Rekabet Kurumu - Karar Sayı 09-21/439-107

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2008-3-213 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-21/439-107
Karar Tarihi : 6.5.2009

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA

B. RAPORTÖRLER: Osman Tan ÇATALCALI, Zeynep MADAN,
Neyzar MENTEŞOĞLU

C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Re’sen
20
D. TARAFLAR : Pak Tavuk Gıda Sanayi ve Tic. A.Ş.
Metro İstasyonu Yanı No:1 Yenibosna/İstanbu

Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhr. İth. ve Tic A.Ş.
Atatürk Cad. Çukurbahçe Sok. No:4 Bodrum/Muğla

İlçem Piliç Üretim Besicilik San. ve Tic. A.Ş.
Fatih Cad. No:5 4. Levent Beşiktaş/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: “Mudurnu markası” ve “Mudurnu markasına ait üretim 30
tesisleri”nin aynı anda farklı iki teşebbüse satılması işlemlerinin 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ kapsamında değerlendirilmesi.

F. DOSYA EVRELERİ: 7.11.2008 tarih, 8-62/1023-M sayılı Kurul kararına istinaden
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 11. maddesi çerçevesinde re’sen
inceleme başlatılmıştır. Bunun üzerine, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 22.4.2009 tarih
ve 2008-3-213/Öİ-09-OTÇ sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 30.4.2009 tarih ve 40
REK.0.07.00.00-120/112 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-21 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
i. İncelemeye konu Pak Tavuk ve Kılıç Deniz’in sırasıyla “Mudurnu markası” ve
“Mudurnu markasına ait üretim tesisleri”ni devralması işlemlerinin 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında izne tabi birer devir işlemi olduğu,
09-21/439-107
2

ii. İşlemlerin Kurulun izni olmaksızın gerçekleştirilmesi nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un
11 (a) ve 23.1.2008 tarihli, 5728 sayılı Kanunla değişik 16/1 (b) maddeleri ve para
cezasında lehe düzenlemeler dikkate alınarak 2007/1 sayılı “4054 Sayılı Rekabetin 50
Korunması Hakkında Kanun’un 16 ve 17 nci Maddelerinde Düzenlenmiş Olan İdari
Para Cezalarının 31.12.2007 Tarihine Kadar Geçerli Olmak Üzere Artırıldığının
Duyurulmasına İlişkin Tebliğ” uyarınca devralan teşebbüsler Pak Tavuk ve Kılıç
Deniz’e ayrı ayrı 1.716 TL idari para cezası verilmesi gerektiği,
iii. İşlemlerin etkilenen pazarlar açısından 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında
bir hâkim durum yaratmadığı veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirerek rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmaması nedeniyle işlemlere izin
verilebileceği,
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
60
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Pak Tavuk Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Pak Tavuk)

Ticari merkezi İstanbul’da olan Pak Tavuk, 1955 yılından beri beyaz et sektöründe
faaliyetini sürdürmektedir. 2007 yılında, Mudurnu Piliç markasının kullanım hakkını satın
alan şirket, bugün tavuk eti pazarına hem Pak Piliç hem de Mudurnu markalarıyla
ürünlerini sunmaktadır. Pak Tavuk 2007 yılında % (…) oranında bir pazar payı elde
etmiştir.
70
Tablo 1: Pak Tavuk Ortaklık Yapısı


Pak Tavuk’un Yönetim Kurulu üyeleri; Zuhal Daştan, Yetvart Aram Bozacıyan, Anahit
Bozacıyan ve Mert İbrahim Daştan’dan oluşmaktadır. Pak Tavuk’un Yönetim Kurulu
Başkanı ve Genel Müdürü olan Zuhal Daştan, aynı zamanda Sağlıklı Tavuk Bilgi
Platformu (STBP)’nun ve Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçılar Birliği (Besd-Bir)’nin de
başkanlığını yürütmektedir. Pak Tavuk’un 2006 ve 2007 yıllarında gerçekleşen ciroları
sırasıyla, (………………) YTL ve (…………….) YTL’dir. Teşebbüsün 2008 yılı cirosu ise
(…………….) TL’dir. 80

H.1.2. Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhr. İth. ve Tic. A.Ş. (Kılıç Deniz)

Merkezi Bodrum’da olan Kılıç Deniz kültür balıkçılığı alanında faaliyet göstermektedir.
Kılıç Deniz’in faaliyet alanları balık yetiştiriciliği, yavru balık üretimi, balık yemi üretimi,
balık işleme ve paketlemedir. Kılıç Holding A.Ş. ’ye (Kılıç Holding) bağlı bir şirket olan
Kılıç Deniz, 23.5.2007’de imzaladığı satış sözleşmesi ile İlçe Taşımacılık A.Ş.’nin sahip
Hissedarın Adı-Soyadı Pay Oranı (%)
Zuhal Daştan (…)
Mert İbrahim Daştan (…)
Şebnem Daştan (…)
Yetvart Aram Bozacıyan (…)
Antranik Rafi Bozacıyan (…)
Anahit Bozacıyan (…)
Arto Sevan Bozacıyan (…)
TOPLAM 100,00
09-21/439-107
3

olduğu piliç eti üretim tesislerini satın almıştır. Kılıç Deniz satın aldığı üretim tesislerini
daha sonra Kılıç Holding’in bir başka şirketi olan Kılıç Entegre Tavukçuluk San. ve Tic.
A.Ş.’ye kiralamıştır. Tesisler 2007’de alınmış olmasına karşın Kılıç Deniz ürünlerini 90
pazara sunmaya 2008 yılının başından itibaren başlamıştır. Ancak üretime
başlanmasının üzerinden çok geçmeden 31.12.2008 tarihinde Kılıç Entegre ekonomik
kriz nedeniyle üretimini durdurma kararı almıştır.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; incelemenin devam ettiği süre içerisinde Kılıç
Entegre’nin ortaklık yapısının ve 24.12.2008’de ticaret unvanının İleri Entegre
Tavukçuluk San. ve Tic. A.Ş. olarak değiştiğinin tescil edildiği anlaşılmıştır. Söz konusu
işlemle birlikte Kılıç Entegre bir Kılıç Holding şirketi olmaktan çıkmış ve Kılıç Deniz’le
herhangi bir yapısal bağı kalmamıştır. Ancak dosya konusu devralma işleminin
gerçekleştiği tarihte Kılıç Entegre ve Kılıç Deniz arasında yapısal bağ bulunması ve her 100
iki şirketin de Kılıç Holding’e bağlı olması nedeniyle o dönemde bu iki şirket tek
teşebbüs kabul edilmiştir. Bu sebeple 2008 yılının sonunda meydana gelen devir işlemi
bu dosya özelindeki değerlendirmeleri etkilemeyecektir.

Tablo 2: Kılıç Deniz’in Ortaklık Yapısı
Hissedarın Adı-Soyadı Pay Oranı (%)
Orhan Kılıç (….)
Selvet Kılıç (….)
Kılıç Holding (….)
Ayşen Kılıç Bozan (….)
Ersin Kılıç Kızıltan (….)
Güney Ege Su Ürünleri Üret. İth. İhr. Ltd. Şti. (….)
TOPLAM 100,00

Kılıç Deniz’in Yönetim Kurulu üyeleri; Orhan Kılıç, Selvet Kılıç, Mustafa Taner Ciğer,
Ayşen Kılıç, Ersin Kılıç Kızıltan, Sinan Kızıltan ve Özlem Dündar’dan oluşmaktadır. Kılıç
Deniz’in 2006 ve 2007 yıllarında gerçekleşen ciroları sırasıyla, (……………..) YTL ve
(……………..) YTL’dir. Teşebbüsün 2008 yılında gerçekleşen cirosu ise (……………..) 110
YTL’dir.

H.1.3. İlçe Taşımacılık A.Ş. (İlçe Taşımacılık)

İlçe Taşımacılık, 1982 yılında kurulmuş olup, taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren
İstanbul merkezli bir firmadır. İlçe Taşımacılık, lojistik, sigorta aracılık hizmetleri, tarım,
otomotiv servis hizmetleri gibi pek çok alanda faaliyet gösteren İlçe Grup şirketlerinden
biridir. Dosyaya konu devralma işlemlerinden önce Mudurnu markası ile üretim yapan
tesislere İlçe Taşımacılık, Mudurnu markasına ve markaya bağlı haklara ise yine İlçe
Grup’a bağlı olan bir diğer şirket olan İlçem Piliç Üretim Besicilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. 120
(İlçem Piliç) sahiptir. Bu iki teşebbüsün de aynı ekonomik bütünlüğün içinde yer aldığı ve
iktisadi kararlarında bağımsız olmadıkları kanaati oluşmuştur.

İlçe Taşımacılık’ın 2006 ve 2007 yıllarında taşımacılık sektöründeki faaliyetlerinden elde
ettiği cirolar sırasıyla (……………..) YTL ve (……………..) YTL’dir. İlçem Piliç’in beyaz et
sektöründe 2006 ve 2007 yıllarında elde ettiği cirolar ise sırasıyla (……………..) YTL ve
(……………..) YTL’dir.
09-21/439-107
4


H.1.4. Devredilenler
H.1.4.1. Devre Konu “Mudurnu Markası” 130

“Mudurnu markası” piliç eti sektöründe ilk olarak Türesin ailesi tarafından kullanılmış ve
Mudurnu Tavukçuluk A.Ş. adına tescil edilmiştir. Bu marka ile birlikte Mudurnu ilçesi
tavukçulukla anılmaya başlanmıştır. Türkiye’deki beyaz et üretimini gerçekleştiren en
büyük üreticilerden biri olan Mudurnu Tavukçuluk A.Ş. ekonomik darboğaz ve kümes
hayvanlarındaki hastalıklar sebebi ile 26.3.2002 tarihinde üretimini durdurmuştur1.
Mudurnu Tavukçuluk A.Ş.’nin iflası ile birlikte şirkete ait işletme ve marka, 24.5.2005
tarihinde İlçe Taşımacılık tarafından iflas idaresinden ihale yoluyla satın alınmıştır. İlçe
Taşımacılık tarafından alınan “Mudurnu markası” daha sonra İlçem Piliç adına tescil
edilmiştir. 140

İlçem Piliç “Mudurnu markasını” kullanarak faaliyete geçmiş ve markaları aktif olarak
kullanmıştır. Ancak kuş gribi salgını sebebiyle anılan şirket de ekonomik krize girmiş ve
iflas etmiştir. Bu nedenle işletme Eskidji Müzayedecilik Ticaret İthalat İhracat A.Ş.
(Eskidji) şirketi tarafından gazete ilanıyla satışa çıkarılmıştır. Bu şekilde satışa çıkarılan
“Mudurnu markası“ ise Pak Tavuk’a 17.5.2007 tarihinde “Marka Devir Sözleşmesi” ile
devredilmiştir.

H.1.4.2. Devre Konu “Mudurnu Markasına Ait Üretim Tesisleri”
150
Mudurnu markasına ait üretim tesisleri taşınmazlardan, binalardan ve binaların içinde
bulunan makine ve tesisattan oluşmaktadır. Satışa konu olan “Mudurnu markasına ait
tesislerin” hepsi beyaz et üretimi ile ilişkili olup beyaz et üretimi ile ilgili olmayan varlık
bulunmamaktadır. “Mudurnu markasına ait tesisler” yapılan açık artırma sonucunda Kılıç
Deniz’e satılmıştır.

H.2. İlgili pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

“İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”da 1997/1 sayılı Tebliğ’e atıfta bulunularak 160
ilgili ürün pazarının tespitinde dikkate alınacak unsurlar belirtilmektedir. Buna göre,
devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı,
kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan
pazar, ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek
ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının tanımında
temel alınmaktadır.

Genel anlamda beyaz et sektörü içinde yer alan ürünler tavuk, hindi, kaz, ördek gibi
kanatlı hayvanlardan elde edilen ürünlerdir. Ancak ülkemizde kaz, ördek ve hindi gibi
kanatlı hayvanların tüketimi oldukça düşük seviyelerdedir. 2006 yılında gerçekleşen 170
kanatlı eti üretimine bakıldığında üretimin yaklaşık %92’sinin piliç eti olduğu, hindi etinin
üretim içinde sadece %4’lük bir payı olduğu ve kalan %4’lük kısmın ise köy tavuğu,

1 Şirketin iflası resmi olarak Ticaret Sicil Gazetesi’nde yer verildiği üzere 18.3.2004 tarihinde gerçekleşmiştir.
09-21/439-107
5

yumurta tavuğu ve diğer kanatlı hayvanlardan oluştuğu görülmektedir. Bu bakımdan piliç
eti diğer kanatlı etlerinden ayrı değerlendirilmelidir. İnceleme konusu işlem piliç eti
üretiminde kullanılan üretim tesislerinin ve bir piliç eti markası olan Mudurnu’nun
devralınmasıdır. Bu bakımdan, dosya kapsamında ilgili ürün pazarı “piliç eti pazarı”
olarak tanımlanmıştır.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
180
Coğrafi pazar belirlenirken, özellikle ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri
bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler arasında teşebbüslerin
pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olup
olmadığı gibi unsurlar dikkate alınmaktadır.

İnceleme konusu ilgili ürün pazarında yer alan ürünler bakımından pazara giriş, arz
kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık
göstermediği göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak belirlenmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 190
H.3.1. Olaylar ve İşlemin Niteliği

27.6.2008 tarih ve 08-41/579-M sayılı Kurul kararı uyarınca beyaz et sektöründe faaliyet
gösteren teşebbüsler ve Besd-Bir hakkında yapılan önaraştırmada, “Mudurnu
markası”nın ve “Mudurnu markasına ait üretim tesisleri”nin 2007 yılında farklı iki
teşebbüse, ayrı ayrı satıldığı tespit edilmiştir. Bu tespitten hareketle satış işleminin
kapsamı ve satış işlemine konu teşebbüslerin belirlenebilmesi amacıyla “Mudurnu
markası”nı devralan Pak Tavuk’’tan ve “Mudurnu markasına ait üretim tesisleri”ni
işletmekte olan Kılıç Entegre’den bilgi istenmiştir.
200
İstenen bilgiler Pak Tavuk tarafından 23.9.2008 tarih, 6364 sayı ile Rekabet Kurumu
kayıtlarına girmiştir. Kılıç Entegre tarafından gönderilen ve Rekabet Kurumu kayıtlarına
4.9.2008 tarih, 5849 sayı ile intikal eden cevap yazısında Kılıç Entegre, işlettiği Mudurnu
markasına ait üretim tesislerinin kullanım hakkını Kılıç Deniz’den kiraladığını belirterek
bahse konu devralma işleminin asıl muhataplarının Kılıç Deniz ile İlçe Taşımacılık
olduğunu ifade etmiştir.

Konu ile ilgili bilgi edinmek amacıyla Kılıç Deniz’den ve İlçe Taşımacılık’tan satış
işlemine ilişkin talep edilen bilgi isteme yazılarına gelen cevaplardan:
- “Mudurnu markası”nın satış işlemi öncesinde, İlçe Taşımacılık tarafından kontrol edilen 210
İlçem Piliç’e ait olduğu,
- “Mudurnu markasına ait üretim tesisleri”nin ise İlçe Taşımacılık’a ait olduğu,
- 23.5.2007 tarihinde akdedilen satış sözleşmesi ile sözleşme ekinde yer verilen
taşınmazların, binaların ve bu binaların içinde bulunan makine ve tesisatın
(……………..) YTL’ye Kılıç Deniz’e devredildiği ve
- 17.5.2007 tarihinde imzalanan marka devir sözleşmesi ile “Mudurnu markasının” İlçem
Piliç tarafından Pak Tavuk’a (……………..) YTL’ye satıldığı,
anlaşılmıştır.

09-21/439-107
6

İşlemin niteliği 7.11.2008 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve işlemin ciro yönüyle 220
izne tabi olduğu değerlendirmesi yapılmış ve konu ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun’un
11. maddesi çerçevesinde re’sen inceleme başlatılması kararı alınmıştır. Söz konusu
Kurul kararı devralma işlemine taraf teşebbüsler olan Pak Tavuk, Kılıç Deniz ve İlçe
Taşımacılık’a bildirilmiş ve konu hakkında yazılı savunmalarını göndermeleri talep
edilmiştir. Tarafların konuya ilişkin yazılı savunmaları 29.12.2008 tarih, 8413 sayı;
8.1.2009 tarih, 209 sayı; 22.1.2009 tarih, 596 sayılı yazılar ile Kurum kayıtlarına intikal
etmiştir

H.3.2. Tarafların Yazılı Savunmaları
H.3.2.1. İlçe Taşımacılık’ın Yazılı Savunması 230

İlçe Taşımacılık’ın yazılı savunmasında, İlçem Piliç’in kuş gribi nedeniyle tavukçuluk
sektöründe yaşanan sıkıntılı dönemde ödeme güçlükleriyle karşılaştığı ve bu güçlükleri
aşmak için varlıkların satışı yoluna gidildiği ifade edilmiştir. Bununla birlikte Mudurnu
markasının Pak Tavuk’a, Mudurnu markasına ait taşınmazların, binaların ve bu
taşınmazlar içinde yer alan makine ve tesisatın Kılıç Deniz’e satılması işlemlerinin ihale
yoluyla ve yasalara uygun bir şekilde gerçekleştirildiği iddia edilmiştir.

İlçe Taşımacılık yazılı savunmasında, söz konusu satış ve devir işlemleri için Rekabet
Kurulundan izin alma gerekliliğinden haberdar olmadıklarını ve bu nedenle gerekli 240
bildirimin yapılmadığını vurgulamıştır. Bununla birlikte İlçem Piliç’in 2006 yılındaki pazar
payının %(…) olması ve tesisleri satın alan firmanın daha önce aynı sektörde faaliyet
göstermemesi nedeniyle anılan işlemlerin rekabet hukukuna aykırılık teşkil etmediği
belirtilmiştir.

H.3.2.2. Kılıç Deniz’in Yazılı Savunması

Kılıç Deniz’e ait yazılı savunmada balıkçılık sektöründe faaliyet gösteren Kılıç Deniz’in
tavukçuluk sektöründe faaliyet gösteren bir teşebbüsün tesislerini satın almasının her iki
sektörde de olumsuz etki yaratacak bir devralma işlemi olmadığı ve işlemin sadece 250
“gayrimenkul alımı” olduğu düşünülerek bildirimde bulunulmadığı belirtilmiştir. Bunun
yanında devralma sonucunda, hâkim durum yaratılması yahut mevcut hâkim durumun
güçlendirilmesi gibi bir sonucun gerçekleşmeyeceği ve herhangi bir mal veya hizmet
piyasasında rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı yazılı
savunmada ifade edilmiştir. Ayrıca işlemin taraflarından birinin balıkçılık, diğerinin de
tavukçuluk sektöründe yer aldığı; diğer bir deyişle farklı ürünler sattıkları gerekçesiyle
“ilgili ürün pazarı kriterinin” oluşmadığı iddia edilmektedir.

H.3.2.3. Pak Tavuk’un Yazılı Savunması
260
Pak Tavuk yazılı savunmasında üç temel hususa değinmektedir:

İlk olarak Mudurnu markasının Pak Tavuk tarafından devralınması işleminin kanunen
yasaklanan bir devralma işlemi olmadığı belirtilmiştir. 2007 yılında Pak Tavuk’un pazar
payının %(…) civarında, İlçem Piliç’in ise devralmanın gerçekleştiği 17.5.2007 tarihinde
faaliyeti bulunmadığından pazar payının % (…) olduğu iddia edilmiştir. Bu nedenle
09-21/439-107
7

işlemin bir hâkim durum yaratmayacağı veya mevcut bir hâkim durumu
güçlendirmeyeceği savunulmaktadır.

Yazılı savunmada değinilen ikinci husus, işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir 270
devralma işlemi olmadığıdır. Savunmada 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma
işleminden bahsedilebilmesi için, bir teşebbüsün malvarlığının veya ortaklık paylarının
tümünün ya da bir kısmının veyahut kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren
araçların devralınması ya da kontrol edilmesi gerektiği oysa marka devri ile bahsedilen
hallerin gerçekleşmediği belirtilmektedir. Marka hakkının sadece ekonomik değerinin
olması, İlçem Piliç’in aktiflerinde yer almaması nedeniyle bir malvarlığının devrinden söz
edilemeyeceği ve bu sebeple işlemin bildirimi gereken bir devralma olmadığı da
eklenmiştir.

Son olarak, Kurulun marka devrini 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma 280
sayması halinde, işlemin izne tabi olmadığı, bunun gerekçesi olarak da Pak Tavuk ve
İlçem Piliç’in ilgili ürün pazarındaki toplam pazar paylarının %25’i aşmaması
gösterilmektedir. Ancak savunmada işlemin ciro yönünden 25 trilyon TL (25 milyon YTL)
eşiğini aşıp aşmadığına ilişkin bir savunma bulunmamakla birlikte İlçem Piliç ve İlçe
Taşımacılık’ın tek teşebbüs olarak değerlendirilmesinin ve bu değerlendirme ile 25
trilyon TL (25 milyon YTL) olan ciro eşiğinin aşıldığının kabul edilmesinin rekabet
hukukuna aykırı olduğu dile getirilmektedir. Yazılı savunmada ayrıca Rekabet Kurulunun
işlem hakkında cezaya hükmetmesi halinde, işlemin 2007 yılında gerçekleşmiş olması
sebebiyle, 2007 yılında yürürlükte bulunan ceza hükümlerinin uygulanması gerektiğine
dikkat çekilmiştir. 290

H.3.3. Hukuki Değerlendirme
H.3.3.1. İşlemlerin Devralma Niteliği

Birleşme veya devralmalar her zaman tek bir hukuki işlemden oluşmamakta, bazı
durumlarda birden fazla hukuki işlem yoluyla gerçekleştirilebilmektedir. Kısa zaman
dilimi içerisinde gerçekleştirilen birden fazla hukuki işlemin tarafları aynı olduğu ve
işlemler kendi içinde bir bütünlük taşıdığı takdirde söz konusu işlemler tek bir işlem
sayılmaktır. Söz konusu işlemin, bir ya da birden fazla birleşme veya devralma işlemi
oluşturup oluşturmadığına karar verilmesi bildirim eşiklerinin aşılıp aşılmadığı 300
bakımından önem arz etmektedir. Mehaz mevzuatta; cironun hesaplanması bakımından
aynı kişiler ya da teşebbüsler arasında iki yıllık bir zaman diliminde gerçekleşen
işlemlerin tek bir yoğunlaşma olarak değerlendirileceği ifade edilmektedir. İncelemeye
konu devralma işlemleri bu kapsamda değerlendirildiğinde, işlemlerde tarafların aynı
olmadığı görülmektedir. Bu nedenle dosya konusu devralma işlemlerinin tek bir
devralma işlemi olarak değerlendirilmesi için gerekli şartları taşımadığı söylenebilir.
Aşağıda işlemlerin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında birleşme/devralma olup olmadığına
ilişkin değerlendirmeler yapılacaktır.

H.3.3.1.1. Malvarlığı Devrinin 1997/1 Sayılı Tebliğ Kapsamında Olup Olmadığının 310
Değerlendirilmesi
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin 1. fıkrasında birleşme veya devralma sayılan
hallere yer verilmiştir. Söz konusu fıkranın (b) bendinde ise “Herhangi bir teşebbüsün ya
09-21/439-107
8

da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması ya
da kontrol etmesi” birleşme/devralma sayılan hallerden kabul edilmiştir. Bu bağlamda,
bir teşebbüse ait malvarlıklarının kısmen ya da tamamen devredilmesi 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında devralma sayılmaktadır. Malvarlığının bir bütün halinde devredilmesi
durumunda işlemin bir devralma hali olduğu açıktır. Kurul malvarlığının tümüyle
devredildiği işlemlere ilişkin geçmiş kararlarında, işlemin niteliğine ilişkin ayrıntılı bir 320
analiz yapmaksızın kontrol değişikliği gerçekleşen halleri devralma olarak
değerlendirmiştir. Zaten malvarlıkların tümü ile devredilmesi işlemi ile o malvarlıklarını
kontrol eden teşebbüsün ortaklık paylarının tamamıyla devredilmesi işlemi arasında
piyasadaki etki bakımından herhangi bir farklılık da bulunmamaktadır.

Diğer yandan malvarlığının kısmi olarak devredilmesi hallerinde işleme konu varlığın
malvarlığı niteliği sorgulanmalıdır. Bu konuda Avrupa Topluluğu Komisyonu tarafından
çıkarılan 1998 yılına ait yoğunlaşmalara ilişkin bildirinin 11 nolu paragrafında yer alan
aşağıdaki hüküm aydınlatıcı olacaktır:
330
“Kontrolün nesnesi hukuki varlık oluşturan bir veya daha fazla teşebbüs veya bu
teşebbüslerin mal varlıklarının tümü veya sadece bir kısmı olabilir. Marka veya lisans da
olabilen söz konusu malvarlığının net bir cironun atfedilebildiği bir faaliyet olması
gerekmektedir.”

Komisyon malvarlığı devri olarak nitelendirilebilecek bir işlemde malvarlığının ciro elde
edilebilecek bir faaliyet olması şartını aramaktadır. Bu şart ise özellikle kısmi devralmalar
için söz konusudur. Zira malvarlığının tamamının devrinde o malvarlığının kontrolüne
sahip teşebbüse ait cironun tamamının ilgili malvarlığına atfedileceği konusunda bir
şüphe bulunmamaktadır. Bu noktada 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde ciroların 340
hesaplanması ile ilgili yer alan.“…teşebbüslerin kısmen devri ile oluşan birleşme ve
devirlerde devredilen kısmın cirosu esas alınır” şeklindeki açıklama da önem
kazanmaktadır. Her ne kadar 1997/1 sayılı Tebliğ’in ilgili hükmünde açık olarak
yazılmamış olsa da yine de kısmi devralmalara ilişkin bu hükümden, malvarlıklarının
kısmen devredilmesi durumunda ilgili malvarlığına belirli bir cironun atfedilebilmesi
gerektiği anlaşılmaktadır.

H.3.3.1.2. Marka Devrinin 1997/1 Sayılı Tebliğ Kapsamında Olup Olmadığının
Değerlendirilmesi
Marka devri konusu incelendiğinde konu ile ilgili geçmişte alınan Kurul kararlarında 350
malvarlığı olarak kabul edilen varlıklar arasında maddi ve gayri maddi varlık ayrımı
yapılmamıştır. Bu bağlamda çeşitli dosyalarda üretim fabrikası, markalar, sınaî mülkiyet
hakları ve patentler, ürünleri satma ve dağıtma hakkı, stoklar, teknoloji ve know-how,
model, müşteri portföyü, ticari isim ve işaretler malvarlığı olarak kabul edilmiştir. Bu
tespitler ışığında kısmi malvarlığına ilişkin devralmalarda ilgili malvarlığının bir üretim
aracı olduğu ya da teşebbüsün faaliyeti açısından asli bir unsur niteliği taşıması gerektiği
çıkarımını yapmak mümkündür. Zira, bir üretim aracı olan kesimhane gibi pazarlama ve
satış faaliyetlerinin temelini oluşturan marka da teşebbüsün ilgili pazarda ciro ve pazar
payı elde etmesini sağlayan faaliyetlerini gerçekleştirmesinde asli bir rol oynamaktadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’e göre, bir teşebbüs ya da mal veya hizmet üretimine yönelik birimin 360
09-21/439-107
9

kontrolü, bu teşebbüs ya da mal veya hizmet üretimine yönelik birim üzerinde “belirleyici
etki”ye sahip olunması anlamına gelmektedir. Bu “belirleyici etki”nin elde edilmesi
durumu, sadece teşebbüsün malvarlığının ya da üretim birimin mülkiyetine sahip
olmayla sınırlı değildir. Belirleyici etki, bu araçlar yanında aynı olanağı veren bir hak,
sözleşme veya lisans devri yoluyla da elde edilebilir. Dolayısıyla, kontrol değişikliği
üretim tesislerinin satılmasıyla gerçekleşebileceği gibi üretim tesislerinde üretilen
ürünlerin pazarlandığı markanın satışıyla da gerçekleşebilir.

Dolayısıyla, “Mudurnu markasının” ve “Mudurnu markasına ait üretim tesislerinin” devri
işlemleri 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında birer devralmadır. 370

H.3.3.2. İşlemlerin Bildirim Eşiği Açısından Değerlendirilmesi

1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasında, “birleşmeyi veya devralmayı
gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı
aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk lirasını aşması halinde” Rekabet
Kurulundan izin almasının zorunlu olduğu düzenlemesiyle eşikler belirlenmiştir.

Bu düzenlemede ciro eşiğiyle ilgili sorun, “ilgili ürün piyasasında” ifadesinin, pazar 380
payının yanında ciroyu da niteleyip nitelemediğinin açık olmamasıdır. Bu nedenle
bildirim yükümlülüğünün, teşebbüslerin cirolarının toplamının mı, yoksa yalnızca ilgili
ürün pazarı cirolarının toplamının mı 25 milyon TL’yi aştığında ortaya çıktığı tartışma
konusu olmaktadır. Geçmiş Kurul kararlarında, ciro eşiğinin aşılıp aşılmadığı
belirlenirken ağırlıklı olarak tarafların ilgili ürün pazarlarındaki ciroları dikkate alınmıştır.
Her bir devralma işlemi için, işleme taraf olan teşebbüslerin devralma işleminin
gerçekleşmesinden bir önceki mali yılda, eşdeyişle işleme taraf olan teşebbüslerin 2006
yılında ilgili ürün pazarında elde ettiği cirolara Tablo 3’te yer verilmiştir.

Tablo 3: İncelemeye Konu Devralma İşlemlerinin Taraflarının 2006 Yılına İlişkin Ciroları ve Pazar Payları 390
Tablo 3’te İlçem Piliç’in beyaz et sektöründe hem “Mudurnu markasına ait tesisler” hem
de “Mudurnu markası” aracılığıyla elde ettiği toplam ciroları yer almaktadır.

1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde “…Teşebbüslerin kısmen devri ile oluşan birleşme
ve devirlerde devredilen kısmın cirosu esas alınır.” denilmektedir. Her ne kadar 1997/1
sayılı Tebliğ’in ilgili hükmünde açık olarak yazılmamış olsa da, kısmi devralmalara ilişkin
bu hükümden malvarlıkların kısmen devredilmesi durumunda malvarlığına belirli bir
cironun atfedilebilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle her bir devralma için İlçem
Piliç’in piliç eti pazarında elde ettiği tüm ciro yerine devredilen kısma atfedilen cironun
Teşebbüs/Yıl 2006 (TL) 2006 (%)
Gayrimenkullerin Devri
İlçem Piliç A.Ş. (…………..) (…)
Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhr. İth. ve Tic. A.Ş. (…………..) (…)
Toplam (…………..) (…)
Markaların Devri
İlçem Piliç A.Ş. (…………..) (…)
Pak Tavuk Gıda San. ve Tic. A.Ş. (…………..) (…)
Toplam (…………..) (…)
09-21/439-107
10

esas alınmasının yerinde olacağı kanaatine varılmıştır. Bununla birlikte Tablo 3’te de 400
görüldüğü üzere, üretim tesislerinin devrinin konu olduğu işlemde ciro eşiklerinin aşılıp
aşılmadığı, dolayısıyla işlemin bildirime tabi olup olmadığı açısından belirleyici olan,
İlçem Piliç’in piliç eti pazarında elde ettiği cironun ayrıştırılmasıdır. Burada ele alınması
gereken konu her bir devralmada devralınan birime atfedilen cironun nasıl
hesaplanacağıdır.

İnceleme konusu devralma işleminde İlçem Piliç’in cirosunun marka ve üretim tesisleri
arasında paylaştırılması oldukça zordur. Zira ayrıştırılması gereken unsurlardan üretim
tesisleri maddi, marka ise gayri maddi varlıklar olarak muhasebeleştirilmektedir.
Dolayısıyla bu noktada cironun ayrıştırılmasını sağlayacak farklı yöntemlerin 410
tartışılmasında yarar vardır.

Cironun marka ve üretim tesisleri arasında paylaştırılması için kullanılabilecek ilk yöntem
Eskidji tarafından satış öncesinde belirlenen muhammen bedellerin esas alınarak
cironun paylaştırılmasıdır. Daha önce de değinildiği üzere, “Mudurnu markasının” ve
“Mudurnu markasına ait üretim tesislerinin” satışı Eskidji aracılığıyla ihale usulü ile
gerçekleştirilmiştir. İhalede “Mudurnu markası” ve “Mudurnu markasına ait üretim
tesisleri” Tablo 4’te yer verildiği üzere 13 ayrı lot halinde Eskidji tarafından belirlenen
muhammen bedel ile satışa sunulmuştur.
Tablo 4: “Mudurnu markası” ve “Mudurnu Markasına Ait Üretim Tesisleri” için Belirlenen Muhammen 420
Bedeller
Muhammen
Bedel (TL)
Teklif Edilen
Bedel (TL)
Muhammen
Bedele Göre
Yüzdesel Ağırlıkları(%)
Bolu Mudurnu’da 16.679 m²
Bayramlı Kümesi
Lot 1 (…….) (…..……..)
(…..)
Bolu Mudurnu’da 21.320 m²
Ekmekçi Kümesi
Lot 2 (…….) (…..……..)
(…..)
Bolu Mudurnu’da 8480 m² Sakallı
Kümesi
Lot 3 (…….) (…..……..)
(…..)
Bolu Mudurnu’da 5088 m²
Çakırlar Kümesi
Lot 4 (…….) (…..……..)
(…..)
Bolu Mudurnu’da 10.388 m²
Munduşlar Kümesi
Lot 5 (…….) (…..……..)
(…..)
Bolu Mudurnu’da 8.840 m² Çorak
Kümesi
Lot 6 (……..)
(……)
Bolu Mudurnu’da 4598 m² Çeşni
Kümesi
Lot 7 (……)
(…..)
Bolu Mudurnu’da 15.952 m²
Yeniceşeyhler
Kümesi
Lot 8 (…….) (…..……..)
(…..……..)
(…..)
Bolu Mudurnu’da 5.552 m²
Kuluçhane
Lot 9 (…….) (…..……..)
(…..)
Bolu Mudurnu’da 7000 m² Yeni
Yem Sanayisi
Lot 10 (…….)
(…..)
Bolu Mudurnu’da 33.743 m²
Entegre Tesis
Lot 11 (…….) (…..……..)
(…..)
Bolu Mudurnu’da 63.450 m² Arsa Lot 12 (…….) (…..……..) (…..)
Mudurnu Tavukçuluğa Ait Tüm
Markalar
Lot 13 (…….) (…..……..)
(…..……..) 13,3
09-21/439-107
11


Katılımcıların kapalı zarf usulü ile kabul edilen tekliflerinin bir başka tarihte noter
huzurunda açılıp değerlendirilmesi akabinde yapılan açık artırma ile ihale
tamamlanmıştır. İhale sonucunda belirlenen bu muhammen bedel üzerinden toplam altı
katılımcı tekliflerini sunmuştur2. Altı katılımcıdan Kılıç Deniz dışındakilerin hepsi piliç eti
pazarında faaliyeti bulunan teşebbüslerdir.

Belirlenen muhammen bedelin, bir pazar araştırması sonucunda oluşturulmuş olduğu ve
katılımcıların tamamen piliç eti pazarında faaliyette bulunmak amacıyla ihaleye katıldığı 430
dikkate alındığında incelememize konu işlemlerde devralınan üretim tesislerine ve
markaya atfedilen cironun nasıl ele alınacağı konusunda önemli bir fikir vermektedir.

Tablo 4’ten; tüm lotlar için belirlenen toplam muhammen bedelin (………….) TL olduğu
anlaşılmaktadır. Mudurnu markası için belirlenen muhammen bedelin toplam
muhammen bedele oranı ise %13,3’tür. İlçem Piliç’in cirosu elde edilen bu yüzdesel
ağırlığa göre Tablo 5’te yer verildiği gibi ayrıştırılabilir3.

Tablo 5: İlçem Piliç’in Muhammen Bedele Göre Ayrıştırılmış Cirosu Sonucunda Oluşan Cirolar
440








Tablo 5 incelendiğinde, İlçem Piliç’in cirosunun “Mudurnu markası” ve “Mudurnu
markasına ait üretim tesisleri” arasında Eskidji tarafından belirlenen muhammen bedel 450
esas alınarak paylaştırılması durumunda, her iki işlem için de 25 Milyon TL’lik bildirim
eşiğinin aşıldığı görülmektedir.

“Mudurnu markasını” ve “Mudurnu markasına ait üretim tesislerini” ayrıştırmak için
kullanılabilecek bir diğer yol ise her iki unsurun da ihale sonucunda oluşan değerlerinin
esas alınarak İlçem Piliç’in cirosunun ayrıştırılmasıdır. Bu yöntemin diğer yönteme göre
avantajı ise, markanın ve üretim tesislerinin ihale sonucunda tahmini olmayan ve piyasa
mekanizmaları tarafından oluşturulmuş gerçek bir değer üzerinden değerlemesinin
yapılmış olmasıdır. Zira ihaleye 6 farklı teşebbüsün teklif vermesi ihalenin rekabetçi
olduğunu gösterirken yatırımcıların Eskidji gibi bir aracı şirket tarafından her bir lot 460
hakkında ayrıntılı bir şekilde bilgilendirilmeleri ihale katılımcılarının her iki unsurun değeri
hakkında bilgi edinmelerini sağlamak suretiyle bilgi asimetrisini en aza indirdiğini

2 Katılımcılar (……….), (……….), (……….) San. ve Tic. Ltd. Şti., (……….). ve Tic. Ltd. Şti. adlı tüzel kişiler ile
(……….) ve (……….) adlı gerçek kişilerden oluşmaktadır.
3 İlçe Taşımacılık 2005 yılında Mudurnu Tavukçuluk’u iflas masasından almıştır. O dönemde İstanbul 1. İflas Dairesi
Müdürlüğü, Mudurnu Tavukçuluk’un satışa çıkartılan taşınmazlarına (………….) TL, taşınmazlarda mevcut makine,
teçhizat araç ve gereç ile demirbaşlara (………….) TL ve Mudurnu markasına (………….) TL olmak üzere toplam
(………….) TL değer biçmiştir. Toplam muhammen bedelin içerisinde markanın muhammen bedelinin yüzdesel
ağırlığı %(…) iken gayrimenkullere ilişkin muhammen bedelin yüzdesel ağırlığı %(…)’tür.
Teşebbüs/Yıl 2006 (TL)
Üretim Tesislerinin Devri
İlçem Piliç A.Ş. (…………..)
Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhr. İth. ve Tic. A.Ş. (…………..)
Toplam (…………..)
Markaların Devri (…………..)
İlçem Piliç A.Ş. (…………..)
Pak Tavuk Gıda San. ve Tic. A.Ş. (…………..)
Toplam (…………..)
09-21/439-107
12

göstermektedir. Bu durum ise ihale sonucunda oluşan fiyatların hem markanın hem de
üretim tesislerinin gerçek değerinin ne olduğunu daha net ve doğru bir şekilde ortaya
koyduğunu göstermektedir.

Daha önce de yer verildiği üzere ihale sonucunda “Mudurnu markası” Pak Tavuk’a
(…………..) TL, “Mudurnu markasına ait üretim tesisleri” ise Kılıç Deniz’e (……………)
TL’ye satılmıştır. Dolayısıyla İlçem Piliç’in cirosunun Mudurnu markası ile üretim tesisleri
arasında “Mudurnu markası” ve “Mudurnu markasına ait üretim tesisleri” için ihale 470
sonucunda oluşan fiyat göz önüne alınarak ayrıştırılması sonucu her bir işlemde İlçem
Piliç’in cirosunun tahmini olarak ne olması gerektiği Tablo 6’da özetlenmiştir.

Tablo 6: İlçem Piliç’in İhale Sonucunda Oluşan Fiyatlara Göre Ayrıştırılmış Cirosu
Teşebbüs/Yıl 2006 (TL)
Üretim Tesislerinin Devri
İlçem Piliç A.Ş. (…………..)
Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhr. İth. ve Tic. A.Ş. (…………..)
Toplam (…………..)
Markaların Devri (…………..)
İlçem Piliç A.Ş. (…………..)
Pak Tavuk Gıda San. ve Tic. A.Ş. (…………..)
Toplam (…………..)

Tablo 6 incelendiğinde, İlçem Piliç’in cirosu, Mudurnu markası ve bu markaya ait
tesislerden elde ettiği ciro ihale sonucunda her biri için verilen fiyat dikkate alınarak
ayrıştırıldığında her bir işlemin de 25 Milyon TL’lik bildirim eşiğini aştığı görülmektedir.

Cironun ayrıştırılmasında devre konu varlıkların muhammen bedeli ya da gerçek satış 480
değerinden hangisi esas alınırsa alınsın her iki yolda da işlemler 1997/1 sayılı Tebliğ’de
belirlenen ciro eşiği olan 25 Milyon TL’yi aşmaktadır. Tarafların toplam ciroları göz
önüne alındığında 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde yer verilen ciro eşiğini aşmaları
nedeniyle her iki devralma işlemi de izne tabi bir devralma işlemidir.

H.3.3.3. Yoğunlaşma Analizi

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum
yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli 490
ölçüde azaltılması sonucunu doğuran birleşme/devralmaları yasaklamaktadır. Kurul
tarafından re’sen incelemeye alınan iki devralma işleminin hukuki niteliğinin ortaya
konması için söz konusu işlemler ile hâkim durum yaratılıp yaratılmadığı veya mevcut bir
hâkim durumun daha da güçlendirilip güçlendirilmediği değerlendirilmelidir.

Mudurnu markasına ait üretim tesislerini satın alan Kılıç Deniz işlemden önce ilgili ürün
pazarında üretim yapmamakta, sadece balıkçılık sektöründe faaliyet göstermektedir.
Devralmanın birbiriyle doğrudan ilişkili olmayan iş kollarında faaliyet gösteren
teşebbüsler arasında gerçekleşmiş olması nedeniyle bu işlemin karma birleşme niteliğini
haiz olduğunu söylemek mümkündür. Bu tür yoğunlaşmalar piyasadaki oyuncu 500
sayısında değişiklik meydana getirmediğinden pazar yapısını doğrudan
09-21/439-107
13

etkilememektedir. Nitekim bu devralma işlemi piliç eti pazarında faaliyet gösteren
oyuncuların pazar payında bir değişikliğe yol açmayacak, bu pazarda yoğunlaşma
yaratmayacaktır. Dolayısıyla devralma işlemi piliç eti pazarında etkin rekabetin azalması
veya kısıtlanması sonucunu doğurmayacaktır.

Mudurnu markasını devralan Pak Tavuk ise 1955 yılından itibaren piliç eti pazarında
faaliyet gösteren bir teşebbüstür ve hâlihazırda Pak Piliç markası ile pazarda yer
almaktadır. Teşebbüsün Mudurnu markasını ve markaya bağlı hakları almaktaki amacı
Mudurnu markasının bilinirliğinden ve marka imajından faydalanmaktır. Söz konusu 510
işlemin pazarda ne gibi etkileri olacağının değerlendirilmesi açısından Pak Tavuk’un ve
devraldığı Mudurnu markasının ilgili pazardaki konumunun incelenmesi gerekmektedir.

Piliç eti pazarında faaliyet gösteren en büyük 10 teşebbüsün 2003-2007 yıllarına ilişkin
pazar payları Tablo 7’de özetlenmektedir.

Tablo 7: Beyaz Et Sektöründeki İlk 10 Şirket ve Pazar Payları
No Şirket İsmi 2003 (%) 2004(%) 2005 (%) 2006 (%) 2007 (%)
1 Banvit (…) (…) (…) (…) (…)
2 Beypiliç (…) (…) (…) (…) (…)
3 Erpiliç (…) (…) (…) (…) (…)
4 CP Piliç (…) (…) (…) (…) (…)
5 Şen Piliç (…) (…) (…) (…) (…)
6 Şeker Piliç (…) (…) (…) (…) (…)
7 Keskinoğlu (…) (…) (…) (…) (…)
8 Abalıoğlu (Lezita) (…) (…) (…) (…) (…)
9 Pak Piliç (…) (…) (…) (…) (…)
10 Ege Köytür (…) (…) (…) (…) (…)

Tablo-7’den, Pak Tavuk’un işlemin gerçekleştiği 2007 yılında %(…), 2006 yılında ise
%(…) oranında pazar payı bulunduğu görülmektedir. Piliç eti pazarında en yüksek pazar 520
payına sahip olan ilk beş teşebbüs olan Banvit, Beypiliç, Erpiliç, CP Piliç ve Şen Piliç’in
pazar payları ise %(…) civarındadır. Öte yandan devralınan Mudurnu markasının
devralma işleminin gerçekleştiği 2007 yılında ilgili pazarda faaliyeti son bulmuş olup
2006 yılında ise %(…)’nin4 altında bir pazar payına sahip olduğu tahmin edilmektedir.
Dolayısıyla, Mudurnu’nun marka bilinirliği yüksek olmasına rağmen yüksek bir pazar
payına ve dolayısıyla pazar gücüne sahip olmadığı anlaşılmaktadır.

H.3.3.4. İdari Para Cezaları

“Mudurnu markasına ait üretim tesisleri” İlçe Taşımacılık tarafından 23.5.2007 tarihinde 530
akdedilen satış sözleşmesi ile Kılıç Deniz’e, “Mudurnu markası” ise 17.5.2007 tarihinde
imzalanan marka devir sözleşmesi ile İlçem Piliç tarafından Pak Tavuk’a satılmıştır.
Ancak söz konusu devralma işlemlerinden 27.6.2008 tarih ve 08-41/579-M sayılı Kurul
kararı uyarınca beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler ve Besd-Bir hakkında
yapılan önaraştırma sırasında haberdar olunmuştur. “Mudurnu markasına ait üretim
tesisleri”nin ve “Mudurnu markası”nın devralınmasına ilişkin bilgiler teşebbüs vekillerince

4 Mudurnu’nun 17 teşebbüsün yer aldığı listede yer almadığından pazar payının %(…)’den düşük olduğu tahmin
edilmektedir.
09-21/439-107
14

de teyit edilmiş ve buna paralel olarak önceki bölümlerde değinilen sözleşmeler temin
edilmiştir.

Gerçekleşen devralmalar, 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında ve izne 540
tabi işlemler olup, devralma işlemlerinin izin alınmaksızın Mayıs 2007 tarihinde
gerçekleştiği anlaşılmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 11. maddesinde, Kurula bildirilmemiş
olan birleşme ve devralma işlemleri düzenlenmiş olup izne tabi birleşme veya devralma
işlemlerinin Rekabet Kurulunun izni olmaksızın gerçekleştirilmesi hallerinde ne
yapılacağı “Kurul, herhangi bir şekilde işlemden haberdar olduğu zaman kendiliğinden
birleşme veya devralmayı incelemeye alır” şeklinde ifade edilerek hükme bağlanmıştır.
4054 sayılı Kanun’un 11. maddesinin (a) bendine göre ise inceleme sonucunda birleşme
veya devralmanın 7. maddenin birinci fıkrası kapsamına girmediğine karar verilmesi
durumunda, birleşmeye veya devralmaya izin verileceği, ancak ilgililere bildirimde
bulunmadıkları için para cezası uygulanacağı ifade edilmektedir. 550

Rekabet Kurulundan izin almadan gerçekleşen devralma işlemleri için uygulanacak para
cezasının düzenlendiği 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi, 8.2.2008 tarihinde
yayımlanarak yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun’un 472. maddesi uyarınca
değiştirilmiştir. Dolayısıyla Mayıs 2007’de gerçekleşen devralmaların gerçekleştiği tarihte
4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ile 5728 sayılı Kanun ile değişik 16. madde arasında
bazı farklılıklar bulunmaktadır.

4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin değiştirilmemiş halinde Rekabet Kurulunun izni
olmaksızın gerçekleştirilen birleşme/devralma işlemleri için hem işleme konu 560
teşebbüslere hem de bu teşebbüslerin yönetim kurullarında bulunan gerçek şahıslara
teşebbüslere verilen cezanın % 10’u kadar idari para cezası verileceği hükme
bağlanmıştır. Bu bağlamda 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin eski hali uyarınca
Rekabet Kurulunun izni olmaksızın gerçekleşen birleşme/devralma işlemlerinde
teşebbüslere verilecek ceza, yürürlükten kalkan 2007/1 sayılı “4054 Sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanunun 16 ve 17 nci Maddelerinde Düzenlenmiş Olan İdari Para
Cezalarının 31/12/2007 Tarihine Kadar Geçerli Olmak Üzere Artırıldığının
Duyurulmasına İlişkin Tebliğ” ile 1.716 TL olarak belirlenmiştir.

8.2.2008 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 23.1.2008 tarihli, 5728 sayılı Kanun ile 570
değişik 16. maddede birleşme ve devralmaların bildirimine ilişkin yükümlülük korunmuş
ancak para cezasının devralma işlemlerinde yalnızca devralan tarafa verileceği hükme
bağlanmıştır. 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin yeni halinde devralan teşebbüse
verilecek cezanın ise “teşebbüsler ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin
karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün
olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak
olan yıllık gayri safi gelirlerinin binde biri oranında” olacağı hükme bağlanmıştır.

4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin eski ve yeni hali bir arada incelendiğinde, her iki
maddenin de dosya konusu devralma işlemlerine taraf olan teşebbüslerin lehine bazı 580
düzenlemeler içerdiği görülmektedir. Lehe hükümler dikkate alındığında anılan
maddenin incelemeye konu teşebbüsler açısından nasıl uygulanması gerektiği Tablo
8’de özetlenmiştir:
09-21/439-107
15


Tablo 8: 4054 sayılı Kanun’un 16. Maddesinin Eski Hali ve Yeni Hali Uyarınca Devralma İşlemlerine Konu
Teşebbüslere Verilecek Para Cezasının Karşılaştırılması5
4054 sayılı Kanun'un 16. Maddesinin
Eski Hali Uyarınca
4054 sayılı Kanun'un 16. Maddesinin Yeni Hali
Uyarınca Teşebbüs
Adı Teşebbüse
Verilecek Ceza
Miktarı
Yöneticilere
Verilecek Ceza
Miktarı
Teşebbüse Verilecek
Ceza Miktarı
Yöneticilere Verilecek
Ceza Miktarı
İlçem Piliç 1.716 YTL
Her bir Yönetici
İçin 171,6 YTL
Devreden Tarafa
Ceza
Verilmemektedir
Yöneticilere Ceza
Verilmemektedir
Kılıç Deniz 1.716 YTL
Her bir Yönetici
İçin 171,6 YTL
2008 Yılı Cirosu'nun
%0,1'i (………. YTL)
Yöneticilere Ceza
Verilmemektedir
Pak Tavuk 1.716 YTL
Her bir Yönetici
İçin 171,6 YTL
2008 Yılı Cirosu'nun
%0,1'i (………. YTL)
Yöneticilere Ceza
Verilmemektedir

Lehe hükümler dikkate alındığında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin yeni hali
uyarınca incelememize konu devralmalara taraf teşebbüslerin yönetim kurullarında
bulunan gerçek şahıslara ve devreden taraf olan İlçem Piliç’e herhangi bir para cezası 590
verilmemesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Bununla birlikte Kılıç Deniz ve Pak Tavuk’a
verilecek cezada 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin yeni hali uyarınca öngörülen
cezanın (teşebbüslerin 2008 yılı cirolarının %0,1’i) 2007/1 sayılı “4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanunun 16 ve 17 nci Maddelerinde Düzenlenmiş Olan İdari Para
Cezalarının 31/12/2007 Tarihine Kadar Geçerli Olmak Üzere Artırıldığının
Duyurulmasına İlişkin Tebliğ” ile belirlenen 1.716 TL’yi geçmesi nedeniyle lehe
hükümlerin dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.


I. SONUÇ 600

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. Dosya konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut
hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine,
610
2. Bununla birlikte, söz konusu işlemin, Rekabet Kurulunun izni olmaksızın
gerçekleştirilmesi nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 23.1.2008 tarih, 5728 sayılı
Kanun’la değişik 16. maddesinin birinci fıkrası ve para cezasında lehe düzenlemeler
dikkate alınarak 2007/1 sayılı “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun
16 ve 17. Maddelerinde Düzenlenmiş Olan İdari Para Cezalarının 31.12.2007
Tarihine Kadar Geçerli Olmak Üzere Artırıldığının Duyurulmasına İlişkin Tebliğ”
uyarınca devralan teşebbüsler Pak Tavuk Gıda San. ve Tic. A.Ş. ve Kılıç Deniz

5 Devralma işlemlerine konu teşebbüslerin lehine olan hükümler kalın olarak yazılmıştır.
09-21/439-107
16

Ürünleri Üretimi İhr. İth. ve Tic. A.Ş.’ye ayrı ayrı 1.716’şar TL idari para cezası
verilmesine
620
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.







Full & Egal Universal Law Academy