Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-3-87 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 09-41/988-250
Karar Tarihi : 9.9.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI(Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Çağlar Deniz ATA
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Tekin Acar Büyük Mağazacılık Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Meltem ÜNLÜSAYIN 20
Bahariye, Şair Latif Sokak Durak Apt. No:9/10
Kadıköy/İstanbul
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:
Arcon Kozmetik San. ve Tic. Ltd. Şti.
Kore Şehitleri Cad. Mithat Ünlü Sok. No:21 D:3-4
Zincirlikuyu/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Arcon Kozmetik San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin Türkiye
distribütörü olduğu Christian Dior markalı ürünlere ilişkin Tekin Acar Büyük 30
Mağazacılık Tic. A.Ş.(Tekin Acar)’den gelen siparişleri karşılamadığı ve bu
suretle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle; Arcon Kozmetik San. ve Tic.
Ltd. Şti.(Arcon Kozmetik)’nin Türkiye distribütörü olduğu Christian Dior markalı
ürünlere ilişkin belirli Tekin Acar mağazalarına ürün ve promosyon malzemeleri
sağlamadığı iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.5.2009 tarih, 3268 sayı ile giren ve en
son 28.7.20092 tarih ve 5384 sayı ile eksiklikleri tamamlanan başvuru üzerine 40
hazırlanan 28.7.2009 tarih, 2009-3-87/İİ-09-AÇ sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet
Kurulu’nun 6.7.2009 tarih ve 09-35/899-M sayılı toplantısında görüşülmüş ve 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde soruşturma açılmasına
gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme
sonucunda düzenlenen 2.9.2009 tarih ve 2009-3-87/ÖA–09-AC sayılı Önaraştırma
Raporu 7.9.2009 tarih, REK.0.07.00.00-110/248 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-41
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
09-41/988-250
2
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayete konu olay hakkında 50
soruşturma açılmasına yer olmadığı, şikayetin reddinin gerektiği sonuç ve kanaatine
ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un “Hakim Durumun Kötüye Kullanılması” başlıklı 6. maddesinin
(b) bendinde “Eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için
farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayırımcılık yapılması” rekabet 60
ihlali olarak sayılmıştır. Mal vermeyi reddetme de bu bent kapsamında
değerlendirilmektedir. Hakim durumun kötüye kullanılmasına ilişkin yapılan
analizlerde, şikayete konu teşebbüsün hakim durumda olup olmadığı belirlenerek
incelemeye başlanabileceği gibi, başlangıç olarak şikayete konu eylemin bir kötüye
kullanma hali içerip içermediği de irdelenebilir. Dosya konusu işlemde, Arcon
Kozmetik’in şikayete konu uygulamalarının kötüye kullanma hali olup olmadığı
incelenmiştir.
Bu durumda üzerinde durulması gereken ilk nokta, şikâyete konu olan teşebbüsün
eyleminde alt pazardaki teşebbüsleri piyasadan çıkarma niyeti olup olmadığıdır. 70
Niyetin belirlenmesinde ise üst pazardaki teşebbüsün alt pazarda faaliyeti olup
olmadığı belirleyici bir unsurdur. Hakim ya da tekel konumda bulunan üst pazardaki
dikey olarak bütünleşmiş bir sağlayıcı, rekabeti kısıtlayan eylemleri nedeniyle alt
pazardaki rakiplerinin piyasa dışına çıkmasından yararlanacağı için bu eylemlerinde
rakiplerini piyasadan dışlama niyeti taşıyabilecektir. Şöyle ki, üst pazarda hakim
durumda olan sağlayıcı, alt pazarda faaliyet gösteren rakiplerine daha yüksek fiyattan
mal veya hizmet sağlayarak ya da tamamen mal veya hizmet vermeyerek rakiplerinin
alt pazardaki faaliyetlerini zorlaştırır ve maliyetlerini artırırsa, dikey olarak bütünleştiği
alt pazardaki teşebbüsü üzerindeki rekabetçi baskı azalacaktır. Azalan rekabetçi
baskı sonucu, alt pazardaki faaliyetleri için rekabetçi fiyatın üstünde fiyat 80
belirleyebilecek, hatta bu durum, üst pazardaki hakim durumun alt pazara
genişletilebilmesini sağlayacaktır. Diğer taraftan, hakim ya da tekel konumda bulunan
dikey olarak bütünleşmemiş sağlayıcı konumunda olan üst pazardaki teşebbüs, alt
pazardaki rekabetçi yapıdan ek bir fayda elde etmektedir. Bu da, alt pazarda rekabet
halinde olan birçok teşebbüse karşı sahip olduğu pazarlık gücüdür. Diğer bir ifadeyle;
alt pazardaki etkin rekabet işin doğası gereği sağlayıcının da lehinedir. Çünkü ancak
bu durumda ürünleri etkin olarak dağıtılacak ya da pazarlanacak ve sonuçta azami
satış miktarına ulaşılacaktır. Yapılan ayrımcılık sonucunda bir veya birkaç oyuncunun
pazar dışına itilmesi ya da bazı oyuncuların suni olarak pazar gücü elde etmesi, bu
pazarda artık daha düşük bir rekabet olacağı anlamına gelecektir ki bu da sonuç 90
olarak, üst pazardaki sağlayıcının alıcılar karşısındaki pazarlık gücünü düşürecektir.
Bu sebeple hakim ya da tekel konumda bulunan dikey olarak bütünleşmemiş bir
sağlayıcının, alt pazardaki rekabeti bozma veya bir alıcıyı diğerine göre avantajlı
konuma getirme niyetine sahip olması pek olası değildir.
Şikayete konu olayda Arcon Kozmetik’in dikey olarak bütünleşmiş bir teşebbüs
olmadığı dosya mevcudu bilgi ve belgeden anlaşılmıştır. Dolayısıyla, Arcon
Kozmetik, alt pazardaki rekabetin ortadan kalkmasından herhangi bir yarar elde
etmeyecek, aksine rekabetin sınırlı olduğu bir alt pazar, Arcon Kozmetik’in pazarlık
09-41/988-250
3
gücünü olumsuz etkileyecektir. Bu sebeple söz konusu olayda Arcon Kozmetik’in 100
Tekin Acar’ı piyasadan dışlama amacının olmadığı anlaşılmıştır.
Şikayete konu olayda önem arz eden diğer bir nokta ise Tekin Acar’ın toplam
satışları içerisinde Arcon Kozmetik tarafından sağlanan Christian Dior ürünlerinin
yeridir. Toplam satışların içerisinde bu ürünlerin payı azaldığı ölçüde Arcon
Kozmetik’in şikayete konu uygulamaları sonucunda Tekin Acar’ı pazar dışına
çıkarma olasılığı da azalacaktır. Bu bağlamda şikayetçiden Tekin Acar’ın toplam
cirosu içerisinde Christian Dior ürünlerinin payının ne olduğuna ilişkin istenen bilgi
yazısına cevaben, bu oranın %...olduğu teşebbüs vekili tarafından beyan edilmiştir.
Toplam satışlar içerisinde Arcon Kozmetik’ten tedarik edilen şikayete konu ürünlerin 110
payının nispeten az olduğu dikkate alındığında, Arcon Kozmetik’in ilgili
uygulamalarının kötüye kullanma olarak nitelendirilemeyeceğinin söylenmesi
mümkündür.
Dolayısıyla, Arcon Kozmetik’in belirli Tekin Acar mağazalarına ürün ve promosyon
malzemeleri sağlamadığı iddiasını içeren şikayet hakkında yapılan incelemede,
Arcon Kozmetik’in Tekin Acar’ı piyasadan dışlama niyeti olmadığı ve bu sağlayıcıya
ait ürünleri satıyor olmanın şikayetçinin rekabet edebilirliği açısından belirleyici bir
rolü bulunmadığı, bu sebeple şikayete konu olayın bir kötüye kullanma hali olmadığı
ve dolayısıyla hakim durum analizine gerek görülmeksizin, eylemin 4054 sayılı 120
Kanun’un 6. maddesi kapsamında olmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Şikayet konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy