Rekabet Kurumu - Karar Sayı 09-09/192-59

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2008-2-247 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 09-09/192-59
Karar Tarihi : 5.3.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, 10
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, Adnan AKGÜN, Sinan ÇÖRÜŞ
C. ŞİKAYET EDENLER : - Webaynet Yazılım ve İnternet Teknolojileri
Ambarlı Mah. Öğretmenler Cad. Eğitim Sok. No: 3/B 34513
Avcılar/İstanbul
- Özne Yazılım
Musalla Bağları Cad. Mahşer Sok. Gümrah Apt. 6/A
Selçuklu/Konya
- Volsoft Yazılım- Mercan Elektronik Metin Baltaoğlu ve Ort.
Atatürk Cad. Dost Sok. No: 2/5 Taşdelen Apt. 34381 20
Maltepe Küçükyalı/İstanbul

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILANLAR : - Akın Yazılım Bilgisayar İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
İstanbul Yolu Akınsoft Plaza No: 103 Selçuklu/Konya
- Ateş Yazılım Bilgisayar ve İnternet Teknolojileri Tic. Ltd.
Şti.
İstasyon Cad. No: 32/9 – 34149 Yeşilyurt/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Akın Yazılım Bilgisayar İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
(Akınsoft) ve Ateş Yazılım Bilgisayar ve İnternet Teknolojileri Tic. Ltd. Şti. (Ateş 30
Yazılım)’nin filtre yazılım onaylarını mevcut kafe programları adına almak ve
bunları ya çok düşük ücretle satmak ya da ücretsiz vermek suretiyle rekabete
aykırı davrandıkları iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Webaynet Yazılım ve İnternet Teknolojileri (Webaynet) adına
gönderilen şikayet dilekçesinde özetle;
- Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB)’ndan onay alan filtre yazılım
firmalarının duyurusunun 21 Haziran 2008 tarihinde TİB’in resmi sitesinde
yapıldığı, onay alan firmalardan birinin 1999 yılından beri kafe otomasyon
programı üreten ve satan Akınsoft firması olduğu,
- Bu firmanın filtre programı onayını kafe otomasyon programı olan Cafeplus 40
adına aldığı ve firmanın filtre programı fiyatını 80 YTL+ KDV (sınırsız PC) olarak
açıkladığı, kafe programını eski kullanıcılarına ücretsiz olarak sunduğu,
- Bunun kendilerini çok zor durumda bıraktığı, Webaynet’in belirlediği ücretin PC
başına 15 YTL + KDV olduğu, Akınsoft firmasının internet kafelerde çok iyi
09-09/192-59
2
bilinen bir firma olduğu ve Cafeplus programının 10.000’den fazla kafede
kullanıldığı, bu firmanın yönetmelikten önce hiçbir filtre yazılımı çalışmasının
bulunmadığı, Akınsoft’u arayan bir kafe onaylı filtre yazılımı almak istediğinde
öncelikle firmanın Cafeplus adlı kafe otomasyon programını almaya teşvik
edildiği, filtre onayını da Cafeplus adına aldığı için kafe programı kullanıcı
sayısını bir anda artırma olanağı bulduğu, bu durumda kafe otomasyon 50
programı bulunmayışının kendilerini batma noktasına getirdiği,
- Onay alan bir başka ürünün Ateş Yazılım firmasının Handycafe adlı yazılımı
olduğu, Handycafe’nin 2005’den beri reklam gösterimi karşılığında kafelerde
ücretsiz kullanılabilen bir başka kafe yönetim programı olduğu ve filtre yazılımını
da ücretsiz olarak sunduğu, Handycafe yazılımını kullanan 6.000 kadar kafe
olduğunu tahmin ettikleri, filtre onaylarının kafe programında hakim durumda
olan Akınsoft ve Handycafe’yi pazarın daha da hakimi konumuna getirdiği
ifade edilmiştir.
Özne Yazılım adına gönderilen dilekçede özetle;
- Filtre programı onayı almış firmalardan biri oldukları, TİB’in kafelere verilecek 60
filtre yazılımı lisanslarının geçerlilik süresini 1 yıl olarak belirlediği,
- Akınsoft firmasının kafe işletim programına onay aldığı, ilave özellik olarak
programa filtre eklendiği, bu nedenle firmanın filtre lisansının geçerlilik süresi
hakkında bir açıklama yapmadığı, bunun kendilerini zor durumda bıraktığı,
- Handycafe’nin de filtre özelliğini kafe programına ilave bir yazılım olarak
sunduğu, bu programın reklam gelirleri olan ve kullanıcıdan ücret talep etmeyen
bir uygulama olduğu, bunun kendileri gibi firmaların ayakta durabilmesini
imkansız hale getirdiği
ifade edilmiştir.
Volsoft Yazılım -Mercan Elektronik Metin Baltaoğlu ve Ort. (Volsoft) adına gönderilen 70
dilekçede özetle;
- Elektronik ortamda işlenen suçların önlenmesine ilişkin 5651 sayılı Kanun
tasarısını gördüklerinde içerik filtreleme sistemlerinin yasa ile desteklenen yeni
bir pazar olacağını anladıkları, anılan Kanun’un 23.5.2007 tarihinde, bu yasanın
ilgili maddesi gereğince hazırlanan “İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları
Hakkında Yönetmelik”in ise 1.11.2007 tarihinde yürürlüğe girdiği,
- Bu yönetmeliğin internet kafelere içerik filtreleme yazılımı kullanma zorunluluğu
getirdiği, tüm Türkiye’de sayısı yaklaşık 20.000’i bulan internet kafelere bu
yazılımın satılmasının söz konusu olduğu ve yaklaşık 11.400.000 TL’lik yeni bir
pazarın oluştuğu, 80
- TİB’in 14.1.2008 tarihinde yazılımlar için gereken kriterleri internet sitesinde
yayınladığı, bu kriterlere göre yazılımların ücrete mukabil ürünler olacağı ve bir
yıllığına lisanslanacakları, ücretsiz yazılımlara da onay verilebilmesinin büyük
bir yanlışlık olduğu, bu tür şirketlerin reklam gelirleri için bu faaliyeti yaptığı
düşünüldüğünde, hem ticaret yaptıklarının, hem de müeyyide uygulanmayacak
bir konumda olduklarının görüleceği,
- Akınsoft firmasına ait Cafeplus8 yazılımına entegre edilen içerik filtreleme
yazılımının onay almasının filtre yazılımı pazarını bir anda alt üst ettiği, anılan
firmanın kafe otomasyon yazılımında %40-50 payı olduğu, (10.000 kafede
kullanıldığı, 1.700 bayisi bulunduğu) firma tarafından yapılan bir duyuru ile 90
Cafeplus7 programının kullanıcılarının Cafeplus8’e ücretsiz geçeceklerinin,
Cafeplus’ın diğer sürümlerini kullanan kullanıcıların ise upgrade ücretini
ödemeleri gerektiğinin, Cafeplus8 programını kullanmak isteyen kafelerin ise
09-09/192-59
3
program bedeli ile birlikte filtreleme sistemi hizmet ücretini de ödemeleri
gerektiğinin belirtildiği,
- Ancak bunun bir yanıltma olduğu, aslında Cafeplus8’in Cafeplus7 kullanıcılarına
ücretsiz verildiği, oysa firmanın geçmişine bakıldığında Cafeplus yazılımının
asla ücretsiz upgrade edilmediği,
- Akınsoft için önemli olanın filtre yazılımı üretmek ve satmak olmadığı, yukarıdaki
kampanyanın bunun ispatı olduğu, Akınsoft’un filtre onayını hem Cafeplus 100
programını daha çok kullanıcıya satmak, hem de mevcut kullanıcılarından
upgrade ücreti almak için bir fırsat olarak gördüğü, onaydan önce filtreleme
programını hiçbir şekilde pazar olarak görmediği, sadece kafe otomasyon
pazarındaki yerini filtre programı yazılımı yapan firmaları (Webaynet, Özne
Yazılım, CBR Yazılım) umursamadan sağlamlaştırmaya çalıştığı,
- 21 PC’li bir internet kafeye kendilerinin satış fiyatının 315 TL olduğu, Akınsoft’un
fiyatının 200 TL olduğu, hem de filtre yazılımının yanında başka bir ürün daha
satıldığı, bu durumda rekabet etme şanslarının kalmadığı,
- Pazarda rekabeti bozan bir başka firmanın Handycafe’nin üreticisi Ateş Yazılım
olduğu, Handycafe’nin, yüklendiği PC’lerde müşterilere gösterdiği reklamlardan 110
firma sahibine para kazandıran bir kazanç modeli bulunduğu ve dört yıldır
ücretsiz dağıtıldığı,
- Bu firmanın kafe programı ile birlikte çalışacak olan “Handy İnternet Cafe Filtre
V3” yazılımına 14.8.2008 tarihinde onay aldığı ve bu yazılımın da ücretsiz
olarak dağıtıldığı, ücretsiz kullanımın kafe otomasyon programının kullanılması
şartına bağlandığı,
- Anılan firmaların hakim durumlarını kötüye kullandıkları, böyle devam ederse
piyasadan çekilmek zorunda kalacakları
ifade edilmiştir.
Önaraştırma süreci başladıktan sonra Kurum kayıtlarına giren Bilgesoft Yazılım ve 120
Bilişim Hizmetleri (Bilgesoft) tarafından yapılan şikayette de Akınsoft ve Handycafe’nin
uygulamalarının diğer filtre programı yazılımcılarını yok olma aşamasına getirdiği, her
iki firmanın da filtre programını kafe programlarının satılması için kullandıkları ifade
edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.11.2008 tarih, 7610 sayı; 19.11.2008
tarih, 7634 sayı ve 3.12.2008 tarih ve 7979 sayı ile intikal eden başvurulara ilişkin
olarak düzenlenen 7.1.2009 tarih ve 2008-2-247/İİ-09-EÖ sayılı İlk İnceleme Raporu,
14.1.2009 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 09-02/13-M sayılı karar ile şikayet
konusu iddiaların daha detaylı araştırılması ve soruşturma açılmasına gerek olup
olmadığının belirlenmesi amacıyla Akınsoft ve Ateş Yazılım hakkında önaraştırma 130
yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine yapılan inceleme sonucunda hazırlanan
24.2.2009 tarih ve 2008-2-247/ÖA-09-EÖ sayılı Önaraştırma Raporu, 26.2.2009 tarih
ve REK.0.06.00.00-110/58 sayılı Başkanlık Önergesi ile 5.3.2009 tarih ve 09-09 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. Ayrıca 5809 sayılı Elektronik
Haberleşme Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumu’ndan (BTK) görüş talep edilmiştir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, Akınsoft ve Ateş Yazılım’ın filtre
yazılım onaylarını mevcut kafe programları adına almak ve bunları ya çok düşük
ücretle satmak ya da ücretsiz vermek suretiyle rekabete aykırı davrandığı iddiasına
ilişkin olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşıldığı ifade 140
edilmiştir.

09-09/192-59
4

I. YAPILAN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Taraflar
I.1.1. Şikayet Eden Taraflar: Webaynet, Özne Yazılım ve Volsoft
I.1.1.1. Özne Yazılım
Merkezi Konya'da bulunan Özne Yazılım bilgisayar programları, web tasarımı ve web
programlama hizmetleri ile iştigal etmektedir. Şirketin 2007 yılında içerik filtreleme
programı olan Yassak’dan elde ettiği ciro (…………) YTL’dir. 150
I.1.1.2. Volsoft
2000 yılından bu yana yazılım sektöründe faaliyet göstermekte olan Volsoft’un başlıca
iştigal alanları internet kafe otomasyonu, market otomasyonu, VCD satış otomasyonu
ve noter tasdik uygulamalarıdır. Şirket, WebFiltre v1.0 uygulaması ile filtreleme
alanında faaliyet göstermektedir.
I.1.1.3. Webaynet
2006 yılında faaliyetlerine başlayan şirket, çeşitli filtreleme yazılımları üretmektedir.
İnternet kafelerce kullanılan filtreleme ürünü “Netpatron”un (……) civarında kullanıcısı
bulunmaktadır.
I.1.2. Şikayet Edilen Taraflar: Akınsoft ve Ateş Yazılım 160
I.1.2.1. Akınsoft
1995 yılından beri faaliyet göstermekte olan ve merkezi Konya’da olan Akınsoft’un
120’nin üzerinde programı ve 9 ülkede toplam 1.850’nin üzerinde çözüm ortağı
bulunmaktadır. Özel programlar üretilmesi, internet site kurulumu, tasarımı, bu sitelerin
barındırılması, donanım ve sarf malzemeleri satışı, teknik destek sağlanması gibi
alanlarda faaliyet göstermektedir. Akınsoft’un Cafeplus8 programı hem filtreleme, hem
de kafe otomasyon programı işlevi görmektedir. Akınsoft’un 2008 yılında Cafeplus
programından elde ettiği (yeni lisans satış + upgrade + filtreleme modülü) toplam
cirosu (………..) TL’dir.
I.1.2.2. Ateş Yazılım 170
Ateş Yazılım, 2003 yılında İstanbul'da kurulmuştur. Aynı yıl içerisinde Handycafe adlı
ürününü piyasaya sürmüştür. 5 farklı dil seçeneği olan ürün 84 ülkede kullanılmaktadır.
Ürün, kullanan kişiden para yerine açılış sayfalarını yönlendirme hakkının alınması
stratejisi çerçevesinde pazarlanmaktadır. Hizmet karşılığı olan ücret, kiralanan
yönlendirme hakkının kullandırılması kapsamında reklamveren firmalarca
ödenmektedir.
Adı geçen programın Türkiye sürümü 13 Mayıs 2005 tarihinden itibaren internet
kafelerin de dahil olduğu okullar, şirketler, emniyet birimleri, askeri tesisler gibi kurum
ve kuruluşlara ücretsiz olarak dağıtılmaya başlanmıştır. Yurtiçinde dağıtılan toplam
lisans adedi (………..)’dir. Ancak bu noktaların 2006, 2007 ve 2008 yılları itibariyle 180
sırasıyla; (………..), (………..) ve (………..)’inde program aktif olarak kullanılmaktadır.
