Rekabet Kurumu Başkanlığından,
(Danıştay’ın Kararları Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-2-85 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 09-22/457-115
Karar Tarihi : 13.5.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan :Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) 10
Üyeler :Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa
ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan
GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA
B. RAPORTÖR : Hakan Suat ÖLMEZ
C. KARŞI TARAF :
- Bimaş Birleşik Medya Pazarlama A.Ş.
Akatlar Yaren Sok. Aydın Apt. B Blok 3 No’lu Dükkan, Beşiktaş-İstanbul
20
D. DOSYA KONUSU: DTV Haber ve Görsel Yayıncılık A.Ş ile Satel Sabah
Televizyon Prodüksiyon A.Ş.’nin, reklam yerlerini satmak amacıyla
kurdukları Bimaş Birleşik Medya Pazarlama A.Ş. vasıtasıyla 2000 yılının
ikinci yarısından itibaren Cine 5 Filmcilik ve Yapımcılık A.Ş.’yi piyasa
dışına çıkarmak maksadıyla müşterileri dolaşarak %100 Bimaş kullanımı
için ek indirim uygulamasına başlamaları suretiyle 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettikleri iddiasının yeniden
değerlendirilmesi çerçevesinde Rekabet Kurulu’nca alınan 5.1.2006 tarih
ve 06-02/48-9 sayılı Kurul Kararı ile ilgili Danıştay kararları ertesi
konunun davacılar yönüyle yeniden değerlendirilmesi. 30
E. İDDİALARIN ÖZETİ:
Cine 5 Filmcilik ve Yapımcılık A.Ş.’nin (Cine 5) şikayet dilekçesinde özetle;
- DTV Haber ve Görsel Yayıncılık A.Ş. (DTV ya da Kanal D) ile SATEL
Sabah Televizyon Prodüksiyon A.Ş.’nin (SATEL ya da ATV) reklam
yerlerini satmak amacıyla kurdukları Bimaş Birleşik Medya Pazarlama
A.Ş.’nin (BİMAŞ) 2000 yılının ikinci yarısından itibaren giriştiği bir
kampanya ile Cine 5’i piyasa dışına çıkarmak maksadıyla müşterileri
dolaşarak %100 BİMAŞ kullanımı için ek indirim uygulamasına başladığı,
- Bu durumda BİMAŞ kanallarından ilave indirim alan reklamveren 40
firmaların Cine 5, TGRT, NTV gibi kanallara reklam vermediği veya
veremediği,
- BİMAŞ’ın bu eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu,
- BİMAŞ’ın firmalara bu ek indirimi, ‘prodüksiyon indirimi’ adı altında
sağlamakta olduğu görülse bile asıl amacın, kendi TV kanallarının
piyasadan daha fazla pay almalarını ve diğer kanalların reklam
alamamalarını sağlamak olduğu,
09-22/457-115
2
- Önceden Cine 5’e reklam vermiş birçok kuruluşun, reklamları için Cine 5’i
kullanmayacaklarını, Cine 5’i kullandıkları takdirde BİMAŞ’ın ek indirimini
geri çekeceğini, dolayısıyla diğer kanallara da reklam vermelerinin mali 50
açıdan mümkün olmadığını belirttikleri,
- BİMAŞ’ın, reklamverenlerin BİMAŞ dışındaki kanallara reklam
vermemeleri ve tüm reklam harcamalarını sadece BİMAŞ kanallarında
kullanmaları koşuluyla ek indirim vermesinin 4054 sayılı Kanun’un 6 ncı
maddesinin (a) bendini açıkça ihlal ettiği,
- BİMAŞ’ın, reklamveren şirketler arasında ayrımcılığa yol açarak
Kanun’un 6’ncı maddesinin (b) bendini ihlal ettiği,
- BİMAŞ’ın bu eylemlerini evvelce de tekrarladığı ve Rekabet Kurumu’nun,
her iki yayın kuruluşunun kendilerine ait olan TV reklam yerlerinin satış
fiyatları ile diğer satış koşullarını birlikte belirlemek konusunda yaptıkları 60
ve uyguladıkları anlaşmanın Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendine, her iki kuruluşun aralarında anlaşarak rakipleri
olan Show TV’nin piyasadaki faaliyetlerini zorlaştırdıkları anlaşılan
eylemlerinin 4’üncü maddenin (d) bendine aykırı olduğunu hükme
bağladığı,
- BİMAŞ’ın bu girişimleri sonucunda Cine 5’in, 2000 yılının Haziran,
Temmuz, Ağustos, Eylül ve Kasım aylarında 20.000 USD civarında
reklam geliri kaybına uğradığı
belirtilerek, BİMAŞ hakkında geçici tedbir alınması ve gereken işlemin
yapılarak para cezası ile cezalandırılması talep edilmiştir. 70
F. DOSYA EVRELERİ
1. Rekabet Kurulu’nun (Kurul) 16.01.2001 tarih ve 01-04/23 sayılı
kararında, şikayet konularının araştırılması ve DTV, SATEL, Star TV
Hizmetleri A.Ş (Star TV) ve AKS Televizyon Reklamcılık ve Filmcilik San.
ve Tic. A.Ş.’nin (AKS ya da Show TV) reklam yerleri fiyat ve diğer satış
koşullarını BİMAŞ aracılığı ile birlikte belirledikleri iddialarının 4054 sayılı
Kanun hükümlerini ihlal edip etmediğinin ve soruşturma açılmasına
gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1 inci
maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına ve geçici tedbir kararı
alınmasının önaraştırma sonucunda değerlendirilmesine, 80
2. Ayrıca konuyla ilgili olarak, Kurum kayıtlarına 16.12.1998 tarih ve 2496
sayı ile giriş yapan ve BİMAŞ ile AKS ve Star TV arasında yapılan
reklam yerlerinin pazarlanmasını konu eden sözlü anlaşmaya ilişkin
menfi tespit/muafiyet başvurusu ile Kurum kayıtlarına 22.3.1999 tarih ve
977 sayı ile giriş yapan ve “BİMAŞ Prodüksiyon Desteği Çalışma
Koşulları Anlaşmasına” ilişkin menfi tespit/muafiyet başvurusunun
önaraştırma sürecinde değerlendirilmesine karar verilmiştir.
3. 23.2.2001 tarih ve D2/2/H.S.Ö./01-1 sayılı önaraştırma raporu üzerine
Rekabet Kurulu’nun 3.4.2001 tarih ve 01-15/136-M sayılı kararında,
BİMAŞ aracılığıyla, kendilerine ait reklam yerlerinin fiyat ve diğer satış 90
koşullarını aralarındaki rekabeti ortadan kaldırarak birlikte belirledikleri ve
uyguladıkları yönündeki iddiaların açıklığa kavuşturulması amacıyla,
DTV, SATEL, Star TV, AKS ve bu şirketlerin reklam yerlerini geçmişte
09-22/457-115
3
pazarlamış olan ve/veya halen pazarlayan BİMAŞ hakkında 4054 sayılı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına, 22.3.1999 tarih
ve 977 sayılı menfi tespit/muafiyet talebinin ayrı bir rapora
bağlanmasına,16.12.1998 tarih ve 2496 sayılı menfi tespit/muafiyet
talebinin ve şikayetçinin geçici tedbir talebinin ise açılan soruşturma
aşamasında değerlendirilmesine karar verilmiştir.
4. Rekabet Kurulu’nun 4.7.2001 tarih ve 01-30/305-M sayılı kararında, 100
Kurum kayıtlarına 27.3.2001 tarih ve 1234 sayı ile giriş yapan ve Ülke TV
ile BİMAŞ arasında Kanal 6 televizyonun reklam yerlerinin BİMAŞ
aracılığı ile pazarlanmasını konu eden sözlü anlaşmaya ilişkin menfi
tespit/muafiyet talebinin 3.4.2001 tarih ve 01-15/136-M sayılı Rekabet
Kurulu Kararı ile açılan soruşturma kapsamında değerlendirilmesine,
Ülke TV Programcılık Reklam Film Yayın Pazarlama A.Ş. (Ülke TV
“Kanal 6”) hakkında da soruşturma açılmasına ve bu soruşturmanın da
yine aynı soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir.
5. Soruşturma kararı üzerine, Kanun’un 43/2. maddesi uyarınca 17.4.2001
tarihinde Bimaş, DTV, SATEL, Star TV ve AKS’a, 10.7.2001 tarihinde de 110
Ülke TV’ye soruşturma açıldığına dair bildirimde bulunularak, taraflardan
30 gün içinde ilk yazılı savunmalarını göndermeleri istenmiştir.
6. İlgili teşebbüslerden SATEL ve AKS dışındaki teşebbüslerin ilk yazılı
savunmaları yasal süreleri içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
7. Rekabet Kurulu’nun 27.9.2001 tarihli toplantısında soruşturma süresinin
altı ay uzatılmasına karar verilmiştir.
8. Soruşturma heyetince tamamlanan 3.4.2002 tarih ve SR/02-03 sayılı
soruşturma raporu Kanun’un 45/1’inci maddesi uyarınca Başkanlıkça
tüm Kurul üyeleriyle ilgili taraflara tebliğ olunmuş ve aynı maddenin 2’nci
fıkrası gereğince taraflardan 30 gün içinde yazılı savunmalarını 120
göndermeleri istenilmiştir.
9. Soruşturma raporunun tebliğini takiben, haklarında soruşturma yürütülen
teşebbüslerden Star TV dışındakiler savunma sürelerinin, Kanun’un
45’inci maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca 30 gün uzatılmasını talep
etmişlerdir. Tarafların bu talepleri, Rekabet Kurulu’nun 7.5.2002 tarihli
kararıyla kabul edilmiş ve ilgili teşebbüslerin savunma süreleri 30 gün
uzatılmıştır.
10. Kurum kayıtlarına 27.5.2002 tarihinde intikal eden Star TV’nin yazılı
savunmasının süresi içinde yapılmadığı tespit edilmiştir. Süre uzatımı
talep eden teşebbüslerin ikinci savunma yazıları yasal süreleri içinde 130
Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
11. Soruşturma Heyetinin hazırladığı ek yazılı görüş, Kanun’un 45/2’nci
maddesi uyarınca 25.6.2002 tarihinde tüm Kurul üyeleriyle taraflara
tebliğ edilmiştir.
12. Ek yazılı görüşün tebliğini takiben haklarında soruşturma yürütülen
teşebbüslerden AKS ve Star TV dışındakiler, savunma sürelerinin,
Kanun’un 45’inci maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca 30 gün uzatılmasını
talep etmişlerdir. Bu talep Rekabet Kurulu tarafından uygun görülerek
20.9.2002 tarihinde 30 gün ek süre tanınmıştır. İlgili teşebbüslerden Star
09-22/457-115
4
TV dışındakilerin ek yazılı görüşe karşı cevapları yasal süreleri içinde 140
Rekabet Kurumuna intikal etmiştir.
13. Rekabet Kurulu’nun 5.9.2002 tarih ve 02-52/682-M sayılı toplantısında
yürütülen soruşturmayla ilgili olarak 16.10.2002 tarihinde, Sözlü
Savunma Toplantısı yapılmasına karar verilmiş ve Sözlü Savunma
Toplantısı davetiyeleri Kanun’un 46/2’nci maddesi uyarınca ilgililere
gönderilmiştir.
14. Rekabet Kurulu, soruşturmaya ilişkin olarak 21.10.2002 tarihinde ve 02-
64/803-325 sayı ile karar almıştır.
15. Anılan Kurul Kararı, “Soruşturmayı yürüten Kurul üyesinin nihai karar
toplantısına katılarak oy kullanmasının hukuka aykırı olduğu” 150
gerekçesiyle, Danıştay 13. Dairesi’nin 12.7.2005 tarih, 2005/5168 E.
2005/3442 K. sayılı; 27.9.2005 tarih, 2005/5679 E. 2005/4756 K.,
2005/5055 E. 2005/4755 K., 2005/5169 E. 2005/4751 K., 2005/5066 E.
2005/4735 K., 2005/5082 E. 2005/4736 K., 2005/5065 E. 2005/4754 K.,
2005/5081 E. 2005/4737 K.; 15.11.2005 tarih ve 2005/5042 E.
2005/5495 K., 2005/5061 E. 2005/5500 K., 2005/5000 E. 2005/5495 K.,
2005/4999 E. 2005/5499 K. sayılı kararları ile iptal edilmiştir.
16. Danıştay’ın bu kararları üzerine Kurul, soruşturmaya ait tüm savunma, ek
savunma, sözlü savunma tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses
kayıtlarının yazılı açılımı, raporlar, Danıştay’ın iptal kararları, tüm dosya 160
münderecatında yer alan bütün bilgi ve belgeleri inceleyerek 5.1.2006
tarihinde dosyaya ilişkin nihai kararını vermiştir.
17. Kurulun anılan yeni kararı ise Danıştay 13. Dairesi’nin 25.11.2008 tarih
ve 2006/2166 E., 2008/7425 K. sayılı ve 25.11.2008 tarih ve 2006/2167
E., 2008/7424 K. sayılı kararları ile Muafiyet/Menfi Tespit başvurularında
yanlış ve yanıltıcı bilgi verilmesinden dolayı Bimaş A.Ş.’ye ve bu
teşebbüsün yönetim kurulu üyelerine verilen para cezası kısmına ilişkin
olarak iptal edilmiştir.
18. Danıştay’ın bu kararları üzerine, 8.5.2009, tarih ve 2009-2-85 / BN-09-
HSÖ sayılı Bilgi Notu, 8.5.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-110/137 sayılı 170
Başkanlık Önergesi ile birlikte, soruşturmaya ait tüm savunma, ek
savunma, sözlü savunma tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses
kayıtlarının yazılı açılımı, raporlar, Danıştay’ın iptal kararları, tüm dosya
münderecatında yer alan bütün bilgi ve belgeler incelenerek dosya 09-22
sayılı Kurul toplantısında karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ
Dosyanın raportörü; Danıştay’ın anılan kararı dikkate alınarak, yeniden
alınacak kararda Bimaş’a yanlış ve yanıltıcı bilgi vermesi nedeniyle 2001/1
sayılı Tebliğ kapsamında ceza verilmesi gerektiği, Bimaş yönetim kurulu
üyelerinin ise cezalandırılmalarına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır. 180
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Danıştay 13. Dairesi’nin 25.11.2008 tarih ve 2006/2166 E., 2008/7425 K.,
2006/2167 E., 2008/7424 K. sayılı kararları ile Rekabet Kurulu’nun 5.1.2006
tarih ve 06-02/48-9 sayılı kararının Muafiyet/Menfi tespit başvurusunda yanlış
09-22/457-115
5
ve yanıltıcı bilgi verilmesi nedeniyle verdiği para cezasının davacılara ilişkin
kısmı iptal edilmiştir.
Söz konusu soruşturmanın konusunu:
“DTV ile Satel’in, reklam yerlerini satmak amacıyla kurdukları Bimaş
vasıtasıyla 2000 yılının ikinci yarısından itibaren Cine 5’i piyasa dışına
çıkarmak maksadıyla müşterileri dolaşarak %100 Bimaş kullanımı için ek 190
indirim uygulamasına başlamaları suretiyle 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettikleri iddiaları”
oluşturmaktadır.
Anılan Soruşturma’da ayrıca BİMAŞ’ın Star TV ve AKS Televizyon ile ve yine
BİMAŞ’ın Ülke TV (Kanal 6) ile yapmış olduğu sözlü reklam yeri satış
anlaşmalarına ilişkin menfi tespit/muafiyet başvuruları da soruşturma
kapsamında değerlendirmeye alınmıştır.
Danıştay kararlarında yer verilen hususlar yukarıda bahsi geçen menfi
tespit/muafiyet başvurularına yönelik olan kısım ile ilgilidir. Anılan Kurul
Kararı’nda menfi tespit/muafiyet incelemesi aşağıdaki şekilde yapılmıştır. 200
H.1. BİMAŞ, STAR TV ve AKS Arasında Yapılan Sözlü Anlaşmaya İlişkin
Menfi Tespit/Muafiyet Başvurusu
Kurum kayıtlarına 16.12.1998 tarih ve 2496 sayı ile giren BİMAŞ’ın Star TV ve
AKS Televizyon ile yapmış olduğu sözlü reklam yeri satış anlaşmasına ilişkin
menfi tespit başvurusu 3.4.2001 tarih ve 01-15/136-M sayılı Kurul Kararı ile
soruşturma kapsamında değerlendirmeye alınmıştır.
Sözlü olarak yapıldığı belirtilen bu anlaşmayla Star TV ve Show TV reklam
yerlerinin satışı amacıyla BİMAŞ’a yetki vermektedirler. Bildirim formunda, bu
anlaşma sayesinde Star TV ve Show TV’nin reklam yeri satış işlemleri
nedeniyle girdikleri masraflardan tasarruf edecekleri ve böylece kaynakların 210
kullanımında etkinlik ve uzmanlaşma sağlanacağı belirtilmektedir.
Bildirim formunun 6.4’üncü maddesinde;
- anlaşmaya katılan her TV kanalının program esasına göre reklam
ücretlerini diğer kanallardan bağımsız olarak kendisinin belirleyeceği,
- bu fiyatların aylık olarak tespit edileceği,
- BİMAŞ’ın bu ücretlere kendi pazar politikasına göre kâr payı ekleyeceği,
- BİMAŞ’ın kanallar arasında ayrımcı davranmayacağı ve müşterileri
herhangi bir kanala yönlendirmeyeceği ve müşterinin talebine göre
davranacağı
konularında taahhütlerde bulunulmuştur. 220
Anlaşmanın taraflarıyla aynı gruba bağlı olarak aynı ilgili ürün pazarında veya
komşu ürün pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin ise;
- Star TV için, reklam pazarlama faaliyetlerinde bulunan Prime Medya
Filmcilik ve Reklamcılık A.Ş., yayıncılık faaliyetinde bulunan Teleon
Filmcilik ve Reklamcılık A.Ş. (Kral TV),
- Show TV için ise, reklam pazarlama faaliyetinde bulunan Mepaş Medya
Pazarlama A.Ş. ve yayıncılık faaliyetinde bulunan Cine 5
09-22/457-115
6
olduğu bildirilmiştir.
Bu teşebbüslerden Mepaş A.Ş. ve Prime A.Ş., BİMAŞ’ın en büyük beş rakibi
arasında ilk iki sırada yer almaktadır. Bildirim formunun yine 6.4’üncü 230
maddesinde, Mepaş A.Ş.’nin ve Prime A.Ş.’nin Kral TV ve Cine 5 hariç olmak
üzere ulusal TV kanallarına reklam pazarlamayacakları bildirilmektedir.
Ayrıca, BİMAŞ ise diğer TV kanallarına reklam pazarlamakta serbest
olacaktır.
H.1.1. Bildirime İlişkin Değerlendirme
Tarafların bildirim formunun 6.4’üncü maddesinde, “anlaşmaya katılan her TV
kanalının program esasına göre reklam ücretlerini diğer kanallardan bağımsız
olarak kendisinin belirleyeceği” şeklindeki ifadelerin anlaşmanın uygulanması
aşamasında yukarıda belirtildiği şekliyle uygulanmadığı tespit edilmiştir.
BİMAŞ tarafından yayımlanan tarife kataloglarında 4 kanalın da tüm 240
kategorileri için aynı reklam tarifesinin ve indirim koşullarının geçerli olduğu ve
bu tarifenin uygulandığı tespit edilmiştir. Buna göre anlaşmaya katılan
tarafların reklam ücretlerini diğer kanallardan bağımsız olarak belirlediklerini
söylemek mümkün gözükmemektedir.
Ayrıca yine bildirim formunun 6.4’üncü maddesinde,“BİMAŞ Birleşik Medya
Pazarlama A.Ş.’nin bu ücretlere kendi pazar politikasına göre kâr payı
ekleyeceği” belirtilmektedir. Rekabet Kurulu’nun 06-02/48-9 sayılı kararında
da belirtildiği gibi BİMAŞ komisyonunun kanalların reklam yeri ücretlerinin
üzerine eklenen bir oran olmadığı ve BİMAŞ’ın o dönemdeki kendi masrafları
üzerine eklenen bir kâr payı (%8) sonucunda ortaya çıkan bir tutar olduğu 250
tespit edilmiştir.
Dolayısıyla bildirim formunda belirtilen ifadelerin yanlış ve yanıltıcı bilgi niteliği
taşıdığı ve bu hususun Kanun’un 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendine göre cezalandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
H.1.2. Esasa İlişkin Değerlendirme: Rakip Teşebbüsler Arasında
Rekabeti Engelleyici Koordinasyon Yaratılması
İptale konu olan Kurul Kararının H.3.3.1.4. bölümünde yer verildiği şekilde,
Her ne kadar bildirim formunun 6.4. maddesinde “anlaşmaya katılan her TV
kanalının program esasına göre reklam ücretlerini diğer kanallardan bağımsız
olarak kendisinin belirleyeceği” ifade edilmiş olsa da, soruşturma sürecinde 260
yapılan incelemelerde anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte uygulamaya
konulan “Bimaş Tarife ve Çalışma Koşulları Kataloğu”nda anlaşmaya katılan
dört kanalın da reklam yerlerinin aynı fiyat ve diğer satış koşullarından
pazarlandığı ve böylece iddia edilen, birbirinden bağımsız belirlenme
hususunun bir müddet için bile geçerli olmadığı tespit edilmiştir. Bimaş
faturaları üzerinde yapılan incelemelerde bu husus ortaya konmaktadır.
Dolayısıyla Bimaş’ın bildirimde yanlış ve yanıltıcı bilgi verdiği sonucuna
ulaşılmıştır.
270
H.2. Ülke TV (Kanal 6) ile BİMAŞ arasındaki reklam yeri pazarlama
anlaşmasına ilişkin menfi tespit/muafiyet başvurusu
09-22/457-115
7
Kurum kayıtlarına 27.3.2001 tarih ve 1234 sayı ile giriş yapan BİMAŞ’ın Ülke
TV (Kanal 6) ile yapmış olduğu sözlü reklam yeri satış anlaşmasına ilişkin
menfi tespit başvurusu da soruşturma kapsamında değerlendirmeye
alınmıştır.
Taraflar, anlaşmaya ilişkin menfi tespit başvurusunun reddedilmesi
durumunda başvurunun muafiyet bildirimi olarak değerlendirilmesi talebinde
bulunmuşlardır.
Sözlü olarak yapılan bu anlaşma ile Ülke TV, Kanal 6 televizyonunun reklam 280
yerlerinin satışı amacıyla, BİMAŞ’a yetki vermektedir. Bildirim formunda, bu
anlaşma sayesinde Ülke TV’nin reklamyeri satış işlemleri nedeniyle girdiği
masraflardan tasarruf edeceği ve böylece kaynakların kullanımında etkinlik ve
uzmanlaşma sağlanacağı belirtilmektedir.
Bildirim formunun 6.4’üncü maddesinde;
- Anlaşmaya katılan Ülke TV, Kanal 6’nın reklam ücretlerini program
esasına göre diğer kanallardan bağımsız olarak kendisinin belirleyeceği,
- Bu fiyatların aylık olarak tespit edileceği,
- BİMAŞ’ın bu ücretlere kendi pazar politikasına göre kar payı ekleyeceği,
- BİMAŞ’ın kanallar arasında ayrımcı davranmayacağı ve müşterileri 290
herhangi bir kanala yönlendirmeyeceği ve müşterinin talebine göre
davranacağı
hususları bildirilmiştir.
H.2.1. Bildirime İlişkin Değerlendirme
Tarafların bildirim formunun 6.4. maddesinde, “anlaşmaya katılan her TV
kanalının program esasına göre reklam ücretlerini diğer kanallardan bağımsız
olarak kendisinin belirleyeceği” şeklindeki ifadelerin anlaşmanın uygulanması
aşamasında yukarıda belirtildiği şekliyle uygulanmadığı tespit edilmiştir.
BİMAŞ tarafından yayımlanan tarife kataloglarında bütün kanalların tüm
kategorileri için aynı reklam tarifesinin ve indirim koşullarının geçerli olduğu ve 300
bu tarifenin uygulandığı tespit edilmiştir. Buna göre anlaşmaya katılan
tarafların reklam ücretlerini diğer kanallardan bağımsız olarak belirlediklerini
söylemek mümkün gözükmemektedir. Bu husus yukarıda bahsedilen rekabet
ihlalini oluşturmaktadır.
Ayrıca bildirim formunun 6.4. maddesinde,“BİMAŞ Birleşik Medya Pazarlama
A.Ş.nin bu ücretlere kendi pazar politikasına göre kâr payı ekleyeceği,”
belirtilmektedir. İptale konu Kurul Kararı’nda da belirtildiği gibi BİMAŞ
komisyonunun kanalların reklam yeri ücretlerinin üzerine eklenen bir oran
olmadığı ve BİMAŞ’ın o dönemdeki kendi masrafları üzerine eklenen bir kar
payı (%8) sonucunda ortaya çıkan bir tutar olduğu tespit edilmiştir. 310
H.2.2. Esasa İlişkin Değerlendirme: Rakip Teşebbüsler Arasında
Rekabeti Engelleyici Koordinasyon Yaratılması
Her ne kadar bildirim formunun 6.4. maddesinde “anlaşmaya katılan her TV
kanalının program esasına göre reklam ücretlerini diğer kanallardan bağımsız
olarak kendisinin belirleyeceği” ifade edilmiş olsa da, soruşturma sürecinde
yapılan incelemelerde anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte uygulamaya
09-22/457-115
8
konulan “Bimaş Tarife ve Çalışma Koşulları Kataloğu”nda (Kanal 6 ile birlikte)
anlaşmaya katılan üç kanalın da reklam yerlerinin aynı fiyat ve diğer satış
koşullarından pazarlandığı ve böylece iddia edilen, birbirinden bağımsız
belirlenme hususunun bir müddet için bile geçerli olmadığı tespit edilmiştir. 320
Bimaş faturaları üzerinde yapılan incelemelerle bu husus ortaya konmuştur.
Ayrıca yapılan yerinde incelemeler esnasında Ülke TV vekillerinden Kanal
6’ya ait 2001 yılı tarife kataloğu yazıyla istenmiştir. Bu talebe cevaben
gönderilen Kanal 6 reklam yeri tarifesindeki kategori saniye ücretlerinin Bimaş
kataloğundakilerle aynı olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte Kanal 6’ya ait
münferit katalog incelendiğinde kategori fiyatlarının gönderilen fiyatlardan
farklı ve daha yüksek olarak belirlendiği görülmüştür. Buradan da anlaşıldığı
gibi, Kanal 6’nın münferit kataloğunu yayınlamasına rağmen uygulanan
kategori satış fiyatlarının Bimaş kataloğundakilerle aynı olduğu görülmüştür.
Bu husus aynı zamanda münferit katalogların yayınlanmasının reklam yeri 330
satış fiyatlarının bağımsız belirlenme ilkesini yerine getiremediğinin güçlü bir
delilidir. Dolayısıyla Bimaş’ın bildirimde yanlış ve yanıltıcı bilgi verdiği
sonucuna ulaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen bilgilerden hareketle, her iki bildirim formunda da
belirtilen ifadelerin yanlış ve yanıltıcı bilgi niteliği taşıdığı ve bu hususun
Kanun’un 16 ncı maddesinin (a) bendine göre cezalandırılması gerektiği
sonucuna ulaşılmıştır.
H.3. Danıştay Tarafından İptal Edilen Hükümlere İlişkin Değerlendirme
Danıştay tarafından iptal edilen anılan Kurul Kararı’nın Bimaş tarafından
yapılan bildirimlere ilişkin olan bölümü ise aşağıdaki gibidir. 340
“ 3. Bimaş Birleşik Medya Pazarlama A.Ş.’nin, reklam yeri satışına yönelik
olarak Star Televizyon Hizmetleri A.Ş. ve Aks Televizyon Reklamcılık ve
Filmcilik San. ve Tic. A.Ş. ile yaptığı sözlü anlaşmaya ilişkin menfi
tespit/muafiyet başvurusu hakkında;
A. Anlaşmanın TV yayıncılığı alanındaki rakip teşebbüslerin reklam
yerlerinin pazarlanmasına yönelik olması ve bildirim formunun 6.4.
maddesinde anlaşmaya katılan her TV kanalının program esasına göre
reklam ücretlerini diğer kanallardan bağımsız olarak kendisinin
belirleyeceği ifade edilmiş olmasına rağmen, uygulanması esnasında bir
süre için dahi bildirim formunda belirtildiği şekilde fiyatların bağımsız 350
belirlenme ilkesine uyulmamış olması ve bu durumun reklam yeri fiyat ve
diğer satış koşullarının belirlenmesinde rakip dört televizyon kuruluşu
arasında rekabeti engelleyici ve kısıtlayıcı koordinasyon yaratması
sebebiyle bu anlaşmaya menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,
B. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine aykırılık
oluşturacak şekilde fiyat rekabetinin kısıtlanması ve Kanun’un 5.
maddesindeki koşulları taşımaması nedeniyle anlaşmaya bireysel
muafiyet tanınamayacağına,
C. Bildirim formunda anlaşmanın uygulanmasına yönelik olarak belirtilen
ifadelerin, uygulamada bir süre için dahi belirtildiği şekliyle 360
gerçekleşmemesi, dolayısıyla bildirimde yanlış ve yanıltıcı bilgi verilmesi
nedeniyle bildirimde bulunan Bimaş Birleşik Medya Pazarlama A.Ş.’nin
4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve
09-22/457-115
9
2002/1 sayılı Tebliğ uyarınca 2.908,05 YTL para cezası ile
cezalandırılmasına ve aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası
gereğince anılan teşebbüsün bildirimin yapıldığı tarihteki yönetim
kurulunda görevli olan Ahmet Fatih Edipoğlu, Mustafa Dinçer, Soner
Gedik, Ömer Faruk Bayhan, Yalçın Erceber’in her birine ayrı ayrı olmak
üzere bu cezanın takdiren %10’u olan 290,81 YTL idari para cezası
verilmesine, 370
4.Bimaş Birleşik Medya Pazarlama A.Ş.’nin, reklam yeri satışına yönelik
olarak Ülke Televizyon Programcılık Reklam Film Yapım Yayın Pazarlama
A.Ş. ile yaptığı sözlü anlaşmaya ilişkin menfi tespit/muafiyet başvurusu
hakkında;
A. Anlaşmanın TV yayıncılığı alanındaki rakip teşebbüslerin reklam
yerlerinin pazarlanmasına yönelik olması ve bildirim formunun 6.4.
maddesinde anlaşmaya katılan Ülke’nin program esasına göre reklam
ücretlerini diğer kanallardan bağımsız olarak kendisinin belirleyeceği
ifade edilmiş olmasına rağmen, uygulanması esnasında bir süre için dahi
bildirim formunda belirtildiği şekilde fiyatların bağımsız belirlenme 380
ilkesine uyulmamış olması ve bu durumun reklam yeri fiyat ve diğer satış
koşullarının belirlenmesinde rakip üç televizyon kuruluşu arasında
rekabeti engelleyici ve kısıtlayıcı koordinasyon yaratması sebebiyle bu
anlaşmaya menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,
B. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine aykırılık
oluşturacak şekilde fiyat rekabetinin kısıtlanması ve Kanun’un 5.
maddesindeki koşulları taşımaması nedeniyle anlaşmaya bireysel
muafiyet tanınamayacağına,
C. Bildirim formunda anlaşmanın uygulanmasına yönelik olarak belirtilen
ifadelerin, uygulamada bir süre için dahi belirtildiği şekliyle 390
gerçekleşmemesi, dolayısıyla bildirimde yanlış ve yanıltıcı bilgi verilmesi
nedeniyle bildirimde bulunan Bimaş Birleşik Medya Pazarlama A.Ş.’nin
4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve
2002/1 sayılı Tebliğ uyarınca 2.908,05 YTL. para cezası ile
cezalandırılmasına ve aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası
gereğince anılan teşebbüsün bildirimin yapıldığı tarihteki yönetim
kurulunda görevli olan Önay Şevket Bilgin, Mehmet Ali Yalçındağ, Ahmet
Fatih Edipoğlu, A. Zühtü Sezer, Mustafa Dinçer, Soner Gedik, Ö.Faruk
Bayhan, Yalçın Erceber’in her birine ayrı ayrı olmak üzere bu cezanın
takdiren %10’u olan 290,81 YTL idari para cezası verilmesine 400
karar verilmiştir.”
Yukarıda görüldüğü üzere Kurul menfi tespit başvurusunda bulunan tarafların
yanlış ve yanıltıcı bilgi verdiğine ve bu nedenle bildirimi yapan teşebbüs olan
Bimaş’a 2002/1 sayılı Tebliğ uyarında her iki başvuru için ayrı ayrı olmak
üzere para cezası verilmesi gerektiğine ve yine Bimaş Yönetim Kurulu
üyelerine de bu cezanın %10’u nispetinde her bir bildirim için ayrı ayrı olmak
üzere para cesası verilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Danıştay Kararı’nda ise Rekabet Kurumu kayıtlarına 16.12.1998 tarihinde
giren ve Bimaş ile AKS ve STAR TV arasında yapılan reklam yerlerinin
pazarlanmasını konu eden sözlü anlaşmaya ilişkin menfi tespit/muafiyet 410
09-22/457-115
10
başvurusu ile Kurum kayıtlarına 27.3.2001 tarihinde giren ve Ülke TV ile
Bimaş arasında Kanal 6 televizyonunun reklam yerlerinin Bimaş aracılığı ile
pazarlanmasını konu eden sözlü anlaşmaya ilişkin menfi tespit/muafiyet
başvurusunun yapıldığı, 18.5.1999 tarihinde Star TV, 7.1.2001 tarihinde Show
TV, 18.4.2001 tarihinde de Ülke TV tarafından Bimaş ile olan anlaşmalarına
son verildiğinin görüldüğü, bu nedenle yanlış ve yanıltıcı bilgi verilme
eyleminin AKS ve Star için 7.1.2001 tarihinde Ülke TV için ise 18.4.2001
tarihinde bittiği anlaşıldığından, Rekabet Kurulu’nun yanlış ve yanıltıcı bilgi
nedeniyle 2002/1 sayılı Tebliğ’e göre verdiği cezanın aslında ihlalin bittiği yıl
yürürlükte olan 2001/1 sayılı Tebliğ kapsamında verilmesi gerektiği 420
belirtilmiştir.
Dolayısıyla Danıştay Rekabet Kurulu’nun 2002/1 sayılı Tebliğ kapsamında
Bimaş’a vermiş olduğu 2.908.05 YTL para cezasının ve bunun %10’una
tekabül eden ve Bimaş Yönetim Kurulu Üyelerine verilen 290,81 YTL para
cezasının, 2001/1 sayılı Tebliğ uyarınca Bimaş’a 1.898,20 TL, Yönetim Kurulu
üyelerine ise 189,82 TL olarak verilmesi gerektiğini belirtmiş ve bu nedenle
Kararın davacılara yönelik kısmının iptaline karar vermiştir.
Bununla birlikte, Rekabet Kanunu’nda yapılan değişiklik ile yanlış ve yanıltıcı
bilgi verme nedeniyle, teşebbüse verilen cezanın %10’unu nispetinde
öngörülen ve teşebbüsün yönetim kurulu üyelerine verilen para cezası 430
kaldırıldığından, yeni alınacak kararda Bimaş yönetim kurulu üyelerine
herhangi bir ceza uygulanmaması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Ayrıca Rekabet Kanunu’nda yapılan değişiklik ile 16. madenin 1. fıkrasının (a)
bendi uyarınca yanlış ve yanıltıcı bilgi nedeniyle taraflara karardan önceki mali
yılda oluşan yıllık gayri safi gelirlerinin binde biri oranında ceza verilmesi
gerekmektedir. Ancak Bimaş’a verilecek ceza miktarına bakıldığında Kanun
değişikliğine göre ceza verildiği takdirde ilk verilen ceza miktarından daha
yüksek bir ceza miktarı verilmesi gerektiğinden, konu tarafların lehine
yorumlanarak 2001/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen ceza miktarının verilmesine
karar verilmiştir. 440
I. SONUÇ
Önaraştırma ve Soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma
tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses kayıtlarının yazılı açılımı,
raporlar, Danıştay kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bilgi ve
belgeler okunup incelenerek yapılan görüşmeler sonucunda;
1. Bimaş Birleşik Medya Pazarlama A.Ş.’nin Star Televizyon Hizmetleri
A.Ş. ve Aks Televizyon Reklamcılık ve Filmcilik San. ve Tic. A.Ş. ile ve
Ülke Televizyon Programcılık Reklam Film Yapım Yayın Pazarlama A.Ş.
ile reklam yeri satışına ilişkin olarak yaptığı sözlü anlaşmalara menfi
tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebini içeren bildirim 450
formlarında anlaşmaların uygulanmasına yönelik olarak belirtilen
ifadelerin, uygulamada bir süre için dahi belirtildiği şekliyle
gerçekleşmemesi, dolayısıyla bildirimlerde yanlış ve yanıltıcı bilgi
verilmesi nedeniyle bildirimde bulunan Bimaş Birleşik Medya Pazarlama
A.Ş.’ne iki ayrı bildirim için ayrı ayrı olmak üzere 4054 sayılı Kanun’un
16. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 2001/1 sayılı Tebliğ
09-22/457-115
11
uyarınca 1.898,21 TL (Toplam 3.796,42 TL) idari para cezası
verilmesine,
2. Danıştay 13. Dairesinin 25.11.2008 tarih ve 2006/2166 E., 2008/7425 K.
sayılı ve 25.11.2008 tarih ve 2006/2167 E., 2008/7424 K. sayılı 460
kararlarının temyiz edilmemesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy