Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-2-27 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-09/206-60
Karar Tarihi : 5.3.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Ali DEMİRÖZ, Adnan AKGÜN
C. BİLDİRİMDE : - Aselsan Elektronik San. ve Tic. A.Ş.
BULUNAN Mehmet Akif Ersoy Mahallesi 296. Cadde No: 16, 06370
Yenimahalle/Ankara
D. TARAFLAR : - Aselsan Elektronik San. ve Tic. A.Ş. 20
Mehmet Akif Ersoy Mahallesi 296. Cadde No: 16, 06370
Yenimahalle/Ankara
- Aselsannet Elektronik ve Haberleşme Sistemleri Sanayi
Ticaret İnşaat ve Taahhüt Ltd. Şti.
Mustafa Kemal Mah. 47. Sok. No:90 Çankaya/Ankara
- Havelsan Hava Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Eskişehir Yolu 7.km, 06520 Ankara
- Aspilsan Askeri Pil Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Organize Sanayi Bölgesi, 12.Cad. No:8 Kayseri
- Destek Elektronik Sistemler Teknoloji Sanayi ve Ticaret A.Ş. 30
Ziaurrahman Caddesi No:1/2-6 Çankaya/Ankara
- Zafer ŞAHİN
Ziaurrahman Caddesi No:1/2-6 Çankaya/Ankara
- Muteber ŞAHİN
Ziaurrahman Caddesi No:1/2-6 Çankaya/Ankara
- A.Atilla NAZİKOĞLU
Ziaurrahman Caddesi No:1/2-6 Çankaya/Ankara
E. DOSYA KONUSU: Mikes Mikrodalga Elektronik Sistemler Sanayi ve Ticaret
A.Ş.’nin (Mikes A.Ş.) toplam payların %25’i oranındaki payın Destek Elektronik 40
Sistemler Teknoloji Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Destek Elektronik), Zafer Şahin,
Muteber Şahin ve Atilla Nazikoğlu tarafından Aselsan Elektronik Sanayi ve
Ticaret A.Ş.’ye (Aselsan) devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.2.2009 tarih ve 1497 sayı ile giren
bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 3.3.2009 tarih ve 2009–2–27/Öİ-
09-AD sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 05.03.2009 tarih ve REK.0.06.00.00-
09-09/206-60
2
120/61 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-09 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır. 50
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin,
4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi
olduğu, söz konusu devir işleminin ilgili pazarda hâkim durum yaratılması veya
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir devralma işlemi olmadığı ve işleme izin
verilmesinde bir sakınca olmadığı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı
Anılan devir işlemi, 23 Şubat 2009 tarihinde imzalanan Pay Devri Anlaşması 60
çerçevesinde Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir.
İşlemin amacının, (……………..TİCARİ SIR……………) ifade edilmektedir.
Mikes A.Ş.’nin işlem öncesi ve sonrasına ait ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda
gösterilmektedir.
Tablo 1: Devir İşlemi Öncesi ve Sonrası Mikes A.Ş.’nin Ortaklık Yapısı (%)
Aselsan (…) (…)
Savunma Sanayi Müsteşarlığı (…) (…)
Destek A.Ş. (…) (…)
Zafer Şahin (…) (…)
Muteber Şahin (…) (…)
Atila Nazikoğlu (…) (…)
Diğer TSKGV ve Aselsan İştirakleri (…) (…)
Toplam 100 100
Pay Devri Anlaşması’nın “Yürürlük” başlıklı 8. maddesinde;
“İşbu Anlaşma; aşağıdaki hususların yerine getirildiği tarihte (hangisi en son
gerçekleştirilirse) yürürlüğe girecektir: …
(b) Aselsan’ın işbu Anlaşma çerçevesinde devralacağı paylara ilişkin Rekabet
Kurumu’na yapacağı müracaat sonucunda, Rekabet Kurumu tarafından olumlu görüş 70
veya devre engel bir durum olmadığının bildirildiğinin, Aselsan tarafından taraflara
bildirilmesi”
ifadelerine yer verilmektedir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Aselsan
Aselsan, Türkiye'de ve yurt dışında modern askeri ve sivil elektronik cihaz ve
sistemler alanında faaliyet gösteren bir entegre elektronik sanayi kuruluşudur. Dosya
mevcudunda Aselsan’ın %(…) oranında hissesinin Türk Silahlı Kuvvetlerini
Güçlendirme Vakfı (TSKGV) tarafından sahip olunduğu geriye kalan %(…)’lik
hissenin ise İMKB’de işlem gördüğü ifade edilmektedir. 80
TSKGV, silahlı kuvvetlerin güçlendirilmesi, ihtiyaç duyulan silah, araç ve gereçleri
yurtiçinde üretecek seviyede bir savunma sanayi kurularak dışa bağımlılığın asgariye
indirilmesi amacıyla oluşturulan Deniz, Kara, Hava Kuvvetlerini Güçlendirme
Vakıflarının 1983 yılında 3388 sayılı Kanun ile birleştirilmesi sonucunda kurulmuştur.
Vakfın Mütevelli Heyeti Milli Savunma Bakanı, Genelkurmay İkinci Başkanı, Milli
09-09/206-60
3
Savunma Bakanlığı Müsteşarı ve Savunma Sanayi Müsteşarı’ndan oluşmaktadır.
TSKGV, Aselsan ile birlikte Havelsan Hava Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(Havelsan), Aspilsan Askeri Pil Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Aspilsan), İşbir Elektrik
Sanayi A.Ş.'nin çoğunluk hisselerine de sahiptir. Vakfın aynı zamanda çeşitli
şirketlerde iştiraki bulunmaktadır. 90
Yukarıda da ifade edildiği üzere devir işlemi sonucunda Aselsan Mikes A.Ş.’nin
%(…)’üne, TSKGV’nin diğer bağlı ortakları olan Aspilsan, Havelsan, Aselsannet
Elektronik ve Haberleşme Sistemleri Sanayi Ticaret İnşaat ve Taahhüt Ltd. Şti.
(Aselsannet) ise toplam %(…)’sına sahip olacaktır. Dolayısıyla, TSKGV tarafından
kontrol edilen şirketler Mikes A.Ş.’nin hisselerinin %(…)’sini elde edecektir.
H.2.2. Destek Elektronik
Mikes A.Ş. hisselerinin %(…)’ünü elinde bulunduran ve işlem sonucunda söz konusu
hisseleri Aselsan’a devredecek olan Destek A.Ş., Türk Ticaret Kanunu hükümlerine
göre kurulmuş olup, merkezi Ankara'da bulunmaktadır. Destek A.Ş. hisselerinin
çoğunluğuna (%...) Zafer Şahin sahiptir. Yine işleme taraf konumunda olan Mikes 100
A.Ş. ortaklarından Atila Nazikoğlu ve Muteber Şahin de Destek A.Ş.'de hisse
sahibidir.
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Rekabet Kurulu’nun Aselsan’ın Mikes A.Ş.’den pay alımına ilişkin başvuruyu
değerlendirdiği 02-62/774-316 sayılı kararında, savunma sanayi ürün ve hizmetleri
hakkında geniş bir değerlendirme yapılmış ve işlem özelinde ilgili ürün pazarı
elektronik harp sistemleri ürün ve hizmetleri pazarı olarak belirlenmiştir.
Yapılan işlemin taraflarının aynı olması, taraflarının faaliyet konularında herhangi bir
değişikliğe gidilmemiş olması ve ilgili piyasalarda ürün pazarının değiştirilmesine 110
neden olabilecek herhangi bir gelişmeye rastlanamaması nedeniyle, dosya konusu
işlemin değerlendirilmesi bakımından da ilgili ürün pazarı “elektronik harp sistemleri
ürün ve hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Türkiye’de ilgili ürünlerin satışı ve üretimi çeşitli izinlere ve ön denetimlere tabi
olduğundan, tanımlanabilecek en küçük coğrafi pazar "Türkiye" olarak kabul
edilmiştir.
H.4. Değerlendirme
H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in “Birleşme ve Devralma” hallerini belirleyen 2. maddesinin (b) 120
bendinde yer alan “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi”
hükmü aynı Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan koşullara bağlı olarak Rekabet
Kurulu’ndan izin alınması gereken birleşme ve devralma işlemlerinin kapsamını
belirlemektedir.
Rekabet Kurulu’nun Aselsan ve Savunma Sanayi Müsteşarlığının Mikes A.Ş.’nin
toplamda %(…) oranındaki hissesini devralmasına ilişkin 02-62/774-316 sayılı
kararında, Mikes A.Ş.’nin, ana sözleşmesinde yer alan karar nisapları ve Savunma
09-09/206-60
4
Sanayi Müsteşarlığının 3238 sayılı Kanun ile kendisine verilen görevleri göz önünde 130
bulundurularak, Aselsan ve Savunma Sanayi Müsteşarlığı tarafından ortak kontrol
edildiği sonucuna varılmıştır.
Söz konusu Ana Sözleşme’ye göre, yönetim kurulu toplam yedi üyeden oluşmakta,
üyelerin dördü A grubu pay sahipleri, ikisi B grubu pay sahipleri, biri C grubu pay
sahipleri tarafından gösterilecek adaylar arasından seçilmektedir. Yönetim kurulu en
az beş üyenin huzuru ile yapılmakta ve yönetim kurulu toplantılarında kararlar, kural
olarak beş üyenin olumlu oyu ile alınmaktadır. Genel kurul ortaklar arasından veya
dışarıdan görev süresi en fazla üç yıl olmak üzere, her bir grubun göstereceği
adaylar arasından üç denetçi seçmektedir. Genel kurulun karar nisabı mevcut oyların
ekseriyetidir. Fakat bazı istisnalar mevcuttur; sermaye artırımı ve eksiltilmesi her 140
zaman mümkün olmakla birlikte, böyle bir kararın alınması için toplantıya katılan
ortakların %(…)’inin olumlu oyu gerekmektedir. Şirketin mevcut ortaklarla ya da
bunların kontrolü altındaki yan şirketler dışında kalan şirketlerle birleşmesi
durumunda, birleşme kararının alınabilmesi için mevcut oyların %(…)’nin olumlu
olması gerekmektedir. Ayrıca şirketin tasfiyesi ve feshine karar verilmesi durumunda,
alınacak genel kurul kararının geçerli olması için, bu karar toplantıda mevcut oyların
%(…)’si ile alınmalıdır.
Bu bilgiler ışığında devir işleminin tamamlanması ile birlikte Mikes A.Ş., Savunma
Sanayi Müsteşarlığı ve Aselsan ortak kontrolünden, %(…) oranında pay sahipliği ile
Aselsan’ın tek kontrolüne geçecektir1. Dolayısıyla, dosya konusu hisse devir işlemi, 150
1997/1 sayılı Tebliğ 2. maddesi anlamında birleşme ya da devralma sayılan
hallerden birini oluşturmaktadır.
H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ’in, “İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar”
başlığı altındaki 4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme
veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin,
ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar
paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin
almaları zorunludur.” hükmü uyarınca, Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini 160
aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir.
Dosya mevcudu bilgilere göre, 2008 yılında Aselsan ve Mikes A.Ş.’nin elde ettiği
cirolar sırası ile (………………) TL ve (………………) TL’dir. Sadece Mikes A.Ş.’nin
cirosu dikkate alındığında bile dosya konusu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4.
maddesinde öngörülen ciro eşiğini aşması nedeniyle izne tabi olduğu sonucuna
varılmıştır.
H.4.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinin “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum
yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak 170
şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç
1 Mikes A.Ş.’de hissesi bulunan ve TSKGV tarafından kontrol edilen diğer şirketler rekabet hukuku
bakımından tek bir ekonomik bütün oluşturduğundan, söz konusu şirketlerin paylarının da Aselsan’a
eklenmesinde bir sakınca olmadığı kanaatine varılmıştır.
09-09/206-60
5
olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır” şeklindeki hükmü uyarınca bir
pazarda hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun
sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmalar
yasaklanmaktadır.
Yukarıda da ifade edildiği üzere devir işlemi ertesinde Mikes’in kontrolü Savunma
Sanayi Müsteşarlığı ve Aselsan’ın ortak kontrolünden Aselsan’ın tek kontrolüne
geçecektir. Bu bağlamda Mikes A.Ş.’nin Savunma Sanayi Müsteşarlığı’nın ortak 180
kontrolünden çıkmasının ilgili pazarın yapısında herhangi bir değişikliğe yol
açmayacağı dikkate alınarak, işlem sonucunda hakim durum yaratılması ya da
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azalması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun 190
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığına, bu nedenle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy