Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-2-27 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-20/401-97
Karar Tarihi : 29.4.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA
B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Nur Seda KÖKTÜRK
C. BİLDİRİMDE : - Warburg Pincus LLC
BULUNAN Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Bora İKİLER
Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. 34349 Beşiktaş- İstanbul
20
D. TARAFLAR : - Warburg Pincus LLC
466 Lexington Avenue, New York, NY, 10017, AMERİKA
BİRLEŞİK DEVLETLERİ
- Gizlilik talebi vardır.
E. DOSYA KONUSU: (……….................) (……….) ile Warburg Pincus LLC
(Warburg Pincus) arasında gerçekleşen ve “Edonis Buz Grubu”nun ihraç
edilmiş bütün hisseleri ile maddi-gayri maddi varlıklarının devrine ilişkin işleme
izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.03.2009 tarih ve 2244 sayı ile intikal 30
eden ve eksiklikleri en son 15.4.2009 tarih ve 2749 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde hazırlanan 21.4.2009 tarih ve 2009-2-27/Öİ-09-HSÖ sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 27.4.2009 tarih ve REK.0.06.00.00-120/112 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 09-20 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ 40
kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu, ancak işlem sonucunda aynı Kanun
maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığı dolayısı ile bildirim konusu işleme izin verilmesi
gerektiği ifade edilmiştir.
09-20/401-97
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı ve Niteliği
Dosya konusu işlem Manitowoc ve (………………..). (…….) arasında (……….)
(………TİCARİ SIR……….) uyarınca, (…………)’un kontrolünde bulunan ve iştirakleri
ile birlikte buz konteynırları, buz dağıtıcıları, şok soğutucular, şarap soğutucuları, su 50
soğutucuları, retarder mayalandırma dolapları, soğutma ürünleri ve su filtrasyon
sistemleri de dahil olmak üzere buz makinesi, buz makinesi parçası ve bağlantılı
ekipmanların üretimi, montajı, pazarlaması ve satışı (kısaca “buz işi”) ile iştigal eden
ve (…………………….TİCARİ SIR……………….) şirketlerinin ihraç edilmiş bütün
hisseleri, her türlü rehin hakkı veya hisse senetlerine ilişkin kısıtlamadan ari olarak
(………….)’ı kontrol eden Warburg Pincus tarafından devralınmaktadır.
Söz konusu işlemin, (………….)’un, Avrupa Komisyonu’na (ve ABD Adalet
Bakanlığına) (………….) grubunu devralmasına ilişkin işleme onay almak için yapmış
olduğu başvuruda verdiği taahhütlerden ileri geldiği belirtilmiştir. Avrupa Komisyonu,
(………….)’in (………….) tarafından devralınmasına belli koşullar çerçevesinde izin 60
vermiştir. Zira Komisyon söz konusu işlem sonucunda Avrupa Ekonomik Alanı ve
çeşitli üye devletler düzeyinde, 3 değişik buz makinesi pazarında (müstakil küp buz
makineleri, modüler küp buz makineleri ve yaprak buz makineleri) rekabet sıkıntıları
tespit etmiştir. Avrupa Komisyonu’nun tespit ettiği kaygıları ortadan kaldırmak adına,
(………….),(………….)’in dünya çapındaki bütün buz makineleri işini elden çıkarmayı
teklif etmiş ve söz konusu taahhüt çerçevesinde Komisyon işleme izin vermiştir.
Dosya konusu işlem, (………….)’un Avrupa Komisyonu’na verdiği taahhütleri yerine
getirmek üzere yapılmıştır. 1
H.2. Taraflar
H.2.1. Devralan: Warburg Pincus 70
Dünya çapında bir girişim sermayesi şirketi olan Warburg Pincus, (………TİCARİ
SIR……….) bir şirkettir.
Warburg Pincus 2008 yılında dünya genelinde (………….) ABD doları ciro elde
etmiştir. Türkiye’de elde ettiği ciro ise yaklaşık (………….) ABD dolarıdır.
H.2.2. Devreden: Manitowoc
(………….) merkezi A.B.D.’de bulunan, hisseleri New York borsasında işlem gören
ve çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren bir sermaye malları üreticisi ve inşaat sektörü
için kaldırma araçları tedarikçisidir. Şirket aynı zamanda restoranların, otellerin,
sağlık hizmeti tesislerinin buz, içecek, soğutma, yiyecek hazırlama ve pişirme
ihtiyaçlarını karşılayan ticari yemek hizmetleri araçları üreticisidir. 80
H.2.3. Devredilen: (………….) Buz Grubu
Halihazırda (………….) Buz Grubu’nun (………….), (………….) ve (………….)’tan
oluştuğu bildirilmiştir. (………….) Buz Grubu, üç şirketin de %100’üne sahiptir.
(………….) Buz Grubu’nun Türkiye’de iştiraki olmadığı ve Türkiye’deki buz makinesi
satışlarının distribütörler aracılığıyla (her bir marka için ayrı distribütörler ile)
gerçekleşmekte olduğu bildirilmiştir.
1 (………………..TİCARİ SIR………………).
09-20/401-97
3
- (………….) 90
(…………………….TİCARİ SIR……………….)
- (………….)
(…………………….TİCARİ SIR……………….)
100
- (………….)
(…………………….TİCARİ SIR……………….)
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Devre konu şirketlerin oluşturduğu (………..) Buz Grubu, ticari, endüstriyel ve üst 110
düzey mesken için buz makineleri (high-end residential ice-machines), bu ürünlerin
tali ürünleri ve sınırlı sayıda ticari soğutma ürünlerinin (commercial refrigeration
products) üreticisi konumundadır.
Genellikle dört tip buz makinesi bulunmaktadır: Müstakil buz makineleri, modüler küp
buz makineleri, yaprak buz makineleri ve ince tabaka buz makineleri. Bu kategoriler
kullanılan teknoloji, buz tipi ve kapasite açılarından birbirlerinden ayrılmaktadır. Talep
yönünden, kullanım amaçları ve özellikleri bakımından aralarında farklılıklar bulunan
buz makinesi türlerinin her birini ayrı ürün pazarları şeklinde ele almak mümkündür.
Ancak dosya konusu işlem bakımından ayrı ayrı ya da tek bir pazar olarak
tanımlamanın pazardaki rekabet koşulları üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesinde 120
herhangi bir farklılık yaratmaması sebebiyle bildirim konusu işlem bakımından tüm
buz makinesi çeşitleri tek bir pazar olarak ele alınarak, ilgili ürün pazarı “buz
makineleri pazarı” olarak tanımlanmıştır.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Ülke sınırları içerisinde ilgili ürün bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına
neden olacak bir unsur bulunmaması sebebiyle dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar
“Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
09-20/401-97
4
H.4. Değerlendirme
H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2. maddesinin 130
(b) bendine göre; “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi”
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve
devralma olarak kabul edilmektedir.
Bildirim konusu işlemde Warburg Pincus, kendi kontrolü altında bulunduğu bildirilen
(…………………………), L.P ve (…………………………) L.P.’nin sırasıyla %(….) ve
%(….) hissesine sahip olduğu (……………………….). aracılığıyla (………..) Buz
Grubu olarak anılan şirketlerin ((………..), (………..) ve (………..)) ihraç edilmiş bütün
hisselerini ve bunlarla birlikte bazı temel maddi ve gayri maddi varlıklar, temel 140
lisanslar, izinler ve yetkiler, bazı sözleşmeler, anlaşmalar, kiralamalar, taahhütler ve
mutabakatlar ile son üç yıl içerisinde Enodis Buz Grubu kapsamında tutulmuş tüm
müşteri, kredi ve diğer kayıtları devralmaktadır.
Bu bilgiler doğrultusunda dosya konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin
(b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır.
H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ’in, “İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar”
başlığı altındaki 4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme
veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin,
ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar 150
paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin
almaları zorunludur.” hükmü uyarınca, Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini
aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir.
Devredilen (………..) Buz Grubu’nun Türkiye’de 2007 yılında elde ettiği cironun
yaklaşık (…………..) Avro olduğu, devralan teşebbüs Warburg Pincus’un ise söz
konusu ilgili pazarda herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı bildirilmiştir. Dolayısıyla
ilgili işlem kapsamında tanımlanan ilgili pazarda ciro eşiğinin aşılmadığı
görülmektedir.
(………..) Grubu’nun 2007 yılında Türkiye’deki tahmini pazar payının ise ürünlere 160
göre dağılımı aşağıdaki şekilde gerçekleşmiştir:
Tablo 1: (………..) Buz Grubu’nun Türkiye’de elde ettiği pazar payının ürünlere göre dağılımı
Ürünler Pazar payı (%)
Müstakil küp buz makineleri (….)
Modüler küp buz makineleri, buz kutuları ve buz
dağıtıcıları
(….)
Yaprak buz makineleri (….)
İnce tabaka buz makineleri (….)
Toplam Buz Makineleri (….)2
2 Toplam buz makineleri pazarında Manitowoc’un Enodis Buz Grubu haricinde elde ettiği pazar payı
yaklaşık olarak %7 olarak bildirilmiştir.
09-20/401-97
5
(………..) Buz Grubu’nun faaliyet gösterdiği diğer bir pazar olan ticari soğutma
pazarındaki payının ise %(…)’in altında tahmin edildiği bildirilmiştir.
Sonuç olarak (………..) Buz Grubu buz makineleri pazarında Tebliğ’de öngörülen
%25 pazar payı eşiğini aşmıştır. Dolayısıyla devir işlemi buz makineleri pazarı
açısından izne tabi bir işlem niteliği taşımaktadır.
H.4.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi 170
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum
yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak
şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç
olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır” demek suretiyle hakim durum
doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin
önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır.
Daha önce de belirtildiği gibi devralan teşebbüs Warburg Pincus, Türkiye pazarında 180
(………..)’un (ve ………………) faaliyet gösterdiği buz makineleri pazarında herhangi
bir faaliyette bulunmamaktadır. Ayrıca potansiyel rakiplerin pazara girişini
engelleyecek ölçüde giriş engelleri bu pazar bakımından söz konusu değildir. Zira
söz konusu pazarda faaliyet göstermek için gerekli olan belirli miktar yatırım ve
müşteri portföyü, benzer herhangi bir pazarda faaliyete başlamak için gerekli
olabilecektir. Bunların dışında Warburg Pincus’un etkilenen pazar olarak
nitelendirilebilecek herhangi bir pazarda Türkiye içerisinde bir faaliyetinin
bulunmadığı da göz önüne alındığında başvuru konusu işlemin, (………..) Buz
Grubu’nun kontrolünün Warburg Pincus’a geçmesi haricinde pazarda herhangi bir
etkisinin bulunmayacağı ve 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında hakim 190
durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi sonucunu
doğurmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
H.4.4. İşlemin Yan Sınırlamalar Açısından Değerlendirilmesi
Sözleşme’nin “Gizlilik” başlıklı 5.9 uncu maddesinde
(………….. TİCARİ SIR…………………..) yükümlülüğü getirilmektedir.
200
09-20/401-97
6
Dosya konusu devralma işleminin Avrupa Komisyonu, ABD Adalet Bakanlığı ve ilgili
diğer rekabet otoritelerine verilen taahhütler çerçevesinde gerçekleşmesi, işlemi
sıradan bir devralma işleminden farklılaştırmaktadır. (………….. TİCARİ
SIR…………………..) desteklemektedir. 210
İlgili dosya kapsamında (……………..) yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli
olma, sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerini sağladığı ve
dolayısıyla makul bir sınırlama olduğu anlaşılmıştır.
Bahse konu gizlilik hükmü haricinde (………….. TİCARİ SIR…………………..)
220
olmadığı anlaşılmıştır.
230
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.A
Full & Egal Universal Law Academy