Filtreleme programı kapsamında ise (………..) adet çıkarılmış lisans olmasına rağmen,
bu noktaların (………..)’ünde program aktif olarak kullanılmaktadır. Teşebbüsün 2006,
2007 ve 2008 yıllarında elde ettiği yurtiçi ciro sırasıyla (………..), (………..) ve
(………..) TL’dir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. Pazara İlişkin Genel Bilgiler
Filtre yazılımları, pornografi, kumar, bahis, terör ve diğer zararlı içeriklerden bireyleri
korumaya yönelik yazılımlardır. 1.11.2007 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren
09-09/192-59
5
İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik‘de filtreleme yazılımı, 190
“internet ortamında web adresi, alan adı, IP adresi, kelime ve benzeri kriterlere göre
erişimi engelleyen yazılımlar” olarak tanımlanmaktadır. TİB’in internet sitesinde yer
verilen onaylı içerik filtreleme yazılımları şunlardır:
Tablo 1 – TİB Onaylı İçerik Filtreleme Yazılımları
Üretici Yazılım
Akınsoft Akınsoft Cafeplus8
CBR Yazılım Webjini İnternet Cafe
Özne Yazılım Yassak İnternet Kafe
Volsoft WebFiltre Professional İnternet Kafe Lisansı
Webaynet NetPatron İnternet Cafe Filter Engine
Ateş Yazılım Handy Cafe Filtre V3
Bilgesoft Smart Filtre Cafe Edition
Musonya Musonya Kafe Filtre
Üretici Donanım
ePati Bilişim Teknolojileri San. ve Tic. Ltd. Şti. Antikor
Odakk Bilişim Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. t-filtre
Anılan yönetmelikte “TİB tarafından onaylanan içerik filtreleme yazılımını kullanmak“
ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcılarının yükümlülükleri arasında sayılarak,
internet kafelerde filtre yazılımlarının kullanılması zorunlu hale getirilmiştir.
İnternet kullanımının meslek gruplarına dağılımına bakıldığında kullanıcıların %67’sinin
öğrenci olduğu görülmektedir. İnternet kafelerin coğrafi bölgelere dağılımı ise
aşağıdaki tabloda gösterilmektedir: 200
Grafik 1- İnternet Kafelerin Bölgelere Dağılımı1
Marmara
33%
Akdeniz
13%
Doğu Anadolu
3%
Karadeniz
13%
Ege
21%
Güneydoğu
Anadolu
2%
İç Anadolu
13%
Kıbrıs
2%
Marmara
Akdeniz
Doğu Anadolu
Karadeniz
Ege
Güneydoğu Anadolu
İç Anadolu
Kıbrıs

Yukarıda da belirtildiği gibi hakkında önaraştırma yürütülen teşebbüslerden biri olan
Ateş Yazılım’ın ürünü olan Handycafe, internet kafelerde bulunan bilgisayarların açılış
sayfalarını yönlendirme hakkının satın alınması stratejisi çerçevesinde
pazarlanmaktadır. Açılış sayfalarına ise reklam alınmaktadır. Bu çerçevede online
reklam pazarına ilişkin olarak kısa bir bilgi verilecektir.
Online reklam pazarı özellikle 2006-2007 döneminde %100’e yakın büyüme
gerçekleştirmiştir. İnternet kafeler de online reklamların kullanıldığı bir mecradır.

1 Yararlanılan kaynak, Akınsoft’ta yapılan yerinde incelemede bulunan bir rapordur. Veriler KKTC’yi de
içermektedir.
09-09/192-59
6
Reklam, live board veya aktif menü üzerinden olmak üzere iki şekilde yapılmaktadır. 210
Liveboard, kullanıcıların bilgisayar başında olmadıkları ya da henüz geldikleri esnada,
kafe yöneticisinin kullanım hakkı için yetki verene kadar maruz kaldıkları ekran
koruyucusuna benzer tam ekran kullanım yapılabilen görsel zenginliği yüksek reklam
alanıdır. Marka bilinirliği yaratmak veya artırmak, kitleyi yeniliklerden haberdar etmek
için etkin bir alandır. Zapping riski yoktur; yayınlanması engellenemez.
Aktif menü, kullanıcıların bilgisayar başına oturdukları esnada yiyecek-içecek siparişi
verebildikleri ve internet kullanım bilgilerini takip edebildikleri aktivite panelinde yer alan
aktif reklam kullanım alanıdır. Aktif menü ile tanıtımlar, web sitelerinde olduğu gibi
diğer içeriğin arasına sıkışmaz. Bu yüzden internet sitelerine oranla geri dönüşleri
daha yüksektir. Yayınlanan tüm reklamlar “kontrol paneli” ile anında izlenebilir ve 220
raporlanabilir. Tüm yayınlar hakkında her türlü istatistiki veri kontrol paneli ile alınabilir.
I.2.2. İlgili Ürün Pazarı
Yukarıda da belirtildiği gibi “İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında
Yönetmelik”in TİB tarafından onaylanan içerik filtreleme yazılımı kullanmayı zorunlu
hale getirmesinden sonra, internet toplu kullanım sağlayıcılarına yönelik filtreleme
hizmeti pazarı oluşmuştur. Önaraştırma konusu şikayet, bağlama iddiasını da içerdiği
için, filtre yazılım pazarının yanı sıra kafe otomasyon pazarına ilişkin
değerlendirmelere de yer verilecektir. İlgili ürün pazarını doğru olarak belirleyebilmek
için bu programların arz ve talep özelliklerine göre değerlendirilmesi gerekmektedir.
İnternet kafe otomasyon yazılımları, internet kafelerin kullanıcı bilgilerini takip 230
edebildiği, bu bilgileri yazılım üzerinden muhasebeleştirebildikleri, bu bilgileri takip
ederken işletme içinde bulunan bilgisayarların sunucular üzerinden koordine ve kontrol
edilebildiği, temel olarak bir internet kafenin faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla
kullanılan programlardır.
Filtre yazılımları ise yukarıda da belirtildiği gibi pornografi, kumar, bahis, terör ve diğer
zararlı içeriklerden bireyleri korumaya yönelik yazılımlardır. Yerine getirdikleri işlevlere
bakıldığında, başka herhangi bir yazılımın talep bakımından ikame olamayacağı2 ve bu
çerçevede her iki yazılımın da talep ikamesinin bulunmadığı görülmektedir.
Arz ikamesi değerlendirildiğinde ise; teşebbüslerle yapılan görüşmelerde filtre
yazılımının çok basit bir yazılım olduğu, piyasadaki filtre yazılımlarının çoğunun “proxy” 240
tabanlı ürünlerden oluştuğu, bunu sağlayan pek çok yazılım komponentinin freeware
ve açık kaynak kodu olarak internetten temin edilebileceği ifade edilmiştir. Sonuç
olarak yazılım üreten herhangi bir firma için arz ikamesinin oldukça yüksek olduğu
görülmektedir.
Bu çerçevede yazılımlar arasında geçişin kolay olmasından ötürü diğer yazılım
programlarının internet filtreleme ve kafe otomasyon programları ile aynı pazarda
değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorusu akla gelebilir. Dosya kapsamında
yapılacak değerlendirme, hakim duruma ilişkin olacağından ve hakim durumun ya da
var sayılacak bir hakim durum çerçevesinde gerçekleşebilecek bir fiilin anti rekabetçi
etkilerinin yapılabilecek en dar pazar tanımı içerisinde dahi ortaya çıkmaması halinde, 250
daha geniş olarak tanımlanacak pazarlarda da rekabetçi açıdan kaygı verecek bir

2 Filtreleme hizmeti yazılım ve donanım yoluyla gerçekleştirilebilmekle ve TİB’den onay almış donanım
üreticileri de bulunmakla birlikte, hali hazırda donanım kullanıcılarının sayısının kayda değer bir
seviyede olmaması ve farklı maliyet ve teknik özelliklere sahip olması nedeniyle filtreleme donanımları
ilgili pazarın tanımlanmasında göz önünde bulundurulmamıştır.
Ayrıca hane halkı kullanıcılarının kullandıkları filtreleme yazılımları da mevcuttur. Ancak bunlar genellikle
internet üzerinden ulaşılabilen ücretsiz yazılımlardır. TİB’in getirdiği kriterler bunlar için geçerli değildir.
İncelemenin konusunu da oluşturmaması nedeniyle bu yazılımlar da değerlendirme dışı bırakılmıştır.

09-09/192-59
7
durumun söz konusu olmayacağı söylenebilir. Bu nedenle olabilecek en dar pazar
tanımı esas alınmıştır.
Bu çerçevede ilgili ürün pazarları “internet toplu kullanım sağlayıcılarına yönelik
filtreleme programları pazarı” ve “internet kafe otomasyon programları pazarı” olarak
tanımlanmıştır.
I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
Türkiye sınırları içinde, ilgili pazar açısından rekabet koşullarının farklılık arz ettiği ayrı
bölgelerin söz konusu olmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit
edilmiştir. 260
I.3. Önaraştırma Sürecinde Elde Edilen Bilgiler
I.3.1. Akınsoft’ta Yapılan Yerinde İnceleme
21.1.2009 tarihinde Akınsoft’da yerinde inceleme yapılmıştır. Yerinde incelemede elde
edilen ve 21.6.2008 tarihinde Akınsoft Van Bölge Bayisi Dilaver YAŞAR tarafından
gönderilen e-posta’da aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Değerli Bayilerimiz,
CafePlus8 çalışmalarına hız verelim;
Akınsoft, TİB gerekli şartnamelere uygunluğunu tamamlamış ve Akınsoft CafePlus
programımıza onay almıştır. Bu şartnamenin uygulamaya geçmesi ile;
* CafePlus7 kullanan cafeler CafePlus8’e ücretsiz geçiş yapabileceklerdir. Upgrade 270
ücreti alınmayacaktır. (Eski versiyonlar öncelikle CafePlus8’e upgrade ücreti
ödeyecektir.) Zorunlu olarak programlarımızın piyasada kalabilmesi için ücretsiz
upgrade edilmesi gerekmektedir.
* Bu uygulama ile crack kullanan işletmelerin de önüne geçilmiş olacaktır.
* CafePlus programımızın lisansını alıp daha sonradan ek clientleri crackli olarak
kullanan işletmeler bu sistem sonucunda ek clientleri de lisanslamak durumunda
kalacaktır. Yapacağınız çalışmalar ile bu konuyu iletmek için gittiğiniz müşterilerin
upgradelerini yapabilir, başka yazılım kullanan cafeleri ziyaret ederek Cafeplus8’e
geçişlerini sağlayabilirsiniz. Böylece cafe sektörüne daha hakim olacak ve satışlarınızı
da fazlasıyla artırmış olacaksınız.” 280
I.3.2. Piyasa Aktörleri İle Yapılan Görüşmeler
Önaraştırma sürecinde şikayet konusuna ilişkin olarak Akınsoft’da yapılan yerinde
incelemeyi takiben şirket yetkilileri ile gerçekleştirilen görüşmenin yanı sıra Musonya,
Ateş Yazılım3, Volsoft ile de görüşme yapılmıştır.
1. Akınsoft Yönetim Kurulu Başkanı Özgür AKIN ile 21.1.2009 tarihinde yapılan
görüşmede özetle;
 120’nin üzerinde yazılım üreten, 1995 yılında kurulmuş, bayileri aracılığıyla satış
yapan, 1800’ü aşkın çözüm ortağı ile faaliyet gösteren bir firma oldukları, çok
sayıda yazılım ürettikleri, internet kafelere yönelik ürünlerinin bu yazılımlardan
sadece biri olduğu, 290
 35.000’e yakın internet kafe bulunduğunu tahmin ettikleri, bu kafelerin 5.000’e
yakınında filtreleme programının bulunduğu, kafe otomasyon programları olan
Cafeplus kullanıcılarının sayısının şu an itibariyle (………..) olduğu,
 Kafe programlarını daha önce kullanan kişilere bir upgrade bedeli olarak 80 YTL
+ KDV olarak bir ücret yansıtıldığı, ilk kez müşterileri olacak kafelerce ise

3 Ateş Yazılım’ın herhangi bir ofisinin bulunmaması ve genel müdürünün, çalışmalarını evinden
sürdürdüğünü söylemesi nedeniyle yerinde inceleme yapılamamış; şirket genel müdürü ile Kurumumuz
İstanbul Bölge Temsilciliği’nde bir görüşme yapılmıştır.
09-09/192-59
8
filtreleme programı yerine kafe otomasyon programlarını kullanmanın tercih
edildiği,
 Örneğin, 10 kullanıcıya sahip daha önce kendi ürünlerini kullanmamış bir kafede
otomasyon programları tercih edildiğinde ücretin 205 TL olacağı, kendilerinin
filtreleme ürününü kafe otomasyon programından farklı, ayrı bir ürün olarak da 300
satabilecekleri, ancak şu ana kadar böyle bir satışlarının gerçekleşmediği,
alıcıların iki ürünü bir arada almayı tercih ettikleri,
 TİB şartnamesinde, filtreleme programları için bir yıl boyunca geçerli olacak bir
fiyat belirlenmesinin istendiği, kendilerinin de bu fiyatı 80 YTL olarak
belirledikleri, çok da karışık olmayan bu program için bu fiyatın çok da düşük
olmadığını düşündükleri, fiyatların diğer firmalar fiyatlarını yayınlamadan
yayınlandığı, diğer firmaların fiyatlarını kırmak gibi bir düşüncelerinin olmadığı,
 Kafe otomasyon programını kendilerinden, filtreleme programını başkasından,
ya da filtreleme programını kendilerinden, kafe otomasyon programını
başkasından almanın mümkün olduğu, bunun önünde bir teknik engel 310
bulunmadığı,
 Kafe otomasyon programı olan Handycafe’nin ücretsiz olduğu, bu programın
kendilerinden daha yaygın olarak kullanıldığının düşünüldüğü,
 Filtreleme programının yazımı çok kolay bir program olduğu, çok az bir emekle
yazılmasının mümkün olduğu, temel olarak bu programın adres ekranına
yazılan adres ile kara listede bulunan sitelerin kıyaslaması mantığıyla çalıştığı,
 Hizmet sektöründe kalitenin çok önemli olduğu ve fiyat farklılıklarının normal
olduğunu düşündükleri, hiçbir yazılımın aynı kalitede olmadığı
ifade edilmiştir.
2. Ateş Yazılım Genel Müdürü M. Atilla YURTSEVEN ile 29.1.2009 tarihinde yapılan 320
görüşmede özetle;
 Ticari stratejilerinin internet kafelerden ücret almamak, bunun yerine gerektiği
zaman bilgisayarların açılış sayfalarını yönlendirme hakkını almak üzerine
kurulu olduğu, bu modelin reklamlarla finanse edildiği, daha önce Tinasoft’un da
benzer bir uygulama benimsediği,
 Handycafe otomasyon programı kullanıcılarına filtreleme programının ücretsiz
olduğu, diğer otomasyon programlarını kullanan kafelere ise şu ana kadar
filtreleme programı vermedikleri,
 Oluşturdukları sistemin internet cafelere bir maliyetleri olmamasına rağmen şu
anda (………..) civarında internet kafede filtreleme programlarının kullanıldığı, 330
(………..) kuruluş tarafından ise otomasyon programlarının kullanıldığı,
 Ancak bunun net kullanım olmaması ve her yerin denetlenmemesi nedeniyle,
kalan (………..) noktada başka filtreleme programı kullanılıyor denemeyeceği,
buralarda hiç program kullanılmamasının da başka programlar kullanılmasının
da olası olduğu, ancak başka firmaların kendilerinin otomasyon programını
kullanan yerlere filtreleme programı sattığına yönelik duyumlarının bulunduğu,
 2008 yılında elde ettikleri cironun (………..) TL civarında olduğu, bu cironun
(………..)-(………..)TL civarında bir kısmının Türkiye cirosu olduğu, ancak
bunun filtreden elde edilmiş bir ciro olmadığı, kafe otomasyon programıyla elde
edildiği, filtreleme programından bir ciro elde edilmediği, 340
 Handycafe otomasyon programı kurulu değilse sistemlerinin Handycafe
filtreleme programının çalışmasına izin vermediği, ancak, otomasyon programı
Handycafe olan bir kafede filtreleme programının başka bir program da
09-09/192-59
9
olabileceği, TİB’den aldıkları lisansı da Handycafe otomasyondan ayrı bir
program olan Handycafe filtrelemeye almış oldukları
ifade edilmiştir.
3. Özne Yazılım’ın sahibi Eşref YARIMCA ile 21.1.2009 tarihinde yapılan görüşmede
özetle;
 2003 yılından beri filtreleme işi yapmakta oldukları, TİB onay prosedürü
çıkmadan önce de bu işi yaptıkları, 350
 Satışlarının son zamanlarda çok azaldığı, onayın öncesinde 2007 yılında
(………..) YTL’lik satışlarının bulunduğu,
 Akınsoft’un eskiden filtre programı yapan bir firma olmadığı, TİB’in, kafe
programının içinde olan bir filtreleme programına onay vermesinin ardından bu
firmanın filtreleme programı ihtiyaçlarına da eğildiği, şu anda Akınsoft’un tek
başına filtreleme programı satmadığı, sattığı tek ürünün Cafeplus8 olduğu, eski
sürümlerden Cafeplus8’e geçiş sağladığı,
 Akınsoft’un TİB tarafından zorunluluk olarak getirilen her yıl lisans belgelerinin
yenilenmesi gereğini, gerektiği gibi uygulamamasının da kendilerini zor
durumda bıraktığı, 360
 Ayrıca Akınsoft’un fiyat politikasından rahatsız oldukları, şu anda ürünlerini
makine başı 10 TL + KDV’den verdikleri, Akınsoft’un ise kafe başına 80 TL ücret
aldığı yerler olduğunu bildikleri, bu fiyatın içerisine hem kafe programının hem
de filtreleme programının dahil olduğu, kendilerinin bu şartlarda hiç satış
yapamadıkları,
 TİB tarafından getirilen onay şartından sonra (……) müşteriye (………..) TL’lik
satış yaptıkları, eski müşterilerle beraber şu anda (……) müşterileri bulunduğu,
kendilerinden bir şekilde lisans almış bu kullanıcıların (……) adedinin
kendilerinden halen güncelleme aldığı, toplam internet kafe sayısının ise
yaklaşık 20.000 civarında olduğunu tahmin ettikleri, 2009’un Ocak ayında 9 adet 370
satış yaptıkları ve ellerine bu ayda (………..) TL geçtiği,
 Bir diğer hususun denetim elemanlarının Akınsoft ürünleri kullanılması
yönündeki baskıları olduğu, ellerinde çeşitli kaynaklardan kendilerine ulaşmış
denetim elemanlarının bu tür baskılar yaptıklarına ve kendilerini üçüncü sınıf
firma olarak gösterdiklerine yönelik bulgular bulunduğu,
 Akınsoft’un sadece internet kafe programı olarak önceden bu pazarın %50’sine
sahip olduğu, ancak onay kriteri çıktıktan sonra Akınsoft’un pazarın %70’ine
hakim olmaya başladığının düşünüldüğü,
 Handycafe’den şikayetçi olmadıklarını söyleyemeyecekleri, ancak şu anda
piyasadaki öncelikli sorunun Akınsoft olduğu düşüncesinde oldukları, 380
 Piyasadaki denetçilerin genellikle lisans belgesi de sordukları, o yüzden denetim
olan yerlerde artık kayıt dışı kullanımın çok yaygın gözükmediği,
 Onay çerçevesinde kafe programlarına da onay verildiğinden kafe programı
yazmaya başlamış durumda oldukları,
 Teknik açıdan filtreleme programının otomasyon programları ile aynı program
olmasının gerekmediği, A firmasının filtreleme programıyla B firmasının kafe
otomasyon programının birlikte çalışabileceği,
 Eğer iki program ayrılmış olsaydı, kendi işlerinin çok daha iyi olabileceği, çünkü
bu sistemde insanların Akınsoft kullanmaya yönlendirildiği,
09-09/192-59
10
 Handycafe’nin yaklaşık 5.000 kafede kullanıldığı, pazarın kalan 10.000-15.000 390
kafelik kısmının tamamında da denetim olmadığından ötürü bu kısımdaki
kafelerin tamamının ürün talep etmediği, denetimin ağırlıklı olarak büyük
şehirlerde yoğunlaştığı
ifade edilmiştir.
4. Webaynet’in sahibi Bülent ŞEKER ile 28.1.2009 tarihinde yapılan görüşmede özetle;
 TİB’in filtreleme programlarına onay verdiği, ama bu onayı Akınsoft’un kafe
programı için aldığı, bu teşebbüsün filtre programı almak isteyen kişiye
programı düşük bir ücretle verirken, kafe programını yüksek ücretle satarak
kendilerini finanse edebildikleri,
 TİB’in onay verirken yazılımı bitiren teşebbüsün ismini yazılımı bitirir bitirmez 400
açıklayacağını söylemesinin ancak uygulamada tüm teşebbüslerin yazılımı
yazmasını beklemesinin bir başka sorun olduğu,
 Akınsoft’un bilgisayar sayısı sınırlaması olmaksızın 80 TL’ye filtreleme programı
sattığı, buna gerekçe olarak internet kafe programından para alıyor olmasını
gösterdiği, Handycafe’nin 6.000, Akınsoft’un 10.000 kafede kayıtlı internet kafe
programı olarak kullanıldığının düşünüldüğü,
 Akınsoft’un daha önceleri filtreleme programının bulunmadığı ve TİB onayından
sonra bu piyasaya girdiği göz önüne alındığında filtreleme programını internet
kafe otomasyon programı satışlarını arttırmak üzere yazdığının düşünüldüğü,
 TİB onayı çıkmadan önce kafelerde kullanılan filtreleme programlarının pazar 410
payları ve mevcut durumdaki pazar paylarına bakılırsa bunun görüleceği,
 Akınsoft’un kafe programı dışında gelirlerinde kayda değer bir başka kalem
olmadığının ve diğer programlarının çok fazla kullanılmadığının düşünüldüğü,
 Filtreleme programı üreticisi ve filtreleme hizmeti sağlayacak bir üretici olarak
piyasaya girmek için 100-200.000 TL bir maliyet gerekeceği,
 Şu anda kendilerinin (……) civarında filtreleme kullanıcısı bulunduğu, Akınsoft
ve Handycafe dışındaki yazılımcıların satışlarının bundan da düşük olduğunun
düşünüldüğü,
 Akınsoft’un filtreleme kapsamında sunucu maliyetinin sıfıra yakın olduğu çünkü
bu firmanın her halükarda diğer programları için sunucu tuttuğu 420
ifade edilmiştir.
5. Volsoft Genel Müdürü Metin BALTAOĞLU ile 28.1.2009 tarihinde yapılan
görüşmede özetle;
 Kafe otomasyon programı ve filtreleme programı üreticisi oldukları,
 2003 yılında bir genelgenin yayınlandığı, bu genelgede bir filtreleme programı
kullanılmasının tavsiye edildiği ancak 2006’ya kadar bunun denetime tabi bir
uygulama olmadığı,
 2006 başında bir program yazdıkları ve Tüm İnternet Evleri Derneği aracılığıyla
bedava olarak bir filtreleme hizmeti sunmaya başladıkları, 2006’nın onuncu
ayından beri programlarını paralı olarak vermeye başladıkları, şu anda fiyatın 430
bilgisayar başına 15 TL olduğu, toplam (……) adet kafenin aktif olarak
programlarını kullandığı, bu ay (…) adet satış yapmış oldukları,
 Akınsoft’un Cafeplus8 programının bir kafe otomasyon yazılımı olduğu, ancak
bu programa filtreleme programıymış gibi onay verildiği,
09-09/192-59
11
 Akınsoft için filtrelemenin hiçbir öneminin olmadığı, filtrelemenin kafe otomasyon
programının upgrade’ini gerçekleştirmek ve bu yolla para kazanmak için bir araç
olduğu,
 TİB onayından sonra piyasaya sürülen Handycafe’nin yazılım sıkıntıları olduğu
ve bir süre sonra yavaş yavaş bilgisayarlardan silinmeye başladığı,
Handycafe’nin otomasyon yazılımının ayrı bir program olduğu 440
ifade edilmiştir.
6. Musonya’nın sahibi Mustafa Murat DİCLE ile 29.1.2009 tarihinde yapılan görüşmede
özetle;
 Sadece filtreleme programı ürettikleri, ürünün 30 Ekim’den beri satıldığı ve şu
ana kadar satış adetlerinin (….) olduğu, programın 118 TL üzerinden bilgisayar
sınırlaması olmadan satıldığı,
 Son dönemlerde Volsoft’un da piyasada kafe otomasyon programıyla filtreleme
programını beraber satacağının duyumunu aldıkları,
 Şu anda Handycafe filtreleme programının sadece Handycafe otomasyon
programıyla çalışır durumda olduğu, bu yüzden Handycafe’nin filtreleme 450
programından ücretsiz olarak yararlanmak için mecburen Handycafe’nin
otomasyon programını kullanmak gerektiği,
 Kafe yönetim programının bir kişi tarafından 4-5 ayda yazılabilen bir program
olduğu,
 Server ücretinin müşteri sayısıyla çok ilintili olmadığı, diğer firmaların 2.000 lira
civarında ücret ödediğini duydukları, kendilerinin aylık 175 dolara bu hizmeti
gördürdüğü, aylık 800 lira civarında maliyetle işlerini döndürebildikleri
ifade edilmiştir.
I.4. Değerlendirme
Önaraştırma konusunu temel olarak kafe otomasyon hizmetleri pazarında hakim 460
durumda olduğu iddia edilen Akınsoft ve Handycafe’nin bir ürünü başka bir ürün ile
birlikte satmak ya da bir ürünü maliyetinin altında satmak suretiyle rakiplerini pazar
dışına çıkarmak iddiaları oluşturmaktadır. Bu iddiaların değerlendirilebilmesi için
öncelikle anılan teşebbüslerin kafe otomasyon programları ve/veya filtreleme
programları pazarlarında hakim durumda olup olmadıklarının ortaya konulması
gerekmektedir.
Önaraştırma sürecinde raportörlerce Akınsoft, Handycafe, Tinasoft, Volsoft,
Cafematik4’e bilgi isteme yazıları gönderilmiştir. TİB’e de bir bilgi isteme yazısı
gönderilerek Türkiye genelindeki toplam internet kafe sayısı ve onaylı içerik filtreleme
yazılımlarının her birinin kaç internet kafede kullanıldığı hususlarının bildirilmesi talep 470
edilmiştir. TİB’den alınan bilgilere göre filtre yazılımı pazarında teşebbüslerin pazar
payları5 aşağıda gösterilmektedir:
Tablo 2- Filtre Yazılımı Pazarında Teşebbüslerin Aktif Kullanıcı Sayıları ve Pazar Payları
Program Aktif Kullanıcı Sayısı Pazar Payı (%)
Akınsoft (…….) (…….)
Handycafe (…….) (…….)
Özne Yazılım (…….) (…….)
Webaynet (…….) (…….)
Volsoft (…….) (…….)

4 Cafematik’den herhangi bir cevap alınamamıştır.
5 Yazılım olmayıp donanım olan 8 adet donanım satışı tabloya dahil edilmemiştir.
09-09/192-59
12
CBR (…….) (…….)
Musonya (…….) (…….)
Bilgesoft (…….) (…….)
Toplam 6.068 100,00
Tablodan görüldüğü gibi Akınsoft’un pazar payı rakiplerinin pazar paylarından oldukça
yüksektir. Ancak şu hususa dikkat çekilmelidir: TİB’in bildirdiği rakamlara göre toplam
internet kafe sayısı 16.563’dür. 10.495 internet kafe (toplam internet kafelerin
%63,3’ü), yönetmeliğin getirdiği yükümlülüğe rağmen henüz filtre yazılımı
kullanmamaktadır. Teşebbüslerin toplam kullanıcı sayısına ve toplam internet kafe
sayısına göre oluşan pazar payları aşağıda gösterilmektedir:
Tablo 3- Teşebbüslerin Aktif Kullanıcı Sayısına ve Toplam İnternet Kafe Sayısına Göre Pazar Payları: 480
Program Adı Kullanıcı Sayısı
Toplam Kullanıcıya Oran
(%)
İnternet Kafe Sayısına
Oran (%)
Akınsoft (…….) (…….) (…….)
Handycafe (…….) (…….) (…….)
Özne Yazılım (…….) (…….) (…….)
Webaynet (…….) (…….) (…….)
Volsoft (…….) (…….) (…….)
CBR (…….) (…….) (…….)
Musonya (…….) (…….) (…….)
Bilgesoft (…….) (…….) (…….)
Toplam 6.068
Görüldüğü gibi hakkında önaraştırma yürütülen Akınsoft ve Handycafe’nin pazar
payları toplam kullanıcıya göre hesaplandığında %(….) iken, toplam internet kafe
sayısına göre hesaplandığında %(…) olmaktadır. Kafe otomasyon programları
pazarında teşebbüslerin pazar payları ise aşağıdaki tablolarda gösterilmektedir:
Tablo 4 - İnternet Kafe Otomasyon Programı Satışları Kullanıcı Sayıları - 2006
Program Kullanıcı Sayısı Oran (%)
Easycafe (…….) (…….)
Handycafe (…….) (…….)
Akınsoft (…….) (…….)
Toplam 7.016 100
Tablo 5 - İnternet Kafe Otomasyon Programı Satışları Kullanıcı Sayıları - 2007
Program Kullanıcı Sayısı Oran (%)
Easycafe (…….) (…….)
Handycafe (…….) (…….)
Akınsoft (…….) (…….)
Toplam 9.475 100
Tablo 6 - İnternet Kafe Otomasyon Programı Satışları Kullanıcı Sayıları - 2008
Program Kullanıcı
Toplam Kullanıcıya
Oran (%)
Toplam İnternet Kafe Sayısına
Oran (%)
Easycafe (…….) (…….) (…….)
Handycafe (…….) (…….) (…….)
Akınsoft (…….) (…….) (…….)
Toplam internet kafe sayısı 16.563
Gerek kafe otomasyon programı pazarına, gerekse filtre programı pazarına girişin
oldukça kolay olduğu vurgulanmalıdır. Filtre programı için TİB’den alınması zorunlu
09-09/192-59
13
olan onay dışında herhangi bir gereklilik bulunmamaktadır. Bu yazılımların üretilmesi 490
de çok fazla bir maliyet gerektirmemektedir.6
Önaraştırma devam ederken, Akınsoft tarafından gönderilen yazıda özetle;
 Danıştay’ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere pazar payının yalnız hakim
durumda olup olmadığı incelenen şirket açısından değil, rakip işletmeler
açısından da incelenmesi gerektiği,
 Türkiye çapında 35.000-40.000 civarında internet kafe olduğunu tahmin ettikleri,
piyasada Cafeplus8’e eşdeğer nitelikte ve başka yazılım şirketlerince piyasaya
sürülmüş olan onlarca yazılım bulunduğu, bunlardan bir kısmının ücretsiz
dağıtıldığı,
 Cafeplus8’in bugün itibariyle (………) civarında lisanslı kullanıcısı bulunduğu, 500
kafe otomasyon programlarını ücretsiz olarak dağıtan ve yazılım üzerindeki
reklam ücretleri ile gelir elde eden firmaların piyasaya hakim olduğu,
 Akınsoft’un hakim durumda olduğu kabul edilse dahi, yapılan şikayetin asıl
konusu olan “filtre yazılım onaylarını mevcut kafe programları adına almak”
eyleminin, Kanun’un 6. maddesi kapsamında yer alan “bir mal veya hizmetle
birlikte, diğer mal veya hizmetin satın alınmasının sağlanması” hükmünün
içeriğinde kaldığının söylenemeyeceği,
 İnternet kafelerde filtre programı kullanılması mecburiyetinden sonra, eski
sürümlü kafe otomasyon programlarının satışını durdurarak, Cafeplus8 adlı filtre
programını oluşturdukları, kullanıcının isterse Cafeplus8’i kendilerinden alıp, 510
yanında başka bir yazılım firmasına ait kafe otomasyon programı
kullanabileceği, bunun önünde teknik bir engel bulunmadığı,
 Kafe otomasyon programlarını kullanan kullanıcıların Cafeplus8 filtre
programına upgrade ettikleri, programlar arası geçiş yapmanın hiçbir zaman
zorunlu tutulmadığı, halen birçok kullanıcılarının filtreleme özelliği olmayan eski
sürümlü kafe programlarını kullanmaya devam ettikleri, hatta bunların
birçoğunun başka firmalara ait filtre programı kullandıkları,
 “Kafe otomasyon ve filtre programlarının çok düşük ücretle satılması” iddiasının
ciddiye alınmasının bile yanlış olacağı, çünkü piyasada onlarca yazılım olduğu
ve bunlardan bir kısmının ücretsiz olarak dağıtıldığı, 520
 Bu nedenlerle şikayetin ve Akınsoft hakkında soruşturma açılması talebinin
reddine karar verilmesi gerektiği
ifade edilmiştir.
Önaraştırma süreci devam ederken Akınsoft tarafından Kurumumuza bir yazı daha
gönderilmiştir. Bu yazıda ise özetle;
 Cafeplus8 programının yapısında bir değişiklik yapmaya karar verdikleri ve yeni
bir filtreleme programı oluşturdukları,

6 Tinasoft tarafından gönderilen yazıda yazılımcı açısından yazılım üretmenin tek maliyetinin zaman
olduğu, firma ya da şahısların bu zamanı nasıl satın aldıklarına bağlı olarak yazılımın maliyetinin
değişkenlik göstereceği, ortalama bir rakam vermek gerekirse bir kafe otomasyon yazılımı üretmenin
altı-sekiz aylık bir süre alacağı ve yaklaşık maliyetinin 24.000 TL olacağı ifade edilmektedir. Webaynet’in
sahibi ile yapılan görüşme tutanağında “filtreleme programı üreticisi ve filtreleme hizmeti sağlayacak bir
üretici olarak piyasaya girmek için 100-200.000 TL bir maliyet gerekeceği” ifadeleri yer almaktadır.
Volsoft’dan gelen yazıda ise pazara giriş için gerekecek sermaye miktarı şu şekilde belirtilmektedir:
içerik filtreleme yazılımları için: tam donanımlı, profesyonel: 400-450.000 TL, vasatın üstü 300-350.000
TL, vasatın altı: 250-300.000 TL, amatör: 100-200.000 TL (Kafe otomasyon programları için verilen
rakamlar, bu rakamlardan 50.000 TL daha fazladır).
09-09/192-59
14
 Bu yeni programın onayı için TİB’e yaptıkları başvurunun bir örneğinin ekte
sunulduğu
ifade edilmektedir. Yazının ekinde yer verilen ve TİB’e hitaben yazılan yazıda ise 530
Cafeplus8 programının içeriğindeki filtreleme özelliğinin kaldırılarak, Cafeplus9 olarak
değiştirilmesine ve filtreleme yazılımı olarak da Filterplus programının son kullanıcılara
sunulmasına karar verildiği, bu çerçevede Cafeplus8 ismi ile geçen onaylarının
Cafeplus Filter olarak değiştirilmesi için gerekli işlemlerin başlatılması ve söz konusu
değişikliğin altyapı değişikliği yapılmasını gerektirmesi nedeniyle 1.3.2009 tarihinden
itibaren yürürlüğe girmesi talep edilmektedir.
Yukarıda yer verilen şikayet dilekçelerinin özetlerinden ve yapılan görüşme
tutanaklarından da görüldüğü gibi, piyasada asıl rahatsızlık yaratan husus Akınsoft’un
filtre programı onayını kafe programı adına alması, filtre programının kafe otomasyon
programı satışı için bir araç olarak kullanılması endişesidir. Akınsoft’un filtre programı 540
onayını kafe programından bağımsız olarak, filtre programı adına alması bu endişeleri
bertaraf edecektir. Nitekim Özne Yazılım sahibi Eşref Yarımca ile yapılan görüşme
tutanağında ”Eğer iki program ayrılmış olsaydı, kendi işlerinin çok daha iyi olabileceği,
çünkü bu sistemde insanların Akınsoft kullanmaya yönlendirildiği” ifadeleri yer
almaktadır. Sonuç olarak TİB onayının sadece filtre programına alınmasının,
şikayetçilerin ilk iddiasını (bir ürünü başka bir ürün ile birlikte satmak) dayanaksız
bırakacağı görülmektedir. Bu noktada, Akınsoft’un bugüne kadarki uygulamasının
rekabet ihlali oluşturup oluşturmadığı ve ikinci iddia (bir ürünü maliyetinin altında
satmak suretiyle rakiplerini pazar dışına çıkardığı) değerlendirilmelidir.
Bağlama (tying), satıcı konumundaki bir teşebbüsün bir ürünün satışını alıcının ayrı bir 550
ürünü de alması koşuluna bağlamasıdır. Bağlama anlaşmalarında alıcı tarafından esas
olarak talep edilen birinci ürüne “bağlayıcı veya bağlayan ürün”, bu ürünle birlikte alımı
zorunlu kılınan ikinci ürüne “bağlanan ya da bağlı ürün” denmektedir. Bağlama temel
olarak iki ürünün birlikte satılması olarak tanımlanmakla birlikte, birçok şekilde
gerçekleşebilmektedir (tüm ürün gamının birlikte satılması “full line forcing”, paket satış
“bundling” vb.). Bağlama anlaşmaları satışların arttırılması, ürün lansmanı, pazar payı
elde etme, ekonomik gücün genişletilmesi, fiyat ayrımcılığı, yıkıcı fiyat uygulaması, gizli
fiyat indirimleri, fiyat kontrollerinden kurtulma, pazarın rakiplere kapatılması olmak
üzere birçok farklı amacı gerçekleştirmek için uygulanabilmektedir.
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6. maddesinin (a) bendinde 560
“ticari faaliyet alanına başka bir teşebbüsün girmesine doğrudan veya dolaylı olarak
engel olunması ya da rakiplerin piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırılmasını amaçlayan
eylemler” ve aynı maddenin (c) bendinde “Bir mal veya hizmetle birlikte, diğer mal veya
hizmetin satın alınmasını veya aracı teşebbüsler durumundaki alıcıların talep ettiği bir
malın veya hizmetin, diğer bir mal veya hizmetin de alıcı tarafından teshiri şartına
bağlanması ya da satın alınan bir malın belirli bir fiyatın altında satılmaması gibi tekrar
satış halinde alım satım şartlarına ilişkin sınırlamalar getirilmesi” halleri hakim durumun
kötüye kullanılması hallerinden sayılmaktadır.
Rekabet literatürü ve bu alanda oluşan içtihat, bağlama anlaşmalarının hangi hal ve
unsurların bir araya gelmesi halinde ihlal olarak değerlendirilmesi gerektiği yönünde yol 570
gösterici bir takım ilkeler ortaya koymaktadır. Bir bağlama anlaşmasının ihlal olarak
değerlendirilebilmesi için gerekli koşullardan ilki iki ayrı ürünün varlığının söz konusu
olmasıdır. İkinci koşul, ayrı ürünlerin bağlı satışının varlığıdır. Üçüncü ve en kritik
unsur, pazardaki rakiplerin dışlanmasını olanaklı kılacak ekonomik gücün, bir diğer
ifade ile hakim durumun varlığı ve bu güç kullanılarak rekabetin
sınırlandırılmasıdır.
09-09/192-59
15
İlgili ürün pazarı tanımlanırken de ifade edildiği üzere, hali hazırda tüketicilerin
kullanımına ayrı ayrı sunulan ve bu şekilde tüketilen, toplu kullanım sağlayıcılarına
yönelik filtreleme programları ile internet kafe otomasyon programları kendi başlarına
ayrı ürünler olarak değerlendirilmektedir7. Yapılan inceleme ve görüşmelerde TİB 580
tarafından Akınsoft’un kafe otomasyon programına onay verildiği, dolayısıyla Akınsoft
tarafından kafe otomasyon ve filtre programlarının birlikte satıldığı tespit edilmiştir. Bu
açıklamalar çerçevesinde; iki farklı ürünün varlığı ve bu ürünlerin bağlı satışının varlığı
unsurlarının gerçekleştiği tespit edilmiştir. Son olarak hakim durumun varlığı ve
rekabetin bu güç kullanılarak sınırlandırılması koşulunun değerlendirilmesi
gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen Tablo 6’dan da görüleceği üzere 2008 yılı itibarıyla toplam 16.563
olan internet kafenin (……..)’inde, yaklaşık olarak %(…)’inde Akınsoft’un otomasyon
programı kullanılmaktadır. Aynı tablo incelendiğinde yine 2008 yılı için Handycafe’nin
pazar payının ise yaklaşık %(…) olduğu görülmektedir. Akınsoft’un, kayıtlı kullanıcıları 590
dışında, kafe otomasyon programını “crack”li (yazılımın kırılarak ücretsiz ve/veya
sınırsız hale getirilmesi) olarak kullanan çok sayıda kullanıcısı bulunmaktadır. Resmi
rakamlara göre pazar payı %(…) olmakla birlikte, bu durumun Akınsoft’a bu rakamın
daha üstünde bir pazar gücü sağladığı söylenebilecektir. Yukarıda yer verilen ve
yerinde incelemede elde edilen belgede yer alan ifadelerden, Akınsoft’un internet kafe
sahiplerinin filtre yazılımı kullanma zorunluluğunu, “crack”li ürünleri kullanan internet
kafeleri lisanslayarak satışlarını arttırmak için bir araç olarak kullandığı anlaşılmaktadır.
Ancak bu husus değerlendirildiğinde dahi, Akınsoft’un kafe otomasyon programları
pazarında hakim durumda olduğu söylenemeyecektir. Zira yukarıda da ifade edildiği
gibi pazarda Handycafe’nin %(…)’lük bir payı bulunmaktadır. Yukarıdaki tablolardan 600
da görüldüğü gibi 2006 yılında pazarın %(…)’ine sahip olan Easycafe’nin pazar
payının 2008 yılında %(…)’e düşmesi, pazarda lider konumda bulunan aynı firmanın iki
yıl sonra pazarın üçüncü büyük aktörü olması gibi etkenler değerlendirildiğinde bu
pazarda bir hakim durumdan söz edilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.
Yapılan bu tespitler doğrultusunda, Akınsoft’un bugüne kadarki bağlama
uygulamasının, bu teşebbüsün mevcut koşullar altında hakim durumda olduğu
tespitinin yapılamaması nedeniyle rekabeti sınırlandıran bir eylem olarak
değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede Akınsoft’un yıkıcı fiyat
uyguladığı iddiası da dayanağını yitirmektedir. Ateş Yazılım’ın yıkıcı fiyat uyguladığı
iddiası ise aşağıda değerlendirilmektedir. 610
Hakim durumdaki bir firmanın maliyet altı fiyatlama politikalarıyla rakiplerini dışlaması
4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilebilmektedir. Ancak bu tespitin
yapılabilmesi için gereken iki unsur hakim durumdaki bir teşebbüsün varlığı ve maliyet
altı olarak değerlendirilebilecek bir fiyatlama politikasıdır.
Ateş Yazılım’ın filtre programı olan Handycafe’nin hizmet sunum modeli temel itibariyle
reklam yayınına dayanmaktadır. Firmanın çalışma modeli uyarınca ürünü kullanan
internet kafeden bir ücret alınmamakta, bunun yerine o internet kafedeki bilgisayarları
yönlendirme hakkı kazanılmaktadır. Böylesi bir fiyatlama ilk bakışta ürünün tamamen
ücretsiz sunulduğu yönünde bir izlenim yaratabilse de, bu ürünün kullanılmasında
esasen bir ücret ödenmiş olduğu, sadece bu ücreti ödeyen tarafın ürünü kullanan 620
değil, reklamveren olduğu dikkate alınmalıdır.

7 AB Komisyonu tarafından bağlamanın olmadığı bir durumda bu ürünün tek başına üretilmesine olanak
sağlayacak miktarda alıcının bağlanan ürünü tek başına talep ettiği ya da kullanıyor olduğu durumlarda
bağlanan ürün ile kendisine bağlanan ürünlerin farklı ürünler olduğu kabul edilmektedir.
COMMUNICATION FROM THE COMMISSION, Guidance on the Commission's Enforcement Priorities
in Applying Article 82 EC Treaty to Abusive Exclusionary Conduct by Dominant Undertakings, s.18 p.50
09-09/192-59
16
Bu noktada önem taşıyan bir başka unsur, filtreleme programı kullanmakta olan 6.068
internet kafeden sadece (…….)’ünün Handycafe kullanıyor olduğudur. Handycafe
kullanıcılarının toplam filtreleme programı kullanan internet kafelere oranı %(…),
toplam internet kafelere oranı ise %(…)’tir. Bu bağlamda, teşebbüsün pazar payının,
piyasada belirleyici bir role sahip olduğu yönünde bir değerlendirme yapılabilmesi için
gereken seviyenin çok altında olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Mevcut durumda piyasada
Handycafe’nin hakim konumda olduğunun iddia edilemeyeceği, dolayısıyla bir kötüye
kullanmanın da söz konusu olamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu bilgiler çerçevesinde filtre yazılım onaylarını mevcut kafe programları adına almak 630
ve bunları çok düşük ücretle satmak iddiasına ilişkin olarak, Akınsoft ve Ateş Yazılım
hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara ilişkin olarak
Akın Yazılım Bilgisayar İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ateş Yazılım Bilgisayar ve
İnternet Teknolojileri Tic. Ltd. Şti. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy