REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-1-57 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 09-39/953-239
Karar Tarihi : 26.8.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Mert KARAMUSTAFAOĞLU, Tuğçe KOYUNCU
C. ŞİKAYET EDEN: Fahrullah TEKMAN
Yalı Mah. 163. Sok. No:8/4 Aliağa/İzmir
D. HAKKINDA İLK İNCELEME 20
YAPILAN : Termopet Akaryakıt Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.
Cevizlidere Cad. 7/1 Y.Öveçler Çankaya/Akara
E. DOSYA KONUSU: Termopet Akaryakıt Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.’nin beş yıldan
uzun süreli rekabet etmeme yükümlülüğü getirmesinin 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesine uygunluk denetiminin yapılması
talebi.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle;
- Başvuru sahibi Fahrullah Tekman’ın maliki olduğu taşınmaz üzerinde, 30
31.07.2006 tarihli resmi senetle Termopet lehine 15 yıl süre ile intifa hakkı tesis
edildiği ve bunu müteakiben bayilik sözleşmesi imzalandığı,
- İntifa sözleşmesinin süresi 15 yıl olarak belirlense de yasal mevzuat uyarınca
beş yıldan uzun süreli intifa sözleşmesi yapılamayacağından, sözleşmenin
01.08.2011 tarihinde sona ereceği bu nedenle intifa sözleşmesinin 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesine uygunluk denetiminin yapılmasının gerektiği
- Termopet’in bayilik sözleşmesindeki çeşitli hükümleri ihlal ettiği ve asıl amacının
taşınmazı dolaylı yoldan ele geçirmek olduğu,
- İstasyon ruhsatının şikayet sahibi Fahrullah Tekman’da olmasına rağmen
Termopet’in baskıları sonucu istasyonu başkalarına kiraya vermek zorunda 40
kaldığı ve kendisinin istasyona girmesinin engellendiği,
- Termopet’in kendisine boş taahhütnameler imzalattığı ve şikayetçinin, kiracıların
akaryakıt borcu için ciro ettiği çeklerden dolayı sorumluluğunun bulunduğu,
- Termopet ile yapılan sözleşme uyarınca şikayetçinin cayma tazminatı olarak
(……..) ABD Doları ödemek zorunda kalacağı ve kendisine çeşitli mali
yükümlülükler getirildiği,
belirtilerek Termpoet’e gerekli uyarı ve yaptırımların uygulanması talep edilmiştir.
09-39/953-239
2
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.6.2009 tarih ve 4127 sayı ile giren
bildirim üzerine, yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 13.8.2009 tarih ve 2009-1-50
57/İİ-09-MK sayılı İlk İnceleme Raporu, 18.8.2009 tarih, REK.0.05.00.00-110/168
sayılı Başkanlık önergesi ile 09-39 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Termopet ile Fahrullah Tekman arasında imzalanmış olan bayilik sözleşmesi ve
bununla bağlantılı 31.7.2006 tarihli intifa sözleşmesinin, 31.7.2011 tarihine kadar
2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyeti kapsamında olduğu,
- 31.7.2011 tarihinden sonra taraflar arasında mevcut olan “rekabet yasağına dayalı
dikey ilişki”nin her iki tarafın açık iradesi olmaksızın uzatılmaya zorlanması ya da bu 60
süre sonunda rekabet etmeme şartına son verilmesini engelleyen herhangi bir
durum olması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem tesis
edilebileceği,
- Rekabet Kurumunun intifa hakkını terkin etme yetkisinin bulunmadığı, bu hususun
Hukuk Mahkemelerinin görev alanı içinde olduğu,
görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Raportörlerce şikayetçiden taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi talep edilmesine 70
rağmen gönderilmediğinden, mevcut belge ve bilgiler kapsamında değerlendirme
yapılmıştır.
Rekabet Kurulunun Total-Akdağ kararı ve sonrasında almış olduğu 5.3.2009 tarihli
“Pol-Pet Petrol Ürünleri Tur. Konaklama ve Din. Tesisleri Ltd. Sti.- Bölünmez
Petrolcülük A.S.” ve “Barbaros Akaryakıt San Tic. Ltd. Sti.- Altınbas Petrol ve Ticaret
A.S.” kararları çerçevesinde, başvuru konusu bayilik sözleşmesi ile intifa sözleşmesinin
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.
Yine Rekabet Kurulu, anılan kararlarında, 18.9.2005 tarihinden sonra yapılmış olup
süresi beş yılı aşan sözleşmelerin, yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl süre ile 2002/2 80
sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile tanınan muafiyetten
yararlanma ve uygulanma olanağı olduğuna karar vermiştir.
Başvuru konusu intifa sözleşmesi, 15 yıl süreyle geçerli olmak üzere 31.7.2006
tarihinde akdedilmiştir. Başvuru dilekçesinde intifa sözleşmesini müteakiben de bayilik
sözleşmesi imzalandığı belirtilmiştir. Dolayısıyla bayilik sözleşmesi ve bununla
bağlantılı intifa sözleşmesinden oluşan rekabet yasağına dayalı dikey ilişki, taraflar
arasındaki ilk anlaşmanın tarihi dikkate alınarak, 31.07.2011 tarihine kadar grup
muafiyeti kapsamındadır. Taraflar, bu tarihe kadar karşılıklı müzakere ederek mevcut
sözleşmeleri sonlandırmak suretiyle, beş yılı aşmayacak şekilde yeni bayilik 90
sözleşmesi ve bu süre ile uyumlu olarak yeni intifa sözleşmesi yapabilecektir. Bu
tarihten sonra dikey ilişkinin her iki tarafın açık iradesi olmaksızın uzatılmaya
zorlanması ya da bu süre sonunda rekabet etmeme şartına son verilmesini engelleyen
herhangi bir durum olması halinde, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde
işlem tesis edilebilecektir.
09-39/953-239
3
Bununla birlikte, Termopet’in şikayetçiye boş taahhütnameler imzalattığı ve
şikayetçinin, kiracıların akaryakıt borcu için ciro ettiği çeklerden dolayı sorumluluğunun
bulunduğu ve kendisine mali yükümlülükler getirildiğine ilişkin iddialar adli yargı 100
tarafından çözüme bağlanması gereken hususlar olduğundan 4054 sayılı Kanun
uyarınca yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi ve bununla bağlantılı 31.7.2006 tarihli intifa
sözleşmesinin, 31.7.2011 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,
2. 31.7.2011 tarihinden sonra taraflar arasında mevcut olan “rekabet yasağına dayalı
dikey ilişki”nin her iki tarafın açık iradesi olmaksızın uzatılmaya zorlanması ya da 110
bu süre sonunda rekabet etmeme şartına son verilmesini engelleyen herhangi bir
durum olması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem tesis
edileceği hususunun taraflara bildirilmesine,
3. Bununla birlikte intifa hakkının tapudan terkinine karar verme yetkisinin hukuk
mahkemelerine ait olduğu hususunda başvuru sahibinin bilgilendirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Başkan V.
Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Mehmet Akif ERSİN
Doç. Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY
Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR
Full & Egal Universal Law Academy