Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-3-82 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-33/729-169
Karar Tarihi : 15.7.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA
B. RAPORTÖRLER: Meltem BAĞIŞ AKKAYA, Aytül TOKATLI
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Marsan Gıda San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Avukat Nurgül EKECİK
Taşkın&Şimşek Avukatlık Bürosu İ.D.T.M., A-1 Blok K:14, 20
D:436, Yeşilköy/İstanbul
D. TARAFLAR : Marsan Gıda San. ve Tic. A.Ş.
Kısıklı Cad. No: 54 Altunizade Üsküdar/İstanbul
Doyuran Gıda A.Ş.
Cebeci Cad. 542/1 Sok. No:9 Küçükköy/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulu’nun 7.2.2008 tarih ve 08-12/130-46 sayılı
kararında yer alan taahhüt çerçevesinde endüstriyel margarin pazarında 30
Marsan Gıda San. ve Tic. A.Ş.’ye ait “Akyağ” ve “Proser” markalarının Doyuran
Gıda A.Ş.’ye devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.4.2009 tarih ve 3065 sayı ile giren ve
en son 8.7.2009 tarih ve 4748 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddelesi ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 9.7.2009 tarih
ve 2009-3-82/Öİ-09-MBA sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 10.7.2009 tarih ve
REK.0.07.00.00-120/174 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-33 sayılı Kurul 40
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
a- MGS Marmara Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.‘nin; “Akyağ” ve “Proser” markalarının
Doyuran Gıda San. A.Ş.’ye devri ile 7.2.2008 tarih ve 08-12/130-46 sayılı Rekabet
Kurulu kararındaki taahhüdü çerçevesinde yükümlülüklerini yerine getirdiği,
09-33/729-169
2
b- Marsan Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin sahip olduğu “Akyağ” ve “Proser” markalarının
Doyuran Gıda San. A.Ş.’ye devredilmesi işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. 50
maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir
işlemi olduğu, bununla birlikte devralma işlemi ile ilgili pazarda 4054 sayılı Kanun’un
7. maddesi çerçevesinde yeni bir hakim durumun yaratılmasının veya mevcut bir
hakim durumun güçlendirilerek, rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz
konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilebileceği,
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
60
H.1. İşlem İle İlgili Aşamalar
Marsan Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin (Marsan)1 sahip olduğu “Akyağ” ve “Proser”
markalarının lisanslarının 7.2.2008 tarih ve 08-12/130-46 sayılı Kurul kararı uyarınca
Doyuran Gıda San. A.Ş.’ye (Doyuran Gıda) devredilmesi işlemine izin verilmesi talep
edilmektedir. Bu bakımdan Kurul’un ilgili kararına yönelik aşamalara aşağıda genel
hatları ile yer verilmiştir.
Kurum kayıtlarına 31.8.2007 tarih ve 5777 sayı ile intikal eden, Marmara Gıda Sanayi
ve Ticaret A.Ş. (MGS) adına yapılan bildirimde, Sabancı Grubu’nun bir iştiraki olan 70
Gıdasa Sabancı Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (Gıdasa) sermaye paylarının
%99,68’inin Gıdasa hissedarları olan Sabancı Holding, Exsa, Tursa, Teknosa,
Temsa ve Kordsa tarafından MGS’ye devredilmesi işlemine izin verilmesi talep
edilmiştir.
Söz konusu bildirim, Kurul’un 9.10.2007 tarih ve 07-78/968-M sayılı kararı ile 4054
Kanun’un 10.maddesi birinci fıkrası uyarınca nihai incelemeye alınmıştır. Nihai
inceleme sürecinin sonunda işlem 7.2.2008 tarih ve 08-12/130-46 sayılı karar ile şu
şekilde sonuca bağlanmıştır:
“Gıdasa Sabancı Gıda San. ve Tic. A.Ş. hisselerinin MGS Marmara Gıda Sanayi ve 80
Ticaret A.Ş. tarafından devralınması işlemi ile ilgili olarak:
1. “Meyveli Soda”, “Damacana Su”, “Pet Su”, “Dökme Çay”, “Demlik Çay” pazarları
açısından devralma işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olmadığına
OYBİRLİĞİ ile,
2. “Makarna”, “Un”, ”Hazır Çorba”, “Toz Tatlı (Puding)”, “Sıvı Yağ” ve “Tüketici
Margarini” pazarları açısından işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 90
sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, sayılan pazarlar bakımından devralma
işlemine izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile,
3. “Endüstriyel Margarin” pazarı bakımından, devralma işlemi 4054 sayılı Kanun’un
7. maddesi kapsamında hakim durum yaratılmasına neden olacağından:
1 Marsan’ın eski unvanı Gıdasa Sabancı Gıda San. Ve Tic. A.Ş. olup 16.6.2008 tarihinde unvan değişikliğine
gidilmiştir.
09-33/729-169
3
a) MGS Marmara Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından (…..…) ve (…..…)
ticari markalarının lisanslarının Kurul gözetim ve denetiminde üçüncü kişilere
devredileceği taahhüdü çerçevesinde izin verilmesine, bu taahhüdün,
i. Söz konusu ticari markaların lisanslarının münhasır ve süresiz olarak,
bahse konu markaları rekabetçi bir güç olarak tutabilecek ehliyete sahip 100
ve Topbaş-Ülker ekonomik bütünlüğü ile bağlantısı olmayan üçüncü
kişilere gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 1 yıl içinde
devredilmesi,
ii. Rekabet Kurulu’nun gerekçeli kararının tebliğinden itibaren 30 gün
içinde, taahhüdün yerine getirilmesini sağlamak üzere bağımsız bir
“Denetleyici Uzman” atanması ve atamanın onay için Rekabet
Kurulu’na bildirilmesi,
iii. Denetleyici uzmanın “Kurulca belirlenen süre içinde bahse konu
markaların lisansının devredilememesi durumunda marka lisanslarını 6
ay içinde herhangi bir asgari fiyat gözetmeksizin devretmek üzere” 110
yetkilendirilmesi,
iv. Söz konusu markaların lisanslarının devrine ilişkin olarak Rekabet
Kurulu’ndan izin alınması, şartlarına uygun olarak yerine getirilmesi
gerektiğine,
b) Taahhüdün yukarıdaki şartlara uygun olarak yerine getirilmemesi halinde
verilen iznin geçersiz sayılacağına,
c) Taahhüdün yerine getirilmesi ve denetleyici uzmanın atanıp onaylanmasına
ilişkin işlemlerin denetlenmesine ilişkin olarak Başkanlığa yetki verilmesine,
Kurul üyesi Mehmet Akif ERSİN’in farklı gerekçesi ve OYÇOKLUĞU ile, 120
karar verilmiştir.”
Kararda görüldüğü üzere MGS tarafından Gıdasa’nın devrine endüstriyel margarin
pazarında ancak iki markanın lisanslarının devri koşulu çerçevesinde izin
verilmektedir. Kurul’un söz konusu kararı uyarınca “Akyağ” ve “Proser” markalarının
kararda belirtilen nitelikte uygun bir alıcıya zamanında devredilmesi bakımından ilk
olarak MGS yetkilileri tarafından denetleyici uzman ataması gerçekleştirilmiştir.
Taahhüdün yerine getirilmesini sağlamak üzere MGS tarafından denetleyici uzman
olarak yetkilendirilen (..................)’ye ilişkin atamayı Kurul, 3.7.2008 tarih ve 08-
43/589-M sayılı kararıyla onaylamıştır. Denetleyici uzmanın karara uygun olarak 130
atanması sonrası ise markaların Doyuran Gıda’ya devredilmesine ilişkin başvuruda
bulunulmuştur.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. Taahhüde İlişkin Değerlendirme
Bildirime konu işlem Kurul’un 7.2.2008 tarih ve 08-12/130-46 sayılı kararı
çerçevesinde gerçekleştirilmekte olduğundan ilgili işlemin değerlendirilmesi sadece
işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine uygunluğu analizini içermemektedir. Bu 140
analiz kararda yer alan taahhüdün bir parçası olup, işlemin izin verilebilir olması
taahhütte sıralanan tüm koşulların yerine getirilmesini gerektirmektedir. Bu bakımdan
işlemin izin verilebilir olması konusunda taahhüdün içerdiği koşullar kararda şu
şekilde sıralanmaktadır:
- Markaların lisanslarının münhasır ve süresiz devri,
09-33/729-169
4
- Devrin markaları rekabetçi bir güç olarak tutabilecek ehliyete sahip ve Topbaş-Ülker
ekonomik bütünlüğü ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilere gerçekleşmesi,
- Devrin kararın tebliği tarihinden itibaren 1 yıl içinde yapılması,
- Markaların lisanslarının devrine ilişkin olarak Rekabet Kurulu’ndan izin alınması.
150
Karar bir ayrıştırma koşulu içermektedir. “139/2004 sayılı Konsey Tüzüğü ve
802/2004 sayılı Komisyon Tüzüğü Altında Kabul Edilebilir Çözümlere İlişkin 2008/C
267/01 sayılı Komisyon Duyurusu”nda2 bir ayrıştırma koşulu çerçevesinde izin verilen
yoğunlaşmalarda ayrıştırılacak işkolunu alacak muhtemel alıcıya ilişkin bazı
düzenlemeler getirilmektedir. Bu çerçevede ilgili Duyuru’nun 48. paragrafında alıcının
uygunluğunu belirleyen koşullar aşağıda sunulduğu gibi düzenlenmektedir:
- Alıcı taraflardan bağımsız ve ilişkisiz olmalıdır.
- Alıcının finansal kaynaklara, kanıtlanmış ilgili deneyime ve ayrıştırılan faaliyet ile
taraflara karşı yaşayabilir, aktif bir rakip olma niyetine ve kabiliyetine sahip olmalıdır.
- Önerilen alıcıya satış işlemi, yeni bir rekabet problemi ortaya çıkarmamalı, 160
taahhütlerin uygulanmasının gecikmesi riski doğmamalıdır. Bu nedenle önerilen alıcı
ilgili tüm otoritelerden gerekli izinleri alabilecek nitelikte olmalıdır.
Benzer şekilde Amerika’da, Adalet Bakanlığı’nın 2004 yılına ait “Antitröst Bölümü
Yoğunlaşma Çözümleri Politika Kılavuzu”3, ayrıştırma koşulu öngörülen bir
yoğunlaşmada, koşulun yerine getirilmesi bakımından uygun bir alıcıya ilişkin
hükümler içermektedir. İlgili hükümler uyarınca, ayrıştırılacak varlıkların devri rekabet
problemi yaratmamalı, alıcının ilgili pazarda uzun süre rekabet edebilmesi için
yönetsel, operasyonel, teknik ve finansal kapasiteye sahip olması beklenmektedir.
Türkiye uygulamasında yoğunlaşma çözümlerine yönelik ikincil bir düzenleme 170
bulunmamaktadır. Ancak Greencastle Drinks Limited’in Intergum Gıda San. ve Tic.
A.Ş.’yi devralması çerçevesinde Nazar markasının lisansını devretmeye yönelik
verdiği taahhüdü yerine getirmesine ilişkin alınan 4.12.2008 tarih ve 08-69/1128-444
sayılı karar bu konuda yol gösterici niteliktedir.
İlgili kararda taahhüdün uygun olarak yerine getirilip getirilmediğine ilişkin yapılan
incelemede ilk olarak, alıcının devir açısından uygunluğu ele alınmıştır. Mevcut
aktiviteleri, operasyonel ve finansal performansı ve bağımsızlığı kriterleri
çerçevesinde yapılan incelemede muhtemel alıcının devredenden bağımsızlığı ve
Nazar markasını rekabetçi bir güç haline getirme ehliyetine sahip olmasının yanı sıra 180
devir işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine uygunluğu değerlendirilmiştir.
Kararda koşulun yerine getirilmesinde alıcının uygunluğu dışında irdelenen bir başka
husus da taahhüde uyumdur. Bu çerçevede Greencastle’ın muhtemel alıcılara yazılı
olarak Nazar markasının lisansının devrini teklif etmesi, Nazar markasına yönelik
mevcut yatırım politikalarını (pazarlama ve ürün destekleme harcamaları) ve dağıtım
seviyelerini koruması ve işlemin münhasır, daimi, gayri kabili-rücu ve devredilemez
olarak lisans devri olarak taahhüde uygun şekilde devredilmesi dikkate alınmıştır.
“Akyağ” ve “Proser” markalarının devri koşulunun yerine getirilmesinde de yukarıda
yer verilen Komisyon Duyurusu ve Amerika Adalet Bakanlığı’nın düzenlemeleri ile 190
Türkiye’den uygulamaya ilişkin bir örnek ışığında, mevcut işlemin 7.2.2008 tarih ve
2 Commission Notice (2008/C 267/01) “On Remedies Acceptable Under Council Regulation (EC) No 139/2004
and under Commission Regulation (EC) No 802/2004.
3 US Department of Justice Antitrust Division (2004) “Antitrust Division Policy Guide to Merger Remedies”
09-33/729-169
5
08-12/130-46 sayılı karara uygunluğu, alıcının uygunluğu ve taahhüde uyum
başlıkları altında aşağıda değerlendirilmiştir.
H.2.1.1. Doyuran Gıda A.Ş.( Doyuran Gıda)’nin Alıcı Olarak Uygunluğu
H.2.1.1.1. Doyuran Gıda
H.2.1.1.1.1. Ekonomik Bütünlüğü ve Faaliyetleri Hakkında Genel Bilgi
200
Doyuran Gıda, JTI Tütün Ürünleri Pazarlama A.Ş.’nin distribütörlüğünü
gerçekleştirmektedir. Doyuran Gıda ile aynı ekonomik bütünlük içinde bulunan (bu
bağlamda Doyuran Grubu) 6 şirket daha bulunmakta ve bu şirketler de dikkate
alındığında Doyuran Grubu ağırlıklı olarak gıda maddeleri dağıtımı ve pazarlaması
konusunda faaliyette bulunmaktadır. Yönetim kurulu üyeleri; Ziya Doyuran (başkan),
Zeki Doyuran ve Bekir Doyuran’dan oluşan Doyuran Gıda’nın ortaklık yapısı tablo
1’de sunulmuştur.
Tablo 1: Doyuran Gıda’nın Ortaklık Yapısı
Hissedar Pay (%)
Ziya Doyuran 49,79
Zeki Doyuran 49,79
Bekir Doyuran 0,14
Sevtap Doyuran 0,14
Esra Doyuran 0,14
210
Doyuran Grubu’ndaki diğer şirketler ile bu şirketlerin faaliyet alanları ve ortaklık
yapılarına aşağıda yer verilmiştir.
1. Bahar Sigorta Acenteliği Ltd. Şti (Bahar Gıda):Anadolu Sigorta acentesi olarak
şirketlerin sigortacılık ve trafik işlemlerinin yönetimini ve takibini yürüten Şirketin
ortaklık yapısına Tablo 2’de yer verilmiştir.
Tablo 2: Bahar Sigorta’nın Ortaklık Yapısı
Hissedar Pay (%)
Ziya Doyuran 50,00
Zeki Doyuran 50,00
2. Begüm Doyuran Meşrubat ve İçecek Ürünleri Paz. Ltd. Şti. (Begüm Doyuran): 220
Ülker Grubu şirketlerinden Atlas Gıda Paz. A.Ş.’nin distribütörü olarak faaliyet
göstermekte ve Ülker bisküvi, kek ve halley markalı ürünlerin dağıtımını yapmaktadır.
Begüm Doyuran’ın ortaklık yapısına Tablo 3’te yer verilmiştir.
Tablo 3: Begüm Doyuran’ın Ortaklık Yapısı
Hissedar Pay (%)
Ziya Doyuran 50,00
Zeki Doyuran 50,00
3. Elif Gıda Pazarlama ve Dağıtım Tic. Ltd. Şti. (Elif Gıda): İnşaat, proje ve taahhüt
işleri ile iştigal etmekte olan şirketin ortaklık yapısına Tablo 4’te yer verilmiştir.
Tablo 4: Elif Gıda’nın Ortaklık Yapısı 230
Hissedar Pay (%)
Ziya Doyuran 50,00
09-33/729-169
6
Zeki Doyuran 50,00
4. Sinerji Lojistik ve Dış Tic. A.Ş. (Sinerji Lojistik):Şirketlerin lojistik faaliyetlerini
yürütmenin yanı sıra cam şişe ve kavanoz üretimi yapmakta olan Bulgaristan’ın
Rubin JSC Glass ve Moldova’nın Fabrica De Sticla Din Chisinau firmalarının Türkiye
ve Ortadoğu distribütörü olarak özellikle Türkiye’de konserve ve içecek üreticilerinin
kavanoz, şişe taleplerini karşılayan Şirketin ortaklık yapısına Tablo 5’te yer
verilmektedir.
Tablo 5: Sinerji Lojistik’in Ortaklık Yapısı
Hissedar Pay (%)
Ziya Doyuran 48,00
Zeki Doyuran 48,00
Bekir Doyuran 2,00
Sevtap Doyuran 1,00
Esra Doyuran 1,00
240
5. Tuğçe Gıda İthalat İhr. ve Dış Tic. Ltd. Şti. (Tuğçe Gıda): Ülker Grubu
şirketlerinden Atlas Gıda Paz. A.Ş.’nin distribütörü olarak faaliyet göstermekte ve
Ülker çikolata, çikolata kaplı ürünler, krem çikolata, bebek maması, tahıl gevrekleri,
içecek grubu (çay, kahve, kahve kreması) ve kişisel bakım ürünlerinin dağıtımını
yapmaktadır. Şirketin ortaklık yapısı Tablo 6’da sunulmuştur.
Tablo 6: Tuğçe Gıda’nın Ortaklık Yapısı
Hissedar Pay (%)
Ziya Doyuran 50,00
Zeki Doyuran 50,00
6. Profesyonel Gıda Mad. Paz. Dağ. İth. İhr. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. (Profesyonel
Gıda): Devre konu markaların kullanıldığı endüstriyel margarin sektöründe 2003 250
yılından itibaren satış kanalıyla faaliyet göstermektedir. Profesyonel Gıda pastacılık
yağları ile ayçiçeği yağı ürünlerinin pastacılık, otel ve ev dışı tüketim sektörlerine
satışı hizmeti vermekte olup, soya unu, süt tozu ve endüstriyel yağ gibi ürünlerde de
gıda sanayi kuruluşlarına satış hizmeti vermektedir. Ayrıca Profesyonel Gıda,
Belçikalı çikolata üreticisi Callebaut firmasının Türkiye, Malezya’nın yağ üreticisi Moi
International Grubu’nun Türkiye ve komşu ülkeler distribütörlüğünü de yapmaktadır.
Faaliyetlerinden bir kısmı endüstriyel yağ satışı olan Profesyonel Gıda, fason ürettiği
endüstriyel yağı “Açık” isimli marka altında piyasaya sunan Şirketin ortaklık yapısı
Tablo 7’de sunulmuştur.
260
Tablo 7: Profesyonel Gıda’nın Ortaklık Yapısı
Hissedar Pay (%)
Ziya DOYURAN(şirket müdürü) 45,00
Zeki DOYURAN (şirket müdürü) 45,00
İbrahim ŞENER 10,00
H.2.1.1.1.2. Doyuran Grubu’nun Gelirleri
Doyuran Grubu şirketlerinin 2004 ve 2008 yılları arasındaki cirolarına Tablo 8’de yer
verilmiştir.
270
09-33/729-169
7
Tablo 8: Doyuran Grubu Şirketlerinin Ciroları (2004-2008)
Şirket/Ciro (TL) 2004 2005 2006 2007 2008
Doyuran Gıda (………….) (………….) (………….) (………….) (………….)
Tuğçe Gıda (………….) (………….) (………….) (………….) (………….)
Begüm Doyuran (………….) (………….) (………….) (………….) (………….)
Elif Gıda (………….) (………….) (………….) (………….) (………….)
Bahar Sigorta (………….) (………….) (………….) (………….) (………….)
Profesyonel Gıda (………….) (………….) (………….) (………….) (………….)
Sinerji Lojistik (………….) (………….) (………….) (………….) (………….)
Toplam (………….) (………….) (………….) (………….) (………….)
Doyuran Gıda’nın endüstriyel margarin satışı bulunmamakla beraber, 2008 yılı
toplam cirosu (…………….) TL’dir. Diğer yandan 2008 yılı cirosu (…………….)
(………………………………….) TL olan Profesyonel Gıda’nın bu cirosunun
(…………….) (………………………………….) TL’si endüstriyel margarin pazarındaki
satışlardan elde edilmiştir. Bu bakımdan Profesyonel Gıda’nın tüm faaliyetlerinden
kazandığı 2008 yılı geliri içinde endüstriyel margarin yaklaşık %(…)’lik bir paya 280
sahiptir.
Doyuran Grubu’nun toplam cirosunun şirketlere dağılımına ise Tablo 9’da yer
verilmiştir.
Tablo 9: Doyuran Grubu Şirketlerinin Cirolarının Ağırlıklı Dağılımı (2004-2008)
Şirket 2004(%) 2005(%) 2006(%) 2007(%) 2008(%)
Doyuran Gıda (….) (….) (….) (….) (….)
Tuğçe Gıda (….) (….) (….) (….) (….)
Begüm Doyuran (….) (….) (….) (….) (….)
Elif Gıda (….) (….) (….) (….) (….)
Bahar Sigorta (….) (….) (….) (….) (….)
Profesyonel Gıda (….) (….) (….) (….) (….)
Sinerji Lojistik (….) (….) (….) (….) (….)
Toplam 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00
Doyuran Grubu’nun 2004-2008 yılları arasındaki toplam kazancı içinde endüstriyel
margarin işi ile iştigal eden Profesyonel Gıda’nın %(…)-%(…) arasında değişen bir
katkıya sahip olduğu görülmektedir. Şirketin 2008 yılında endüstriyel margarin 290
satışlarından elde ettiği gelirin toplam cirosunun %(…)’si olduğu dikkate alındığında,
endüstriyel margarin, Grubun 2008 yılı toplam cirosu içinde %(…)’lük bir paya sahip
olduğu gözükmektedir.
H.2.1.1.1.3. Doyuran Grubu’nun Endüstriyel Margarin Pazarında Tecrübesi ve
Kaynakları
Doyuran Grubu’nun perakende yağ sektöründe 15 yılı aşkın bir tecrübesi
bulunmaktadır. Grup, endüstriyel yağ ve margarin sektöründe ise Profesyonel Gıda
vasıtasıyla son 5 yıldır satış gerçekleştirmektedir. Grubun yağa ilişkin faaliyetleri, 300
“Açık” markasının 2004 yılında ADM Doysan Yağ San. ve Tic. A.Ş.’den devralınması
ile başlamıştır. Bu doğrultuda 2003 tarihinde ağırlıklı olarak yağ satışı işiyle iştigal
eden Profesyonel Gıda kurulmuş, ardından bu şirketin faaliyetleri marka devralınarak
desteklenmiştir.
09-33/729-169
8
Doyuran Grubu’nun endüstriyel margarin dahil olmak üzere endüstriyel yağ üretimi
gerçekleştirecek herhangi bir üretim tesisi yoktur. Açık markasının devralınmasından
bu yana Doyuran Grubu uygun maliyetlerle üretim kapasitesi geniş şirketlere fason
üretim yaptırmaktadır. Bu doğrultuda önceki yıllarda (………………………..)’ye,
(……………………………….…..)’ye ve (……………………………….…..)’ye üretim 310
yaptırılmıştır. 2009 yılı itibarıyla (……………………………….…..) ve
(……………………………….…..), Açık markasının fason üretimini
gerçekleştirmektedir. Grup, tamamı el bilgisayarlarıyla donatılmış (…) araçlık bir
dağıtım ve pazarlama filosuna ve toplam (…) personele sahiptir. Profesyonel
Gıda’nın müşterileri başta İstanbul, Ankara ve İzmir olmak üzere bazı tatil yörelerinde
çeşitli pastaneler, ekmek fırınları, mandıralar, yemek firmaları, şekerleme üreticileri,
fabrikalar ve otellerden oluşmaktadır.
Doyuran Grubu’nun son 5 yıldaki endüstriyel yağ satış miktarı (………) ton civarında
olup, satışlardan elde edilen toplam ciro (…………..) (…………………………….) 320
TL’dir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; Mutfak Ürünleri ve Margarin Sanayicileri
Derneği (MÜMSAD) verilerinden hareketle, ilgili ürün pazarında toplam endüstriyel
yağ satışının 369.504 ton olduğu ve Grubun bu pazardaki son 5 yıla ait pazar payının
%(…) olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.
H.2.1.1.2. Alıcı Olarak Uygunluğu
H.2.1.1.2.1. Doyuran Grubu’nun Bağımsızlığı
Kurul kararında Akyağ ve Proser markalarının Topbaş-Ülker ekonomik bütünlüğü ile 330
bağlantısı olmayan üçüncü kişilere devrinin gerçekleşmesi öngörülmektedir. Bu
bakımdan devralan konumundaki Doyuran Grubu’nun hem hukuki hem de ekonomik
olarak Topbaş-Ülker ekonomik bütünlüğünden bağımsız olması gerekmektedir.
Doyuran Grubu bünyesinde yer alan 7 şirket (H.2.1.1.1.1.),Topbaş-Ülker ekonomik
bütünlüğünde yer almayan farklı kişilerce kontrol edilmekte ve hissedarların ilgili
ekonomik bütünlük bünyesinde yer alan şirketlerde herhangi bir ortaklığı
bulunmamaktadır. Bir başka deyişle, Akyağ ve Proser markalarını devredecek
Marsan’ın içinde bulunduğu Topbaş-Ülker ekonomik bütünlüğü ile Doyuran Grubu
arasında bir çapraz hissedarlık ilişkisi söz konusu değildir. Bu nedenle devralan 340
konumundaki Doyuran Grubu’nun hukuken devredenden bağımsız olduğu
anlaşılmaktadır.
Tarafların hukuken birbirlerinden bağımsız olmalarının yanı sıra devralanın
devredenden ekonomik olarak bağımsız olması da büyük önem arz etmektedir.
Doyuran Grubu satış ve dağıtım faaliyetlerini esas alan ticari bir yapıya sahip
olduğundan, Ülker-Topbaş ekonomik bütünlüğündeki bazı şirketlerin ürünlerini de
pazarlamaktadır.
Doyuran Grubu şirketlerinin Marsan ile 2008 yılının Ağustos ayında başlayan sadece 350
pastacılık yağlarının distribütörlüğü ile sınırlı bir ilişkisi bulunmaktadır. Bu noktada
Doyuran Grubu’nun Marsan’ın distribütörü olarak elde ettiği gelirin tüm grup geliri
dahilinde ne kadarlık bir alanı kapladığı taraflar arasındaki ticari ilişkinin derecesi
bakımından önem arz etmektedir. Bu distribütörlük ilişkisi kapsamında Marsan’ın,
Doyuran Gıda’ya diğer distribütörlerinden farklı herhangi bir avantaj veya imtiyaz
09-33/729-169
9
sağlamadığı ve Doyuran Grubu’nun Marsan ile olan ticari ilişkisinden elde ettiği
cironun toplam cirosunun yalnızca %(…)’u olduğu bilgisi denetleyici uzman
tarafından verilmiştir.
Bunun yanı sıra Doyuran Grubu içinde bulunan şirketlerden Begüm Doyuran ve 360
Tuğçe Gıda, Ülker-Topbaş ekonomik bütünlüğünde yer alan Atlas Gıda Paz. A.Ş.’nin
distribütörü olarak faaliyet göstermektedir. Bu ticari ilişkide dağıtımı yapılan ürünler
endüstriyel margarin ile ilgili değildir. Doyuran Grubu’nun Atlas Gıda Paz. A.Ş.’nin
distribütörü olarak elde ettiği gelirin tüm grup geliri içindeki payı yukarıda yer alan
Tablo 9’da görülmektedir. Tablodan anlaşıldığı üzere, Tuğçe Gıda ve Begüm
Doyuran’ın 2004-2008 yılları arasındaki faaliyetlerinden elde edilen ciro, grubun
toplam cirosu içerisinde ancak %(…-…) arasında değişen bir ağırlığa sahiptir.
Dolayısıyla, Doyuran Grubu’nun Marsan ve Atlas Gıda Paz. A.Ş.’nin dağıtıcısı olarak
elde ettiği toplam gelir, 2008 yılındaki toplam cirosunun yaklaşık %(…)’lik kısmını
oluşturmaktadır. 370
Dağıtıcılık ilişkisi haricinde Doyuran Grubu’ndan Profesyonel Gıda’nın, Topbaş-Ülker
ekonomik bütünlüğünde yer alan Eksper Gıda Paz. San. ve Tic. A.Ş. ile bir tedarik
ilişkisi bulunmaktadır. Bu kapsamda Doyuran Grubu’nca Eksper Gıda’dan pastane ve
otellerde kullanılan pastacılık ve ekmek miskleri (katkı malzemeleri) ile şanti grubu
ürünlerinin alımı yapılmaktadır.
Doyuran Grubu’nun Akyağ ve Proser markalarını devralarak endüstriyel margarin
pazarındaki büyüme stratejisi dikkate alındığında, Grubun Ülker-Topbaş ekonomik
bütünlüğüyle olan ticari ilişkisinin, ekonomik bağımlılığa yol açmayacağını söylemek 380
mümkündür.
Aralarında herhangi bir hukuki bağ bulunmayan devreden ve devralanın, müşteri-
satıcı ilişkilerinin ekonomik bağımlılığa yol açacak büyüklükte olmadığı, bu nedenle
alıcı konumundaki Doyuran Grubu’nun, Ülker-Topbaş ekonomik bütünlüğünden
bağımsız olduğu kanaatine varılmıştır.
H.2.1.1.2.2. Doyuran Grubu’nun Rekabetçi Gücü
Kurul kararı gereğince Akyağ ve Proser markalarının, markaları rekabetçi bir güç 390
olarak tutabilecek ehliyete sahip bir teşebbüse devredilmesi gerekmektedir.
Devralanın rekabetçi gücünü ve bu konudaki yeterliliği belirleyen faktörler bu
pazardaki tecrübesi, müşteri portföyü, sahip olduğu üretim kaynakları ve finansal
yeterliliği kriterleri çerçevesinde değerlendirilebilir.
Denetleyici uzman, Doyuran Gıda’nın rekabetçi yeterliliğe sahip olduğunu şu temelde
beyan etmektedir:
- 15 yıllık yağ sektörü tecrübesi ve endüstriyel yağ ve margarin sektöründe
Profesyonel Gıda aracılığıyla son 5 yıldır satış yapması.
- Açık markasına sahip oluşu. 400
- Müşteri portföyünün önde gelen firmalardan oluşması.
- Pazarda faaliyet göstermek için gerekli asgari altyapı kadro ve filoya sahip oluşu,
hatta Doyuran Grubu’nun Marsan’a göre daha çok sayıda personel ile satış ve
pazarlama faaliyetlerini gerçekleştirecek oluşu,
- Finansal yeterliliği ve marka devir bedelinin (........TİCARİ SIR……).
09-33/729-169
10
7.2.2008 tarih ve 08-12/130-46 sayılı kararda ifade edildiği üzere, endüstriyel
margarin pazarı büyük ölçüde yoğunlaşmış, az oyunculu bir pazar niteliği
sergilemektedir. Bildirim formunda verilen bilgilere göre Ülker-Topbaş ekonomik
bütünlüğü dışında bu pazarda faaliyeti bulunan teşebbüsler Unilever, Küçükbay, 410
Turyağ, Tariş, Eryağ, Trakya Birlik, Paksoy, Doğu Yağ ve Emin Tarım’dır. Anılan
teşebbüslerden Unilever haricindekilerin önemli bir pazar gücüne sahip olmadığını
belirtmek yerinde olacaktır. Bu bakımdan bu pazarda tecrübesi olan çok sayıda
üreticiden bahsedilmesi mümkün değildir.
Pazarın mevcut yapısı dikkate alındığında, Marsan tarafından pazar tecrübesi olan
muhtemel bir alıcının bulunması önemli bir zorluk teşkil etmektedir. Doyuran
Grubu’nun bu pazardaki tecrübesi fason ürettirdiği Açık markalı ürünlerin satışı ve
bunun yanı sıra bu pazarda distribütör olarak gösterdiği faaliyetinden
kaynaklanmaktadır. Her ne kadar üretim tecrübesi olmasa da Doyuran Grubu’nun 420
endüstriyel yağ ve margarin pazarında Profesyonel Gıda vasıtasıyla sahip olduğu
satış ve dağıtım tecrübesinin rekabetçi güç sağlamakta önemli bir rolü olacaktır.
Doyuran Grubu uygun maliyetlerle üretim kapasitesi geniş şirketlere Açık markasının
fason üretimini yaptırmaktadır. Ancak Grubun hali hazırda endüstriyel margarin dahil
olmak üzere endüstriyel yağ üretimi gerçekleştirecek herhangi bir üretim tesisi
bulunmamaktadır. Taraf, mevcut üretim olanaklarının, devralınması öngörülen
markaların pazardaki faaliyetlerinin sürdürmesi için yeterli olduğu, (…………TİCARİ
SIR………..) bilgisini vermiştir. Bunun yanı sıra ekonomik şartlarda herhangi bir
olumsuz durum olmadığı ve yağ sanayiinde talep olduğu sürece bu markaların 430
pazara arzında herhangi bir duraksama olmayacağı beyanında bulunulmuş, hatta
Rekabet Kurumu’nun devralma işlemini onaylaması sonrası diğer yasal izinlerin
alınabilmesi için en az 1,5 aylık bir süreye ihtiyaç olduğu bildirilmiştir. Bu bakımdan
Doyuran Grubu’nun bu devralmayı gerçekleştirmesi sonrası pazarda rekabetçi bir
güç sergileyecek bir konuma geçme çabasında pazara ürünün arz edilmesi
bakımından herhangi bir gecikme yaşanmayacağı beklenmektedir.
Esasen grubun üretim konusundaki eksikliğine rağmen dağıtım konusunda herhangi
bir sorununun bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Zira grup, tamamı el
bilgisayarlarıyla donatılmış (….) araçlık bir dağıtım ve pazarlama filosuna ve toplam 440
(…) personele sahiptir. İhtiyaç duyulması halinde bu sayının artırılmasının
planlandığı ancak zaten mevcut üretim faktörlerinin sektör ortalamasının üzerinde
olduğunun ifade edildiği, dosya mevcudu bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır.
Dağıtımdaki yeterliliğinin yanı sıra Doyuran Grubu, endüstriyel margarin pazarı
bakımından hali hazırda önemli bir müşteri portföyüne de sahiptir. Profesyonel
Gıda’nın müşteri listesi incelendiğinde başta İstanbul, Ankara ve İzmir olmak üzere
bazı tatil yörelerinde çeşitli pastaneler, ekmek fırınları, mandıralar, yemek firmaları,
şekerleme üreticileri, fabrikalar ve otellere hizmet verildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca
Doyuran Grubu endüstriyel çikolata üreticisi Barry Callebaut’un Türkiye 450
distribütörüdür. Bu üründe ara girdi olarak endüstriyel margarin kullanıldığından, bu
çikolata üreticisinin devralınması öngörülen markaların potansiyel müşterisi olma
ihtimali taşımaktadır.
09-33/729-169
11
Sonuç olarak Doyuran Grubu, pazardaki tecrübesi, dağıtımdaki yeterliliği ve mevcut
müşteri kapasitesi bakımından, endüstriyel margarin pazarında rekabetçi bir güç
sergileyebilecektir. Endüstriyel yağ pazarındaki mevcut aktiviteleri çerçevesinde
grubun Akyağ ve Proser markalarını devralmaktaki amacı da sektörde iyi bir imaja
sahip bu markalarla büyümek ve sahip olduğu marka sayısını artırarak pazarda
rekabetçi güç sergilemektir. 460
Pazardaki tecrübe kadar rekabetçi gücün elde edilmesinde ve sürdürülmesinde
tarafın sahip olduğu finansal yeterlilik de büyük önem arz etmektedir. Dosya
mevcudu bilgi ve belgelerden, Doyuran Grubu’nun pazarlamasını ve dağıtımını
yaptığı ürünlerin brüt karlılığının % (…); net karlılığının ise % (…) civarında olduğu
anlaşılmıştır. Grup, kar eden bir yapı sergileyerek büyüme amaçlarını
gerçekleştirebileceği izlenimini vermektedir. Zaten Doyuran Grubu şirketleri
tarafından son 5 yıl içerisinde alınan kredilerin (……………………………….) için
kullanılması Grubun büyümeye yönelik hedefleri olduğunu göstermektedir. Diğer
yandan (………………………………………..….) da finansal yeterliliğin bir 470
göstergesidir.
H.2.1.1.2.3. Alıcıya Devrin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Kapsamındaki
Analizi
Bir devralma işlemi olması dolayısıyla değerlendirme bakımından ilk aşama pazarın
tespit edilmesidir. İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında;
inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse coğrafi açıdan olası alternatif pazar
tanımları çerçevesinde rekabetçi endişeler yaratmıyor ise pazar tanımı
yapılmayabileceği belirtilmiştir. Bildirime konu işlem de tam olarak böyle bir nitelik
sergilediğinden, kesin bir pazar tespiti yapılmasına gerek bulunmamaktadır. 480
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi çerçevesinde, herhangi bir teşebbüsün sahip
olduğu malvarlığının tümünün veya bir kısmının devralınması, birleşme/devralma
sayılan hallerden biri olarak kabul edilmektedir. Bu bakımdan, malvarlığının devri
niteliği taşıyan dosya konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin ikinci fıkrası
uyarınca bir devralmadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre %25 pazar payı sınırı veya 25 milyon YTL
ciro eşiğini geçen birleşme/devralmaların bildirilmesi zorunludur. Devre konu
Akyağ’ın 2008 yılı cirosu (…………..) (……………………………………..) TL iken, 490
Proser’in cirosu (…………..) (……………………………………..) TL’dir. Bunun yanı
sıra devralan Doyuran Grubu’nun endüstriyel margarinden kaynaklanan 2008 yılı
cirosu (…………..) (……………………………………..) TL’dir. Bu bakımdan bildirime
konu işlem açısından 25 milyon TL eşiğinin aşıldığı görülmektedir. Dolayısıyla işlem
Kurul’un iznine tabidir.
4054 sayılı Kanun’un 7.maddesi ile “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum
yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri (…)” 500
yasaklanmaktadır.
Bildirime konu işlemde devralan Doyuran Grubu’nun endüstriyel margarin
pazarındaki tahmini pazar payı %(…)’tir. Akyağ ve Proser markalarının 2008 yılındaki
09-33/729-169
12
pazar payları sırasıyla %(…) ve %(…)’dir. Mevcut pazar payları dikkate alındığında,
işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7.maddesine aykırı olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.2.1.1.2.4. Alıcının Uygunluğuna Dair Değerlendirme
Yukarıda yapılan analiz çerçevesinde 7.2.2008 tarih ve 08-12/130-46 sayılı kararda 510
öngörülen Akyağ ve Proser markalarının üçüncü bir kişiye devri bakımından Doyuran
Grubu’nun bağımsızlığı, rekabetçi bir güç sergilemekteki yeterliliği ve bu Gruba ilgili
markaların devrinin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine aykırı olmaması nedenleriyle
Doyuran Grubu’nun uygun bir alıcı olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
H.2.1.2. Taahhüde Uygunluk
7.2.2008 tarih ve 08-12/130-46 sayılı kararda işlemin izin verilebilir olması konusunda
taahhüdün içerdiği koşullar arasında markaların lisanslarının münhasır ve süresiz
devri ve devrin kararın tebliği tarihinden itibaren 1 yıl içinde yapılması 520
sıralanmaktadır.
Marsan ve Doyuran A.Ş. arasında 3.4.2009 tarihinde Akyağ ve Proser markaları için
ayrı ayrı iki adet Marka Devir Sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmeler çerçevesinde
“Akyağ” adı altında tescil edilmiş 11 marka, Proser adı altında tescilli 2 marka ve bu
markaların kullanım hakları devredilmektedir. Markaların satışına esas alınacak
bedel bağımsız bir firma tarafından düzenlenen marka değerleme raporuna dayalı
olarak belirlenmiş ve raporda çeşitli faktörler çerçevesinde hesaplanan değer tam
olarak devir bedelini oluşturmuştur. Bu devralmaya ilişkin bildirim ise Kurum
kayıtlarına 30.4.2009 tarihinde intikal etmiş durumdadır. 530
Kurul kararı Marsan’a 22.5.2008 tarihinde tebliğ edilmiş olup, taraf alınan kararı
23.5.2008 tarihinde tebellüğ etmiştir. Dolayısıyla 30.4.2009 tarihinde yapılmış
başvuru karara uygun olarak 1 senelik süre içerisinde yapılmıştır.
İşlemin niteliği Kurul kararında marka lisanslarının süresiz ve münhasır devri şeklinde
düzenlenmektedir. Marka Devir Sözleşmeleri incelendiğinde sözleşmelerde devre
ilişkin herhangi bir süre koşulu öngörülmediği görülmüş bu bakımdan devrin süresiz
yapıldığı anlaşılmıştır. Ayrıca tüm hakların ve markaların Doyuran A.Ş.’ye devri
kararda belirtilen marka lisanslarının devri koşulunun sağlanmasında hiçbir endişeye 540
yer bırakmamaktadır. Zira işlem sonrası Doyuran A.Ş. sadece markaların lisans
hakkını değil tüm haklarını ele geçirmiş olmaktadır. Ancak bu noktada dikkat çeken
bir husus Akyağ için 11, Proser için 2 markanın devrin konusu oluşturmasına karşın,
pazarda ilgili marka adları altında daha fazla ürünün satışa sunulduğudur. Taraf,
Marka Devir Sözleşmelerinde listelenen markalar dışında bu adları taşıyan tescilli bir
markaya ve marka başvurusuna sahip olmadıklarını; endüstriyel yağ markası olarak
kullanılan tüm Akyağ ve Proser ibaresini içeren markaların devredildiğini bildirmiştir.
Bu nedenle Marka Devir Sözleşmelerinin kapsamının ve niteliğinin Kurul kararına
uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
550
Her ne kadar Kurul kararında açıkça yer almasa da markaların 7.2.2008 tarih ve 08-
12/130-46 sayılı karar öncesi ve sonrası pazardaki konumunun karşılaştırılması
önemli ve taahhüde uyum bakımından dikkate alınması gereken bir durumdur. Zira
devralma sonrası markaların değerindeki ve imajındaki azalma öngörülen rekabetçi
09-33/729-169
13
endişelerin giderilmesinde markalara atfedilen yeterliliğin gerçekleşmemesine yol
açacaktır. Bu bakımdan Gıdasa devralması öncesi olan 2007 yılı ile devralma
sonrası olan 2008 yılında ilgili markaları taşıyan ürünlerin fiyatları, karlılıkları, bu
markalara yapılan reklam harcamaları ve markaların müşteri listeleri
karşılaştırılmıştır.
560
Marsan’a ait devre konu Akyağ ve Proser markaları ile pazara sunulan ürünlerin
Gıdasa devralması öncesi 2007 yılına ait satış fiyatları ile devralmanın gerçekleştiği
2008 yılındaki satış fiyatlarına ilişkin aşağıdaki tablo hazırlanmıştır:
Tablo 10: Ürün Fiyatları Tablosu (2007-2008)
Ürünler(TL/kg) 2007 2008 Değişim(%)
Akyağ A-1 20 kg (………) (………) (………)
Akyağ A-1 bulk (………) (………) (………)
Akyağ A-15 L bulk (………)
Akyağ A-24 18 kg (………) (………) (………)
Akyağ A-24 bulk-k (………) (………) (………)
Akyağ A-24 bulk s (………) (………) (………)
Akyağ A-3 20 kg (………) (………) (………)
Akyağ A-4 20 kg (………) (………) (………)
Akyağ A-41 18 kg (………) (………) (………)
Akyağ A-41 bulk (………) (………) (………)
Akyağ A-5 frying kutu 10 l (………) (………) (………)
Akyağ kek A-15 20 kg (………) (………) (………)
Akyağ krema 20 kg (………) (………) (………)
Akyağ spread dk 18 kg (………) (………) (………)
Akyağ spread n varil 190 kg (………) (………) (………)
Akyağ spread s 18 kg (………) (………) (………)
Akyağ spread s bulk (………) (………) (………)
Proser A-24 kızartmalık (………) (………) (………)
Proser ayçiçek 18 litre (………) (………) (………)
Proser blok margarin 15 kg (………) (………) (………)
Proser paket margarin 250 gr (………) (………) (………)
Proser zeytinyağı riveria 5 l (………) (………) (………)
Tablodan ürün fiyatlarında devralma sonrası ciddi bir artış gözlenmektedir. Ancak
denetleyici uzman tarafından bu artışın sebebi emtia fiyatlarındaki artış ile
açıklanmaktadır. Zira yağın hammaddesinin 2007 yılındaki ortalama ton fiyatı 783
Amerikan Doları iken bu bedel 2008 yılında 1135 Amerikan Dolarına yükselmiştir. 570
Nitekim bu durum maliyetlerde yaklaşık %45’lik bir artış yaratmaktadır. Maliyetlerde
bu denli bir yükselme fiyatlardaki artışı da makul kılacak niteliktedir.
Ürünlerin karlılığına ilişkin yapılacak karşılaştırmalı değerlendirme için de Tablo 11
hazırlanmıştır:
580
Tablo 11: Ürün Karlılğı Tablosu (2007-2008)
09-33/729-169
14
Ürünler 2007(%) 2008(%) Değişim(%)
Akyağ A-1 20 kg (….) (….) (….)
Akyağ A-1 bulk (….) (….) (….)
Akyağ A-24 18 kg (….) (….) (….)
Akyağ A-24 bulk-k (….) (….) (….)
Akyağ A-24 bulk s (….) (….) (….)
Akyağ A-3 20 kg (….) (….) (….)
Akyağ A-4 20 kg (….) (….) (….)
Akyağ A-41 18 kg (….) (….) (….)
Akyağ A-41 bulk (….) (….) (….)
Akyağ A-5 frying kutu 10 l (….) (….) (….)
Akyağ kek A-15 20 kg (….) (….) (….)
Akyağ krema 20 kg (….) (….) (….)
Akyağ spread n varil 190 kg (….) (….) (….)
Proser A-24 kızartmalık (….) (….) (….)
Proser ayçiçek 18 litre (….) (….) (….)
Proser blok margarin 15 kg (….) (….) (….)
Proser paket margarin 250 gr (….) (….) (….)
Tablodan görüldüğü üzere ürünlerin kimilerinde devralma sonrası önemli karlılık
artışları görülürken bazı ürünlerin karlılığı azalmıştır. Dolayısıyla karlılık konusunda
marka imajlarının olumsuz etkilendiği çıkarımı yapılmasına neden olacak bir seyir
gözlemlenmemiştir. 590
Akyağ’ın 2007 ve 2008 yılı müşteri listesi incelendiğinde sayı bakımından neredeyse
bir eşitlik olduğu ancak 2007 yılındaki bazı müşterilerin yerini 2008’de yeni
müşterilerin aldığı, aynı değerlendirme Proser için yapıldığında 2007 yılında (…) olan
müşteri sayısının 2008’de (…)’ye düştüğü anlaşılmıştır. Bu noktada 2007 ve 2008
yıllarında markaların toplam üretim miktarları karşılaştırılmış ve %(…)’lik bir azalma
olduğu saptanmıştır. Bu markaların, bu yıllardaki pazar payları karşılaştırıldığında ise
Akyağ markasının pazar payının %(…)’den, %(…)’ya yükseldiği; Proser’in ise
%(…)’den, %(…) seviyesine gerilediği görülmektedir. Üretim miktarlarındaki
azalmanın pazardaki toplam talebe bağlı olup olmadığı MÜMSAD verileri kullanılarak 600
incelenmiş ve pazarda 2007 yılı sonrası bir küçülme yaşandığı anlaşılmıştır. Bu
nedenle üretim miktarındaki azalma ve pazar payı düşüşünün markanın imajını
olumsuz yönde etkileyecek bir durumdan değil pazar gerçeklerinden kaynaklandığı
kanaati oluşmuştur.
Son olarak pazarlama ve reklam harcamaları bakımından 2008 yılında, 2007 yılına
oranla bir azalmanın söz konusu olduğu denetleyici uzman tarafından bildirilmektedir.
Tarafça devir bedelini tayin etmek amacıyla Bizim Menkul Değerler A.Ş.’ye yaptırılan
marka değerleme raporu incelendiğinde Akyağ markasının 2004 yılından itibaren
reklam harcamalarında (………………..) olduğu, Proser bakımından ise 2004-2006 610
döneminde (………………..) 2007’de (…………) görülmektedir. Bu bakımdan 2008
yılında reklam ve pazarlama aktiviteleri için yapılan harcamalardaki (………………..)
niteliği sergilediği kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1- MGS Marmara Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.‘nin; “Akyağ” ve “Proser”
markalarının Doyuran Gıda San. A.Ş.’ye devri ile 7.2.2008 tarih ve 08-12/130-620
09-33/729-169
15
46 sayılı Rekabet Kurulu kararındaki taahhüdü çerçevesinde yükümlülüklerini
yerine getirdiğine,
2- Marsan Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin sahip olduğu “Akyağ” ve “Proser”
markalarının Doyuran Gıda San. A.Ş.’ye devredilmesi işleminin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya
mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde 630
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy