterek Korkmaz’ın başvurusunu reddetmiştir. Yazıda ayrıca,
istenilen cihaz ve programın Korkmaz’a sağlandığını, bu cihazı kullanabilmek için
gerekli eğitimlerin tarihlerinin Korkmaz’a bildirildiği, anılan cihaz ve eğitimler
olmaksızın da özel servislerin RTT marka araçlara servis sağladığı dolayısıyla
Korkmaz’ın yetkili servislerle rekabet edememesi gibi bir durumun söz konusu
olmadığı ve ekipman siparişinin sadece Korkmaz’dan gelmiş olması nedeniyle 250
talebin karşılanmasının biraz zaman aldığı ifade edilmektedir.
Korkmaz 30.7.2007 tarihinde gönderdiği yazıda binasının ana yoldan net bir
şekilde göründüğünü, bina alınmadan önce RTT yetkilisinin gelip binayı
incelediğini ve sözlü olarak problemlerin aşılabileceğini belirttiğini ifade ederek,
binanın bilirkişi tarafından incelenmesini istemektedir. Ayrıca bu yazıda
31.1.2007 tarihinde kendilerine gönderilen yazıda “birinci dereceden” ibaresinin
09-08/155-48
7
bulunmadığı, şirket sahibi İsmail KORKMAZ’ın 2003 yılında RTT ile ilişkisini
sonlandırmış olmasına karşın bu sorunun şirketi oğluna devretmesi suretiyle
aşılabileceği, ancak 9.7.2007 tarihli yazıda yer alan “birinci dereceden” ibaresinin
özellikle kendilerine engel çıkarmak için konulduğu ifade edilmektedir. Buna ek 260
olarak 2003 yılında RTT ile ilişkilerini sonlandırmalarının yine RTT’nin zorlamaları
ile gerçekleştiği belirtilmektedir.
Bu yazıya cevap olarak RTT 29.8.2007 tarihli yazıda Eylül ayı içerisinde
bağımsız bir denetim kuruluşu tarafından kriter değerlendirmesi yapılacağını
belirtmiştir. RTT tarafından gönderilen 19.11.2007 tarihli yazıda, 27.9.2007
tarihinde bağımsız kuruluşun Korkmaz’ı ziyaret ettiği, denetim raporunun da
RTT’nin başvuruyu reddetme gerekçelerini aynen teyit ettiği ve başvurunun kesin
olarak reddedildiği ifade edilmektedir.
Bunun üzerine Korkmaz 5.12.2007 tarihli yazı ile RTT’den kriter listesini ve
denetim raporunu talep etmiş RTT 11.1.2008 tarihli yazı ile istenilenleri 270
karşılamıştır.
J. GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK
J.1. Korkmaz’ın Özel Servis Olarak Teknik Bilgi, Ekipman ve Eğitime
Erişiminin Kısıtlandığı İddiasına Yönelik Değerlendirme
Yukarıda değinildiği üzere şikayet başvurusunda dile getirilen iddialardan biri
RTT’nin Korkmaz’ın teknik bilgi, ekipman ve eğitime erişimini kısıtladığı ve bu
şekilde Korkmaz ile özel servisler arasındaki rekabetin sınırlandığı yönündedir.
Ayrıca başvuruda bazı teknik ekipmana çok yüksek fiyat belirlenmesinin de yetkili
servislerin pazarda faaliyet göstermesini engelleme amacı taşıdığı ileri 280
sürülmektedir.
J.1.1. Eğitim ve Cihaz Taleplerinin Zamanında Karşılanmadığına İddiasına
Yönelik Değerlendirme
Eğitim taleplerinin gerektiği gibi karşılanmadığına ilişkin iddialar çerçevesinde
Korkmaz ve RTT arasındaki yazışmalar değerlendirildiğinde Korkmaz’ın ilk eğitim
talebinin 2.1.2006’da gerçekleştiği görülmektedir. Ancak RTT eğitim programının
dolu olması nedeniyle 2007 yılında eğitim verilebileceğini beyan etmiştir. Nitekim
yerinde incelemede bulunan ve RTT yetkilisi Yılmaz YUKACI’dan Metin
KANMAZ’a gönderilen 25.7.2006 tarihli elektronik posta mesajında: 290
“Eğitimlerin şu andaki fiyatı belirtilen fiyatların daha altında. Ekte belirtilen fiyatlar
2007 yılından itibaren geçerli olacak. Zaten eğer talep edilirse, eğitimlere
başlanması -eğitim programının tam dolu olması nedeniyle- ancak 2007 yılında
olabilecek. Bu durum bir sakınca yaratır mı?”
ifadesinin yer aldığı görülmektedir. Bu ifadeden, teşebbüsün eğitim programı
gerçekten dolu olduğundan Korkmaz’ın eğitim talebine 2006 yılı için olumlu
cevap verilemediği anlaşılmaktadır. RTT bu durumun rekabet hukuku açısından
bir sorun yaratıp yaratmayacağını temsilcisine yönelttiği soru ile ortaya koymaya
çalışmaktadır.
09-08/155-48
8
Raportörlerce yapılan yerinde incelemede de Korkmaz’ın 26.12.2007’de 2008 yılı 300
eğitim programını RTT’den talep ettiği, anılan teşebbüsün bu talebe 4.1.2008
tarihinde tüm yıla ilişkin eğitim programını göndermek suretiyle cevap verdiği ve
çeşitli zamanlarda da eğitim taleplerine ilişkin iki teşebbüs arasında yazışmalar
gerçekleştirildiği görülmektedir. Korkmaz tarafından yapılan başvuruda da 2007
yılında beş farklı eğitime katılınmış olduğu ifade edilmektedir. Ayrıca 2008 yılında
katılınmış olan 3 eğitimin belgesi başvuruda yer almaktadır. Bununla birlikte
Korkmaz 2.1.2008 tarihinde RTT’ye gönderdiği yazıda 2007 yılı başında yaklaşık
12 eğitim programına davet edilmediğini ifade etmektedir.
RTT Korkmaz’ın ilk eğitim talebinin 2006 yılında olduğunu, fakat 2006 yılı eğitim
programının kapasitesi yeterli olmadığı için bu talebin 2007 yılı içinde 310
karşılandığını ifade etmiş ve teşebbüsün katıldığı eğitimlere tarihleri ile birlikte yer
vermiştir. Ayrıca 2008 eğitim programının yetkili servislerle aynı zamanda
4.1.2008 tarihinde Korkmaz’a da duyurulduğu ifade edilmektedir.
RTT’den önaraştırma sürecinde 2007 yılı eğitim programı talep edilmiştir. Gelen
yazıdan, Korkmaz tarafından 2006 yılında talep edilen iki eğitimin esasen ilk
olarak Şubat ve Mart 2007’de gerçekleştirildiği, ancak Korkmaz’ın bu eğitimlere
Temmuz ve Ekim 2007’de katılabildiği anlaşılmıştır. Esasen, Korkmaz’a öncelikli
olarak dahil edilme talebi olmasına rağmen eğitimlerin geç verilmesi, anılan
teşebbüsün satın almış olduğu teknik ekipmanı kullanamaması sonucunu
doğurmuştur. 320
Cihaz taleplerine ilişkin yazışmalar incelendiğinde ise Korkmaz’ın 10.8.2006
tarihinde bir cihaz ve programı RTT’nin gönderdiği listeden seçerek talep ettiği
anlaşılmaktadır. Ancak Korkmaz tarafından gönderilen 20.6.2007 tarihli yazıdan,
bu talebin ancak 18.6.2007’de gerçekleşmiş olduğu anlaşılmaktadır. Yani
Korkmaz’ın talebinden yaklaşık 10 ay sonra gerekli cihaz sağlanmıştır.
Raportörlerce, RTT’ye anılan teşebbüsün herhangi bir cihaz talebi olup olmadığı
ve cihazın karşılanmasında bir gecikme yaşanıp yaşanmadığı sorulmuştur. Söz
konusu teşebbüsün konuya ilişkin yazısında bu gecikmeye ilişkin olarak yapılan
değerlendirme aşağıdaki şekildedir:
“2005/4 sayılı tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren tüm 2006 yılı içinde 330
yetkisiz servislerden sadece ilgili şirketten tek bir talep geldiğinden ve başka bir
yetkisiz servisten hiçbir talep gelmediğinden işlerimizin önceliği içinde yetkisiz
servislerin taleplerinin ne şekilde karşılanacağı konusunda şirketimizin organize
olması belli bir zaman almıştır.
Buna rağmen bu süreç içinde cihaz ve ekipman talebi ile ilgili olarak ilgili şirkete
talep etmiş olduğu, Diagnostica NG3 Teşhis cihazı, yıllık abonmanı, Consult
programı ve şifreleri, yıllık abonmanı, özel takım listesinde yer alan malzemelerin
ayrıntılı resimleri ile kullanım amaçları, fiyatları ve referans numaraları, tamir
manuellerinin detaylı listesi ve fiyatları ve RTT marka araçlara bakım-onarım
hizmeti verebilmek için gerekli tüm eğitimler hakkında bilgiler gönderilmiş (31 340
Temmuz 2006 tarihli noter kanalı ile gönderilen yazımız…) ve verilen bu bilgiler
hakkında söz konusu şirket ek detay bilgiler istemiş (Şirketimize noter kanalı ile
gelen 10 Ağustos 2006 tarihli ilgili şirketin ihtarnamesi…) ve ek bilgi talepleri
09-08/155-48
9
karşılanmıştır. Dolayısıyla tüm bu yazışmalar bilgi alışverişi şeklinde zaman
almıştır.
Ayrıca ilgili Şirket ile Şirketimiz arasındaki yazışmaların zaman almasındaki
önemli nedenlerden birisi de ilgili Şirketin bu cihaz ve ekipmanların temininden
ziyade ağırlıklı olarak Şirketimizin yetkili servisi olma konusuna odaklanmış
olmasıdır. İlgili Şirket yetkili servis başvurusu süreci devam ederken Şirketimiz ile
ilişkilerinde önceliğini bu başvuruya vermiş ve ekipman ihtiyacının gerçekten acil 350
olduğunu yeterince göstermemiştir.
Dolayısıyla Şirketimizin 2006 yılı içinde yetkisiz servislerden yoğun bir talep ile
karşılaşmamasına ve sadece istisnai olarak ilgili Şirketin talebiyle karşılaşmasına
bağlı olarak bu konuda Şirketimizin organize olması ve ilgili şirketle talebi
hakkında karşılıklı yazışmaların zaman alması nedeniyle söz konusu talep 15
Haziran 2007’de kesilen fatura ile … karşılanabilmiş ve ilgili Şirket tarafından
talep edilen cihazlar 15 Haziran 2007 tarihinde teslim edilmiştir.”
Görüldüğü üzere, RTT de Korkmaz’a ekipman sağlanmasında gecikme
yaşandığını dile getirmekte ve bu duruma ilişkin gerekçelerini ortaya
koymaktadır. 360
2005/4 sayılı Tebliğ teşebbüslere 1.1.2006 tarihinden itibaren bir yıllık geçiş
süresi tanımıştır. Bu çerçevede 2007 yılı başına kadar RTT’nin eğitim ve cihaz
taleplerine çeşitli nedenlerle olumlu yanıt verememesinin makul karşılanması
gereklidir. Kaldı ki yukarıda da değinildiği üzere RTT’nin 2006 yılı için eğitim
kapasitesinin yetersiz olduğu kendi iç yazışmalarından da görülmüştür. Bununla
birlikte 2007 yılı başından itibaren eğitim ve cihaz taleplerinin karşılanmasının
yaklaşık 6 ay sürdüğü görülmektedir.
2005/4 sayılı Tebliğ’in anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkaran
sınırlamaları düzenleyen 5. maddesinde;
“Bu Tebliğ’in öngördüğü muafiyet, motorlu araç üreticisinin, motorlu araçların 370
bakım ve onarımının yapılması ya da çevre koruma ölçütlerinin uygulanabilmesi
için gerekli olan herhangi bir teknik bilgiye, teşhis cihazı ve diğer ekipmana,
gerekli yazılıma ya da eğitime, bağımsız teşebbüslerin erişimini engellemesi
durumunda uygulanmaz.
Bu erişim özellikle bir motorlu aracın elektronik kontrol ve teşhis cihazlarının
kısıtlanmadan kullanımını, bu cihazların sağlayıcının standart prosedürlerine
uygun bir biçimde programlanmasını, tamir ve bakım talimatlarını ve teşhis ve
servis araç ve ekipmanlarını kullanmak için gerekli olan bilgiyi içermelidir.
Bağımsız teşebbüslerin erişimi, ayrımcılık yapılmadan, tam ve uygun bir şekilde
sağlanmalı ve bilgi kullanılabilir bir şekilde verilmelidir. “ 380
ifadeleri yer almaktadır.
2005/4 sayılı Tebliğ’in Açıklanmasına Dair Kılavuz’un (Kılavuz) “Bağımsız
Teşebbüsler” başlıklı 3.4. bölümünde ise, motorlu taşıt üreticisi tarafından
bağımsız teşebbüslerin yetkili servislerle aynı hızda teknik bilgi, eğitim araç ve
ekipmana erişimlerinin temin edilmesinin gerekliliği vurgulanmaktadır. Kılavuz’da,
teknik bilgi ifadesiyle kastedilenin, teşhis cihazlarının kullanımı ve araç üzerindeki
09-08/155-48
10
elektronik sistemlere erişmek ve hizmet vermek için gerekli olan bilgiler ile bakım
ve onarım yapmak için gereken yazılı, kayıtlı ya da elektronik biçimdeki bilgiler
olduğu belirtilmektedir. Ayrıca el aletleri, makineler, yazılım ve donanım araçları,
teşhis cihazları ve bakım onarım için gerekli diğer ekipmanların da 2005/4 sayılı 390
Tebliğ’de yer verilen araç ve ekipmanların kapsamının içinde olduğu
düzenlemiştir.
Bu çerçevede 2007 yılında bir özel servis olan Korkmaz’ın eğitim ve cihaz
taleplerinin karşılanmasında yaşanan gecikmeler nedeniyle, RTT’nin anılan
teşebbüsün gerekli ekipman ve eğitime 2005/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde
değinilen “tam ve uygun bir şekilde” erişimini sağlamadığı ve bu şekilde Korkmaz
ile yetkili servisleri arasında ayrımcılık yaptığı neticesine varılmıştır. Bu
nedenlerle RTT’nin yetkili servislerle olan sözleşme ve uygulamalarının anılan
Tebliğ kapsamında muafiyetten yararlanamayacağı anlaşılmıştır.
400
J.1.2. Bazı Teknik Ekipman İçin Aşırı Fiyat Talep Edildiğine Yönelik İddiaya
İlişkin Değerlendirme
Korkmaz başvuru dilekçesinde özel takımlar için kendisinden yaklaşık 56.000
Euro talep edildiğini bu fiyatın aşırı olduğunu iddia etmektedir. RTT’den bu
konuda bilgi talep edilmiştir. Aşağıda teşebbüsten gelen yazıya yer verilmektedir:
“2005/4 sayılı tebliğ öncesinde bahse konu özel takımların yetkili servislere temini
satış şeklinde değil mülkiyeti şirketimizde kalmak şartıyla ariyeten yapılmıştır. Bu
özel takımların yetkili servislere bu şekilde temini 2006 sonuna kadar devam
etmiştir. …
Şirketimiz 2005 ve 2006 yılında yaptığı 2005/4 sayılı yeni otomotiv tebliğine uyum 410
çalışmaları sırasında özel takımların yetkisiz servisler tarafından da talep
edilebileceği ve yeni tebliğe göre bu takımların temininde yetkili servisler ile
yetkisizler arasında farklı uygulama yapılamayacağı(nı) dikkate alarak yetkili
servislere bu takımların ariyeten verilmesi uygulamasına son verilmesini uygun
bulmuştur. Zira yetkisiz servislere de bu takımların yetkili servislere yapıldığı gibi
ariyeten verilmesi söz konusu olamaz. Yaklaşık olarak toplam bedeli 10.000 -
70.000 Euro arasında değişen bu takımların kendi dağıtım sistemimiz dışındaki
taraflara ariyeten verilmesinin hiç bir ekonomik gerekçesi olamayacağı için ve
yetkili ve yetkisiz servisler arasında farklı uygulama yapılamayacağı için
Şirketimiz hem yetkili hem de yetkisiz servislere bu özel takımların satılmasının 420
daha uygun olacağını kararlaştırmış ve Ocak 2007’den itibaren yetkili servislere
de satılması uygulaması başlamıştır. 2007 yılında özel takımlarda sadece tek 1
yetkili servise Ek.3’te faturası sunulan özel takımların satışı yapılmıştır. Hiç bir
yetkisiz servisten 2007’de de özel takım siparişi gelmemiştir.
Bilindiği üzere 2005/4 sayılı tebliğ’in geçici 1. maddesine göre mevcut
sözleşmelerin ve uygulamaların yeni tebliğe uyumu için 1 Ocak 2007’ye kadar 1
yıl geçiş süresi tanınmıştır. Dolayısıyla özel takımlarda Şirketimizin 2005/4 sayılı
tebliğ öncesinde var olan yetkili servislere ariyeten verme uygulaması söz konusu
geçici 1. Madde çerçevesinde 2006 yılında da devam etmiştir. Ayrıca 2006
yılında yetkisizlerden özel takımlar için sadece tek 1 bilgi talebi gelmiş (aşağıda 430
hakkında bilgi istediğiniz Korkmaz Motorlu araçlar şirketinden), fakat bilgi
09-08/155-48
11
verilmesine rağmen hiçbir sipariş gelmemiştir. Dolayısıyla özel takımlarda ariyet
uygulamasının tebliğin geçici 1. Maddesine uygun olarak 2006 yılında devam
etmesinin yetkisiz servisler üzerinde herhangi bir menfi etkisi de olmamıştır.”
Görüldüğü üzere RTT 2007 yılından itibaren yetkili servislere özel takımları ücret
karşılığı satma uygulamasına başlamıştır. Yazı ekinde gönderilen faturadan
Çetaş isimli yetkili servise 2007 yılında yaklaşık 38.000 Euro karşılığında bazı
özel takımların satıldığı anlaşılmaktadır. Özel takımlar olarak ifade edilen
ekipmanın esasen çok sayıda farklı aleti içeren bir grubun genel adı olduğu ve
talep edilen aletler bazında fiyatın farklılaşabildiği görülmektedir. Bu çerçevede 440
Korkmaz’a bildirilen 56.000 Euro tutarındaki fiyatın en kapsamlı özel takımlara
ilişkin fiyat olduğu belirlenmiştir. Nitekim RTT tarafından gönderilen yazıdan
Çetaş’ın özel takımlar içerisinden sadece belirli sayıda aracı seçerek aldığı,
ancak Korkmaz’a verilen fiyatın takımların tümü için talep edilen fiyat olduğu
öğrenilmiştir. Ayrıca çeşitli ekipman ve donanımların Korkmaz’a çok yüksek ve
pazarda faaliyet göstermesini engelleyici fiyatlardan satılıp satılmadığının
öğrenilmesi amacıyla, yerinde incelemede RTT’nin yetkili servis ve özel
servislere yaptığı ekipman satışları incelenmiştir. Örneğin 4.8.2006 tarihli yazı ile
fiyatı Korkmaz’a 8.750 Euro olarak bildirilen Diagnostica NG3 isimli cihazın
31.12.2007 ve 15.1.2008 tarihlerinde yetkili servislere ve 18.9.2008 tarihinde bir 450
özel servise de aynı fiyattan satıldığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede ekipman
fiyatlarının yüksek belirlenmesi suretiyle özel servisler ile yetkili servisler arasında
ayrımcılık yapıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı belirlenmiştir.
J.2. Yetkili Servisler ile Özel Servisler Arasında Özel Takımların Kullanımı
Bakımından Ayrımcılık Yapılıp Yapılmadığına İlişkin Değerlendirme
RTT tarafından gönderilen yazıda, özel takımların 2006 ve öncesinde yetkili
servislere ariyet sözleşmeleri kapsamında kullandırıldığı, 2007 yılından itibaren
ise 2005/4 sayılı Tebliğ ile bağımsız servislere de bu tür ekipmanların sağlanması
zorunluluğunun getirilmesi nedeniyle ayrımcılığı önlemek amacıyla, özel 460
takımların bu tarihten itibaren talep eden yetkili servislere de satılmaya
başlandığı ifade edilmektedir. RTT’ye 2006 ve öncesinde söz konusu özel
takımları ariyet sözleşmesi kapsamında kullanmakta olan yetkili servislere yönelik
uygulamalarında ne tür bir değişiklik yapıldığı sorulmuştur. Yapılan görüşmede
söz konusu servislerin özel takımları halen ariyet sözleşmeleri kapsamında
kullanmakta oldukları anlaşılmıştır. Başka bir ifadeyle ariyet sözleşmeleri
feshedilmemiştir ve mevcut yetkili servisler halen herhangi bir ücret ödemeksizin
söz konusu takımlardan faydalanmaktadır. Nitekim, 13.2.2009 tarihinde RTT
tarafından gönderilen yazıda da bu durum aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir:
“2006 yılı ve öncesinde yetkili servislere ariyeten verilen ekipmanların mülkiyeti 470
Şirketimize ait olmaya devam etmektedir. Yetkili bayilerimizle aramızda 2006 ve
öncesinde yapılan sözleşmelerin Şirketimize bu ekipmanların ariyeten verilmesi
yükümlülüğü getirmesi nedeniyle bu ekipmanların satışı yapılamamıştır. Aksi
taktirde bu satışın yapılması sözleşmelere aykırılık oluştururdu. Ancak 2007’den
itibaren hem yetkili hem de yetkisiz bayilere daha önceki yazımızda belirttiğimiz
üzere söz konusu ekipmanlar ücretli olarak satılmaktadır.”
09-08/155-48
12
İlgili Kılavuz’da özel servislere sağlanan teknik bilgi, araç, ekipman ve eğitim için
alınacak ücretlerin yetkili servislerden alınan ücretleri geçmemesi gerektiği
belirtilmektedir. Ayrıca 2005/4 sayılı Tebliğ’de de bu unsurlara erişimin, ayrımcılık
yapılmadan, tam ve uygun bir şekilde sağlanması gerektiği ifade edilmektedir. 480
Dolayısıyla, motorlu taşıt üreticilerinin yetkili servisler ile özel servisler arasında
gerek teknik bilgi ve ekipmana erişim gerekse de bu unsurlardan yararlanmak
amacıyla alınacak ücretler bakımından ayrımcılık yapması ilgili anlaşma ve
uygulamaların muafiyet kapsamı dışında kalmasına yol açmaktadır.
Bu çerçevede fiyatları 70.000 Euro’ya kadar çıkabilen özel takımların mevcut
yetkili servislere ariyeten bırakılması buna karşılık özel servilere ve sisteme yeni
giren yetkili servislere para karşılığı satılması uygulamasının 2005/4 sayılı
Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında gerek yetkili servisler ile özel servisler arasında
gerekse de ariyeten bu araçları kullanan yetkili servisler ile sisteme yeni giren
yetkili servisler arasında 2005/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde 490
ayrımcılığa sebebiyet verdiği görülmektedir. Bu nedenlerle RTT’nin yetkili
servislerle olan sözleşme ve uygulamalarının anılan Tebliğ kapsamında
muafiyetten yararlanamayacağı anlaşılmıştır.
J.3. Yetkili Servis Başvurusunun Reddinin 2005/4 Sayılı Tebliğ’e Aykırılık
Taşıdığı İddiası
Şikâyetçinin öne sürdüğü ikinci iddia niteliksel seçici dağıtım sistemini
benimseyen RTT’nin, Korkmaz tarafından yapılan yetkili servis olma
başvurusunu anlaşma konusu hizmetin niteliği ile bağdaşmayan gerekçelerle
reddettiği, dolayısıyla ayrımcı ve pratikte niceliksel sınırlamalar yaratacak 500
uygulamalar gerçekleştirdiğine ilişkindir.
RTT’nin, Korkmaz’ın yetkili servis olma talebini reddetme gerekçelerinden biri
olan ve niteliksel kriter özelliği taşımadığı iddia edilen uygulamalarından ilki servis
binasının konumuna ilişkindir. Dosya eklerinde yer alan ihtarnamelerde RTT,
belirlediği kriterler doğrultusunda sadece iki bölge hariç olmak üzere tüm
bölgelerdeki yetkili servislerin işyerlerinin ağır ticari vasıtaların yoğunlukla
kullandığı anayollar üzerinde olması ve bina ile anayol arasında binanın
görünmesine engel teşkil edecek herhangi bir yapı bulunmamasını koşul olarak
belirlemiştir. Nitekim RTT’nin Yetkili Servis Sözleşmesi’nin “Yetkili Servis
Standartları” başlıklı Ek’inin “Fiziksel Standartlar” başlıklı 2.c.c. maddesinde 510
“Yetkili servis hizmetlerinin sunulacağı işyeri ana yol üzerinde olacak…”
denilmektedir. Ancak RTT Yetkili Servis Sözleşmesi’nde yapılan değişiklikleri
içeren 16.2.2007 tarihli Yetkili Servis Sözleşmesi Zeyilnamesi ile söz konusu
kriteri “Yetkili servis hizmetlerinin sunulacağı işyeri, ağır ticari vasıtaların
yoğunlukla kullanıldığı ana yollar üzerinde ve bina ile ana yol arasında binanın
görünmesine engel teşkil edecek herhangi bir yapı bulunmayacak konumda
olmalıdır (4. ve 5. gruplar hariç).” şeklinde değiştirmiştir.
RTT tarafından Korkmaz’ın yetkili servislik sözleşmesinin reddedilmesine ilişkin
ikinci gerekçe ise Korkmaz’ın yetkili servislik kriterleri içinde yer alan başvuruyu
yapan firmanın yöneticisi veya birinci dereceden yakınının başvuru tarihinden 520
itibaren 7 yıl öncesine kadar RTT ile ilişkisini fesih yolu ile ve fiiliyatta tamamen
kesmemiş olması koşulunu karşılamamasıdır. Şikayet başvurusunda söz konusu
09-08/155-48
13
kriterin de servis hizmetinin niteliği ile doğrudan bağdaşmadığı ve aslen niteliksel
değil niceliksel olduğu iddia edilmektedir. Söz konusu hüküm “Yetkili Servis
Standartları” başlıklı Ek’in “Yönetici Standartları“ başlıklı 2.b. maddesinde yer
almaktadır. Söz konusu maddede “Yönetici, yönetim yetkisi olmaksızın küçük pay
sahipliği hariç olmak üzere, RTT ile daha önce imtiyaz, acentelik, YETKİLİ
SATICI, YETKİLİ SERVİS veya TİCARİ MARKA LİSANS sözleşmesi imzalamış
(yapılan sözleşme bu Sözleşme’nin imzalanmasından öncek 7 yıl içinde
sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden dolayı feshedilmişse veya 530
istifa etmişse) bir şirketin yetkili imza sahibi ve/veya hissedarı olmayacaktır.”
denilmektedir. 16.2.2007 tarihli Yetkili Servis Sözleşmesi Zeyilnamesi’nde ise söz
konusu hüküm şu şekilde revize edilmiştir:
“Yönetici, yetkili servis başvurusu tarihinden 7 yıl öncesine kadarki dönemde,
RTT ile sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden dolayı feshedilmiş
ve/veya taraflardan herhangi biri tarafınca tek taraflı olarak sona erdirilmiş
imtiyaz, acentelik, YETKİLİ SATICI, YETKİLİ SERVİS veya TİCARİ MARKA
LİSANS sözleşmesi imzalamış bir şirketin yetkili imza sahibi ve/veya hissedarı
olmayacaktır.”
Buna ek olarak aşağıdaki hükümler eklenmiştir: 540
“Hissedarlar ve birinci derece yakınları, yetkili servis başvurusu tarihinden 7 yıl
öncesine kadarki dönemde, RTT ile sözleşme yükümlüklerinin yerine
getirilmemesinden dolayı feshedilmiş ve/veya herhangi bir şekilde sona erdirilmiş
imtiyaz, acentelik, YETKİLİ SATICI, YETKİLİ SERVİS veya TİCARİ MARKA
LİSANS sözleşmesi imzalamış bir şirketin yetkili imza sahibi ve/veya hissedarı
olmayacaktır.”
Bu noktada değerlendirilmesi gereken iki ayrı iddia bulunmaktadır. Bunlardan ilki,
yukarıda da bahsedilen iki kriterin yetkili servisler ile Korkmaz’a ayrımcılığa yol
açacak şekilde uygulandığına ilişkindir. İkinci iddia ise bu iki kriterin niteliksel olup
olmadığı ve bu bağlamda grup muafiyeti kapsamında değerlendirilip 550
değerlendirilemeyeceğine yöneliktir.
J.3.1. Ayrımcılık İddiasına İlişkin Değerlendirme
Yukarıda da belirtildiği üzere RTT tarafından Korkmaz’a 31.1.2007 tarihinde
yetkili servis olabilmek için gerekli niteliksel kriterler ile Yetkili Servis Başvuru
Formu gönderilmiştir. Ancak sonrasında RTT tarafından niteliksel kriterlerin
bazılarında değişiklik yapılmış, bu değişikliklere ilişkin hazırlanan Zeyilname RTT
ile yetkili servisler tarafından imzalanarak sözleşmelere eklenmiştir. Şikayet
başvurusunun ekinde sunulan ve Korkmaz’a gönderilen kriter listesi
incelendiğinde Korkmaz’a değişiklikten önceki kriterlerin gönderilmiş olduğu 560
görülmektedir. Buna ek olarak, şikâyet başvurusunda Korkmaz’ın yetkili servis
olabilmek için yeni bir bina satın aldığı, 7.3.2007 tarihinde de Yetkili Servis
Başvuru Formu’nu doldurarak RTT’ye gönderdiği belirtilmektedir. 9.7.2007
tarihinde RTT tarafından Korkmaz’a gönderilen cevapta ise tesis yeri ile yönetici
ve hissedarlara ilişkin iki kriterin sağlanmadığı gerekçesiyle anılan teşebbüsün
yetkili servis olamayacağı belirtilmiştir.
09-08/155-48
14
Niteliksel kriterlerin Korkmaz ile yetkili servislere ayrımcılığa yol açacak şekilde
uygulandığı iddiasına ilişkin olarak yapılan değerlendirme sonucunda şikâyete
konu olan iki niteliksel kriterin yetkili servisler için de geçerli olduğu görülmektedir.
Nitekim söz konusu kriterlerde yapılmış olan değişiklikler yetkili servis 570
sözleşmelerine taraflar arasında imzalanan bir Zeyilname ile eklenmiştir. Bu
durumda tesis yerine ilişkin hüküm ile yetkili servis yöneticileri ve hissedarları ile
bunların birinci derece yakınlarına yönelik getirilen sınırlama tüm yetkili servisler
için de geçerli olduğundan kriterlerin ayrımcı uygulanması şeklinde bir durum söz
konusu değildir.
Burada göz önünde bulundurulması gereken husus RTT’nin niteliksel kriterleri
değiştirmiş olmasına rağmen bunu Korkmaz’a bildirmemiş olmasıdır. Korkmaz
niteliksel kriterlerin değiştiğini yaklaşık 5 ay sonra, kendi başvurusunun kabul
edilmediğine ilişkin bildirim ile öğrenmiştir. 2005/4 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinin
(h) bendinde niteliksel seçici dağıtım sistemi “sağlayıcının, dağıtıcılar veya yetkili 580
servisler için sadece niteliksel olan, anlaşma konusu mal veya hizmetlerin
niteliğinin gerektirdiği, dağıtım sistemine katılmak için başvuran tüm aday
teşebbüsler için aynı olacak şekilde belirlenen ve ortaya konan, ayrımcı bir
biçimde uygulanmayan ve dağıtıcıların veya yetkili servislerin sayısını doğrudan
sınırlamayan ölçütler kullandığı bir sistemdir.” şeklinde tanımlanmıştır. Kılavuz’da
ise ”Sağlayıcı niteliksel atama kriterlerini açıkladığı takdirde, yetkili servis adayları
bu kriterleri nasıl yerine getireceklerini bilecek ve bu kriterleri karşıladıklarını
gösterebileceklerdir. Söz konusu kriterleri gösteren dokümanlar aday teşebbüsün
talebi üzerine hemen verilecek şekilde hazır bulunmalıdır. Bu durum söz konusu
dokümanları matbu veya CD’ye kayıtlı halde şirket bünyesinde bulundurmaları 590
şeklinde sağlanabileceği gibi, sağlayıcıların internet sitelerinde kriterlerini
yayınlamaları da şeffaflığı sağlamak için tavsiye edilebilecek yöntemlerden
biridir.” denilmektedir. Buna göre sağlayıcıların niteliksel kriterlerinin yetkili servis
adaylarına mümkün olan en kısa zamanda bildirmesi gerekmektedir. Ancak RTT
yetkili servis adayı olan Korkmaz’a niteliksel kriterleri gecikmeli olarak
göndermenin yanı sıra, kriterlerde yapmış olduğu değişiklikleri de bildirmemiştir.
Dolayısıyla, RTT esasen yetkili servis ağını niteliksel seçici dağıtım sistemi
çerçevesinde düzenlemiş olmasına rağmen uygulamada gerek kriterleri
bildirmekte gecikmesi gerekse de kriter değişikliklerini bildirmemiş olması
nedeniyle niteliksel seçici dağıtım sisteminin gereğini yerine getirmemiştir. 600
RTT bu uygulamaları ile yetkili servis ağını 2005/4 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinin
(h) bendinde tanımlanan niteliksel seçici dağıtım sistemi dışına çıkarmaktadır.
2005/4 sayılı Tebliğ’in muafiyetin genel koşullarının sıralandığı 4. maddesine
göre sağlayıcının yetkili servis ağının pazar payı %40’ı geçiyorsa sağlayıcı grup
muafiyetinden yararlanabilmek için niteliksel seçici dağıtım sistemini benimsemek
durumundadır. RTT de pazar payının %40’ın üzerinde olduğu varsayımıyla yetkili
servis ağını niteliksel seçici dağıtım sistemine göre düzenlemiştir. Ancak yukarıda
anlatılan nedenlerle RTT niteliksel seçici dağıtım sisteminin gereklerini yerine
getirmediğinden anılan teşebbüsün uygulamaları Tebliğ’in 3. ve 4. maddelerine
aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle anılan teşebbüsün yetkili servisleri ile olan 610
sözleşme ve uygulamalarının söz konusu Tebliğ ile sağlanan muafiyetten
yararlanamayacağı kanaatine varılmıştır.
09-08/155-48
15
J.3.2. Yetkili Servislerin Tesis Yeri İle Yönetici Ve Hissedarların ve Bunların
Birinci Derece Yakınlarına İlişkin Getirilen Kısıtlamaların Niteliksel Kriter
Olup Olmadığına İlişkin Değerlendirme
Değerlendirilmesi gereken ikinci iddia RTT’nin tesis yerine ve yetkili servislerin
yönetici ve hissedarları ile birinci derece yakınlarına yönelik getirilen kriterlerin
niteliksel kriter olup olmadığıdır.
2005/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde muafiyetin genel koşulları yer almaktadır. 620
Maddenin ilk bendinde, “Muafiyet hükümleri, dikey anlaşmanın aşağıdaki
koşulları taşıması kaydıyla sağlayıcının motorlu taşıt veya yedek parça ya da
bakım ve onarım hizmeti sağladığı ilgili pazardaki pazar payının %30’u; motorlu
taşıtların dağıtımı için niceliksel seçici dağıtımın tercih edildiği anlaşmalarda ise
%40’ı geçmemesi durumunda uygulanır. Niteliksel seçici dağıtım sistemi
oluşturan anlaşmalar için pazar payı eşiği bulunmamaktadır.” denilmektedir.
2005/4 sayılı Tebliğ’nin Tanımlar başlıklı 3. maddesinin (g) ve (h) bentlerinde ise
niceliksel ve niteliksel seçici dağıtım sistemleri şu şekilde tanımlanmıştır:
“Niceliksel seçici dağıtım sistemi, sağlayıcının, dağıtıcılarını veya yetkili
servislerini seçerken onların sayılarını doğrudan sınırlandıracak ölçütler 630
kullandığı seçici dağıtım sistemidir.”
“Niteliksel seçici dağıtım sistemi, sağlayıcının, dağıtıcılar veya yetkili servisler için
sadece niteliksel olan, anlaşma konusu mal veya hizmetlerin niteliğinin
gerektirdiği, dağıtım sistemine katılmak için başvuran tüm aday teşebbüsler için
aynı olacak şekilde belirlenen ve ortaya konan, ayrımcı bir biçimde
uygulanmayan ve dağıtıcıların veya yetkili servislerin sayısını doğrudan
sınırlamayan ölçütler kullandığı bir sistemdir.”
Yetkili Satıcı Sözleşmesi ile Yetkili Servis Sözleşmesi incelendiğinde, RTT’nin
Renault Trucks markalı araçların dağıtımında niceliksel, satış sonrası servis ve
yedek parça satış hizmetlerinde ise niteliksel seçici dağıtım sistemini tercih ettiği 640
görülmektedir. Yetkili Servis Sözleşmesi’nin 2005/4 sayılı Tebliğ ile uyumlu olup
olmadığına ilişkin yapılan inceleme sonucunda Sözleşme’de yetkili servislerle
yapılan anlaşmanın grup muafiyetinden yararlanmasını engelleyen herhangi bir
hüküm olmadığı görülmektedir. Bununla birlikte, Sözleşme ekinde yetkili servis
adaylarının yerine getirmesi gereken standartlar yer almaktadır. Dolayısıyla,
niteliksel seçici dağıtım sisteminin benimsenmesi nedeniyle Yetkili Servis
Sözleşmesi’nin ekinde yer alan standartların niteliksel türde olması
gerekmektedir. Standartların incelenmesi sonucunda iddia konusu olan tesis
yerine ve yönetici ile hissedarlara getirilen kısıtlamalar dışındaki diğer
standartların niteliksel türde olduğu başka bir ifadeyle verilen hizmetin niteliğiyle 650
doğrudan ilgili olduğu anlaşılmıştır.
Bu noktada şikâyet başvurusunda da iddia edildiği üzere tesis yeri ile yönetici ve
hissedarlara getirilen kısıtlamaların 2005/4 sayılı Tebliğ ile uyumlu olup
olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
09-08/155-48
16
J.3.2.1. Tesis Yerine İlişkin Getirilen Sınırlama
2005/4 sayılı Tebliğ’in “Özel Hükümler” başlıklı 6. maddesinde “Tamir ve bakım
hizmetleri veya yedek parçaların satışı bakımından, seçici dağıtımın uygulandığı 660
yerlerde yetkili servislerin tesis yeri ile ilgili doğrudan veya dolaylı yükümlülüklere
muafiyet uygulanmaz.” denilmektedir. Ayrıca Kılavuz’un “Seçici Dağıtım
Sistemlerinde Dağıtıcıların veya Yetkili Servislerin Tesis Yeri” başlıklı 2.4.2.
maddesinde “Tebliğ, yetkili servislerin atölyelerini, ister niceliksel ister niteliksel
olsun, seçici dağıtımın uygulandığı pazarlarda, istediği yerde kurması
özgürlüğüne yönelik herhangi bir kısıtlamayı kapsamamaktadır.” ifadesi yer
almaktadır. Yine Kılavuz’da seçici dağıtım sistemindeki bir yetkili servisin
tamirhanesini veya ek servis yerini nerede kuracağını serbestçe belirlemesi
konusunda getirilen bir kısıtlamanın Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden
yararlanamayacağı, yetkili servislerin, ilk kuruluş yerlerini ve öngörülen koşulları 670
karşılamak kaydıyla bakım-onarım hizmeti sunacakları ek tesis yerlerini
belirlemek konusunda serbest olmaları gerektiği ve yetkili servis adayının, yerine
getirmesi gereken kriterleri sağlayıcıdan elde ettikten sonra dilediği yerde
servisini kurabileceği ve sağlayıcıdan gerekli denetimi yaparak kendisini yetkili
servis olarak atamasını isteyebileceği belirtilmektedir.
Bahsi geçen hükümler incelendiğinde RTT’nin yetkili servisin hizmetini sunacağı
işyerinin kurulacağı yere ilişkin getirdiği sınırlamanın 2005/4 Sayılı Tebliğ ile
uyumsuz olduğu izlenimi edinilmektedir. Ancak burada bir ayrıma dikkat çekmek
yerinde olacaktır. Yetkili servisin tesis yerine ilişkin sınırlama iki şekilde olabilir.
Bunlardan ilki tesis yerinin kurulacağı coğrafi bölgeye (örneğin bölge, şehir) ilişkin 680
sınırlama ikincisi ise herhangi bir coğrafi bölge sınırlaması olmaksızın tesisin
“konumuna” yönelik sınırlamadır. Coğrafi bölgeye ilişkin olan sınırlama seçici
dağıtım sisteminin uygulandığı pazarlarda 2005/4 sayılı Tebliğ’in 6. maddesi
kapsamında muafiyet alamamaktadır. Ancak Tebliğ ile getirilen bu hüküm tesisin
konumunun özelliklerine yönelik olan ikinci türden sınırlamayı içermemektedir.
Dosya konusu uygulamada da RTT’nin yetkili servislerinin işyerlerine ilişkin
getirilen standardın ikinci türden bir sınırlama olduğu görülmektedir. Bu noktada
söz konusu sınırlamanın niteliksel bir kriter olup olmadığının tartışılması
gerekmektedir. Sağlayıcı yetkili servislerinin tesis yerinin ağır ticari vasıtaların
yoğunlukla kullanıldığı ana yollar üzerinde ve bina ile ana yol arasında binanın 690
görünmesine engel teşkil edecek herhangi bir yapı bulunmayacak konumda
olmasını istemektedir. RTT ile yapılan görüşmelerde servis istasyonunun ana
yoldan görünebilirliğinin marka imajı yaratmak ve görünebilirliği sağlamak
amacıyla getirildiği, ayrıca işin yürütülebilmesi için gerekli olduğu belirtilmiştir.
Başka bir ifadeyle RTT yetkilileri bu standardın bakım ve onarım işinin niteliğiyle
doğrudan ilgili olan niteliksel bir kriter olduğunu iddia etmektedirler.
Bu noktada bir sağlayıcının bayilerinden talep ettiği niteliksel kriterlerin hangi
özelliklere sahip olması gerektiği incelenmelidir. 2005/4 sayılı Tebliğ’in “Tanımlar”
başlıklı 3. maddesinin (h) bendinde niteliksel kriterlerin anlaşma konusu mal veya
hizmetlerin niteliğinin gerektirdiği ve dağıtıcıların veya yetkili servislerin sayısını 700
doğrudan sınırlamayan ölçütler olarak tanımlandığı görülmektedir. Ayrıca
Kılavuz’da, “Prensip olarak sağlayıcının getireceği niteliksel kriterlerin bakım-
onarım işinin gerekleriyle ilişkili olması gerekmektedir. Gerçek anlamda niteliksel
09-08/155-48
17
kriterler ancak bu durumda söz konusu olabilecektir. … Bu bağlamda niteliksel
kriterler denilince, bakım-onarım veya araç satış işinin niteliğinin gerektirdiği
kriterlerin anlaşılması gerektiği belirtilmelidir.” denilmektedir.
Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere, yetkili servis
adaylarına getirilen niteliksel kriterlerin gerçekten işin niteliği ile doğrudan alakalı
ve pratikte niceliksel sınırlamaya dönüşmeyecek türden olması gereklidir. Bu
çerçevede, RTT tarafından dağıtımı yapılan ağır ticari araçların binek araçlarla 710
kıyaslandığında görece küçük ve tali yollarda seyretmesinin mümkün olmadığı
ayrıca genel olarak taşımacılıkta kullanılan bu tür araçların güzergahlarının belli
ana yollardan oluşması hususları göz önünde bulundurulduğunda, servis
binasının ana yol üzerinde olması kriterinin niteliksel kriter olarak
değerlendirilebileceği neticesine varılmıştır. Ayrıca servis binası ile ana yol
arasında binanın görünmesini engelleyecek başka bir binanın bulunmaması şartı
ise benzer bir şekilde ana yoldan geçen ve bakım-onarım hizmeti almak isteyen
araç sahibinin servisi kolaylıkla görebilmesi bakımından gereklidir. Bu unsurlar
bağlamında anılan kriterin servis hizmeti ile doğrudan ilgili ve gerekli olduğu
kabul edilebilir. 720
J.3.2.2. Yetkili Servisin Yönetici Ve Hissedarları İle Birinci Derece
Yakınlarına Getirilen Sınırlama
Esasen, sağlayıcının yetkili servis adayından
- Türk Ceza Kanunu kapsamında hüküm giymemiş olması,
- finansal anlamda zor durumda olmaması,
- sözleşmede belirtilen hizmetleri gereği gibi yerine getirecek durumda olması
gibi şartları talep etmesi halinde, bu tür kriterlerin niteliksel kriter olarak
değerlendirilmesi mümkündür. Bu tür yükümlülükler bakım ve onarım hizmetinin
kalitesini ve marka imajını doğrudan etkileyebilecek niteliktedir. Nitekim, RTT 730
yaptığı sözleşmelerde söz konusu unsurlara ilişkin kısıtlamalar getirmektedir. Bu
kısıtlamalar sözleşmesi feshedilen ancak yeniden yetkili servis olmak isteyen
teşebbüslere de uygulanmaktadır. Ancak RTT’nin sözleşmesi feshedilen yetkili
servislerin yönetici ve hissedarları ile bunların birinci derecede yakınlarına
getirdiği sınırlama çok geneldir. Buna göre, eğer bir yetkili servisin RTT ile
yapmış olduğu sözleşme herhangi bir şekilde sona erdirilmiş ise söz konusu
servisin yöneticisi, hissedarları veya bunların birinci dereceden yakınlarının 7 yıl
boyunca tekrar RTT yetkili servisi olmaları mümkün değildir. Bu hükümde
sözleşme feshinin gerekçelerine ilişkin yukarıda sıralananlara benzer bir
sınırlama getirilmemektedir. Başka bir ifadeyle, 7 yıl önce ilişki herhangi bir 740
şekilde sağlayıcı ya da bayi tarafından sonlandırıldı ise, sonlandırma gerekçesi
ne olursa olsun tekrar RTT ile çalışılması mümkün olamamaktadır. Bu nedenle,
mevcut haliyle bu hükmün niteliksel kriter olarak değerlendirilmesi makul
görünmemektedir. Hangi tür fesih sebeplerinin yeniden yetkili servis olunmasını
engellediğinin ayrıntılı bir şekilde belirtilmesi, bakım ve onarım hizmetlerinin
niteliğini ve kalitesini doğrudan etkilemeyecek olan sebeplerin bu kapsama
alınmaması gereklidir.
09-08/155-48
18
Ayrıca RTT tarafından getirilen söz konusu kriterin yetkili serviste kontrol sahibi
olmayan küçük hissedarlar bakımından da geçerli olduğu görülmektedir. Başka
bir ifadeyle RTT, Zeyilname öncesinde var olan madde hükmünü değiştirmiş ve 750
mevcut durumda yetkili servis adayının yönetici ve hissedarları ile hissedarların
birinci derece yakınlarının RTT ile ilişkisini 7 yıl önce herhangi bir şekilde
sonlandırmış kişiler olamayacağını hüküm altına almıştır. Bu bağlamda “birinci
derece yakınlar” ibaresi, ilişkiyi belirli bir süre önce sonlandırmış olmamaya ilişkin
hükmün yukarıda belirtilen hüküm giymiş olma ya da finansal zorluk içinde
bulunma gibi gerekçelerle sınırlandığı hallerde, tarafların yakınlarına şirketi
devretme yoluna başvurmalarını engelleme amacıyla gereklidir. Ancak yetkili
serviste kontrol sahibi olmayan küçük pay sahipliğinin de bu kapsamda
değerlendirilmesi niteliksel kriter olarak kabul edilemez.
Bu bağlamda, RTT esasen yetkili servis sistemini niteliksel seçici dağıtım sistemi 760
çerçevesinde düzenlemiş olmasına rağmen, uygulamada niteliksel olarak
değerlendirilemeyen kriterler getirmesi nedeniyle niteliksel seçici dağıtım
sisteminin dışına çıkmıştır. Bu uygulama 2005/4 sayılı Tebliğ’in 3(h) maddesi ve
muafiyetin genel koşullarının sıralandığı 4. maddesine aykırılık teşkil ettiğinden
anılan teşebbüsün yetkili servisleri ile olan sözleşme ve uygulamalarının söz
konusu Tebliğ ile sağlanan muafiyetten yararlanamayacağı anlaşılmıştır.
Yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan nedenlerle 2005/4 sayılı Tebliğ kapsamında
grup muafiyetinden yararlanamayan RTT’nin yetkili servislerle olan sözleşme ve
uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel
muafiyetten yararlanmasının da söz konusu değildir. Esasen 2005/4 sayılı Tebliğ 770
ile amaçlanan, yetkili servisler ile özel servisler arasındaki her türlü ayrımcı
uygulamaya son verilmesi suretiyle bakım-onarım hizmetleri pazarında daha çok
sayıda teşebbüsün faaliyet göstermesi, dolayısıyla pazardaki rekabetin
seviyesinin arttırılmasıdır. Ancak özel ve yetkili servisler arasında ekipman ve
eğitim sağlanması bakımından ayrımcılık yapılması ve yetkili servis
başvurularında niteliksel olmayan kriterler getirilmesinin özel servislerin pazara
girmesini engellemesi nedeniyle bakım-onarım hizmetleri pazarında rekabeti
kısıtlayacağı açıktır. Bu nedenle söz konusu ayrımcı uygulamaları ve kriterleri
içeren sözleşmelerin Kanun’un 5. maddesinin (c) bendinde belirtilen koşulu
sağlamamaları nedeniyle bireysel muafiyetten yararlanmaları mümkün değildir. 780
Yukarıda yer verilen tüm tespitlerin ışığında, dosya konusu olayda rekabet
ihlalinin varlığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, ihlal tespit edilen hususlarda
soruşturma yapılmayıp, 4054 sayılı Kanun 9(3) maddesi çerçevesinde görüş
bildirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Bu iki nedenden kaynaklanmaktadır.
Öncelikle, RTT’nin tüm özel servisler bakımından ayrımcı uygulamalar
gerçekleştirdiğine yönelik bir tespit mevcut değildir. Nitekim, dosya mevcudu
bilgilerden, İstanbul Silivri’de Çetaş isimli firmanın 2.2.2007 tarihinde başvuru
formunu doldurmak suretiyle yetkili servis olma talebinde bulunduğu ve kriterleri
karşılayarak Temmuz 2007‘de yetkili servis olarak faaliyet göstermeye başladığı
anlaşılmıştır. Ayrıca Korkmaz dışında herhangi bir servisten Kuruma gerek yetkili 790
servis olma talebinin reddi gerekse de ekipman ve eğitim sağlanmasında
ayrımcılık yapıldığı gerekçesiyle herhangi bir başvuru gelmemiştir. İkinci olarak,
soruşturma açılması halinde de mevcut durumda önaraştırma ile ulaşılan
09-08/155-48
19
sonuçlarda bir değişiklik olmayacağı neticesine varılmıştır. Kaldı ki, ihlal olarak
değerlendirilen belirgin eylemlerden birisi olan eğitim ve cihaz taleplerinin
geciktirilmesi eylemi önaraştırma yapılmasından önce sona ermiştir.
K. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;
1) Şikâyet dilekçesinde Renault Trucks Türkiye Ticaret A.Ş. hakkında ileri sürülen 800
iddialardan
i) ekipman fiyatlarının yüksek belirlenmesi suretiyle özel servisler ile yetkili
servisler arasında ayrımcılık yapıldığı,
ii) tesis yerine ilişkin hüküm ile yetkili servis yöneticileri ve hissedarları ile bunların
birinci derece yakınlarına yönelik getirilen sınırlama ile mevcut yetkili servisler ile
Korkmaz arasında ayrımcılık yapıldığı,
iii) servis binasının ana yol üzerinde olması ve bina ile yol arasında binanın
görünmesini engelleyecek başka bir binanın bulunmaması şartının niteliksel kriter
olmadığı
iddialarının gerçeği yansıtmadığına ve bu nedenle reddine, 810
2) Ancak Renault Trucks Türkiye Ticaret A.Ş.’nin
i) Özel servis Korkmaz Motorlu Araçlar Oto Servisçilik ve Yedek Parça San. Tic.
Ltd. Şti.’nin eğitim ve cihaz taleplerini karşılamakta gecikmesi,
ii) Özel servisler ile mevcut yetkili servisler arasında ve mevcut yetkili servisler ile
sisteme yeni giren yetkili servisler arasında özel takımların kullanımı bakımından
ayrımcılık yapması
nedeniyle 2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve
Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin 5. maddesine aykırı
uygulamalar içerisinde bulunduğuna,
iii) Niteliksel kriterleri özel servis Korkmaz Motorlu Araçlar Oto Servisçilik ve 820
Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti.’ye bildirmekte gecikmesi ve niteliksel kriter
değişikliklerini anılan teşebbüse değişiklik gerçekleştiği tarihte bildirmemesi,
iv) Yetkili servis adayının daha önce Renault Trucks Türkiye Ticaret A.Ş. ile olan
ilişkisini düzenleyen hüküm bakımından niteliksel olarak değerlendirilemeyecek
bir kriter getirmesi
nedeniyle aynı Tebliğ’in 3. ve 4. maddelerine aykırı uygulamalarda bulunduğu
görüldüğünden, anılan teşebbüsün yetkili servis sözleşme ve uygulamalarının
2005/4 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanamadığına ve bu
nedenle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde ihlal teşkil ettiğine,
3) Bahsi geçen sözleşme ve uygulamalara Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde 830
bireysel muafiyet de tanınamayacağına,
09-08/155-48
20
4) Ancak
- Renault Trucks Türkiye Ticaret A.Ş.’nin Korkmaz Motorlu Araçlar Oto Servisçilik
ve Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti. dışında bir özel servisi niteliksel kriterleri
sağlaması sonucunda yetkili servis olarak kabul ettiği,
- Soruşturma açılması halinde de mevcut durumda önaraştırma ile ulaşılan
sonuçlarda bir değişiklik olmayacağı
göz önünde bulundurulduğunda usul ekonomisi sağlanması gerekçesiyle 840
soruşturma açılmasının makul olmayacağına ve bu çerçevede Renault Trucks
Türkiye Ticaret A.Ş.’ye Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde
ihlale nasıl son vereceğine ilişkin yazılı görüş gönderilmesi konusunda
Başkanlığa yetki verilmesine,
5) Yetkili Servis Sözleşmesi’ndeki niteliksel olmayan kriterin değiştirilmesi ve özel
takımların kullanımının gerek sisteme yeni giren yetkili servisler gerekse de özel
servisler bakımından ayrımcılık yaratmayacak şekilde değiştirilmesi hususlarında
gerekli düzenlemelerin yapılarak gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 45 gün
içerisinde Kurumumuza tevsik edilmesine, söz konusu düzenlemenin
yapılmaması ve uygulamanın devam etmesi halinde 4054 sayılı Kanun’un 41. 850
maddesi uyarınca haklarında soruşturma açılacağının ve Kanun’un 16. ve 17.
maddeleri uyarınca işlem yapılacağının Renault Trucks Türkiye Ticaret A.Ş.’ye
bildirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy