Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-2-248 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 09-11/216-67
Karar Tarihi : 11.3.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Ekrem SOLMAZ , Evrim Özgül KAZAK
C. BAŞVURUDA : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
BULUNANLAR
D. HAKKINDA :- Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.
ÖNARAŞTIRMA Turkcell Plaza Meşrutiyet Cad. No:71 Tepebaşı 34430 20
YAPILANLAR İstanbul
- Avea İletişim Hizmetleri A.Ş.
Abdi İpekçi Cad. No:75 Maçka/İstanbul
- Vodafone Telekomünikasyon A.Ş.
Büyükdere Cad. No:67 34398 Maslak/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş., Avea İletişim
Hizmetleri A.Ş., Vodafone Telekomünikasyon A.Ş.’nin toplu SMS kontör 30
fiyatlarının aynı ve çok yüksek olduğu, bunun yanı sıra toplu SMS
gönderen firmaların yurtdışından daha ucuza kontör temin ederek
gönderdikleri SMS’leri bloke ederek abonelere ulaşmasını engelledikleri
veya geç ilettikleri bu şekilde söz konusu firmaları kendilerinden kontör
almaya zorladıkları ve pazarda tekelleşme yarattıkları iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle;
- Kendilerinin faaliyetleri gereği üyelerinin bilgilendirilmesi işlemini
üyelerinin cep telefonlarına gönderdikleri kısa mesajlarla
gerçekleştirdikleri, 40
- Kısa mesaj gönderimi için gerekli kontörleri Turkcell İletişim Hizmetleri
A.Ş. (Turkcell), Avea İletişim Hizmetleri A.Ş. (Avea) ve Vodafone
Telekomünikasyon A.Ş. (Vodafone)’den ya da yurtdışından toplu alım
yaparak temin edebildikleri,
- Ancak, söz konusu üç GSM operatörünün toplu kısa mesaj kontör
fiyatlarının aynı ve çok yüksek olduğu (96 Kr olduğu),
09-11/216-67
2
- Kısa mesaj kontörünü yurtdışından 17 Kr’ye temin edebildikleri, ancak bu
yolu seçtiklerinde GSM operatörlerinin mesaj sayısı 20’yi geçtiğinde bu
mesajları bloke ettiği veya geç ulaştırdığı ve söz konusu operatörler ile
yaptıkları telefon görüşmelerinde bu sorunun hallolması için kısa mesaj 50
alımlarını kendilerinden yapmaları gerektiğini belirttikleri,
- Bu nedenle kendilerinin, anında bilgilendirme yapılması gereken bir
piyasaya ilişkin hizmet vermeleri nedeniyle, faaliyetlerinin zorlaştırıldığı,
- Söz konusu üç operatörün bu suretle pazarda haksız rekabete yol açıp
tekelleşme yarattıkları
ifade edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.07.2008 tarih, 4835 sayı,
21.8.2008 tarih, 5519 sayı ve 3.12.2008 tarih ve 8008 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 8.1.2009 tarih ve 2008-2-248/İİ-09-ŞDK sayılı İlk İnceleme 60
Raporu, 9.1.2009 tarih, REK.0.06.00.00-110/6 sayılı Başkanlık Önergesi ile
Rekabet Kurulu’nun 14.1.2009 tarih ve 09-02 sayılı toplantısında görüşülmüş ve
Turkcell, Avea ve Vodafone hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 4.3.2009 tarih ve 2008-
2-248/ÖA-09-ESO sayılı Önaraştırma Raporu, 6.3.2009 tarih ve REK.
0.06.00.00-110/64 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-11 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Turkcell, Avea ve Vodafone’un
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri
yönünde yeterli bilgiye ulaşılamadığı ve bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 41. 70
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine
ulaşıldığı ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Telekomünikasyon Kurumu’nun1 Görüşü
Başvurunun Kurum’a ulaşması üzerine 18.8.2008 tarihinde Telekomünikasyon
Kurumu (TK)’nun konuya ilişkin görüşü talep edilmiştir. 4.11.2008 tarih ve 7199
sayı ile giriş yapan TK görüşünde şikâyet konusuna ilişkin olarak özetle,
1. GSM işletmecilerinin telekomünikasyon hizmeti vermek amacıyla TK
tarafından yetkilendirildiği,
2. Toplu mesaj hizmetinin hangi şartlarda verilebileceği hususunun 80
16/07/2008 tarih ve 2008/DK-08/416 sayılı Kurul kararıyla düzenlendiği,
bu kapsamda
….
a. Ön ödemeli veya faturalı toplu SMS ayrımı yapılmaksızın satılan
SMS’lerin faturaların hizmet sunumunu sağlayan ve tüm
sorumluluğun sahibi olan GSM işletmecisi tarafından kesilmesi
1 Telekomünikasyon Kurumu’nun ismi dosya sürecinde Bilgi Teknolojileri Ve İletişim Kurumu
olarak değiştirilmiştir.
09-11/216-67
3
koşuluyla toplu SMS hizmetinin, ilgili mevzuat çerçevesinde GSM
işletmecileri nam ve hesabına sunulabileceği,
…
b. İnternet üzerinden hizmet sunmak isteyenlerin internet 90
sayfalarında ve her türlü satış paketinde, hangi GSM şirketinin
nam ve hesabına hizmet sunulduğun ve SMS hizmetinin, ilgili
GSM işletmecisi ad ve hesabına yapıldığının açık bir şekilde
belirtilmesi,
…
c. Tüketici mağduriyetinin yaşanmaması amacıyla, GSM işletmecileri
nam ve hesabına ilgili mevzuat çerçevesinde hareket etmeleri için
GSM işletmecilerinin gerekli tedbirleri almakla yükümlü oldukları
hususlarının karara bağlandığı ifade edilmiştir. Ücretlere ilişkin ise,
3. Başvuruda yer alan rakamların hesaplanmasına ilişkin somut bir açıklama 100
bulunmamasına rağmen, 406 sayılı Telefon ve Telgraf Kanunu’na göre
işletmecilerin söz konusu ücreti ilgili mevzuat, tabi oldukları yetki belgesi
ve Kurum düzenlemelerine aykırı olmayacak şekilde serbestçe
belirleyebildikleri,
4. GSM işletmecilerinin yurtdışındaki diğer GSM işletmecileri ile aralarında
arabağlantı sözleşmeleri imzaladıkları ve arabağlantı sözleşmelerinde yer
alan yükümlülükleri yerine getirmek durumunda oldukları,
5. Bu kapsamda, mesajların bloke edilmesinin veya geç iletilmesinin bu
yükümlülüklere aykırılık teşkil edeceği, yurtdışındaki işletmecilerin bu
duruma itiraz edebileceği, 110
6. Şikayetçinin kontör aldığı yurt dışındaki GSM işletmecisinin, şikayet
edilen GSM işletmecileri ile arabağlantı sözleşmesi imzalamamış olduğu
durumda ise kısa mesajların iletilemeyeceği ve söz konusu operatörlerin
üzerinde bu yönde bir yükümlülüğünün oluşmayacağı
belirtilmiştir.
I.2. Teşebbüsler Tarafından Gönderilen Cevap Yazıları
Turkcell tarafından gönderilen cevap yazısında özetle;
- SMS’lerin yurtiçinde veya yurtdışında faaliyet gösteren GSM operatörleri
tarafından sonlandırılması arasında SMS’lerin gönderilmesinde kullanılan
teknik altyapıdan kaynaklanan bazı farklılıkların olduğu, 120
- Yurtiçinde sonlandırılan SMS’lerin, Turkcell ile diğer operatörler arasında
imzalanmış olan arabağlantı sözleşmeleri uyarınca Turkcell tarafından
doğrudan diğer operatörlere teslim edildiği ve diğer operatörlerce
sonlandırıldığı,
- Yurtdışındaki operatörlerce sonlandırılacak SMS’lerin ise Turkcell
tarafından Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yetkilendirilmiş
işletmecilere teslim edildiği ve bu işletmeciler tarafından SMS’in
sonlandırılacağı operatöre iletildiği, bu nedenle SMS’lerin ulaşma
sürelerinde farklılıkların olabileceği,
09-11/216-67
4
- Turkcell şebekesinde sonlandırılmak üzere yurtdışındaki GSM 130
operatörlerinden SMS alan firmaların Turkcell tarafından bilinmesinin
mümkün olmadığı
belirtilmiştir.
Avea tarafından gönderilen cevap yazısında özetle;
- Yabancı GSM operatörlerinin şebekelerinden başlayıp Avea’da
sonlandırılması gereken SMS’ler konusunda bazen teknik sorunlarla
karşılaşıldığı,
- Mobil telefon şebekesinde SMS gönderilmesini sağlayan Short Message
Service Center’larda (SMSC) Avea tarafından gerçekleştirilen güncelleme
ve değişikliklerin Avea’nın anlaşmalı bulunduğu yabancı GSM operatörleri 140
tarafından zamanında tanımlanmaması veya yabancı GSM
operatörlerinin güncelleme ve değişikliklerinin Avea tarafından
zamanında tanımlanmaması durumlarında SMS’lerin iletiminde geçici
aksaklıkların oluşabildiği,
- Bu tür aksaklıklara neden olan teknik sorunların gerekli güncelleme ve
değişikliklere ilişkin tanımlamaların yapılması ile giderildiği,
- Yurtiçindeki GSM operatörleri arasında SMS gönderiminde şebekeler
arası “doğrudan arabağlantı “ kullanıldığı, yurtdışına yapılan SMS
gönderimlerinde ise doğrudan arabağlantı kullanılmadığı, SMS’lerin
sonlandırılabilmesi için Signalling Transfer Point (STP) olarak adlandırılan 150
şebeke noktalarına ihtiyaç duyulduğu ve bu nedenle yurtiçi SMS
gönderimlerine nazaran yurtdışı SMS iletimlerinin sürelerinin artabileceği
ve bu süreçte daha fazla hata ile karşılaşılabileceği,
- Yurtdışındaki GSM operatörlerinden toplu SMS alımı gerçekleştirerek
Türkiye’deki operatörlerin şebekelerine SMS gönderen şirketlerin Avea
sistemleri tarafından tespit edilmesinin veya bu şirketlerin gönderdikleri
SMS’lerin ayrıştırılmasının mümkün olmadığı
belirtilmiştir.
Vodafone tarafından gönderilen cevap yazısında özetle;
- Operatörler arasında SMS’lerin sonlandırılmasına yönelik anlaşma 160
olmaması durumunda operatörlerin kendi şebekelerinde sonlandırılan
SMS’leri engelledikleri,
- Yabancı operatörlere SMS gönderilebilmesi için yapılan anlaşma ile
yabancı operatörlerinin prefixlerinin, uluslararası çıkışların sağlandığı
gateway olarak adlandırılan santrallere tanımlandığı,
- Vodafone’un SS7 adlı sinyalleşme protokolu kullandığı ve bu protokolü
desteklemeyen IP tabanlı protokolleri kullanan GSM operatörlerine SMS
atılamadığı, bu problemin sinyalleşme çevirici ve dağıtıcı bir firma ile
yapılan anlaşma ile giderildiği,
- SMS’lerin iletimini sağlayan SMSC’lerin sayısal adreslerinin yurtdışındaki 170
operatörlerde tanımlanmaması durumunda operatörler arasında karşılıklı
anlaşma olsa bile SMS’lerin gönderilemediği,
09-11/216-67
5
- Bir operatörün kullanıma açmış olduğu prefixlerin tüm operatörlerce
tanımlanmış olmasına rağmen operasyonel hatalardan dolayı SMS’lerin
sonlandırılamamasının söz konusu olabildiği,
- Yılbaşı, bayram gibi özel günlerde yaşanan yoğunluktan dolayı
sinyalleşmede fiziksel kesintinin ortaya çıkabildiği,
- Yurtdışına gönderilen SMS’lerin yurtdışına çıkan Gateway MSC’lere
iletilmesi ve yanıt alınması gerektiği için çoğu zaman yurtdışına
gönderilen SMS’lerin iletilmesinin, yurtiçi SMS’lerin iletilmesinden daha 180
fazla zaman aldığı,
- Yurtdışından gönderilen ve Vodafone şebekesinde sonlandırılan
SMS’lerin hangi firmalar tarafından gönderildiği bilgisine Vodafone’un
ulaşmasının mümkün olmadığı
belirtilmiştir.
2006-2008 yıllarında yurtdışındaki GSM operatörlerinden gönderilen ve Turkcell,
Avea ve Vodafone’un şebekelerine sonlandıran SMS sayıları aşağıdaki gibidir:
Tablo 1: Yurtdışındaki Operatörlerden Gönderilen SMS Sayısı
Operatör Yıl 2006 2007 2008
Turkcell (………) (………) (………)
Avea (………) (………) (………)
Vodafone (………) (………) (………)
* Nisan-Aralık dönemine ait rakam
** Mayıs-Aralık dönemine ait rakam 190
I.3. Yapılan İnceleme, Değerlendirme ve Tespitler
Şikayet başvurusunda, Turkcell, Avea ve Vodafone tarafından sunulan toplu
kısa mesaj servisi (SMS) ücretlerinin yurtdışında faaliyet gösteren GSM
operatörlerinin toplu SMS ücretlerinden çok yüksek olduğu bunun yanı sıra, söz
konusu GSM işletmecilerinin yurtdışından gelen ve daha ucuza temin edilen söz
konusu toplu SMS’leri bloke ettiği veya abonelere geç ilettiği ve bu yolla
kendilerinden SMS alımını teşvik ettiği iddia edilmiş ve söz konusu üç
operatörün de aynı şekilde davranarak tekelleşmeye çalıştıkları öne
sürülmüştür2. Şikayet konusunun değerlendirilmesinden önce sektörün işleyişi
bakımından genel bir bilgi vermek yerinde olacaktır. 200
Toplu kısa mesaj gönderimi bireylere, şirketlere, kurumlara bilgilendirme, duyuru
yapma gibi konularda özellikle şirketler (kurumsal kullanıcılar) tarafından tercih
edilen bir yöntemdir. Yukarıda yer verilen TK görüşünden de anlaşılacağı üzere,
halihazırda toplu kısa mesaj gönderimi servisinden yararlanmak isteyen
şirketler, Türkiye’de Turkcell, Avea ve Vodafone olmak üzere üç GSM
operatörünün nam ve hesabına çalışan firmalardan bu hizmeti satın alabilmekte
2 Şikayet dilekçesinde, yurtdışında faaliyet gösteren GSM operatörlerinden toplu SMS alımı
gerçekleştirildiği ifade edilmekle birlikte, söz konusu SMS’lerin (internet üzerinden faaliyet
gösteren veya diğer şekillerde çalışan) aracı kurumlardan mı yoksa doğrudan yurtdışında
faaliyet gösteren operatörlerden mi temin edildiği bilgilerine yer verilmemektedir. Söz konusu
bilgi şikayetçiden talep edilmiş, ancak herhangi bir cevap alınamamıştır.
09-11/216-67
6
ve kullanıcılarına ulaşabilmektedir. Toplu SMS sunan firmalar internet üzerinden
de hizmet verebilmektedir. İnternet üzerinden faaliyet gösteren söz konusu
firmalar tarafından yerli ve yabancı GSM operatörlerine ait SMS’ler satışa
sunulabilmektedir. Şirketler, bilgisayarlarına belirli programları yükledikten sonra 210
bu firmaların internet sitelerinden ön ödemeli, faturalı, belirli bir dönem için
kullanım taahhütlü vb. şekillerde toplu kontör satın alıp, bu kontörleri
üyelerine/müşterilerine kısa mesaj atmak için kullanmaktadırlar.
Başvuru dilekçesinde yer verilen iddialardan birincisi Avea, Turkcell ve Vodafone
tarafından sunulan toplu SMS fiyatlarının aynı ve 96 Kr olduğu, söz konusu
fiyatın yurtdışından 17 Kr’ye temin edilebilen toplu SMS fiyatlarının oldukça
üzerinde olduğu iddiasıdır. Bu çerçevede öncelikle Avea, Turkcell ve Vodafone
tarafından uygulanan toplu SMS tarifelerinin incelenmesi gerekmektedir. Söz
konusu teşebbüslerin 2006-2008 yılları arasında geçerli olan toplu SMS tarifeleri
aşağıdaki gibidir: 220
Tablo 2: GSM Operatörlerinin Toplu SMS Fiyat Tarifeleri (Kr/adet)
Turkcell Avea Vodafone
Tarih Aralığı Fiyat Tarih Aralığı Fiyat Tarih Aralığı Fiyat
Şebeke
İçi
Şebeke
Dışı
28.2.2006’dan
Önce
(….) 30.11.2005-
13.11.2007
(….) 23.7.2008-
3.10.2008
(….) (….)
28.2.2006-
1.8.2008
(….) 13.11.2007
Sonrası
(….) 3.10.2008-
8.1.2009
(….) (….)
1.8.2008 Sonrası (….) 8.1.2009
Sonrası
(….) (….)
* Fiyatlara KDV ve ÖTV dahildir.
Görüldüğü üzere Turkcell, Avea ve Vodofone’nun 2006-2008 tarihleri arasındaki
toplu SMS fiyatları şikayet dilekçesinde yer verildiği şekliyle 96 Kr olarak
gerçekleşmemektedir. Bununla birlikte, söz konusu fiyatların 96 Kr’nin oldukça
altında (…) Kr ile (…) Kr arasında seyrettiği görülmektedir.
Yukarıda verilen bilgilere ek olarak, yurtdışında faaliyet gösteren GSM
operatörlerine ait SMS’lerin de pazarlandığı internet üzerinden toplu SMS satışı
yapan firmaların fiyatlarının incelenmesi de faydalı olacaktır. Yapılan
araştırmalarda, kısa mesaj tarifelerine ilişkin internet sitelerinde farklı fiyatların 230
geçerli olduğu görülmüştür. Örneğin, adresinde Türkiye’de
faaliyet gösteren GSM operatörlerine toplu kısa mesaj gönderme ücreti 6,78 Kr
olarak belirlenmiştir. adresinden ise Vodafone ve Avea’ya
en yüksek düzeyde 6,6 Kr’ye, Turkcell’e ise 9,9 Kr’ye kısa mesaj göndermenin
mümkün olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra, yurtdışından belirli sitelerden
(örneğin sitesinden) en yüksek miktarda (250.000 ve
500.000 kontör için) vergiler hariç Vodafone ve Avea’ya doğru mesajlar için
yaklaşık 5,4 Kr (0,027 Avro), Turkcell’e doğru mesajlar için ise, yaklaşık 10,2
Kr’lik (0,051 Avro) bir ücret ödeyerek mesaj gönderilebilmektedir.Bu çerçevede
internet üzerinden hizmet sunan firmalardan şikayet dilekçesinde yer verilen 240
fiyatın da (17 Kr) altında fiyatlardan toplu SMS alabilmek mümkün olduğu
görülmektedir. Söz konusu ücretlere ilişkin özet tablo aşağıda yer almaktadır:
09-11/216-67
7
Tablo 3: Toplu Kısa Mesaj Ücretleri
Turkcell’e doğru 9,9 Kr
Vodafone’a doğru 6,6 Kr
Telekom Atlas On-Line ()*
Avea’ya doğru 6,6 Kr
SERVER GLOBAL Bilişim Hiz. ve Tic. Ltd. Şti.
()
6,78 Kr
Turkcell’e doğru 10,2 Kr
Vodafone’a doğru 5,4 Kr
**
Avea’ya doğru 5,4 Kr
* Vergiler dahil fiyatlardır. ** Vergiler hariç fiyatlar yayınlanmaktadır.
Yukarıda yer verilen bilgilerden,
- Turkcell, Avea ve Vodafone’na ait toplu SMS tarifelerinin şikayet
dilekçesinde yer verildiği şekliyle aynı ve 96 Kr olmadığı, aksine söz
konusu tarifelerin birbirlerinden farklı ve 96 Kr’nin oldukça altında
seyrettiği,
- Söz konusu tarifelerin yurtdışında faaliyet gösteren GSM operatörlerine 250
ait kontörlerin de pazarlandığı internet üzerinden hizmet sunan firmaların
fiyatları ile karşılaştırıldığında şikayet dilekçesinde yer verildiği gibi aşırı
olmadığı
görülmektedir.
Şikayet konusuna ilişkin değerlendirilmesi gereken diğer bir husus ise,
Türkiye’de faaliyet gösteren söz konusu üç operatörün yurtdışından gelen toplu
mesajları bloke ettiği veya geç ilettiği iddiası oluşturmaktadır. Bu iddianın
öncelikle Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) görüşü çerçevesinde
değerlendirilmesi gerekmektedir. İlgili BTK görüşünde, yurtdışındaki
operatörlerle Türkiye’deki operatörler arasında arabağlantı sözleşmesi 260
imzalanmamış olduğu durumda söz konusu operatörler aracılığıyla gönderilen
mesajların iletilemeyeceği, her iki taraf arasında arabağlantı sözleşmesi
imzalandığı takdirde ise mesajların bloke edilmesi durumunun bu iki operatör
arasında sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi kapsamında sorun
oluşturacağı ifade edilmiştir. Bu anlamda öncelikle şikayetçinin toplu SMS temin
ettiği GSM operatörü ile Turkcell, Avea veya Vodafone arasında arabağlantı
anlaşmasının bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Bu
çerçevede şikayetçiden bilgi talep edilmiş, ancak herhangi bir cevap
alınamamıştır. Dolayısıyla şikayet dilekçesinde yer verilen SMS’lerin bloke
edilmesinin, ilgili GSM operatörleri arasında herhangi bir arabağlantı 270
sözleşmesinin bulunmamasından kaynaklanması muhtemel görünmektedir.
Bununla birlikte BTK görüşünde yer verilen GSM işletmecilerinin yurtdışındaki
diğer GSM işletmecileri ile aralarında arabağlantı sözleşmeleri imzaladıkları ve
arabağlantı sözleşmelerinde yer alan yükümlülükleri yerine getirmek durumunda
oldukları, dolayısıyla GSM işletmecilerinin arabağlantı kapsamında hizmet
sundukları tüketicilere ait SMS’leri geciktirerek veya bloke ederek
09-11/216-67
8
göndermelerinin yapmış oldukları arabağlantı anlaşmalarına aykırılık teşkil
edeceği ve yurtdışındaki işletmecilerin bu duruma itiraz edebileceği bilgileri
çerçevesinde şikayetçinin toplu SMS’lerin bloke edilmesi veya geç iletilmesine
karşılık olarak SMS’leri satın aldığı GSM operatörüne başvurabileceği ve 280
problemin ilgili GSM operatörleri arasındaki arabağlantı anlaşmaları
çerçevesinde sonuçlandırılabileceği görülmektedir.
Bununla birlikte, şikayet dilekçesinde yer verilen her üç operatörün de bu
uygulamayı aynı anda başlattığı, bu yolla yurtdışında faaliyet gösteren GSM
operatörlerinden daha ucuza temin edilebilen SMS’ler yerine kendilerinden SMS
alınmasını sağlamayı amaçladıkları ve söz konusu üç operatör arasında bu
amaç doğrultusunda bir tekel oluşturulduğu iddiaları karşısında, Avea, Vodafone
ve Turkcell arasında yurtdışı kaynaklı SMS’lerin bloke edilmesi veya geç
iletilmesi alanında bir koordinasyon içersinde bulunup bulunmadıklarının
değerlendirilmesi gerekmektedir. 290
Bu bağlamda tespit edilmesi gereken konu ise, her üç operatörün bu uygulamayı
gerçekleştirebilmesi için teknik yeterliliğe sahip olup olmadığının, bir başka
ifadeyle Türkiye’de mukim firma veya şahıslara, yurtdışında faaliyet gösteren
GSM operatörlerine ait toplu SMS’leri pazarlayan firmalar aracılığıyla
Türkiye’deki operatörlerde sonlandırılmak üzere gönderilen SMS’ler ile bunun
dışındaki yollarla yurtdışından Türkiye’deki operatörlere gönderilen SMS’leri
birbirlerinden ayırt edebilecek ve bloke edebilecek bir sistemin kurulmasının
teknik olarak mümkün olup olmadığıdır. Nitekim, söz konusu üç operatörün bu
sisteme sahip olmaması durumunda, şikayet konusu uygulamayı
gerçekleştirmelerinin güçleşeceği düşünülmektedir. Konu ile ilgili olarak her üç 300
GSM operatörünce de yurtdışından gönderilen ve şebekelerinde sonlandırılan
SMS’lerin hangi firmalar tarafından gönderildiği bilgisinin sistemleri tarafından
tespit edilmesi ve bu firmaların gönderdikleri SMS’lerin ayrıştırılmasının mümkün
olmadığı ifade edilmiştir. Bu çerçevede mevcut bilgiler ışığında şikayet konusu
uygulamanın teknik olarak uygulanabilir olmadığı görülmektedir.
Bununla birlikte, söz konusu uygulamanın teknik olarak mümkün olduğunun
kabul edilmesi halinde ise Avea, Vodafone ve Turkcell arasında toplu SMS’ler ile
ilgili olarak kartel benzeri bir oluşumun varlığının gösterilmesi gerekmektedir.
Şikayet dilekçesinde yer verildiği şekliyle yurtdışında faaliyet gösteren GSM
operatörlerinden daha ucuza temin edilen toplu SMS’leri şebekelerinde 310
sonlandırmayarak veya geç ileterek firmaları kendilerinden toplu SMS almaya
ileten söz konusu operatörlerin, toplu SMS fiyatlarına ilişkin olarak bir
koordinasyon içerisinde olmalarını beklemek yanlış olmayacaktır. Nitekim
şikayet dilekçesinde de daha önce ifade edildiği üzere, söz konusu operatörlerin
toplu SMS fiyatlarının yurtdışı kaynaklı operatörlerin toplu SMS fiyatlarından
yüksek (96 Krş.) ve aynı olduğu iddia edilmektedir. Öte yandan, söz konusu
operatörlerin toplu SMS fiyat tarifeleri incelendiğinde;
- Operatörlerin toplu SMS fiyatlarının (…) Krş ile (…) Krş arasında
değişiklik gösterdiği,
- Turkcell’in toplu SMS fiyatlarının genel olarak diğer operatörlerin 320
fiyatlarından yüksek olduğu,
- Operatörlerin toplu SMS tarifelerini genel olarak 1-2 yılda bir
değiştirdikleri, söz konusu değişikliklerin farklı tarihlerde gerçekleştirildiği
09-11/216-67
9
ve dolayısıyla fiyat değişikliklerine ilişkin olarak operatörler arasında bir
birliktelik veya uyumun bulunmadığı
görülmektedir.
Bu çerçevede, şikayet konusu uygulamanın teknik olarak mümkün olduğu kabul
edilse dahi, söz konusu operatörler arasında toplu SMS fiyatlarına ilişkin olarak
kartel benzeri bir oluşumun bulunmadığı görülmüştür.
J. SONUÇ 330
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre dosya konusu iddialara
ilişkin olarak, Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş., Avea İletişim Hizmetleri A.Ş. ve
Vodafone Telekomünikasyon A.Ş. hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy