Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-1-81 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-33/769-187
Karar Tarihi : 15.7.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, 10
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA
B. RAPORTÖRLER : Mustafa Mehmet ÖZKARABÜBER,
Cumhur Atalay HATİPOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Zentiva NV
Temsilcileri: Av. Gülperi YÖRÜKER, Av. Akın KIVRAKDAL
Ahi Evran Cd. Polaris Plaza K:25 D:89 34398
Maslak/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Zentiva NV
Fred Roeskestraat 123 1076 EE Amsterdam,
HOLLANDA
- EİS Eczacıbaşı İlaç Sınai ve Finansal Yatırımlar Sanayi
ve Ticaret A.Ş.
Büyükdere Cd. Ali Kaya Sk. No:7 34394 Levent/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: EİS Eczacıbaşı İlaç Sınai ve Finansal Yatırımlar Sanayi
ve Ticaret A.Ş. (EİS) ile Zentiva NV (Zentiva) tarafından ortak kontrolle 30
yönetilen Eczacıbaşı-Zentiva Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (EZSÜ) ile
Eczacıbaşı-Zentiva Kimyasal Ürünler Sanayi ve Ticaret A.Ş. (EZKÜ)
şirketlerinin kontrolünün Zentiva’nın kontrolüne geçmesi işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 7.7.2009 tarih ve 4719 sayı ile
giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 14.7.2009
tarih ve 2009-1-81/Öİ-09-MMÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 15.7.2009 40
tarih ve REK.0.05.00.00-120/130 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-33 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan devralma
işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu;
devir sonucunda ilgili pazarda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim
durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
09-33/769-187
2
konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği, görüşü ifade
edilmiştir.
50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
İlaç sektöründeki ürünlerin ikame edilebilirliği temel olarak ilaçların
endikasyonlarına (kullanım amaçlarına) göre belirlenmektedir. İlaçların kullanım
amaçlarına göre sınıflandırması, genellikle European Pharmaceutical Marketing
Association’ın (EphMRA) Anatomik Tedavi Sınıflandırması (Anatomic Therapeutic
Clasification-ATC) ile yapılmaktadır. Bu sınıflandırma, ilaçları etki ettiği sistem 60
(sindirim sistemi, sinir sistemi gibi) veya organa göre 16 anatomik gruba ve her bir
grubu da kapsamı değişen 4 kademeye ayırmaktadır. En geniş kapsamı ATC-1, en
dar kapsamı ise ATC-4 oluşturmaktadır. Buna göre, aynı kullanım amacına sahip
olan ilaçlar aynı ATC-3 sınıfı altında bulunmaktadır. Bu kademedeki ilaçlar büyük
ölçüde birbirinin yerine kullanılabilmektedir.
ATC-3 sınıfı altında bulunan ve tarafların tek başına veya birlikte 1997/1 sayılı
Tebliğ uyarınca öngörülen eşikleri aştıkları ilgili ürün pazarları şunlardır: A1E, A3D,
A4A, A7E, B1A, B1C, C1B, C9A, C9B, C9D, G1C, G2E, G4E, J1D, J1F, J1G, J1H,
J1K, M3B, M5B, N2B, N3A, P3A, G4C
70
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İşlemin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazarları bakımından bölgesel pazar tanımı
yapılmasını gerektirecek koşullar var olmadığından, ilgili coğrafi pazar “Türkiye”
olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. İşlemin Niteliği
Bildirim konusu işlem ile EİS, EZSÜ ve EZKÜ’de sahip olduğu %25’er oranındaki
hisselerini, 17.4.2007 tarihli Hissedarlar Sözleşmesi’nde yer alan satış opsiyonunu
kullanarak Zentiva’ya devredecektir. EİS’in EZSÜ ve EZKÜ üzerinde sahip olduğu 80
ortak kontrol, tüm hisselerin elinden çıkması sonucunda kaybolacak; Zentiva,
EZSÜ ve EZKÜ’nün tam kontrolünü ele geçirecektir.
H.2.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ Bakımından Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2. maddesinin
(b) bendine göre, "herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi"
4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve
devralma olarak kabul edilmektedir. 90
Dosya konusu devralma işlemi sonucunda Zentiva, %75 hissesine ve EİS ile
birlikte ortak kontrolüne sahip olduğu EZSÜ ve EZKÜ’nün kalan %25 oranındaki
hissesini EİS’ten devralarak EZSÜ ve EZKÜ’nün tam kontrolüne sahip olacaktır.
09-33/769-187
3
Buna göre, bildirim konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir
devralma işlemidir.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında
veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın
%25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş
trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur.” 100
hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir.
Tarafların tek başına veya birlikte sahip oldukları pazar payları ve cirolar A1E, A3D,
A4A, A7E, B1A, B1C, C1B, C9A, C9B, C9D, G1C, G2E, G4E, J1D, J1F, J1G, J1H,
J1K, M3B, M5B, N2B, N3A, P3A ve G4C pazarlarında, 1997/1 sayılı Tebliğ ile
getirilen eşikleri aştığından, bildirim konusu işlem Rekabet Kurulu’nun iznine
tabidir.
Bildirim yoğunlaşma yönünden incelendiğinde, A1E, A3D, A7E, B1A, G1C, G2E,
G4E, J1D, J1K ve P3A pazarlarında sadece EZSÜ ve EZKÜ’nün faaliyeti
bulunduğundan, devralma işleminin herhangi bir yoğunlaşmaya neden olmadığı
anlaşılmıştır. 110
A4A, B1C, C1B, C9A, C9B, C9D, J1F, J1G, J1H, M3B, M5B, N2B, N3A ve G4C
pazarlarında ise bir yoğunlaşma yaşanmakla birlikte, bu pazarlardan A4A, B1C,
C1B, C9A, C9B, C9D, J1F, J1G, J1H, M5B, N2B, N3A ve G4C pazarlarında,
devralma işlemi sonrasında oluşacak toplam pazar paylarının ya belirgin bir
ekonomik gücü gösteren %30 düzeyinin altında kalacağı ya da devralma işlemi ile
sınırlı bir yoğunlaşma yaşanacağı görülmektedir. Bu itibarla, başvuru konusu devir
işleminin bu pazarlarda hâkim durum yaratarak veya mevcut bir hâkim durumu
güçlendirerek rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı
kanaatine varılmıştır.
Anılan pazarların dışında kalan M3B pazarında ise Sanofi Aventis’in %15,6 120
oranındaki pazar payına EZSÜ ve EZKÜ’nün %(…) oranındaki pazar payı
eklenerek devralma sonrasında ilk etapta %(…) oranında pazar payına ulaşılacağı
anlaşılmaktadır. Bu pazardaki firmalar ve pazar payları aşağıdaki gibidir:
Tablo: M3B Pazarı Devralma İşlemi Sonrası Pazar Yapısı
Firma
Pazar Payı
(%)
Sanofi-Aventis (EZSÜ ve EZKÜ dahil) (…)
Bilim (…)
Frik (…)
Nevzat
(…)
Novartis
(…)
Santa Farma
(…)
Diğerleri
(…)
Bu pazarda Sanofi Aventis’in payının devralma sonucunda %(…)’ten %(…)’e
çıkacağı görülmektedir. Ancak, Sanofi-Aventis’in sahibi olacağı bu pazar payını
geçmiş yıllarda, takipçisi olan firmalar lehine kaybettiği, bunun nedeninin pazardaki
09-33/769-187
4
ilaçların %68’inin Thiocolchicoside adlı moleküle dayanan ürünlerden yapılması
olduğu, bu molekül üzerinde patent koruması bulunmadığından pazarın büyük
ölçüde jenerik ürünlere açık bulunduğu dosya mevcudu bilgilerden anlaşılmıştır. 130
İlgili pazardaki bu yapının Sanofi Aventis üzerinde yeterli rekabet baskısı
oluşturacağı ve bu nedenle başvuru konusu devralma işleminin bu pazarda da
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine
varılmıştır.
H.2.2. Rekabet Yasakları Bakımından Değerlendirme
Bildirim formunun ekinde yer alan Hissedarlar Sözleşmesi’nin 9.1. maddesi ile
halihazırda EZSÜ ve EZKÜ’nün hissedarlarına getirilen rekabet etmeme
yükümlülüğünün, devralma işlemi sonrasında ortadan kalkacağı anlaşıldığından,
bu bağlamda bir değerlendirme yapılmasına gerek bulunmamaktadır. 140
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin
4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna; işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının
veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 150
Full & Egal Universal Law Academy