Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-3-124 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-39/932-230
Karar Tarihi : 26.8.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI(Başkan V.) 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Zeynep MADAN, Nazlı UĞURLU, Neyzar MENTEŞOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Pak Tavuk Gıda San. ve Tic. A.Ş.
Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. 20
D. TARAFLAR : Pak Tavuk Gıda San. ve Tic. A.Ş.
Yenibosna Metro İstasyonu Bitişiği Bakırköy / İstanbul
Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş.
Atatürk Cad. Çukurbahçe Sok. No:4 Bodrum / Muğla
E. DOSYA KONUSU: Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhracat İthalat ve Ticaret
A.Ş.’ye ait Mudurnu’da yer alan piliç eti üretimi tesislerinin, bu tesisler üzerinde
yer alan makine ve ekipmanın ve bazı markaların Pak Tavuk Gıda Sanayi ve 30
Ticaret A.Ş.’ye devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.6.2009 tarih ve 4504 sayı ile giren ve
en son 6.8.2009 tarih ve 5586 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 12.8.2009 tarih ve 2009-3-
124 /Öİ-09-ZM sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 17.8.2009 tarih ve REK.0.07.00.00-
120/229 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-39 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır. 40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; bildirime konu Kılıç Deniz’e ait piliç
eti üretim tesislerinin, makine ve ekipmanların ve markaların Pak Tavuk’a
devredilmesi işleminin; 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu,
bununla birlikte 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hâkim durum yaratan
veya mevcut bir hâkim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü
yahut bir kısmında ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
doğuran bir işlem olmadığı, dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
09-39/932-230
2
50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhr. İth. ve Tic. A.Ş. (Kılıç Deniz )
Devreden taraf Kılıç Deniz Merkezi Bodrum olan, balık yetiştiriciliği, yavru balık
üretimi, balık yemi üretimi, balık işleme ve paketleme alanlarında faaliyet gösteren bir
şirkettir. Kılıç Holding A.Ş. ’ye (Kılıç Holding) bağlı bir şirket olan Kılıç Deniz, İlçe
Taşımacılık ile akdettiği 23.5.2007 tarihli satış sözleşmesi ile Mudurnu markasına ait 60
üretim tesislerini satın almıştır. Satın aldığı üretim tesislerini daha sonra, piliç eti
pazarında faaliyet göstermek üzere kurulan, Kılıç Holding’in bir başka şirketi olan
Kılıç Entegre Tavukçuluk San. ve Tic. A.Ş.’ye (Kılıç Entegre) kiralamıştır.
Kılıç Entegre, söz konusu üretim tesislerinde ürettiği pilici, 2008 yılında “Mupi”
markasıyla pazara sunmuştur. Kılıç Deniz’in ortaklık yapısına Tablo-1’de yer
verilmiştir.
Tablo-1: Kılıç Deniz’in Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Pay Oranı (%)
Orhan Kılıç (….)
Kılıç Holding (….)
Selvet Kılıç (….)
Ayşen Kılıç Bozan (….)
Ersin Kılıç Kızıltan (….)
Güney Ege Su Ürünleri Üret. İth. İhr. Ltd. Şti. (….)
TOPLAM 100,00
70
Kılıç Entegre, üretime başlamasının üzerinden çok geçmeden, 31.12.2008 tarihinde
üretimini ekonomik kriz nedeniyle durdurma kararı almıştır.
Kılıç Deniz’in 2008 yılı cirosu (……………) TL’dir. Kılıç Deniz ile aynı ekonomik
bütünlük içerisinde olan ve piliç eti pazarında faaliyette bulunan Kılıç Entegre’nin
2008 yılı cirosu ise (……………) TL’dir.
H.1.2. Pak Tavuk Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Pak Tavuk)
Devralan Pak Tavuk’un ticari merkezi İstanbul olup, 1955 yılından itibaren piliç eti 80
pazarında faaliyetini sürdürmektedir. Pak Tavuk, İlçem Piliç Üretim Besicilik Sanayi
ve Ticaret A.Ş. (İlçem Piliç) ile akdettiği 17.5.2007 tarihli marka devir sözleşmesi ile
“Mudurnu markası”na ait markaları satın almıştır. 2007 yılından itibaren, hem “Pak
Piliç” hem de “Mudurnu” markaları altında ürünlerini piliç eti pazarına sunmaktadır.
İncelemeye konu bildirimle de Pak Tavuk’un, 2007 yılında “Mudurnu markasına ait
üretim tesisleri”ni İlçe Taşımacılık A.Ş. (İlçe Taşımacılık)’tan devralan Kılıç Deniz’den,
söz konusu üretim tesisleri ile “Mupi” markasını devralmayı planladığı
anlaşılmaktadır.
90
09-39/932-230
3
2008 yılında piliç eti pazarında yaklaşık % (…) oranında bir pay elde eden Pak
Tavuk’un ortaklık yapısına Tablo- 2’de yer verilmiştir:
Tablo 2: Pak Tavuk’un Ortaklık Yapısı
100
Pak Tavuk’un yönetim kurulu üyeleri; Zuhal
Daştan (Başkan), Yetvart Aram Bozacıyan,
Anahit Bozacıyan ve Mert İbrahim Daştan’dan oluşmaktadır. Pak Tavuk’un 2008 yılı
cirosu (……………….) TL’dir.
110
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
“İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”da 1997/1 sayılı Tebliğ’e atıfta
bulunularak ilgili ürün pazarının tespitinde dikkate alınacak unsurlar belirtilmektedir.
Buna göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin
gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya
hizmetlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir
ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili 120
ürün pazarının tanımında esas alınmaktadır.
Genel anlamda beyaz et sektörü içinde yer alan ürünler tavuk, hindi, kaz, ördek gibi
kanatlı hayvanlardan elde edilmektedir. Ancak ülkemizde kaz, ördek ve hindi gibi
kanatlı hayvanların tüketimi oldukça düşük seviyelerdedir. Gerçekleşen kanatlı eti
üretimine bakıldığında üretimin yaklaşık %92’sinin piliç eti olduğu, hindi etinin üretim
içinde sadece %4’lük bir payı olduğu ve kalan %4’lük kısmın ise köy tavuğu, yumurta
tavuğu ve diğer kanatlı hayvanlardan oluştuğu görülmektedir. Bu nedenle piliç etinin
diğer kanatlı etlerinden ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir. İnceleme konusu işlem
piliç eti üretiminde kullanılan üretim tesislerinin ve bir piliç eti markası olan “Mupi”nin1 130
devralınmasıdır. Bu bakımdan, dosya kapsamında ilgili ürün pazarı “piliç eti pazarı”
olarak tanımlanmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Coğrafi pazar belirlenirken, özellikle ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici
tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler arasında
1 Mupi markasıyla ilişkili diğer markalar da devre dâhildir (Mupi, Mupi Mudurnu Pilici, Maypi, Mypi vb.).
Hissedarlar Pay Oranı (%)
Zuhal Daştan (….)
Mert İbrahim Daştan (….)
Şebnem Daştan (….)
Yetvart Aram Bozacıyan (….)
Antranik Rafi Bozacıyan (….)
Anahit Bozacıyan (….)
Arto Sevan Bozacıyan (….)
TOPLAM 100,00
09-39/932-230
4
teşebbüslerin pazar paylarının dağılımı veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından
hissedilir bir farklılığın olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınmaktadır.
140
İnceleme konusu ilgili ürün pazarında yer alan ürünler bakımından pazara giriş, arz
kaynaklarına ulaşım, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir
farklılık göstermediği göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak
belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. 6.5.2009 tarih, 09-21/439-107 sayılı Kurul Kararı
27.6.2008 tarih, 08-41/579-M sayılı Kurul kararı uyarınca beyaz et sektöründe 150
faaliyet gösteren teşebbüsler ile Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçılar Birliği (Besd-
Bir) hakkında yapılan önaraştırmada, “Mudurnu markası”nın ve “Mudurnu markasına
ait üretim tesisleri”nin 2007 yılında sırasıyla Pak Tavuk’a ve Kılıç Deniz’e ayrı ayrı
satıldığı tespit edilmiştir. Bunun üzerine 7.11.2008 tarih, 08-62/1023-M sayılı Kurul
kararına istinaden 4054 sayılı Kanun’un 11. maddesi çerçevesinde re’sen inceleme
başlatılmıştır.
Yapılan incelemeler sonucunda,
“Mudurnu markasına ait üretim tesisleri”nin, 23.5.2007 tarihinde akdedilen
satış sözleşmesi ile İlçe Taşımacılık tarafından Kılıç Deniz’e satıldığı, 160
“Mudurnu markası”na ait markaların, 17.5.2007 tarihinde imzalanan marka
devir sözleşmesi ile İlçe Taşımacılık ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde olan
İlçem Piliç tarafından Pak Tavuk’a satıldığı,
Pak Tavuk ve Kılıç Deniz tarafından sırasıyla “Mudurnu markası” ve “Mudurnu
markasına ait üretim tesisleri”nin devralınması işlemlerinin 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi birer devir işlemi olduğu,
İşlemlerin Kurulun izni olmaksızın gerçekleştirildiği,
İşlemlerin etkilenen pazarlar açısından 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
kapsamında bir hâkim durum yaratmaması veya mevcut bir hâkim durumu
güçlendirerek rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmaması 170
nedeniyle işlemlere izin verilebileceği,
tespitlerinde bulunulmuştur.
Yapılan tespitler doğrultusunda Kurul, söz konusu işlemlerin izin alınmadan
gerçekleştirilmesi nedeniyle 6.5.2009 tarih, 09-21/439-107 sayılı Kararı ile 4054 sayılı
Kanun’un 23.1.2008 tarih, 5728 sayılı Kanunla değişik 16. maddesinin birinci fıkrası
ve para cezasında lehe düzenlemeler dikkate alınarak 2007/1 sayılı “4054 Sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 16 ve 17 nci Maddelerinde Düzenlenmiş
Olan İdari Para Cezalarının 31.12.2007 Tarihine Kadar Geçerli Olmak Üzere
Artırıldığının Duyurulmasına İlişkin Tebliğ” uyarınca devralan teşebbüsler, Pak Tavuk 180
ve Kılıç Deniz’e ayrı ayrı 1.716 TL idari para cezası verilmesine karar vermiştir.
H.3.2. İşlemin Niteliği
Kılıç Deniz piliç eti pazarına girmek üzere Mudurnu markasına ait üretim tesislerini
satın almıştır. Kılıç Deniz, satın aldığı üretim tesislerini aynı ekonomik bütünlük
içerisinde piliç eti pazarında faaliyet göstermek amacıyla kurulan Kılıç Entegre’ye
09-39/932-230
5
kiralamıştır. Kılıç Entegre, söz konusu üretim tesislerinde ürettiği pilici, 2008 yılı
içerisinde “Mupi” markasıyla pazara sunmuştur. Kılıç Deniz’e ait “Mupi” markasıyla
piliç eti pazarında faaliyet gösteren Kılıç Entegre aynı yıl içerisinde zarar etmiş ve 190
üretimini durdurmuştur. İncelememize konu 30.6.2009 tarih ve 4504 sayılı bildirim
ise, Kılıç Deniz’in sahip olduğu ve şu an atıl durumda olan piliç üretim tesislerinin ve
Mupi markasının Pak Tavuk’a devredilmesine ilişkindir.
Kılıç Deniz ile Pak Tavuk arasında 8.6.2009 tarihinde imzalanan Mutabakat Metni’nin
3. maddesi uyarınca satışa konu mallar kesimhane, kuluçkahaneler, yem fabrikası ve
arsaları içeren taşınmazlardan, bu taşınmazlara ait eklenti ve ayrılmaz parçalardan,
bu taşınmazlarda kullanılan makine ve aksamdan ve Kılıç Deniz’in sahip olduğu bazı
markalardan oluşmaktadır. Mevcut durumda atıl olarak Mudurnu ilçesinde bulunan
tüm bu envanter, devrin kapsamını oluşturmaktadır. Devralma hem üretime ilişkin 200
gayrimenkullerin hem de markaların kontrolünün değişmesi sonucunu doğuracaktır.
Devre konu varlıkların mal ve hizmet üretimine yönelik olmaları dikkate alındığında
bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi kapsamında bir
devralmadır.
Birleşme veya devralma kabul edilen bir işlemin, Rekabet Kurulunun iznine tâbi bir
işlem olarak değerlendirilebilmesi için, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre,
işlemi gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması veya bu oranı
aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş milyon Türk Lirası’nı aşması gerekmektedir. 210
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Pak Tavuk’un 2008 yılında piliç eti satışından
elde ettiği cironun (…………….) TL olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla bildirim konusu
işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde yer verilen ciro eşiğini aştığından izne
tabi bir işlemdir.
H.3.3. Yoğunlaşma Analizi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum
yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin 220
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran birleşme/devralmaları yasaklamaktadır.
Kılıç Deniz, ilgili ürün pazarından çekilmesi sebebiyle devre konu malları
envanterinden derhal çıkarmayı amaçlamaktadır. Pak Tavuk ise devir işlemiyle,
Mudurnu’da Kılıç Entegre’nin işlettiği tavuk üretim tesislerinin kapanması haberleri ile
Mudurnu markası imajının üzerinde oluşan olumsuz etkiyi ortadan kaldırmayı ve şu
anda üretim yaptığı tesisin üzerindeki yükü azaltıp üretiminin bir kısmını
Mudurnu’daki üretim tesislerinde gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır.
Pak Tavuk, 2007 yılında Mudurnu markasını da satın alarak ürünlerini hem Pak Piliç 230
hem de Mudurnu markaları ile pazarlamaya başlamıştır. Bildirime konu işlemle
birlikte Pak Tavuk hem üretim kapasitesini artıracak hem de Kılıç Deniz’e ait olan
Mupi markasına sahip olacaktır.
Piliç eti pazarı irili ufaklı pek çok teşebbüsün faaliyet gösterdiği, yoğunlaşmanın
oldukça düşük olduğu bir pazardır. Tablo-3’te piliç eti pazarında faaliyet gösteren ilk
09-39/932-230
6
15 teşebbüsün tahmini pazar paylarına yer verilmiştir. Tablo-3’te de görüldüğü üzere,
en yüksek pazar payına sahip teşebbüsün 2008 yılı pazar payı %(…)’dir.
240
Tablo-3: Piliç Eti Pazarındaki İlk 15 Teşebbüsün Gerçekleşen Satış Bazlı Pazar Payları
Ciro Bazında Yıllara Göre Pazar Payı (%)
Teşebbüs Unvanı 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
Banvit (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Bey Piliç (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Erpiliç (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Şen Piliç (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Cp Piliç (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Keskinoğlu (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Şeker Piliç (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Abalıoğlu (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Pak Tavuk (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Gedik Piliç (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Bozok (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Kılıç Deniz (Mupi) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Arpi (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Bupiliç (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Ak Piliç (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Pak Tavuk’un 2008 yılı pazar payı %(…) olarak gerçekleşmiştir. Kılıç Entegre’nin
faaliyette bulunduğu dönemde elde ettiği pazar payı ise %(…)’tür. Pak Tavuk’un bu
devralma sonucunda Kılıç Entegre’nin pazar payının tamamını elde edeceği
varsayılırsa, işlem sonrasında Pak Tavuk’un pazar payı yaklaşık %(…) olacaktır.
Bununla birlikte devralınan “Mupi” markası pazarda sadece bir yıldır yer almaktadır
ve henüz yüksek bir bilinirlik elde etmiş değildir.
250
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 260
Full & Egal Universal Law Academy