Rekabet Kurumu Başkanlığından,
(Danıştay’ın İptal Kararı Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-2-32 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 09-14/298-72
Karar Tarihi : 13.4.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa
ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan
GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA.
B. RAPORTÖRLER: Hakan Suat ÖLMEZ, Hakan BİLİR
C. ŞİKAYET EDEN: - Resen
D. KARŞI TARAF:
- Birleşik Basın Dağıtım A.Ş. (BBD)
Fatih Mahallesi, Hasan Basri Caddesi, Ford Otosan Arkası, 81470
Samandıra/ İstanbul 20
- YAYSAT Yayın Satış Pazarlama ve Dağıtım A.Ş. (YAYSAT)
Doğan Medya Tesisleri, Hoşdere yolu, 34850, Esenyurt / İstanbul
- BİRYAY Birleşik Basın Yayın Dağıtım A.Ş. (BİRYAY)
Evren Mahallesi, Gülbahar Caddesi, No:68 Asmakat B:1 Güneşli/
İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulu’nca alınan 17.7.2000 tarih ve 00-
26/292-162 sayılı Karar’da rekabetin tesisi amacıyla öngörülen
düzenlemelerin yerine getirilmemesi nedeniyle BİRYAY Birleşik Basın
Yayın Dağıtım A.Ş.’nin varlığının ve Birleşik Basın Dağıtım A.Ş., BİRYAY
Birleşik Basın Yayın Dağıtım A.Ş. ve YAYSAT Yayın Satış Pazarlama ve 30
Dağıtım A.Ş.’nin faaliyetlerinin 4054 sayılı Kanun kapsamında yeni bir
rekabet ihlali oluşturup oluşturmadığının incelenmesine yönelik olarak
yürütülen soruşturma sonucu alınan 6.11.2002 tarih, 02-68/821-333 sayılı
Kurul kararı ile ilgili Danıştay kararları ertesi konunun davacılar yönüyle
yeniden değerlendirilmesi.
F. İDDİALARIN ÖZETİ
Rekabet Kurulu’nun 17.07.2000 tarih ve 00-26/292-162 sayılı kararı, gerekçeli
olarak 12.03.2001 tarihinde haklarında soruşturma yapılan Birleşik Basın
Dağıtım A.Ş. (BBD), BİRYAY Birleşik Yayın Dağıtım A.Ş. (BİRYAY) ve
YAYSAT Yayın Satış, Pazarlama ve Dağıtım A.Ş.’nin (YAYSAT) temsilcisine 40
tebliğ edilmiştir. Söz konusu Karar’da BİRYAY’ın Ana Sözleşmesi’nin 3 üncü
maddesinin hukuka uygun hale getirilmesi, 38 ve 39 uncu maddelerinin de
sözleşmeden çıkartılmasına hükmedilmiş ve bu değişikliklerin yapılması için
taraflara 45 günlük süre tanınmıştır.
09-14/298-72
2
Tarafların belirtilen süre içerisinde ve sonrasında Karar’da belirtilen
değişiklikleri yaptıklarına dair herhangi bir bilgi veya belgenin Rekabet
Kurumu’na ulaşmaması, İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu kayıtlarında
BİRYAY Ana Sözleşmesi’nde değişiklik yapıldığına dair herhangi bir kaydın
bulunmaması, taraflar ve tarafların temsilcileri tarafından konu ile ilgili
olarak yapılan bildirimlere cevap verilmemiş olması nedeniyle Kurul 50
Kararı’na uyulmadığı anlaşılmış olup, Kurul Kararı’na konu olan rekabet
ihlallerinin sürmesi veya ilgili pazarda yeni ihlallerin ortaya çıkması
olasılığına karşı 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddeleri bağlamında
rekabet ihlali olup olmadığının tespiti amacıyla soruşturma açılmasına karar
verilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ
1. Rekabet Kurulu’nun 31.07.2001 tarih ve 01-37 sayılı toplantısında;
BBD, BİRYAY ve YAYSAT hakkında resen soruşturma açılmasına
karar verilmiştir.
2. Bu karar üzerine, 4054 sayılı Kanun’un 43/2. maddesi uyarınca 60
14.08.2001 tarihinde taraflara konuya ilişkin bildirim yapılmış ve
taraflardan yazılı savunmaları istenmiştir. BBD’nin ilk yazılı savunması
13.9.2001 tarihinde, YAYSAT’ın ilk yazılı savunması ise 18.9.2001
tarihinde Kurumumuz kayıtlarına girmiştir.
3. Rekabet Kurulu'nun 30.01.2002 tarih ve 02-05/41-M sayılı kararı ile
4054 sayılı Kanun'un 43/1’ nci maddesi uyarınca soruşturmanın süresi
6 ay uzatılmıştır.
4. Soruşturma Heyeti'nce düzenlenen 26.07.2002 tarih ve SR/02-10 sayılı
Soruşturma Raporu, Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca Kurul Üyeleri ile
ilgili taraflara tebliğ edilmiş ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince 70
hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerden 30 gün içinde ikinci
yazılı savunmalarını göndermeleri istenmiştir.
5. Soruşturma Raporu'nun tebliğini takiben, BİRYAY ve YAYSAT’ın ikinci
yazılı savunmaları sırasıyla, 23.08.2002 ve 22.08.2002 tarihlerinde
Kurumumuz kayıtlarına girmiştir. Söz konusu savunmalar ertesinde
Soruşturma Heyetince hazırlanan ek görüş taraflara sırasıyla
10.09.2002 ve 09.09.2002 tarihlerinde tebliğ edilmiştir. BİRYAY ve
YAYSAT’ın ek görüşe ilişkin yazılı savunmaları 30 günlük sürenin bitimi
olan 10.10.2002 tarihine kadar Kurumumuza ulaşmamıştır.
6. BBD, 22.08.2002 tarih ve 3715 sayı ile Kurumumuz kayıtlarına giren 80
yazısında, Kanun’un 45’inci maddesi uyarınca ikinci yazılı savunma
hakkı için 30 günlük ek süre talep etmiştir. Söz konusu talep Rekabet
Kurulu’nun 29.08.2002 tarih ve 02-51 sayılı toplantısında görüşülerek
ikinci yazılı savunma süresinin 30 gün uzatılmasına karar verilmiştir.
Adı geçen Kurul Kararı, ilgili teşebbüse 07.09.2002 tarihinde tebliğ
edilmiştir. İlgili teşebbüsün yazılı savunması ek 30 günlük sürenin bitimi
olan 07.10.2002 tarihine kadar Kurumumuza ulaşmamıştır.
7. BİRYAY, BBD ve YAYSAT’ın ilgili savunma haklarını süreleri içerisinde
kullanmamaları sebebiyle, yazılı savunma süreci 10.10.2002 tarihi
itibarıyla sona ermiştir. 90
8. BİRYAY, BBD ve YAYSAT sözlü savunma talebinde bulunmamışlardır.
09-14/298-72
3
9. Rekabet Kurulu'nun 31.10.2002 tarih ve 02-66/819-M sayılı Kararı’nda
konu ile ilgili nihai karar görüşmelerine başlanılması öngörülmüştür.
10. Rekabet Kurulu, 6.11.2002 tarihinde 02-68/821-333 sayı ile nihai
kararını vermiştir. Karar, Kanun'un 48. ve 49. maddeleri uyarınca
21.11.2002 tarihinde tefhim edilmiştir.
11. Anılan Kurul Kararı, “Soruşturmayı yürüten Kurul üyesinin nihai karar
toplantısına katılarak oy kullanmasının hukuka aykırı olduğu”
gerekçesiyle, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 18.12.2008 tarih
ve 2005/3032 E., 2008/2331 K. sayılı kararı ile iptal edilmiştir. 100
12. Danıştay’ın bu kararı üzerine Kurul, soruşturmaya ait tüm savunma, ek
savunma, sözlü savunma tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses
kayıtlarının yazılı açılımı; raporlar, Danıştay’ın iptal kararları, tüm dosya
münderecatında yer alan bütün bilgi ve belgeleri inceleyerek 13.4.2009
tarihinde dosyaya ilişkin nihai kararını vermiştir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ
Dosyanın raportörleri; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından bozulan
Kurul’un 6.12.2002 tarih ve 02-68/821-333 sayılı kararına yönelik olarak
herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı sonuç ve kanaatine
ulaşmışlardır. 110
I . İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından iptale konu olan Rekabet
Kurulu Kararı, daha önce 17.7.2000 tarih ve 00-26/292-162 sayılı Rekabet
Kurulu Kararı’nda rekabetin tesisi amacıyla öngörülen düzenlemelerin yerine
getirilmemesi nedeniyle taraflar hakkında 31.7.2001 tarihinde açılan
soruşturma kapsamında alınan bir karardır. Rekabet Kurulu’nun bu
soruşturma sonucunda aldığı ve iptale konu olan 02-68/821-333 Kararı
aşağıdaki şekildedir:
1- BİRYAY Ana Sözleşmesi’nin 3. maddesinin hukuka uygun hale
getirilmesini ve 38. ve 39. maddelerinin ise sözleşmeden çıkarılmasını 120
öngören 17.7.2000 tarih, 00-26/292-162 sayılı Rekabet Kurulu Kararı’nda
belirtilen düzenleme gereklerinin, hakkında soruşturma yürütülen taraflarca
yerine getirilmediğine
2- Yukarıda belirtilen Rekabet Kurulu kararında tespit olunan rekabet
ihlalinin dışında; BBD, BİRYAY ve YAYSAT’ın kendilerine tebliğ olunan
17.07.2000 ve 14.12.2000 tarihli Rekabet Kurulu kararları sonrasındaki
uygulama ve eylemlerinin 4054 sayılı Kanun çerçevesinde yeni bir rekabet
ihlali oluşturmadığına; 17.7.2000 tarih, 00-26/292-162 sayılı Karar’da
öngörülen değişiklikleri yerine getirmemeleri ve dolayısıyla rekabet ihlalinin
devam ediyor olması nedeniyle 31.7.2001 tarih, 01-37/364-M sayılı Karar 130
ile taraflar hakkında başlatılan süreli para cezası uygulaması devam
ettiğinden, hakkında soruşturma açılan taraflara ayrıca bir idari para cezası
verilmesine gerek bulunmadığına
3- BİRYAY ana sözleşmesindeki ilgili hükümlerin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesine aykırı olması nedeniyle oluşan hukuki ihlale son verilmesini
sağlamak amacıyla ve Kanun’un 27. maddesinin (a) bendi uyarınca, dava
açma yoluna gidilmesine,
09-14/298-72
4
4- Gazete ve dergi yayıncılığı piyasası açısından önemi dikkate
alındığında, gazete ve dergi dağıtım piyasasının Rekabet Kurumu
tarafından izlenebilmesini ve dolayısıyla oluşabilecek yeni ihlallerin 140
engellenmesini teminen, 4054 sayılı Kanun’un 14. maddesi gereğince
Doğan Dağıtım Satış ve Pazarlama A.Ş., YAYSAT Yayın Satış Pazarlama
ve Dağıtım A.Ş., Birleşik Basın Dağıtım A.Ş., BBD Merkez Dağıtım
Organizasyon Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve BİRYAY Birleşik Yayın
Dağıtım A.Ş.’nin ve bu teşebbüslerin ortaklarının kuracakları veya bizzat
kendilerinin ortaklık yapısı içerisinde yer alacakları başkaca gazete ve dergi
dağıtım şirketlerinin;
A)
a- Başta komisyon ve sabit ücretler olmak üzere, uygulanan dağıtım
koşullarında herhangi bir değişiklik yapmaları halinde, 150
b- Portföylerinde bulunan yayınları başka bir dağıtım şirketine
devretmeleri halinde, (Pörtföydeki yayınların başka bir dağıtım
şirketine devredilmesi hususu aşağıdaki durumlarda da gerçekleşmiş
sayılacaktır.),
Sözleşmeleri bitmeksizin veya sözleşmelerinin bitiminde,
yayınevlerinden başka bir dağıtım şirketi ile sözleşme yapmalarının
veya başka bir dağıtım şirketi adına irsaliye kesmelerinin talep
edilmesi;
Başka bir dağıtım şirketi ile sözleşmesi olup fiilen dağıtımı yapılan
yayınların dağıtım faaliyetlerinin başka bir dağıtım şirketine 160
devredilmesi.
c- Kendilerinin veya gerçek / tüzel kişi olan ortaklarının, ortağı veya
sahibi olacağı herhangi bir dağıtım şirketinin kurulması ya da kurulmuş
olan dağıtım şirketinin faaliyetine son verilmesi halinde,
d- Rekabete aykırı hususlar içermese dahi, başka dağıtım şirketleri ile
dağıtım, nakliye, pazarlama, araştırma geliştirme vb. konularında
anlaşmalar yapılması halinde,
durumu en geç 30 gün içinde Rekabet Kurumu’na bildirmeleri;
B)
a- Yayınevinin adı (dağıtım şirketi ile sözleşme imzalayan yayınevleri 170
veya başka bir dağıtım şirketi ile imzalanan anlaşma uyarınca yayınları
dağıtılan yayınevleri ayrı ayrı belirtilmek suretiyle),
b- Yayınevinin bağlı bulunduğu grubun adı (varsa),
c- Dağıtılan yayının adı,
d- Dağıtılan yayının periyodu,
e- Dağıtılan yayına uygulanan dağıtım koşulları (sabit ücret, nakliye
bedeli, komisyon oranı vb.),
bilgilerini içeren tabloları, yılın ilk ve ikinci altı aylık dönemlerine ilişkin
olarak ve ilgili dönemleri izleyen 15 gün içinde, üç yıl boyunca Rekabet
Kurumu’na bildirmeleri gerektiğinin adı geçen teşebbüslere bildirilmesine 180
09-14/298-72
5
karar verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Karar’da görüldüğü üzere, 17.7.2000 tarih, 00-26/292-
162 tarihli Kurul Kararı’nda yer verilen değişikliklerin yapılmadığı ancak
halihazırda bu değişikliklerin yapılmaması nedeniyle 31.7.2001 tarih, 01-
37/364-M sayılı Rekabet Kurulu kararı ile taraflara süreli para cezası
başlatıldığından dolayı aynı konuda herhangi bir işlem tesisine gerek olmadığı
sonucuna ulaşılmaktadır. Bununla birlikte Biryay’ın ana sözleşmesinin
Rekabet Kanunu’na aykırılıklar taşıdığından dolayı Biryay hakkında dava
açma yoluna gidilmesine (3. madde), piyasanın yakından takibini
gerçekleştirmek amacıyla taraflardan 3 yıl süreyle çeşitli bilgilerin Rekabet 190
Kurumu’na gönderilmesine (4. madde) karar verilmiştir.
Anılan Karar’ın 1. ve 2. maddeleri taraflar açısından herhangi yeni bir ceza
veya yükümlülük getirmediğinden Danıştay nezdinde davaya da konu
edilmemiştir. Danıştay nezdinde davaya konu olan hususlar 3. ve 4.
maddelerde yer verilen hususlardır.
Rekabet Kurulu’nun bu kararına yönelik Danıştay 13. Dairesinde açılan
davalarda, 19.4.2005 tarih ve 2005/2122 K., 19.4.2005 tarih ve 2005/2123 K.,
31. 5.2005 tarih ve 2005/2850 K., sayılı kararlar ile davalar reddedilmiş, ancak
davacı vekillerinin temyizi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun
18.12.2008 tarihli, 2005/3033 E., 2008/2332 K., 18.12.2008 tarihli, 2005/2396 200
E., 2008/2330 K., 2005/3032 E., 2008/2331 K. sayılı kararları ile 13. Dairenin
kararları bozulmuştur.
Danıştay 13. Dairesi kararı incelendiğinde, Rekabet Kurulu’nun anılan
Kararı’nın esas yönünden hukuka uygun olduğu, Kurul Kararı’nın 3.
maddesinde yer alan Mahkemeye başvurma konusunun, başvuru yapılacak
ilgili mahkemede değerlendirilebilecek bir husus olduğu, taraflardan istenen
bilgi ve belgelerin ise Kanun’un 14. maddesi kapsamında istenebilecek bilgi
ve belgeler olduğundan, bu konularda hukuka aykırı unsurlar bulunmadığı
tespitinin yapıldığı görülmektedir.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu ise, soruşturma heyetinde görevli Kurul 210
üyesinin aynı zamanda Kurul’un nihai karar toplantısına katılarak oy
kullanması nedeniyle, anılan Rekabet Kurulu Kararı’nın hukuka uygun
bulunmadığını belirterek, Danıştay 13. Dairesinin kararlarını bozmuştur.
Bu çerçevede değerlendirildiğinde, Anılan Kurul Kararı’nın usulen bozulduğu,
esasına ilişkin herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, bu nedenle anılan Karar’ın
aynen tekrar alınabileceği görülmektedir.
Bununla birlikte, tekrar karar ihdas edilmesi gereken Karar’a bakıldığında,
yukarıda da bahsedildiği üzere, Karar’ın 1. ve 2. maddelerinde taraflara
herhangi bir cezai yükümlülük yüklenmediğinden bu maddelerin tekrar ihdas
edilmesi gibi bir husus söz konusu değildir. Davaya konu olan Karar’ın 3. ve 4. 220
maddeleri ile hükme bağlanan hususlardan 3. madde ile belirtilen Biryay için
butlan davası açılmasının, Kurum Hukuk Müşavirliği tarafından yapıldığı,
mahkeme safahatında Rekabet Kurulu’nun mahkemeye başvuramayacağı
şeklinde herhangi bir karar alınmadığı ve Rekabet Kurumu tarafından açılan
butlan davasının Kurum lehine sonuçlandığı anlaşıldığından, bu maddeye
ilişkin de yeniden bir karar alınmasına yer olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
09-14/298-72
6
Karar’ın 4. maddesi çerçevesinde istenen bilgi ve belgeler ise, belirtilen süre
boyunca Kuruma düzenli olarak gönderilmiş ve tarafların üzerinde bu konuya
ilişkin bu aşamada herhangi bir yükümlülük kalmamıştır. Dolayısıyla 4. madde
ile istenen bilgi ve belgelerin de tekrar karar alınarak yine istenmesine gerek 230
bulunmamaktadır.
Bu nedenlerle davaya konu olan 3. ve 4. maddeler konusunda da tekrar karar
alınmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından bozulan Kurul’un
6.12.2002 tarih ve 02-68/821-333 sayılı kararına yönelik olarak herhangi bir
işlem yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.
J. SONUÇ
Dosya konusuna ilişkin olarak herhangi bir işlem yapılmasına yer olmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy