REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-1-79 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 09-41/1044-261
Karar Tarihi : 9.9.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: M. Selim ÜNAL, Burak SAĞLAM
C. ŞİKAYET EDEN : Gazmar Gaz Aletleri Pazarlama Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Ruhi KARACA
Zeytinoğlu Cad. Spor Yazarları Sitesi B-1 Blok D.3 20
Akatlar Beşiktaş/Istanbul
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILAN : - Gesan Yatırım ve Ticaret A.Ş.
Barbaros Mah. Atatürk Bulvarı No:2 Körfez/Kocaeli
E. DOSYA KONUSU: Gesan Yatırım ve Ticaret A.Ş. ile Gazmar Gaz Aletleri
Pazarlama Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanmış olan tüplü LPG
tedariğine ilişkin sözleşmenin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu iddiası.
30
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesinde özetle, Gesan Yatırım ve Ticaret A.Ş.
(Gesan) ile Gazmar Gaz Aletleri Pazarlama Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. (Gazmar)
arasında 2.1.2008 tarihinde akdedilen tüplü LPG bayilik sözleşmesi uyarınca bayinin
10 yıllık rekabet yasağına tabi olduğu, bu durumun ise 4054 sayılı Kanun’a ve ilgili
tebliğlere aykırı olduğu ifade edilerek konuyla ilgili gerekli işlemlerin yapılması talep
edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.7.2009 tarih, 4895 sayı ile giren şikâyet
üzerine hazırlanan 30.7.2009 tarih ve 2009-1-79/İİ-09-MSÜ sayılı İlk İnceleme Raporu,
Rekabet Kurulu’nun 5.8.2009 tarihli toplantısında görüşülmüş ve anılan iddialara ilişkin 40
olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine yapılan incelemeler
sonucunda düzenlenen 4.9.2009, 2009-1-79/ÖA-09-MSÜ sayılı Önaraştırma Raporu,
7.9.2009, REK.0.05.00.00-110/195 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-41 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
09-41/1044-261
2
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- Gesan ile Gazmar arasında imzalanan sözleşmenin halihazırda 2002/2 sayılı
Tebliğ’in öngördüğü koşulları sağladığı ve bu itibarla konu hakkında 4054 sayılı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı,
50
- Ancak sözleşmenin rekabet etmeme yükümlülüğünün düzenlendiği maddelerinin,
bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından sadece bayi/alıcının şirkete ait tesiste
yürüteceği faaliyetleri kapsayacağı ifadesine açıkça yer verecek şekilde tadil
edilmesi hususunda Gesan’ın bilgilendirilmesinin yerinde olacağı
ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Şikayetin konusunu oluşturan Gesan ile Gazmar arasında imzalanan tüplü LPG tedarik
sözleşmesi 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında 60
bir dikey anlaşmadır. Söz konusu sözleşmenin ilgili Tebliğ kapsamında önem arz eden
maddelerine aşağıda yer verilmiştir:
“MADDE 3 :
a) …
b) Bayi bu anlaşmanın imza tarihinden itibaren 10 yıl süreyle rekabet yasağına tabidir.
Bu nedenle anlaşma süresi içinde başka LPG dağıtım şirketlerinin baş bayiliğini,
bayiliğini, tali bayiliğini veya yetkili veya tali satıcılığını yapamaz, bilfiil hizmeti içinde
olamaz, aracılığını, temsilciliğini, acenteliğini, komisyonculuğunu ve nakliyeciliğini
yapamaz, kurulmuş veya ileride kurulacak bu vasıflardaki şirketlere ortak olamaz. Bayi 70
şirket ise, şirketi temsil hakkı olan veya şirkette kararlara iştirak eden hissedarlarda
aynı şekilde rekabet yasağına tabidir.”
“MADDE 23: Bu anlaşma imza tarihinden itibaren 10 yıl süreyle muteber olup, taraflar
sözleşmenin sona erme tarihinden 6 ay önce bir araya gelerek sözleşmenin
yenilenmesi veya sona erdirilmesi hususunda mutabakata varacaklardır. Eğer
sözleşmenin yenilenmesine karar verilmiş ise sona erecek sözleşmenin hitam
tarihinden başlamak üzere yeni bir sözleşme imzalayacaklardır. Taraflar sözleşmenin
sona erdirilmesi hususunda mutabık kalmışlarsa sözleşme hitam tarihine kadar
yürürlükte kalacaktır.” 80
Sözleşmenin 3. maddesi ile alıcının, sözleşme süresi boyunca başka bir LPG dağıtım
şirketinin bayiliğini yapamamasına yönelik olarak getirilen yükümlülüğün 2002/2 sayılı
Tebliğ’in 3. maddesindeki tanım uyarınca bir rekabet etmeme yükümlülüğü olduğu
anlaşılmaktadır. Anılan Tebliğ’in “Rekabet Etmeme Yükümlülüğü” başlıklı 5.
maddesinde, Tebliğ’in sağladığı muafiyetin alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi
beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüklerine uygulanmayacağı hükmü yer
almaktadır. Yukarıda yer verilen sözleşmenin 3. maddesinde bayinin 10 yıl süreyle
rekabet yasağına tabi olduğu ifade edilmekte, ayrıca 23. maddede sözleşmenin
süresinin de 10 yıl olması öngörülmektedir. 90
Gesan tarafından Kurum’a gönderilen sözleşmenin “TARAFLAR” başlıklı bölümünde
açıklandığı üzere sözleşme, 3. şahıslardan şirket tarafından ekte sunulan 1.5.2002
başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiralanan ve tasarruf ve kullanma hakkı bu nedenle
09-41/1044-261
3
şirkete ait olan Trabzon, Yorma, Yokuşlu Köyü, Aydınözü mevkii, 173 ada, 54 parsel
sayılı taşınmaz üzerinde tesis edilmiş olan “LPG Tüp Deposu”nun kullanma hakkının
bayi Gazmar’a bırakılmasına ilişkindir.
2003/3 ve 2007/2 sayılı Tebliğler ile değişik 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5(a) maddesinde
getirilen istisnada, alıcının anlaşmaya dayalı faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı 100
tesisin mülkiyeti arazi ile birlikte veya alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden
sağlanan bir üst hakkı çerçevesinde sağlayıcıya ait ise, yahut alıcı bu faaliyetini
sağlayıcının alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden elde ettiği bir ayni veya şahsi
kullanım hakkının konusu olan bir tesiste sürdürecekse, alıcıya getirilen rekabet
etmeme yükümlülüğünün, söz konusu tesisin alıcı tarafından kullanıldığı süreye
bağlanabileceği, söz konusu rekabet etmeme yükümlülüğünün, bu sürenin beş yılı
aşan kısmı bakımından, sadece alıcının söz konusu tesiste yürüteceği faaliyetini
kapsayacağı ifade edilmiştir.
Gesan tarafından Kuruma gönderilen yazıda da, bayi/alıcının anlaşmaya dayalı 110
faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı tesisin tasarruf ve kullanma hakkının tümüyle
şirkete ait olması nedeniyle, anılan Tebliğ’in 5(a) maddesi ile getirilen istisna sebebiyle,
Gazmar ile imzalanan sözleşmenin 3(b) ve 23. maddelerinde, bayi/alıcıya on yıl
süreyle rekabet yasağı getirildiğini, bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından, rekabet
etmeme yükümlülüğünün sadece bayi/alıcının şirkete ait tesiste yürüteceği faaliyetleri
kapsayacağı ifade edilmiştir. Bununla birlikte şirket tarafından Kuruma ulaştırılan
sözleşmenin incelenmesi sonucu bunun açıkça düzenlenmediği, özellikle rekabet
etmeme yükümlülüğünü süresinin beş yılı aşan kısmı bakımından sadece bayi/alıcının
şirkete ait tesiste yürüteceği faaliyetleri kapsayacağı ifadesine açıkça yer verilmediği
görülmektedir. 120
Öte yandan, Gesan ile Gazmar arasında tüplü LPG bayilik sözleşmesi tedarikine ilişkin
imzalanan sözleşmenin imza tarihi 2.1.2008 olduğundan, rekabet etmeme yükümlüğü
süresinin halihazırda Tebliğ’in izin verdiği 5 yıllık azami süreyi aşmamış olduğu
görülmektedir. Bu çerçevede, Gesan ile Gazmar arasında 2.1.2008 tarihinde
imzalanan tüplü LPG tedarik sözleşmesinin henüz Tebliğ’in izin verdiği 5 yıllık azami
süreyi aşmamış olmaması nedeniyle 2002/2 sayılı Tebliğ’in öngördüğü koşulları
sağladığı, ancak sözleşmenin rekabet etmeme yükümlülüğünün düzenlendiği
maddelerin, bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından sadece bayi/alıcının şirkete ait
tesiste yürüteceği faaliyetleri kapsayacağı ifadesine açıkça yer verecek şekilde tadil 130
edilmesi hususunun Gesan’a bildirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;
1. Gesan Yatırım ve Ticaret A.Ş. ile Gazmar Gaz Aletleri Pazarlama Otomotiv San. ve
Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşmenin halihazırda 2002/2 sayılı Tebliğ’in
öngördüğü koşulları sağladığına, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına, 140
09-41/1044-261
4
2. Ancak sözleşmenin rekabet etmeme yükümlülüğünün düzenlendiği maddelerin, bu
sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından sadece bayi/alıcının şirkete ait tesiste
yürüteceği faaliyetleri kapsayacağı ifadesine açıkça yer verecek şekilde tadil
edilmesi hususunun Gesan Yatırım ve Ticaret A.Ş.’ye bildirilmesi konusunda
Başkanlığa yetki verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Başkan V.
Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Mehmet Akif ERSİN
Doç. Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY
Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR
Full & Egal Universal Law Academy