Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-4-7 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 09-08/157-50
Karar Tarihi : 25.2.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Mehmet ÖZDEN, Canan KARAMANOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : İtemsan Temizlik Güvenlik Sistemleri Taşıma İkram
Hizmetleri Turizm Dış. Tic. ve Paz. Ltd. Şti.
Halil Rıfat Paşa Mh. Perpa Ticaret Merkezi A Blok K:11
No: 1338 Okmeydanı Şişli/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Trenkwalder International AG
Richard Trenkwalder-Platz 1, 2432 Schwadorf,
AVUSTURYA
- Thomas BRASER
Hetzental 9, 2753 Oberpiesting, AVUSTURYA
- Karl WANNA
Grenzgasse 5 25 42 Kottingbrunn, AVUSTURYA
- Cengiz KÜÇÜKKUŞ
A-1220 Wien Leonard Bernsteinstr. 8/3/25 30
AVUSTURYA
- Adnan OFLU
Anafartalar Cd. Bahçe Sk. No:4 D:14 Ümraniye/İstanbul
- Perpa Temizlik İnşaat Elektrik ve Sağlık Hizmetleri
Ticaret Ltd. Şti.
Halil Rıfat Paşa Mh. Perpa Ticaret Merkezi A Blok K:11
No: 1338 Okmeydanı Şişli/İstanbul
- Recep BAKIR
Fahrettin Kerim Gökay Cd. No:238 K:5 D:18 Göztepe
Kadıköy/İstanbul 40
E. DOSYA KONUSU: İtemsan Temizlik Güvenlik Sistemleri Taşıma İkram
Hizmetleri Turizm Dış. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. (İtemsan)’nin %(…) oranında
09-08/157-50
2
hissesinin Trenkwalder International AG (Trenkwalder), Thomas BRASER,
Karl WANNA ve Cengiz KÜÇÜKKÜŞ tarafından Adnan OFLU ve Perpa
Temizlik İnşaat Elektrik ve Sağlık Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti. (Perpa)’den
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 9.2.2009 tarih ve 992 sayı
sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında 50
Kanun”un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca
düzenlenen 19.2.2009 tarih ve 2009-4-7/Öİ-09-MÖ sayılı Ortak Girişim Ön
İnceleme Raporu aynı tarih ve REK.0.08.00.00-120/52 sayılı Başkanlık
Önergesi ile 09-08 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da,
- bildirimi yapılan devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi olduğu, devir sonucunda ilgili pazarda hakim durum
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin 60
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin
verilmesi gerektiği,
- Pay Devri Sözleşmesi’nin 6.1.6. maddesinde düzenlenen rekabet yasağının
ortak girişim sona erdikten sonra 5 yıl ile sınırlı olması ve hem Hissedarlar
Sözleşmesi’nin 6.1. maddesi hem de Pay Devri Sözleşmesi’nin 6.1.6.
maddesindeki rekabet yasaklarının yatırım amaçlı hisse alımlarını
kapsamadığının açıkça belirtilmesi halinde yan sınırlama olarak
değerlendirilebileceği
görüşü ifade edilmiştir.
70
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Tarafların faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “şehir temizliği, çöp
toplama, teknik hizmet, personel hizmetleri, itfaiye hizmetleri, işletme yönetimi
ve temizlik hizmetleri” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar 80
İşleme konu olan teşebbüsün faaliyetlerinin faaliyetlerin ülke çapında sunulabilir
nitelikte olması dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit
edilmiştir.
09-08/157-50
3
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 Sayılı Tebliğ 90
Çerçevesinde Değerlendirme
Devralma işleminin konusu, İtemsan’ın %(…) oranındaki hissesinin
Trenkwalder, Thomas BRASER, Karl WANNA ve Cengiz KÜÇÜKKUŞ
tarafından Adnan OFLU ve Perpa’dan devralınmasına ilişkindir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2.
maddesinin (c) bendine göre, “Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve mal
varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve
taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı
amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint venture)” 4054 sayılı Kanun’un
7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul 100
edilmektedir.
Bu çerçevede, teşebbüsler arası bir işlemin birleşme ve devralma sayılabilmesi
için taşıması gereken unsurlar şunlardır:
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
- Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
- Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması.
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde söz konusu unsurları taşıdığı anlaşılan
bildirim konusu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında ortak
girişim oluşturulmasına yönelik bir devralma olduğu kanaatine varılmıştır. 110
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro
eşiği getirilmiştir.
Trenkwalder’in 2007 yılı itibarıyla Türkiye’de ilgili hizmet pazarındaki cirosu
(…………..) TL, olduğundan -diğer verilere bakılmaksızın- anılan işlemin
Kurul’un iznine tabi olduğu anlaşılmıştır. 120
Bununla birlikte, rekabetçi bir yapıya sahip olan ilgili pazarda; ortak girişim
işleminin taraflarının paylarının düşük olması (Trenkwalder %(…-…), İtemsan
%(....)), çok sayıda teşebbüsün faaliyet göstermesi ve giriş engellerinin
bulunmaması dikkate alınarak bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi anlamında hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun
güçlendirilmesi ve bunun sonucunda ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
09-08/157-50
4
H.2.2. Pay Devri Sözleşmesi’nde Düzenlenen Rekabet Yasağının
Değerlendirilmesi 130
Bildirime konu ortak girişim işlemini düzenleyen ve taraflar arasında 21.10.2008
tarihinde imzalanan Pay Devri Sözleşmesi’nin 6.1.6. maddesi aşağıdaki şekilde
düzenlenmiştir:
“Satıcılar, başka bir ortaklıkta (joint venture), konsorsiyumda, ortaklık
birleşmelerinde veya kooperatiflerde herhangi bir iştirakinin bulunmadığını ve
bu şekildeki iştiraklere girişmek veya bu türden iştirakleri iktisap etmekle
yükümlü olmadıklarını beyan ederler. Şirket; şehir temizliği, çöp toplama, teknik
hizmet, personel hizmetleri,itfaiye hizmetleri, işletme yönetimi (kat mülkiyetine
tabi yöneticilik hizmeti, hastane, sanayi tesisleri vs.) ve temizlik hizmetleri
alanında faaliyet göstermektedir. Satıcılar, şehir temizliği, çöp toplama teknik 140
hizmet, personel hizmetleri, itfaiye hizmetleri, işletme yönetimi ve temizlik
hizmetleri dışında faaliyet gösteren şirketlerin hisselerini devralma hakkına
sahiptir. Bununla birlikte Satıcılar, anılan faaliyet konusuna sahip şirketlerde
dolaylı veya dolaysız olarak herhangi icracı işleve sahip bir organ veya başka
bir sıfatla hiçbir faaliyette bulunamazlar. “
Birleşme ve devralma işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak
kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için söz
konusu yasağın “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece
taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması
gerekmektedir. 150
Yukarıda aktarılan rekabet yasağının, yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve
gerekli olduğu ve sadece taraflar bakımından bağlayıcı olduğu kanaatine
varılmıştır. Ayrıca, orantılılık kriteri açısından bakıldığında, rekabet yasağının
yalnızca devre konu hizmetleri kapsadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, Pay
Devri Sözleşmesi’nde rekabet yasağına ilişkin olarak herhangi bir süre
öngörülmemiştir. Söz konusu rekabet yasağına süre kısıtı getirilmesi orantılılık
ilkesinin bir gereği olduğundan, ilgili pazarın rekabetçi yapısı da gözönünde
bulundurularak, rekabet yasağının 5 yıl süre için geçerli olmasının makul olduğu
kanaatine varılmıştır.
160
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun”un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun
maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle bildirim konusu işleme izin
verilmesine, 170
09-08/157-50
5
2. Pay Devri Sözleşmesi’nin 6.1.6. maddesinde düzenlenen rekabet yasağının
ortak girişim sona erdikten sonra 5 yıl süre ile sınırlı olması halinde yan
sınırlama olarak kabulüne
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy